장음표시 사용
581쪽
vsque ad unum. His igitur Se aliis documentis quae possunt ab inquiren- Ctibus numerosiora proterri,non dubiὸ demonstratur, interdum de pro parte terrae omnem terram, Sc pro parte mundi totum mundum, de pro parte O hominum omnes homines nominari. Quorum tamen d cretionem plerunque scriptura cito aperit. t sensus legentis ab uniuersiatili appellatio. ne ad partem quae intellisenda et t. transferatur. Sicut est illud Apostoli I.Cor. I. dicentis: Praedicamus Ietum Christum crucifixum, Iudaeis quidem scand lum, gentibus autem stultitiam, ipsis vero vocatis Iudaeis at ii Graecis Christum Dei virtutem de Dei sapientiam. Nunquid ipsis Chrillus virtus quiabus scandalum, aut ipsis sapientia quibus stultitia: Sed quoniam quidam ex
eisdem iustificabuntur fide, quidam autem sua impietate obdurabuntur: unum credentium Se non credentium genus sub vocatorum appellatione discreuit,ut quos a fide significabat alienos,eos quamuis audissent euangelium, ostenderet vocationis extraneos.
yd scriptura, de electis se reprobis eiu dem popuI l qujtur tanquam de isdem.
A C regula per Esaiam promittit sermo diuinus dicεs: Edii.
cam caecos in viam quam non nouerunt, Se semitas quas nec
ciunt calcabunt Et faciam illis tenebras illucescere. Se praua in directum. Haec verba faciam, Se non derelinquam eos. Sed Di quod sequitur Ipsi autem couersi sunt retro, ad partem quandam generis ipsorum referendum est, non ad eos quibus ait: Non derelin-ciuam eos. Iterum dicit dominus ad Iacob: Noli metuere, quia tecum sum. Ab Oriente adducam semen tuum, Se ab occasu colligam te. Dicam Aqui- Ioni adduc: Sc A trico, noli vetare adduc filios meos de terra longinqua, Sesilias meas a summo terrae. omnes in quibus vocatu est nome meum. In gloriam enim meam paraui illum, Se finxi de feci illum. Quod autem sequitur: Et produxi plebem caecam, Se oculi eorum sunt caeci, de surdas aures habent: non potest eis vlla ratione congruere, quos in gloriam suam paras ese dicit. In his quippe omnibus verbis , quae de uno nominum genere dicuntur,alijs personis priora, alios posteriora conueniunt. Apud Apostolum quoque quod in parte populi agitur , sub totius populi nuncupatione narratur, 3c in reliquis plenitudo censetur. Cum enim de Iudaeorum obcaecatione dissereret,&quosdam ex ipsis gratia saluos fieri demona Tom.ri. straret,Dico ergo, inquit,Nunquid repulit Deus populum suum Absiti Nam se ego Isi 'aelita sum .ex semine Abraham de tribu Beniamin. non ropulit Deus plebem suam quam praesciuit. Plebs ergo praescita plebs non repulsa. hi sunt qui in Christo iustificati sunt. Et quod de omni Israeledicivi, detur, in his tantum quos sibi gratiae electio reliquos fecit, ostenditur. sicut sequentia Apostolici sermonis enarrant. Adiungit enim Sc dicit. An nescitis in Elia quid dicit scriptura,quemadmodum interpellat Deu aduerisus Israel Domine, prophetas tuos occiderunt, altaria tua suffoderunt,
.de ego relictus sum solus, 3e quaerunt animam meam. Sed quid dicit illi
582쪽
A responsum diuinum c Reliqui mihi septem milia virorum . qui non euruauerunt genu Baal. Sic ergo , inquit, Sc in hoc tempore reliquiae per electio. nem gratiae saluae factae iunt. Si autem gratia, iam non ex operibus alioquin gratia iam non est gratia. Non ergo omnis Israel reprobatus, nec omnia electus est, sed partem caecitas voluntaria auertit, partem sibi illuminatio gratuita reseruauit. 8c tame ita de eis sermo habetur,ut et in his qui pereunt.& in his qui salui fiunt. nulla totius generis videatur facta discretio. Nam culegitur, Secundum euangelium quia e n inimici propter vos, secundum electionem autem dilecti propter patres: ita locutio sonat, tanquam eosdem dicat dilectos, quos dixit inimicos. Sed hanc caliginem Apostolus ipse detersit, dicendo: Quia caecitas ex parte in Israel contigit, ut unum genus in duas species intelligeremus esse diuisum, Sc omnem hominem , omnem plenitudinem, omnem Israelem non semper ad uniuersitatem, sed plerum, ad partem este referendum.
