장음표시 사용
361쪽
quum est, ut diximus, malum aliquod etiam citra mortem alicui ob emolumentrum optare, iniquissimum
erit, ob emolumentum alicui exoptare mortem , quae malorum est maxi
Vrgetur autem efficacissime inelu.ctabile hoc argumentum contra ODpositu m deluium. Nam si spectetur
mors ex Vna parte , de carentia illius emolumenti , quae tollitur in aliquo per mortem alterius ex alia, mors est incomparabiliter maius malum,quamst carentia illius emolumenti , quae tolleretur per alterius mortem, cum omne malum, sit incomparabiliterminus, quam mors, ut de se patet rergo iniquissimum est, quod ad remouendam carentiam 43 se alicuius temporalis emolumenti, velit quis, di exoptet mortem etiam naturalem alterius: nam iniquissimum est,quod quis ad remouendum a se minus malum , velit in alio maximum malum; quod etiam constat comparando b num Vitae, quo priuat mors bonum diuitiarum , aut alterius temporalis emolumenti, cuius carentia lapponi-rur in optante; nam vita est incomparabiliter maius bonum, quam diuitiae, ita ut magis aelli manda sit vita, quam diuitia, de ad conseruandam visam unusquisque diuitias contemnat: immo & ad vitam propriam conseruandam , diuitias etiam proprias
contemnere teneatur: ergo iniquissimum est, quod quis ob acquirendas diuitias velit, & exoptet priuationem vitae in altero: praesertim, quod carentia diuitiarum in casu posto est carentia boni sibi pro eo tempore indebiti: nam eum ille alius iustὸ staς diuitias, qiiamdiu vivit, possideat, diuitiae illae nulli alij pro eo tempor quo eorum posses r uiuit , debitae
sunt ό ergo multo magis augetur iniquitas in exoptante mortem illius , qui eas iusta possidet: nam est exo' latio mortis alterius ob acquirendubonum sibi pro eo tempore indebitum: ac proindὸ exoptaretur mors alterius, non ad remouendum a se malum; nam carentia boni indebiti non est malum, ut enim dccet Sanctus Thomas p. I. q. 83. an. . incorp. Malum importat remotionem uni et non autem quali ἴet remotio loni. malum d citur . Potest enim accipi remotis bonita priuatiue, γ' negariti. . Remotiostitur boni negati uὸ accipia, mali rationem vim sabet,alioquinsequeretur, quod quaelibet res esset mala, ex hoe, quod non habet Ireum alterius rei, o c. Sed remotis boni priuatiu8 accepta maluis dicitur: quia vid licet est remotio bonι
dabiti ,seu ad quod ordinem dicit;nulli
autem debemur diuitiae alterius , luam d u alter vivit, o iuste possidet: vnde velle mortem alteri ad remouendum ab illo diuitias , ut eas optans per illius mortem acquirat, est velle malum illius sub ratione mali : nec Optaretur mors illius, ut ordinata ad bonum tunc mihi debitum, nec ad malum aliquod a me remouendum Pac proinde ex nullo capite desideriuillud mortis alterius honestari posseta
Confirmatur. Nam tenemur impendere diuitias ad seritandam vitam alterius: ergo mors alterius non potest licitὸ ordinari ad aequisitionenia diuitiarum , cum potius diuitiae omtax a dinati
362쪽
348 RVmundi Cardinalis Capisucchi
dinari debeant ad seriundam vitam alterius, esset enim iniquum. iniustum desiderium , quo quis vellet aliquem priuari vita , ut ipse diuitias
Hine Ludovicus Montesinus priama secundae arti7. in fine, sic ait. Gid d lectetur non demine mistenta, sed de visne miturali alicuius propter propriam quiluatem Respondetur, non auderem trium a peccato excusare, supposita, quia εbiectum
delectarianis Us t mcra alterius , quia mors in Iraue matam , o' contra char talem ora proximum videtur esse , δε- lectari de morte alte ius propter bonum
temporare , secus si detilletur de ilia
