장음표시 사용
611쪽
titiis. . O scimus quia filius Dei venit,& dedit nobis sensum, ut cognoscatis Cverum Deum, Sc simus in vero filio eius. Cui testimonio Apostolus Pau- Colost. lusconsonat dicens: Gratias agentes patri, qui dignos nos fecit in partem sortis sanctorum in lumine, qui eripuit nos de tenebris & de potestate ten Titum 1. brarum, Se transtulit in regnum silij dilectionis suae. Et iterum idem : Er mus enim inquit aliquando inspientes, increduli, errantes. seruientes desiderijs & voluptatibus varijs,in malicia 3e inuidia agentes, odibiles, Odien- tes inuicem. Cum autem benignitas & humanitas apparuit Saluatoris nostri,non ex operibus iustitiae quae secimus uos, sed secundum suam miser, cordiam saluos nos secit,per lauacrum regenerationis Spiritus sancti. quem effudit in vos abundὸ per Iesum Christum Saluatorem nostrum, ut iusti meati gratia ipsius,haeredes simus secundum spem vitae aeternae. Potuitne plenius,luculentius, verius explicari, quae merita hominum Christus inuene-Mat s. rit,ia quos sibi mores subiecerit, quae ad se corda conuerterit, quando venit mederi non sanis sed male habentibus,& vocare non iustos, sed peccatores Quoniam gerium populus, qui sedebat in tenebris,lucem vidit magnamin sedentibus in tenebris Sc umbra mortis,lux orta est illis. Fremebant entes,irascebantur populi,saeuiebant reges. & potestates contradicebant,uperstitiones Se totius mundi reluctabantur errores. Sed de resistentibus, furentibus,persequentibus populum suum Christus augebat, Se per vinc la ac supplicia mortesque sanctorum roborabatur fides. vincebat veritas. Perque uniuersum mundum dominici agri segetis multiplicabatur ubertas.Tanta enim desuper praebebatur constantia fidei, fiducia spei, fortitudo tolerantiae,ut ille ignis dilectionis quem in cordibus fidelium Spiritus san-Dctus accenderat,nullo modo ab opprimentibus posset extingui: cum Se qui cruciabantur,vehementius inardescerent, & qui saeuiebant, eandem quam. persequebantur,flammam saepe conciperent,qua beatus Apostolus Paulus
ignitus, fidenter feruenterque dicebat: Iustificati igitur ex fide pacem habeamus ad dominum nostrum Iesum Christum, per quem& accessum habemus fide ingratiam istam in qua stamus. sed Ee floriamur in spe gloriae filiorum Dei.Non solum autem, sed Sc gloriamur in tribulationibus, scientes quod tribulatio patientiam operatur. patientia autem probationem, probatio vero spem,ipes autem non confundis,quia charitas Dei dii fusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum, qui datus est nobis. Et iterum: m. . Quis nos separabit a charitate Christi tribulatio, an angustia, an persecu-PsΔΑΙ- tio, an fames,an nuditas, an periculum, an gladius Sicut scriptunieli: Quia propter te mortificamur tota die. existimati sumus sicut oves occisionis. Sed in his omnibus superamus per eum qui dilexit nos. Certus sum enim,
quia neque mors,neque vita, neque angeli,neque principatus neque in stantia,neque sutura,neq. fortitudo, neque altitudo,neque profundum,neque
creatura alia poterit nos separare a charitate Dei, quae est in Christo Iesu domino nostro Haec charitas diffusa per Spiritum sanctum, fecit ut mundus fidelium mundum vinceret impiorum. Hac Neronis crudelitatem, Domitiani furorem multorumque post eos erincipum, glorioso innumerabblium martyrum fine consudit, donante Christo imitatoribus suis, de pertiscutionibus regum aeternarum stemmata coronarum.