uod scriptura de diuersiorum temporum hominibus loquia tur , quas de eiusdem temporis ge
C A P v TN I. Nier has autem sormulas locutionum , etiam illa in scripturis dictionem debemus aduertere . qua id quod ad diuersorum . temporum homines pertinet .ita promittitur. quasi de una eius 'dem aetatis generatione dicatur. Sicut est quod sanctus Petrus 5 Apostolux scribes sui & futuri temporis gentibus, ait: Vos au- r. Petititem genus electum, regale sacerdotium gens sancta, populus acquisitionis, Ut virtutes an nuncietis eius, qui de tenebris vos vocavit in admirabile tu. men seu, qui aliquado non populus nunc aute populus Dei, qui non consecuti misericordiam , nunc autem misericordiam consecuti. Nunquid cum praedicarentur haec, adhuc illi homines permanebant, quos omnes Deus in pr teritis generationibus dimiserat ingredi vias suas. Se i de ipsi qui Act.1 .lirius traditi fuerant voluntatibus suis, nunc de tenebris in lumen admirabi. e vocabantur Nonne illi iam defecerant, iam in hoc mundo no erant .nec ab errore ad veritate reditus olim mortuis suppetebat Et tamen quod post multa secula gratia in posteris impiorum sit, loque di cosuetudo perstrinxit, ut ipsi videantur nunc eligi. qui prius fuerant derelicti .Pertinent autem liqunon ad eosdem hominet, sed ad eiusdem gentis homines, se vocatio quae illuxit prope mundi finem .ad praeteritam non recurrit aetate. ita modo quodam & ipsi & non ipsi sunt, de quibus & quibus ista dicuntur. dum in aliquo speciali i generalibus no diuidutur, in aliquo vero a comunibus separantur.
uod illud apostos: Vult omnes homines saluos eri: is omni genere hominum intelligitur C APUT XII.
583쪽
Ed eum legerint haec vel audierint, qui amant calumniosa cedi Ctamina, licent nos per huiusmodi disputationes Apollolo eontradicere diffinienti quod Deus omnes homines velit saluos fieri, Scin agnitionem v critatis venire. Quam particulam verborum Apostoli,ita nos integrὸ pleneq. suscipimus, ut nihil eis de pr cedentibus siue subiectis. quq ad ipsam pertinet, subtrahamus. Quoniam ut caetera diuinorum eloquiorum testimonia sequestremus hic locus sufficit ad euacuadum quod caluitiose obhesunt. & ad defendendum quod ibid.m. impie diffitentur. Scribens itaqi ad Timotheum Paulus apostolus ait: Obsecro igitur primo omniu fieri obsecrationes, postulationes, gratiam aetiones pro omnibus hominibus, pro regibus, & omnibus qui in sublimitate sunt: ut quietam Se tranquilla vitam agamus in omni pietate Se castitate. H oc enim bonum est & acceptum coram salutari nostro Deo, qui omnes homines, vult salvos fieri, & in agnitionem veritatis venire. Vnus enim Deus,& unus mediator Dei Se hominum homo Christus Iesus , qui dedit redemptione semetipsum pro omnibus. De hac ergo doctrinae apostolicae regula,quaecclesia uniuersalis imbuitur, ne in diuersum intellectu nostro evagemur arbitrio, quid in ipla uniuersalis ecclesia sentiat, requiramus: quia nihil dubium esse poterit in praecepto, si obedientia concordet in istudio. Praecepit itaq: Apotholus,immo per Apostolu dominus qui loquebatur in apostolo,sieri obsecrationes & postulationes, Rratiam actiones pro omnibushominibus,pro regibus,ac pro his qui in subi imitate sunt. Qua lege lup. plicationis ita omnium sacerdotum & omnium fideliu deuotio concordi. . . ter tenet .vt nulla pars mundi sitan qua huiusmodi orationes non celebren D' λ tura populis Christianis.Supplicat ergo ubi l cclesia Deo noso tu pro sanctis Se in Chri isto ia regenerati, sed etia pro