Libet autem haec omnia ulterius urgere ex amore erga proximu: quia ex praecepto Charitatis tenemur pluris aestimare vitam proximi , quae inter temporalia est Mnum maximum,
quam diuitias nos ras, quae inter ipsa temporalia, sunt bonum infimum, de videtur grauis inordinatio, & valdὸ ordini Charitatis opposita, desideraria me tam graue malu proximo, quale est omnium maximum,vitae amisito, ex motivo mei commodi in acquire-da haereditate , in quo non videtur posse hoc desiderium repurgari a labe auaritiae, quae iuxta Apostolum est omnium malorum radix ; squiadem cum tanto malo proximi mei ditescere cupio. Ut autem huius argumenti vis magis percipiatur , animaduertendum
est, quod licEt quidem alicui propria
bona temporalia defendendo illorum inuasorem occidere, ut dictum est supra ; nee tenetur quis a storum bonorum desensione abstinere pro sese
uanda inuasoris vita et tenetur tamen homo non optare alterius mortem ob emolumentum temporale , aut
propter diuitias, quae ex istius moriesibi obuenire pollunt. Ratio enim dusparitatis est, quod cum fur mea bona temporalia invadit , ea invadit, in quorum iusta possessione ego m neo, & ideo iniustum patior, quando illa mihi auferuntur a fure; ac proi de licitὸ possum ea defendendo actu
lem furem occidere: nec teneor ab ea defensione pro seruanda furis vim abstinere. Caeterum cum Titius non possideat bona temporalia, ac diuitias Caij, nec a Caio invadantur bona Titii, nullum iniustum patitur Titius ex hoc quod non possideat bona Caij: Caius enim ea iuste possidet, ut supponitur: ergo contra aequitatem ageret Titius, si Caij mortem etiam naturalem optaret, ut ad se Caij bona peruenirent: nam ad summum ditacultas esse potest de huiusnodi desiderio, quando Titius iniustum aliquod pateretur, ex eo quod ipse non possideret bona, quae Caius possidet; cum ergo nullum iniustum patiatur Titius ex eo,quod non possideat pro eo tempore bona Caij iniquὸ ageret, si Caij mortem optaret, ut bona Caij ad eum peruenirent . Et cum ex ab aparte Titius non inuadatur a Caio in bonis, quae iuste possidet, nullum rationabile motivum habet Titius optandi mortem Caij, ut eius bona possideat. Immo cum proximi vitam praue
363쪽
re debeamus diuiti js,. ac bonis te
poralibus, quae actu, & tui Τὰ possidemus: nam ad succurendum proximi vitae, debemus proprias exponere diuitias: itavi in animo praeparati esse debeamus ad proprias , & posselsas Inobis diuitias ad seruanda vitam proximi profundere; cum multo magis vita proximi praeferre debeamus diaui ijs, ac bonis temporalibus, quae nec possidemus , nec ad eas pro eo tempore possidendas ius aliqnod habemus: ac proinde non debemus pro ijs postidendis mortem proximi etia
Idemque dicendum de filio respectu patris: nam cum filius non habeatius ad possidendam haereditatem vivente patre, nullum iniustum patitur , ex eo quod pater bona temporalia , quae haereditatem constituunt, possideat: ac proinde filius. non habet rationabile motivum , optandi propter hoc mortem ipsius patris; sed
quando etiam Caius inius Τὰ pollideret bona Titii, & pater intuliὰ retineret portionem , quae contingeret filio, non ideo liceret Titio optare mortem Caij, ut Caij bona ei obuenirent: nec licitum ellet filio ob eam portionem obtinendam optate mor- rem patrimaam mors alterius. est lon-
gh maius malum, quam si in me priuatio bonorum temporalium, &ideo contra aequitatem esset, ut pro acquirendis bonis temporalibus, etiamihi debitis, steti, praesertim saeo Patri, tantum malum Optarem, quale est mors, de priuatio vitae.