612쪽
Ulla igitur ratio dubitandi est, Iesum Christum dominum no- Cap. strum pro impiis Se peccatoribus mortuum, a quorum nume- lp-ro liber inuentus est. st Non est pro omnibus mortuus Chri- ω None Istus Sed prorsus pro omnibus mortuus est Christus. Nem' ergo omnium hominum ante reconciliationem,quae per Christi sanguinem facta est,non autem peccator aut impius fuit. dicete Aposto. Io: Si enim Christus cum adhuc infirmi essemus, iuxta tepus, pro impijsmor Rom s. tuus est: vix enim pro iusto quis moritur,nam pro bono forsita quis audeat mori: commendat autem suam charitatem Deus in nobis,quoniam si cu adhuc peccatores essemus,Christus pro nobis mortuus est, multo magis iustificati sanguine ipsus. lui erimus ab ira per ipsum Si enim cum inimici essemus, reconciliati sanaus Deo per mortem filis eius, multo magis reconciliati salvi erimuin in vita ipsius. Idem autem Apollo ius in secunda ad Corint. ait: Charitas enim Christi urget nos, iudicantes hoc,quoniam si unus pro om- . . se nibus mortuus est,ergo omnes mortui sunt,& pro omnibus mortuus est,ut 3e qui vivunt,iam non sibi vivant.sed ei qui pro ipsis mortuus est & resum rexit. De seipso vero quid pronunciat,audiamus. Fidelis inquit) sermo, de r.Tim.t. omni acceptione dignus, quia Christus venit in hunc mundum peccatores
--:- . si irri, se Aiaeci misericordiam consecutus
salvos facere, quorum primus ego sum: sed ideo misericordiam consecutus sum ut in me primo ostenderet Christus Iesus omnem patientiam,ad informationem eorum qui credituri sunt illi in vitam aeternam. Sive erso circun
cisio, siue praeputium peccato uniuersaliter concludebatur,unusque omnes reatus obstrinxerat, de inter magis minusque impios nemo erat qui posset absque Christi redemptione saluari: quae redemptio uniuerso sese intuliti mundo,& omnibus hominibus indifferenter innotuit: quandoquidem in die quinquagesino ab illo Pascha,in quo se hostiam Deo verus agnus obtulerat, cum Apostoli & qui cum eis unanimes erant, repleti Spiritu sancto linguis omnium gentium loquerentur .conuemebat excita miraculo diuers
generis hominum multitudo,ut Euangelium Christi in eis qui aderant,to- tus mundus audiret. Confluxerant autem sicut scriptum est Parthi & Me- ώdi Elamitae,& qui inhabitant Mesopotamiam , Iucaeam Sc Cappadociam, Pontum & Asiam Phrygiam & Pamphyliam, .Egyptum & partes Libiae, quae est circa Cyrenen. 3caduenae Romani,Iudaei quoq. & Protelyti, Cretes de Arabes,audientes eorum linguis praedicari magnalia Der: quorum testificatio etiam in eas gentes quae remotiores sunt .longe lateq. procurreret. Ad cuius rei effectum credimus prouidentia Dei, Romani regni latitudine praeparata, ut nationes voca J ad unitate corporis Christi,prius iure unius consociaretur impietatis: quavis gratia Chriuiana no contenta sit e sile limites habere quos Roma multosti iam populorum sceptro cruci, Christi illa lubdiderit, uos armis suis ista non domuit Quae tamen per apostolici sacerdo . iij principatum amplior facta est arce religionis,quani solio potestatis.
613쪽
VOD si fortε , quemadmodum quasdam gentes, ψ quod c
anth non norunt in consortium filiorum Dei nouimus adop. tatas, ita etiam nunc in extremis mundi partibus sunt aliquarnationes. quibus nondum gratia saluatoris illuxit: non ambigimus, etiam circa illas occulto iudicio Dei tempus vocatio nis esse dispositum,quo euangelium quod nondum viderunt, audiant atque suscipiant. Quibus tame illa mensura generalis auxilij,qui desuper omnibus semper hominibus es h pr bita,non negatur: quavis tam acerbo natura humana vulnere sauciata sit, ut ad cognitionem Dei neminem contemplatio spontanea plenε valeat erudire, nisi obumbrationem cordis vera lux discusserit. quam inscrutabili iudicio Deus iustus Se bonus, non ita praeteritis seculis quemadmodu in nouissimis diebus effudit. Unde se beatus Apostol Paulus scribens Colossensibus ait: Mysterium quod absconditum fuit a se. eulis se generationibus, nunc autem manifestatu est sanctis eius, quibus voluit Deus notas facere diuitias gloriae sacrameti huius in gentibus, quod est Christus in nobis.
Prioribus sic sis ab conditam sese Gentibim grati
Christ, non tamen Prophetis. CAPvT XVIII.