omnibus infidelibus Se inimicis crucis Christi pro omnibus idoloria cultoribus pro omnibus qui Christultim ebris ipsius persequuntur, pro Iudaeis, quoru c citati lumen euangeli j non . refulget, pronae reticis de schismaticis,qui ab unitate fidei Secharitatis alieni sunt. Quid aute pro illis petit,nisi ut relictis erroribus suis coma mantur ad Deum,accipiant fide, accipiant charitate,& de ignorantiae tenebris liberati se in agnitione veniant veritatis od quia ips praestare sibi nequeunt, ina. lae consuetudinis pondere oppressi,& diaboli vincultis alligati, ne ii decep
tione, suas euincere valent,quibus tam pertinaciter inhaeserunt, ut quanta amanda est veritas, tantu dilagant sal state : misericors Sc iustus dominui pro omnibus sibi vult hominibus supplicari,Vt videmus de ta profundis ina lis innumeros erui,no ambigamus Deu praestitille, quod ut praestaret oratus est: et gratias agente, pro his qui salui facti sunt, speremus etia eos.qui noduilluminati sunt eodem Hluinae grati opere eximendos de potestate ten brarum,ut in regnum Dei prius qua te hac vita exeant,transferantur.
Secreti lyius profunditas, quo Dei aluantis gratia asiquos pro qui Γασecclesia orat, ateri nobis in hac vita patere non potest. CAPvΤ XII L Vod si aliquos sicut videmus accidere saluantis gratia praeterierit, sc pro eis oratio ec lesiae recepta non fuerit, ad occulia diuinae iustitiae iudicia
584쪽
DE VOCATIONE GENT. LIB. l. rpr
, iudicia referendii &agnoscendum est secreti huius prosunditate nobis in hac vita patere non poli e Ex parte enim scimus. & ex parte prophetamus, se cor δεῖ& videmus nunc per speculum in aenigmate. Nec sapientiores aut scientiores beatissimo Apostolo sumit qui cu de grati potetia disputaret, ma no-ru mysteriorii in eisus arcanu, ijs quae impossibile erat enarrare, succubuit. Cu eni dixisset: Nolo vos ignorare fratres mysterili hoc ,ut non stis vobis, Rom. Ir. ipsis lapientes. quia caecitas ex parte in a irael contigit. donec plenitudo gentium intraret.& iic omn s Israel saluuς fieret sicut scriptum est : Veniet lilaix Is ex Sion qui eruat Se auertat impietates ab Iacob Sc hoc illis a me testamen. tum, cum abstulero peccata eorum. Secundum euangelium quidem inimi ei propter vos, secu caue lectione vero dilecti pro per patres Sine poenitentia enim sunt dona Se vocatio Dei. Sicut enim aliquando & vos non credidistis Deo, nunc autem misericordiam consecuti estis propter illorum incredulitatem. ita Je isti nunc non credideriat in vestramitericordia, ut se ipsi misericordiam consequantur. Conclusit enim Deus omnia in incredulitate,ut omnium misereatur. Cum ergo haec diuinorum operia mysteria supra mens aras humanae intelligenti excellentia, quod a mentis suae profudisset ex-- Tu totam expositionis rationem transtulit ad stuporem Sc admirator
rum quae protulerat, exclamauit Se di xit: O altitudo diuitiarum sapientiae& scientiae Dei, quam incomprehensibilia sunt iudicia eius . Se in uestigabiles viae eius: Quis enim cognouit sensum domini, aut quis consiliarius eius Roni Itasuit, aut quis prior dedit illi Sc retribuetur ei Quonia ex ipso Se per ipsum Min ipso sunt omnia. Ipsi gloria in secula seculoru, Amen. I retinissa enim Caput DB docentis assertio locum dabat niulii modi quaestioni.Vt variat per tot pO pulos ac tempora gratiae Dei causa quaereretur, Cur scilicet anterioribus se- Act. I .culis dimissae essent omnes gente; ingredi vias suas, uno tantum Israele qui diuinis eloquiis erudiretur in excepto. Se ad cognitionem veritatis electo, cuius infidelitas locum tandem saluandis gentibus secerit, tanquam si unus