AsSERTIO SECUNDA . Non licet abselum deside
uenturam. HS C etiam Assertio comm
nis est inter Doctores:est enim corvectaria ad primam Assertionem , unde rationibus, quibus prima probata fuit, probatur de haec secunti, de quidem a fortiori; nam s cuilibet nefas sit alterius mortem ob haeredita-.tem, vel emolumen tun, optare, multo magis nefas est filio ob haereditatem optare mortem patris; communi enim eius actus malitiae adderetur
impietas; nam desiderium mortis obhaereditatem,quod respecti vh ad proximum est valde inordinatum, respectiue ad patrem est impium: nempὰ
contra virtutem pietatis, de contraia quarium praeceptum, dc mutat spe
Praeterquam quod ,. Vt in probationibus primae Assertionis dictum est, si licet ob haereditatem optare mortem patris, licebit eam ob haere. ditatem a Deo petere: nam licὸt a Deo petere, quot licitum est optare; impium autem est dicere, quod liceat filio mortem patris ob haereditarem a Deo petere, de humanae aures haec audire horrent. Est autem post Innocentii Vndecimi decretum haec etiam secunda assertio ab omnibus tenenda: nanti opposita damnata est in laudato de
364쪽
s s o Raymundi Cardinalis Capi succhi
creto, & est quartadecima , scilicet illa. Licitum est absoluto desideris e
pere mortem patris: non quidem , ut
malum patris , sed ut bonum cupientisnquia nimirum ei obuentura est pinguis
AssERTIO TERΤΙΑ. Non licet filio gaudere de parricidio parentis a se
in ebrietate perpetram propter ingentes diuitias inde ex haereditate
consequutaS. HAE C pariter Assertio est comunis inter Doctores, & Ω-quitur manifestὸ ex dictis pro prima,ta secunda assertione: nam s complacentia de morte etiam naturali patris ex fine ineundae haereditatis, est graue peccatum, etiamsi mors ait rius , ac patris absque optantis malitia contigerit; peccatum quoq; graue erit gaudium , &complacentia de parricidio a filio etsi abs lite peccato, in ebrietate commissis ; sic enim gaudet, de sibi complacet de maximo malo,scilicet de morte sui patris. Haec etiam assertio ab omnibus tenenda e st, nam propositio ei opposita damnata est in Decreto laudato Innocent ij XI. & est quintadecima inter damnatas.
ASSER ΤIO QUARTA. Licitum est optare quod
aliquis peccator patiatur aliquam aegritudine, aut aliquod impedim tum, Vel ut ipse melior cfficiatur, vel ut saltem
IT λ his ipsis verbis D. Thomas
in locis mox citandis, unde comstat quam diuersa sit sententia Diui
Thomae a recenter danata opinione. Igitur S.Thomasin 3 ent. disti; o. quaest. I. art. I. docet, inimicum diligendum esse, in his, quae pertinent ad naturam suam, de ad gratiam habenda. Et contra hoc opponit quarto loco argumentum huiusmodi. ILlos quibus optainus ,s' de quorum malis gaudemus, nos diligimus; sed licet o lare mala inimicis , m de eorum malis gavdcre: τnde in Scripturas ra fre
quenter ponuntur imprecationes contra
inimicos, m in constitionem IVblium istacitur hastium Astrumo, ego non tenemur inimicos diligere . Respondet S. Doctor, ostendens qua ratione, id in ordine ad qualia bona optari possint mala inimico, sic inquiens. Ad quartum dicendum , quia Ga-νitas attendit ad quaedam bona p r se, scilic t ad bona gratia, ad tua am a tem per accidens, in qua nita ad illam
ordinantur. Bona autem temporalia, quae per accidens charitas attendit, cr
ex consequenti, possent se inuicem india uersis impedire: quia prosperitas unius inducit aduersitatem alterius ν ωὐδquia Charitas ordinem habet, inplurd beat quisque se diligere, quam aiιum,
. propinquos qua in extraneos amiacos, quam mἰmicos, bonum commu-
365쪽
ne multarum , quam bonum priuatum
mnior, potest abluis salua Gararate,
editare malum temporeati alicut,m gaudere si contingit, nou in quantum est malum illius, sed in quantum s imp
dimentum malorum alterius,quem plus tenetur diligere, vel Communitati, aut
Gosem: similiter de malo etiam eius , qui in malum temporale incidit, secundum quod per malum paruae , impedi tur frequenter malum culpae eius; sed bona gratiae mutuo se non impediunt, quia spiritualia Lua a pluriιus interret possunt . Et ideo quantum ad hoc nulius fatua Charitate potest malam alteri optare, vel de malo raudere , nisi in quantum in malo culpa, via
damnat linis aticuius relucet tinumD
Dinae I-stitiae, quod plus tenetur dii P re , quam aliquem έominem : sed hoe
non est per se de malo gaudere, sed de
ἱono, quod diuersum es a malo 'Haec Sanctus Thomas, In quibus animaduertendum est, Sanctum Doctorem loqui de malo, quod possit optari inimi o. & inim co vexanti, aut impedienti bonum alterius ; nam supponit, quae ilionem esse non posse de amico, leu de illo ,
qui alium, nec vexat, nec illius bonum impedit: certum est enim,& e tra omnem cotrouersiam, quod amico, aut personae nullatenus aliam vexanti, nee bonum publicum , vel priuatum impedienti malum aliquod optari non possit . Igitur non alia ratione docet S. Doctor, quod malum temporale postit alteri optari,
Nisi quatenus per illud impediri pos.