- quid hoc mysterium etiam prophetis incognitum suit se illi per quos Spiritus sanctus loquebatur, ea quorum ab ipsis
fiebant de nunciationes nesciebant Non ita plane intellige Ddum puto , sed.ipsis gentibus absconditum fuisse mysterium. quod dominus quado voluit & quibus voluit,reuelauit. Nam de vocatione gentium, quae non erant populus Dei, Sc quibus prius non mia sertus est, nunc autem miseretur, in Deuter. ita dicitur: Et vidit dominus 3ezelauit. 8e iratus est propter iram filiorum suorum & filiarum.& dixit: Auertam faciem meam ab eis,& ostendam quid erit in nouissimo, quia generatio peruersa et filiis, in quibus non est fides in illis. Ipsi in χelum compulerunt me in hoc quod non est Deus, irritaverunt me in idolis suis. se ego in zelum incitabo eos in eis qui non erant gens, super gente insipiente irritabo eos. Et David haec de adoraturis Deum omnibus gentibus praecinit: omnes gentes quascunque fecisti. venient Sc adorab ni coram te domine , 8e glorificabunt nomen tuum. Et iterum idem : Et adorabunt eum omnes reges terr , omnes gentes seruient ei. Et iterum: Benedicetur in ipso omnes tridus terrae, omnes gentes agnificabunt eum. Esaias quoq: similia annunciat dicens: Quoniam erit in nouisiimis diebus manifestus mons domini. 3: domus Dei in cacumine montium,& exaltabitur super colles. & venient ad eum omnes gentes. Et iterum ide: Et faciet inquit dominus Sabaoth on nibus gentibus, in monte isto bibent in iucunditate vinum, ungenturvnguento in monte isto, tradet haec omnia gentibus: hoe enim consilium super omnes gentes. Et iterum idem: Et revelabit dominus brachium suum sanctum in eonspectu omnium gentium, Sc videbunt omnes gentes terrae salutem quae a domino est Et iterum: Ecce aduenae ad te per me accedent. dc ad te fugient. Et infra: Gentes quae te non cognouerunt, inuocabunt te: α
614쪽
DE VOCATIONE GENT LIB. II. 3οσ
δε te: se populi qui te nesciunt, ad te confugient. Osee quoqi paria prophetat Oseeor. dice : Et erit in loco in quo dictu est eis, Non populus meus Vos, ibi Vocabuntur filii Dei vivi, Se cogregabtitur filii Iudae se filij lsrael in idipsum. . Et
item: Miserebor no dilectae,ia dica no populo meo populus meus es tu: & ipse dicet, Deus meus es tu. Sub apostolis vero,cu ij qui in Cristu ex circuet sone crediderat,eos qui getiles erat,dicebanturqi praeputiit, iustiscatio mungratiae arbitraretur participes esse non posse.docet beatus apost. Petrus qua indilcretus apud Deu uteroe sit populus si in unitate fidei ambo couenerint. Cu aute inquit coepissem loqui .decidit spiritussanctus super eos, sicut & in Act. ii nos in initio. Recordatus sum aute verbi domini. scut dicebat: loanes qui de baptizauit aqua, vos aut baptigabimini spiritu sancto. Si ergo eade gratia dedit illis Deus sicut Se nobis qui credidi us in dominii iesum Christu .ego luis era qui possem prohibere Deu H is auditis tacuerunt, se Elorificaueriitieia dicentes: Ergo & Gentibus Deus poenitentia ad vitam dedit. Iacobus quoqi apollo ius de hac vocati one gentiu dicit: Uiri fratres audite me, Simo Actu. narrauit queadmodu primu Deus visitauit sumere ex gentibus populu nomini suo. Jc huic cocordat verba prophetam,scut scriptu est: Post L c reuer Amos piar,& reaedificabo tabernaculu David quod cecidit,& diruta eius qdificabo,
eriga illud, ut requirat caeteri hominu dominu , fe oes getes super ouas in catu est nonae meu dicit dominus faciens haec. notu a seculo est domino
opus suu Symeo quoq. ille cui resposum erat a spiritu sancto. noeu visurumorte priusqua videret Christu domini, de salute omniugentiu qu in Chri ue. xsto reuelabatur, haec dixit: Nunc dimitte seruutuu domine. secundu verbun tuum in pace: quia viderunt oculi mei salutare tuu , quod parasti ante faciε omniu populom: Lumen ad reuelationem geliv.& gloria plebis tu Israel. His & alijs testimonijs scripturaru non dubie demonstratur istam ditissima potentissima. nignisiima gratii qua in nouissimo mundi tempore omnes gentes in regnum Christi vocantur prioribus seculis in occulto Dei absco-citam fuisse consilio. Deus pro omni tempore vult omnes homines salvos fer aut generassi sus donis ut etiam peculiaribus. C A p V T X I X.: T cur hac manifestatione qua nune uniuerss nationibus inno- te scit antea reuelatano suerit,nulla posse coprehedere,nullam, intelligetii penetrare, cu tame illud quod de bonitate Dei pijsi simE creditur,quia oes homines velit salvos fieri. Se in agniti O- . ane Veritatis venire,no oporteat nis perpetuu aeternuqil entiri, L se se idu eas mesuras quibus Deus dona generalia specialibus nouit cumulare muneribus: ut de qui exortes gratiae suerint, de sua nequitia redarguantur: de qui eius lumine enituerint, non in suo merito,sed in domino glorientur.