populus in fide sui generis permaneret, misericordia Dei caeteris se nati O- nibus praestare non p0sset Cur denique ipsi quorum diminutio salus ge- RQm,utibus est. ab obcaecatione sua non liberentur prius quam ingrediatur gentium plenitudo, quas illuminari cum omnibus nequeant, ut omnes saeta omnium gentium adoptione saluandi sunt Aut quomodo omnis Israel sublata obcaecatione saluandus si cuius innumerabilis multitudo in sua infidelitate deficiens, ad tempora saluandis promissa non peruenit c Vel quomodo ipsarum gentium quarum prius non est facta vocatio dicatur nunc ingredi plenitudo , cum tot promiscuae aetati v Se conditionis hominum milia in omnibus nationibus quae sunt sub coelo, sine Christi iustificatione moriantur Sed horum mysteriorum iudiciorumque causas pius Se doctus magister maluit ad altitudinem diuitiarum lapientiae Dei scientiaeque suspendere , quam iustis,im veritatis se misericordii imae bonitatis subtractiim ab humana cogit itione secretum temeraria inquisitione diicutere nihil omittens de his quae non oportet ignorari, nihil contrectans de
585쪽
Italia esse in dispensatione operum diuinorum, quorum,
causis latentibus, ossi monstram
abidem. Vita enim sunt in dispensatione operum diuinorum, quorum causis latentibus, soli monstrantur etractus, ut cum pateat quod geritur, non pateat cur geratur, negotio in medium deducto, Scin occultum ratione subducta, ut in eadem re Sede in scri tabilibus praesumptio comprimatur, 3c de mani sellis falsitas refutetur. Neque enim si nescio cur ille caraecus creetur, hic barbarus, iste in diuiti jς, ille in egestate nascatur: hunc valida proceri corporis pulchritudo sublimet, illum debilium membrorum exilitas contracta deformet iste a catholicis edit uς. in veritatis cunabulis nutriatur,ille haereticorum progenies, cum ipso lacte matris hauriat virus erroris: si deniq. mille alias differetias inhabitu corporum in qualitatibus animorum .in conditione temporum, in more regionum, dijucii care non possum ideo quod omnium horum Deus sit conditor atqi ordinator ignoro. Qui uti ii singulorum hominum ita Se corpora creauit de spiritus, ut praeter illam secuturam ex uniuscuiusque studio voluntariam diuersitatem ipsa conditionis exordia dissimillima numerositate variaret.Turbarent autem nos,& in diuersum distraherent multae vaniloquorum opiniones,qui de incognoscibilibus deuenire in incouenie-tia praelumpserunt , Se has originales inaequalitates fatis quae nulla sunt lδe sideribus deputarunt: nisi certis ima notitia teneremus, Deum creato rede elementis naturalibus prout vult vas unu quodque formare , & unam naturam animarum, & unam naturam corporum , placitis sibi temperare mensuris. Quae utique opera Dei , humanae intelligentiae eo nosci. bilia essent sinnotescere debuissent: de mani staretur cur ita quidque fieret, nisi quod ita fieret, scire sufficereti Dicit Dominus ad Moysen: Quis dedit os homini, Je quis secit mutum & non audientem, videntem Sc caecum nonne ego dominus Deus. Et per Isaiam: Nonne ego saecunda Ie sterilem seci dicit dominus In libro Eeclesiastico legitur : nona Sc mala . vita Sc mors, paupertas&honestas a Deo sunt Et Iob dicit . Abundant tabernacula praedonum, & audacter prouocant Deum, cum ipse dederit omnia in manibus eorum. Et idem de omnium rerum humanarum prinsectu &defectu disputans, omnesque mutationes ad iudicia Dei referens.