sunt alia mala temoralia sui ipsius vel aliorum, quos aliquis plus tenetur diligere quam inimicum, vel spiritualia ipsius inimici, cui maturita temporale optatur: nam ad mala impedienda iuiiὸ malum optatur. Sed non ait S. Thonias, quod ad acqui .rendum aliquod bonum temporale , uti sunt diuitiae, & haereditas pinguis pollit quis alteri malum temporalet
optare; esset enim contra aequitarent, ac rectam rationem ei malum optare, a quo nulla iniuria, laesio, aut vexatio procedit : immo nec etiam ullut malum imminet, uti contingeret , si quis alicui, a quo non laeditur, nec vexatur malum temporale, de mortem optaret, ut ex eiuS morte
pinguis haereditas sibi obueniret. Noest autem contra aequitatem , nec contra rectam rationem, ut quis alteri malum temporale alicui optet, vel ad remouendam vexationem, ,
qua iniustὰ ab illo vexatur, vel ad impediendum malum Communitatis , aut Ecclesiae, vel etiam ad ini. pedienduin malum culpae eius , cui
malum optatur: hac enim ratione
malum temporale ordinatur ad aliquod bonum, Se bonurn debitum, quod ab alio iniuste impeditur- Nec in alio sensu loquuntur Authores, quos Cui memus, Salmdaeus in allegatis opusculis pro se aulegant,videlicet Caietanus in Summa verbo Mabdictio, Ioannes de lata. CruZ in Directario par. I. irassi de s micidio, du s. Corradus I . par. Respons cas inq96.39a. Zanardus, Directorijeaρ 6.de mal dict. Gallet in Margarita casuum conscient x, verbo Dpsiderare ἀIn eode sensi loquitur S. Thomas
a. a.. quaest. 76. arr. I. in cor' ubi ait, Si aliquis imperat, Mel optet malum a
366쪽
3 3 α RV mundi Cardinalis Capisti hi
perius, in quantum es malum , quasi ipsum malum intendens; sic maledicere, nec erit maledictio per se Druenda , sed per accidens et quia principalis intentio dicentis , non fertur ad malum aliquod dici imperando , mel optando sub ratione duplicis boni. Puandoque quidem subratione lupi, cir se. Iudex licite mal dicit illum , cui pro is iustam parnam
inferri. Et sic Messia mal dicit ana themati et indo . Sicut etiam Prophetae in Scripturis quandri; i recantur m Ia peccatoribus , quasi conformantes luntarem sviam Diuinae Iustitia : bera huiusemodi imprecationes possint etiam per motum praenuntiationis inteli gi . mandoque mero dicitur aliquod malum sub ratione. Muts ; puta cum aliquis optata aliquem peccatorem pati aliquam aegritudinem , aut aliquod impedimentum , τὰ vij se tet ebor efffciatur , vel τιsaltem ab actorum nocumento cesinet. Et ad tertium sic ait. Ad tertium dicendum, quod optare alicui inarum ob ratione boni, nou contrariaturas
Eui , quo quis simpliciter ablui optat ἱonum , sed magis habet confirmitatem
ad usum. Et secundo secundae quaest. 8 3. t. sad i. sic ait . Ad primum duendum , quia imprecationes, quae in Sacra Scriptura ponuntire , quadrupliciter possunt intelli: Primo modo , secundum q-d Propheta solent in figura imprecantis futura praedicere, ut Augustinus dicisis fibra de Sermone Dominι in monte . Secunia, prout quaedam rei oratia mala peccatoribus quandoque a Deo in correctionem immittuntur . Tertio quia intelistunturpetere non contra imos lo. reines, sed contra regnum peccati, ut hilicet correctione hominum, Peccata destruantur . Pario conformando v
Iuniat in suam Diumae Iustitia circadamationem perseuerautium in peccato. Et ad tertium ibidem sic ait. Ad tertium dicendum , quod licitum est i m.