Apud ipsu in est inquit )sapientia Se fortitudo ipse habet consilium Se
intelligentiana. . . Si destruxerit, nemo est qui aedificet : si incluserit ho minem, nullus est qui aperiat: si continuerit aquas, omnia siccabunturis emiserit eas, subuertent terram. Apud ipsum est fortitudo Se sapientia ipse nouit Sc decipientem, Se eum qui decipitur : adducit consiliarioς in stultum finem, Sc iudices in stupore. Paltheum regu distbluit, praecingit fune renes eorum. Ducit sacercio te, in gloriosos, de optimates supplatat. comulans labiis veractu, Se doctrinam senu auserens est undens despectione super principes,& eos qui oppressi suerant, releuan*. Qui releuat profunda de tenebris, de producit inducem umbram mortis. Qui multiplicat gentes
586쪽
A L perdit eas. 3e subuersas in integrum restituit. Qui im iutat cor principum
tertae, Sedecipit eos ut frustra incedam per invium. Palpabunt quasi in tenebris,M non in luce. 3e errare eos faciet quasi ebrios. Et iterum idem, di- rob.
cens voluntatem Dei irritam esse non pone: Ipse enim inquit solus est,& nemo auertere potest cogitationem eius: Sc anima eius quodcunq; vo.
luerit, hoc fiet. QOdoars hominum hiberatur,a cribi non potes meritis voluntatum:
veluti bonos elegerit gratia , malos pratri urit. CAPUT TU. Iberatur pars hominum, parte pereunte: Ac si hoc volunta. tum meritis velimus ascribere, ut malos neglexisse gratia, bonos autem elegisse videatur, resistet nobis innumerabilium causa populoru,quibus per tot secula nulla eoelestis doctrinae an nunciatio choruscauit. Nec meliores fuisse eorum po- Isa steros postumus dicere, de quibus scriptu est: Gentium populus qui sedebat in tenebris, luce vidit magna, Se sedetibus in tenebris Se umbra mortis, lux orta est illis. Et ad quos apostolus Petrus dicit . Vos autem genus electu, re- i .Pet a gale sacerdotium gens sancta, populus adquisitionis, ut virtutes an nunci eis iis eius qui de tenebris vos vocavit in tam admirabile lumen suum: qui quo-- dam non populus,nunc autem populus Dei, quorum aliquando non est
miserius, nuc autem miseretur. Non ergo meritis minorum tribuitur quod non membre maiores. Par enim impietas 3e patres accusabat Sc filios, ea- .demque ignorantiae caecitas omnes simul in eosdem mergebat errores. Sed
cur illorum non misertus Se horum misertus sit Deus, qui scietia comprehendere,quq potestinuestigare sapientia Latet discretionis ista ratio,sed nodatet ipsa discretio. No intelligimus iudicante, sed videmus operante. Quid calumniamur iustitiae occultet, ut gratias debemus misericordit manifelli Laudemus de Veneremur quod .agitur, quia tutum est nescire quod tegitur. Ex eo quodparium paruariorum alii ad aeternam vitam alij ad mortem aeteream ante intelligentia usium hinc migrent, senditur
inscrutabilitas divinorum ludicrorum.
REspice autem Se ad uniuersalem multitudinem paruulorum, in qui.
bus.Acepto illo.quo in damnationem nascitur ges humana,delicto, nec pr terita pollunt merita, nec futura censeri. Omnes enim de quibus nunc loquimur, ante ullum intelligentiet usurn , ante liberum voluntatis arbitri um,als ad qternam beatitudinem regenerati alij ad perpetuam miseriain transeunt non renati. Si originalem culpam fateris, omnis numerus in reatu est : Si moralem innocentiam qu ris, omnis summa sine vitio est. Noinuenit quod discernat humana iustitia, sed habet quod eligat inenarrabilis gratia Dei. In abscondito est consili uiri,sed non latet donum : opus erexit pietas
587쪽
pletas. eausam obscurat potestas. Sed tam indubitabile est quod non vide- ctur, quam quod videtur: quia aut ori manifesti operis negari cofessio, etiam incognitae, non potest aequitatis.
mpis qui in extremis conuersi selliantur,ostenditur o spatia sine meritu dari, ct inscrutabile esse Dei iudiciam.