pugnare immicos, ut compescantur a peccatis: quod cedit in ; num earum , in aliorum. Et sie etiam licet orando petere aliqua re inparaba mala iminis rum , mi corastantur, m sic oratio,
Quare D. Thomas in eo Perpetuus est, ut doceat licitum este optare,malum alicui sub ratione boni , ipsius videlicet, cui malum optatur,
ut contingit , quando peccatori optatur i gritudo,u a peccatis abstineat, & melior efiiciatur,velut ab aliorum nocumento cesset , vel etiam propter bonum commune Reipublicae. Nus quam autem docet , licitum esse optare malum alicui proiter merum commodum , & utilς ipsus optat iis, ut contingeret, si quis alteri mortem naturalem Optarec , ut ex eius
morte pinguis haereditas sibi obueniret: id enim esset velle absolut Emalum alteri, ut malum , dc sub ratione mali. Quod enim ex eliis mo te mihi bonum haereditaris obueniat, non reddit honestum , M licitum desiderium,quo ego ei mortem exopto: nam hoc bonum, non est bonum
illi, sed mihi; 5e mihi est bonum
pro eo tempore, quo ille vivit, indebitum , ita ut ille in possidendo, aut retinendo bonum illud nullatenus peccet , ac proindὰ des deri uin ino tis illius est iniquum, & illicitum ivnde Salon. ad art. 2.qus.76. cit. sic ait. Adverte quod optare alicui malum , inuum est, quando ille cui matari
367쪽
optatur exigit is culpa, nam si nulla si in eo iniquitas, nos licet de id rare illi malum ob propriam militatem , m sic non licet desiderare mortem patris ob
Vlterior hactenus dictorum explicatio.
UT autem licitὸ malum tem porale alteri optari possit, est
ulterius attendenda proportio inter malum optatum , de malum , quod per optatum malum remoueri supponitur , itaut pro minori malo re. mouendo non optetur maius malu .
Hinc S. Thomas non dixit, quod li
ceat optare mortem peccatoris , Ut
ipse melior essiciatur, vel ut ab aliorum nocumento cesset, sed dixit propter haec optari posse peccatori aegritudinem, aut aliquod impedimentum: nam quamuis bonum spi rituale proximi praeserendum sit bono eiusdem corporali , non ideo tamen ad inducendum bonum spirituale in proximum, cuiusmodi est cessatio a peccatis,optandum est prinximo summum, & irreparabile malum corporis, cuiusmodi est mors, si mors absolutὰ , & nullo alio supe addito optetur: nam hac ratione non seruaretur debita propolito inter ma. tum remouendum, & malum optatum s quia cessatio praecisa a peccando , est quidem spirituale proximi bonum,sed cessatio a peccato non est optanda praecise per mortem: nam si peccator moriatur in peccatis, cessabit quidem a peccando , sed salutem aeternam non consequetur 3 ut
ergo quis peccatori per aliquod malum temporale salutem spiritualein
exoptet, non debet ei mortem temporalem optare; nam prout sic optaretur ei aliquod malum , per quod celsaret quidem a peccando , sed poneretur in statu, in quo non posset propriam salutem procurare. Peccatori ergo, ut a peccando cesset potest optari aegritudo, aut aliud impedimentum , ac etiam mors; ita tamen, Vt non optetur praecisa mors,seu vitae
priuatio, sed optetur mors in statu gratiae sequuta , ut sc ille salutem aeternam consequatur. Rursus licitum est propter bonum communeia optare ab luid mortem naturalem alicuius,nani bonum commvue praestiendum est priuato : hae ratione licitum est optare mortem Tyranni,