m in regni coelestis cosortiu trasseruntur,quo intellectu diuinuo iudicium comprehendes nisi ut indubitanter agnoscas gratutita esse Dei munera : et sicut nulla sunt tam detestanda fati nora, ut possunt pratiae arcere donum,ita nulla posse tam praeclara opera existere quibus hoc quod 'ratis tribuitur, per retributionis iudicium debeatur. Vilesceret enim redemptio sanguinis Christi,nec misericordi Dei humanoru operu praeronatiua succuberet, si iustificatio quae fit per gratia, meritis praecedet ibus deberetur, ut no munus largietis,sed merces est et operatas. Vnde aute posset ybari quod ad euacuandu originale peccatu nulla idonea ellet industria ni
s &'impii 3e facinoros per lauacru Christi assumeremur in resnu,agnosce rent ii qui in sua iustitia gloriantur, quam nihil dignil agere possint adoptione filioru Dei,si ad regenerationis no perueni ut lacramentit,cu rade qua lo
testissimi peccatores coditione teneatur,pares futuri in sanctificatione, s af fuerit regeneratio simul perituri, si cessauerit ablutio. Si ergo et ii ex nequis simis in inso viti; exitu gratia inuenit quos adoptet,cu tame multi etii qui mnus nocetes videtur,doni huius alieni sunt: quis hoc aut sine dispensatione Dei fieri aut sine profunda dicat aequitate decerni Quod 'tiq. non ideo iniquu est,quia occultu est, sed ideo aequu est,quia iudiciu Dei esse non diribium est. Quod enim ab illius pendet arbitrio, qua sententia iudicari di beat priusium iudicetur, incertum est. Cum autem res ad finem tuum umn erit. nemini liberum est de exitu conqueri : quia certissimum est, nihil aliter Deo facere debuisse qua fecerit. Qui multi det vocationis varietate,advnistrati apertinetem eii 1 illa regulaeuangelicae coparationis astruxit, qua ostendit patre familias diuerto tepore conducente operarios vineae sub pactione denarij quo vitae ternae significatur aequalitas.Vbi sine dubio hora undecima intromissi in vinea,totius diei operari s exaequati, istoru , de quibus nunc loquimur praeserunt sorte, quos ad comendanda gratiae excellentia in desectu diei & coclusione vitae .diuina indulgentia numerauit no abori pretiu soluens. sed diuitias bonitatis tuae in eos quos sine operibus elegit, effundens: ut etia hi qui in multo labore sudariat,nec amplius quam nouissimi acceperunt, intelligant,donum se gratiae, non operum accepisse me Odem. Unde si Senos aduersium patremfamilias murmuremus,eo quod nouis imε vocati totius diei operariis coxa uentur, nec amplius multa operacuim penὸ nulla mereantur, licetur nobis quod uni eorum responsum est: Amice. non facio tibi iniuriam. nonne ex denario conuenisti mecum: Tol-
'' te quod tuum est & vade. Volo autem x huic nouissimo dare scut&tibi.
588쪽
, DE VOCATIONE . GENT LIB. I. 293
A Aut non licet mihi de re mea facere quod volo Aut oculus tuus nequ1 est, quia ego bonus sum Certe huic caluntatori iniusta videbatur i, e largitas. et quia eruditionis retulit quid rationis accepit no e Il ei dispesationis huius reuelata ivllitia, nec ad inspectione secreti latet is ad inissus est, sed via discutiendis Dei iudicijs abstineret, opposita est ei bonitas miserantis. & volentis potestas quasi illi 3e ab Apollo lo diceretur . O homo, tu quis es qui respon- Rom. s.