aut alterius, qui grauiter Rempublicam opprimit: ita ut obiectum illius desidet ij sit remotio mali a Republica, quat is esset remotio oppressori Reipublicae : licebit etiam morie naturalem illi optat qui iniustὸ notabilem partem bonorum alicui Reia Iublicae retineat, si post eius mortemona illa ad Rempublicam rediturae, sint : quia Sc hoc est praeserre commune bonum bono priuato, & eam dem praelationem optare; sed si aliquis ciuis diuitias proprias, prinpria bona iuste possideat,de post eius mortem aditem publicam peruentura sint, vel quia ipse ita disposuit , aut quia ea ratione illi a Republiea , vel Principe concessa sunt, ut post eius mortem ad Rempublicam , vel ad Principem perueniant, non ideo licebit illius mortem optare, ut diuitiae, de bona illa ad Rempublicam, vel Principcm peruenianirnam qua
368쪽
3 34 Raymundi Cardinalis Capilacchi
uis in hoc inuoluatur bonum commune Reipublicae, scilicet acquisitio bonorum illorum, hoc tamen nouubonum,non est Reipublicae debitum illo uiuinte, cui bona illa concesiaiunt, ac proinde nullum iniustum patitur Respublica, ex eo quod persona priuata vivat, & bona illa postideat: nec per illorum bonorum possessore laeditur a persona illa Respublica,nec pati dicitur aliquod malum: ae proinde si quis mortem illi priuato optaret, ut Respublica bonorum illius potir ur, grauiter, contra
aequitatem peccaret: nam illius mortem optaret, non ad remouendum
aliquod malum a Republica, in quo tantum casu licitum est mortem priuati pro Republica optare; sed optaret illi mortem propter bonum acquirendum ab alio , qui iuste illud possidet , & ad quod Respublica pro
eo tempore, quo illud persona illa possidet, non habet ius possidendi, quamuis habe t ius ad illud, sequuta eius morte possidendum ; unde Resipublica in eo casu habet se velut priuata persona cui accrescunt opes ex morte alterius personae.' igitur licite alicui malum temporale possit optari ; duo necessario
requiruntur. Primum est, quod optetur mali remotio spiritualis, vel tempoialis in eo, cui optatur malum, vel in alio: ita ut si malum contingeret , εἰ cui optatur, remouendum stab eo ,.vel ab alio aliquod malum temporale, vel spirituale: ita ut si in optante carentia boni , propter quod inducendum optatur malum, non sit reuera malum in optante, eo quod sit carentia boni indebiti, nullum malum temporale, siue graue , sue mediocre alteri optari possit: ta hac ratione nedum illicitum est optare mortem alicui propter haereditatem , aut alia bona temporalia acquirenda; sed neque propter eadem licitum est optare alteri aegritudinem , aut ali. quod aliud malum: quia cotra aequitatem, ac re, tam rationem esset , ut quis alteri, a quo non laeditur, nec iniustum patitur,aut malum accepit, malum aliquod temporale optet, siue malum temporale sit graue, siue m diocre . Secundo requiritur proportio debita inter malum, quod optatur, de malum per malum optatum ab aliq*o remouendum: nullum autem horum interuenit, cum quis mortem alicui optat propter haereditatem ut aliud temporale emolumentum ex eius morte sequuturum; nam non interuenit remotio mali ab optante, cui per alterius mortem contingeret haereditas, aut aliud temporalet emO- lumentum : nam optans nullum patitur malum, aut iniustum ex hoc,
quod alter opes, & bona illa possi deat, iuste enim illa possidet, ut supponitur: pro quo recolantur ea,qua superius dicta sunt ; nec etiam is teruenit proportio inter malum ρο- tatum, & malum remouendu quod tamen, ut diximus non est malum
cum si priuatio maximi boni cilic tvitae,de est malum irreparabile; quod vero quis actu non possideat bona temporalia,quae sibi ob alterius mor,tem obuentura sunt non est malum,&si esset malum, est malum incomparabiliter inserius ad mortem; unde pro remouenda carentia illorum boa
369쪽
norum temporilium a Titio, quae Ghi per mortem Cai; obuentura es.sent, non potest Titius mortem exoptare Cato.
Sed posset esse quaestio. Utrum ouis possit iniusto petieeutori mo rem optare, ut desilui ab iniusti eius persecutione , ob quam illi , si
prosequatur, certo imminet mors ;& videtur', quod sic; nam in eo casu, adesset remotio veri mali, de proportio inter malum optatum, & malum remotuyamam pro remouenda a me morte optarem persequentis mortem . Dicendum tamen est, quod nec in eo casu liceret mihi persequu- toris mortem optare: nam alijs viis,
de mediis possum illius persecutione declinare, scilitat vel per viam Iuris, vel alis mod s me ab iniusta persecutione desendendo. Et ideo sicut alijs modis contingere potest liber tio mei ab intulio persecutore,quam
per eius mortem etiam naturalem,
non cogor, nec sum in iis angustijspositus, ut meam liberationem optem per solam persecutoris mortemnaruralem; praeter quam quod in eo casu pro me liberando a morte sutura, optarem persecutori mortenti actualem, unde non esset aequa commutatio , nee debita adesset proportio inter malum optatum, bd malum imminens, de optaretur mors certa
persecutoris ad liberandum alium a morte incerta ; unde nunquam dici potest certa mors, quam aliquis alteri procurat eu iniustὸ persequendo. Et sicut non licet alicui pro sua defensione adhue in actuali conflictu cum aggretare, mortem aggressoris
intendere, sed solum sui defensione;
esto ad eam defensionem sequutura fit mors aggressoris , & sequutura praeuideatur; idque ob eam rationem , quod priuata persena ius non habet in vitam alterius , sed soldmin suam defensionem : ita ex eadem ratione non licet alicui naturalem mortem persecutoris exoptare propter bonum suum priuatum, scilicet ad propriam vitam ab eius persecutione liberandam, sed poteti licite is, qui eam patitur persecutione in de sensionem sui optare, vel optare persecutori aegritudinem, vel aliud impedimentum, per quod ab iniusta illa persecutione desistat. ando vero Sancti, vel Prophetae mortem alicui imprecati sunt, id fecisse putandum est, vel ex Diuino instinctu, vel conformando voluntatem suam Diuinae Iustitiae, vel intelligendae sunt per modum praenuntiationi, , ut ait S. Thomas loc. crim
Postreinb dissicultas esse posset,
utrum ad vitanda mala temporalia , aegritudinem, internam afflictionem paupertatem,&c. liceat mortem sibi
exoptare, de dicendum quidquid aliqui in oppositum dicant, quod sit
graue peccatum, quia homo non est dominus vitae suae: deinde timiditatis , aut pusillanimitatis vitium est velle carere nugno bono temporali , quod est vita, & mori ob vitanda aliqua mala minoris momenti. Ita Nauarrus in ManuaL cap. 13. num. I F.
Abuleusis quaest. in cap. I9. lib. Reg. &alij. Et S.Thomas fecundil ait, quod ille, qui se periculis mortis exponit, ut fugiat ser-
370쪽
ciferantur,ic optant sibi morte nisi eas excusare velimus S: ita ut fuismum est) ex defectu aduertentiae, Mdeliberationis Ad ea vero, quae in contrarium afferebantur in principio solutio patet ex dictis. 2Quaeri etiam hic posset, utrum tri- rari, vel dolire liceat de alterius bono, vel prosperitate, sed de hac quaestione egimus in nostris Controue sh Controu. X. videri possunt, quae de bac re ibi diximus .uitutem , vel aliquid laboriosum a timore vincitur , quod est sortitudini contrarium ; unde Philosophus dieitin, Ethic auod mori fugienum inopiam, mel captionem, melatiquod tria, non est fortis , sed meis timidi ra miser est enim fugere lastrisαι de velle Dii mortem potius , quam
sustinere mala, morte minora , non
Et multo niagis vitium est mortem sibi optare propter mala minima, ut faciunt mulierculae N praeseserim vetulae, quae ob res minimas v