deas Deo Nunquid dicit fgmentu ei qui se finxit. Quare me fecilli sic
. Gratia, ne qua bona merita esse nequeunt, non accipitur a quoquam,
ni se ex Dei voluntate fine meritu
C A P. X V I I LMnibus ergo hominibus cuiuslibet generis, cuius bet coditio nis Sc aetatiς, causa percipiendae gratiae voluntas Dei est, apud quam ratio electionis abscondita est, ab ea gratia incipientibus meritis qua accep re sine meritis. Quae si possent bona esse sine gratia, non diceretur: Nisi quis renatus fuerit ex aqua &ii' Ioan . nrita sancto, no intrabet in ingnu coctor, Et, nisi manducarieritis carne filij Ioan . 6. hominis,& bibentis sanouine, eius. no habebitis vita in vobis. sed diceretur: Nisi quis fuerit iustus Se bonuς, beatus in iternu esse non poterit. Nec opus esset per aqua Se spiritu renasci, si per mandatu sufficeret erudiri. Et eucuares tur fides, ru credit per baptismu omnia peccata dimitti,si gratia no malis Selmohs,seu bonis de rectis doceretur impendi. Origo ita l. verae Vitae, Verrii iustitiae in regenerationis est posita fac rameto. ut ubi homo renaicitur, ibi etia ipsam virtutu veritas oriatur. Et incipiunt ad perpetua gloria proficere PersidE qui vix ad teporale vang laudis poterant Peruenire merceciem Siue enim Iudaeos legis scientia tumen . sive Graecus studio sapiet te naturalis insatus priusqua iustificetur perfide Christi coclusus est sub peccato. Et si in
sua ' infelicitate perstiteri ira Dei manet super eu. illa scilicet in Adae praea in infide uaricatione contracta, de qua apostolus loquitur, dicens: Et vos cum estetis a x-xς mortui debetis Se peccatisvestris, in quibus aliquando ambulastis secundum yrii 'secutu multi huius, secundu principe potestatis aeris huius, spiritus qui nunc viperatur in filios dissidentiae. in quibus Se nos aliquado cohaersati sumus in
desiderijs carnis nostrae, facietes volutate carnis Se cogitationu, Se eramus
natura iiiij irae. simi & ea teri. Et nem. Qui eratis illo tempore sne Christo alienati a couersiatione istaei, & hospites testamento m. promissionis spem thist
non habentes, sine Deo in mundo. Et iter . Eratis aliquado tenebrae,nue - ...caute lux in domino. Et item: Gratias agetes patri,' dignos i Ds fecit in par- colos i. te sortis sanctorii in lun ine,qui eripuit nos de tenebris et potestate tenebra. ,& trastulit in regii ii iiiij dilectionis suae. Et iteru: Eramus enim & nos Titum a aliqua do insipientes, increduli,errare .seruientes desiderijs Se voluptatibus .vanis in malitia Se inuidia agetes,odibiles odietes inuice. Cu aute benignitas Se humanitas apparu i saluatoris nostri aio ex operibus iustitiae quq iacimus nos, sed secundum suam misericordiam fatuos nos fecit per lauacrum regenerationis spiritus Iancti, uem effudit in nos abunde per Iesum Chrictum saluatorem nolim, ut iustificati gratia ipsius, haredes sinus secundum
589쪽
Captu s. ut breuissim ε pateat, qualis fit natura humana sine gratia; dicat ludas Apostolus quid agat vel ignorantia imperitorum. vel doctrina lapientium. Hi autem inquit )quaecunque quis dem ignorant, blasphemant: quaecunque autem naturaliter ρῆ, ut muta animalia norunt,in his corrumpuntur. Dicat etiam iub . et bis Zachariae euangeli ita Lucas,ante illuminationem gratiae in qua humanum genus nocte versetur, Sc de quibus ignorantiae tenebris Dei po- pulus eruatur Et ru inquit puer propheta altissimi vocaberis, probis enim μ ' ante saei e domini parare vias eius.ad danda scientia salutis populo eius in remissionem peccator u ipsem, propter viscera misericordiae domini, in quibus vis tauit nos Oriens ex alto, Lucere bis qui in tenebris Se in umbra mortis sedem, ad dirigendos pedes nostros in viam paci I scera misericordiae Dominus ad omnium nationum impendit salutem, omnes; saluat: ct tamen etiam verum es, quod testin
Rc aute viscera misericordiae dominus non ad unius tantu populi redemptione, sed omni u nationu impedit salutem. dicete euagelista: Quia Iesus mortuus erat pro gente, no latu pro ge te, sed etia ut filios
Dei dispersos .congregaret in Vnum. Hoc enim agit illa vox. domini, quae per quandam pictatis tubam toto terrarum orbe resonantem, omnes homines& inuitat Se conuenit. Nam cum dixisset: Confiteor tibi pater domine coeli Se tertae .quia abscondisti haec a sapientibus & prudentibus. Se reuelasti ea paruulis, It a pater. quoniam sc beneplacitum est ante te, addidit Omnia mihi tradita sunt a patre meo, Sc nemo no ut silium nisi pater, neqi patrem' quiς nouit nisi filius.& cui voluerit filius reuelare. Et deinde adiecit: Uenite ad me omnes qui laboratis & onerati estiri Se ego vos reficiam. Tollite iugum eum super vos, Adiscite a me, quia mitis sum Se humilis corde, Sc inuenieti; requiem an in abus vestris. lugum enim meum suave est, Sc onus meuleue est. Ioannes vero Baptista in Euagelio Ioannis prophetico spiritu protellatur dices: Qui de coelo venit super omnes est,quod vidit Se audiuit te stilicatur, Se testimonium eius nemo accipit mi accipit testimoniu eius signauit quoniam Deus verax est. Igitur quantum attinet ad . humani generis excitate, toga ignorati se supersi et nocte contractam venit in hunc mu dum creator mundi, Se naudus eum non cognouit Lux lucet in tenebris, de tenebrae eam non comprehenderunt. Qui super omnes est. uod vidit Seaudiuit testificatur, 3c testimonium eius nemo accipit. Sed quia non frustra Deus Dei filiuς venit in mundum Sc dedit semetipsum pro omnibus: mortuus est non tantum pro gente, sed et am Vt filios Dei dispersos congregaret in unum, se uniuersis dicit: Venite ad me omnes qui laboratis de onerati estis,
590쪽
estis.&seruatosbi incognoscibilis electionis arbitrio. dat sui patris li noti- tiam,quibus eum voluerit reuelare. Omnes Uij lucis, fili j promissionis, si ij
Abrahae filia Dei genus electum, regale sacer lotium, veri Israelitae , prae cogniti & preordinati in regnum Dei qui eos vocavit non solum ex Iudetis sed etiam ex gentibus testimonium eius qui de coelo venit, accipiunt, significantes quia Deus verax est, id et t. expresse significantes in sui saluatione quoniam Deus verax est , implens & perficiens quod promisit Abrahae 4 omnium gentium patri,qui pollicente Deo quod haeres futurus esset mundi non haesitauit diffidentia, sed confortatus est fide dans gloriam Deo, de plenissimὸ sciens, quoniam quod promis r potens est & facere. Quis autem tam alienus est a fide Abrahae, quis tam degener ab uniuersarum gentium patre,qui promisitonem Dei aut non impleri, aut ab alio praeter eum qui promitii, dicat impleri Ille quidem erit mendax, Deus autem est verax. Momnis qui accipit testimonium eius, hoc signat, hoc indicat,quod per lucem illuminantem faetus est videns, factus eis obediens factus est intelligens,sicut Ioannes euangelista testatur dicens: Scimus quia mundus totus in ma i.Ioasvr
ligno positus est,& scimus quia filius Dei venit, & dedit nobis sensum ut
cognoscamus verum Deum,& simus in vero filio eius.
ese scrutam lam,cum Deus alios eligit,alios non essegit stulit nec,cur antea omnibus gentibusprateonii , unum Istraelem elegi ta
CAP. XXI. I vero quaeritur,cur siluator omnium hominum non omni- Capsi Dibus dedit Eunc sensum ut cognoscerent verum Deum,& es: sent,id est,permanerent in vero filio eius : quamuis credamus
nullis hominibus opem gratiae in totum fuisse subtractam de' quo plenius in sequelaribus disseremus)tame ita fortὸ hoc velatum sit,sicut illud absconditum est,cur antea. omnibus gentibus praetermissis, virum populum sibi quem ad veritatis cognitionem erudiret excem perit. de quo iudicio Dei si non est conquerendum, multo minus de hoc quod cum electione omnium gentium geritur,murmurandum est. Quae enim Deus occulta esse voluit non sunt scrutanda: quae autem manifesta fecit,non sunt neganda , ne & in illis illicite curiosi. 5e in illis damnabiliter inueniamur ingrati. Non autem ignoramus esse quosdam tam inconside- Οrat praesumptionis,&tam superbet arrogantiae, ut quod pr*cipuus magi ster gentium, non ab hominibus neque per hominem, sed diuinitus er ditus, supra mensuram scientiae suae longe Se alto remotum esse confessus
est , audeant falsi nominis temerare doctrina , & nihil illic occulium . nihil velint esse secretum, ubi Apostolus non quid sentiendum esset aperuit, sed quid non scrutandum esset, ostendit. Nullis etenim quod Rom. n. supra iam diximus studijs, nullis ingens s indagare concessum est , quo i dicio, quove consilio Deus incommutabiliter bonus , ineommutabiliter iustus,semper praescius, semper omnipotens, ideo omnia in incredulitate concluserit,ut omnium misereatur.& tamen illis seculis quibus unum Israe-ina temera.