Obiectis ex paruulis contra lyud: Qui vult omnes homines saluas feri.
hoc sanὸ angusto quide, sed tamen recto intelligentiae tramite, no paru difficultatis opponit cosideratio paruuloru qui nullo iudicio rationis ut
615쪽
tur, quo aut oris sui beneficia sentientes, ad agnitionem valeant veritati s ae cedere. nec yidentur de neglectu opitulantis gratiae iuste argui, in illa ignorantia naturaliter constituti,quam dubium non in nullam recipere scientiam,nullam sentire doetrinam. Vnde cum omnes homines velit Deus saluos fieri quid est quod alienatur a salute perpetua tanta infantium multitudo, totque in his aetatibus hominum milia extra vitam reliquuntur tete nam: quasi ad hoc tantum conditi sint ab eo qui neminem odiens creauit, ut quia in hunc mundum cum peccati carne venerunt, insolubilis culpae vincula sine reatu propriae ictionis inciderent quid hoc profundius quid mirabilius esse potest Neque credi fas est,eos qui regenerationis non acepti sunt sacramentum ad ullum beatorum pertinere consortium. Et magis stupendum,magisque sit mirum, quod ubi actio non offendit, ubi arbitrium non resistit,ubi eadem miseria, simili, imbecillitas, causa communis est, non unum esse de tanta parilitate iudicem, Se quales reprobat abdicatio, tales adoptat eleetio. In te agi cum paruusis pereunti Au, tam in boc siecuso quam. suturo, opter originale peccatum.
Eruntamen de hac altitudine discretionis Dei non conturba. bitur cor nostrum .si firma & stabili fide omne iudicium Dei
iustu esse credamus. nec appetamus habere cognitu, quod vo- Iluit esse secretii ut ubi inuestigari non potest quare ita iudicet sufficiat scire quis iudicet. Quan i non ita in cognoscibilis ista sit quaestio, ut nihil sit quod de ea eruditionis possimus acquirere, si ad contemplandum id quod vigeri potest, tranquillus sobrij eordis adhibeatur intuitus. Cum enim
consideramus inter paganos, inter Iuleos, inter hae teticos . inter ipsos catholicos Christianos. quam multiplex pereat nurnerus paruulorum, quos quantum ad proprias pertinet voluntates, neque bonum aliquid, neque malum constat egisse, discimus super eos illam manere sententiam, quam humanum senus praeuaricatione primi parentis excepit, cuius sententiae Ggor, dumetram circa tales non resoluitur, quam magnum illud peccatum fuerit, demonstratur. Nemo autem putaretur non innocens nasci,nisi etiam talibus esset noxium non renasci. De immaturitate vero mortis non est ra. tio conque redi cum semel in naturam nostram per peccatum ingressa mota tal tas obnoxium sibi omnem vitae nostrae secerit diem. Esset enim, quoniam secundum alique modum immortalis dici homo posset, si esset tempus intra quod mori omnino no post ei. Sed nunq corruptio ita incorruptionis est particeps,ut non semper obnoxiu sid descistioni. quod debetur occasui. Vitae huius principium mortis exordium est. nee prius incipit augeri aetas nostra. auam minui Cui si quid aducitur spatij temporalis. non ad hoc accedit ut maneat,sed in hoc transit ut pereat. Quod emo ab in iiij sui die morti. Ie est, qualibet occidat die, no cotra lege mortalitatis occumbit,nec unquam ei vicin ius est poste vivere, quam posse deficere. Quamuis autῆ ex una causa omnium hominum sit orta mortalitas, non in unam tame, sed in multipli
616쪽
A eem imbecillitatem eorruptibilis natura distrahitur. Et sue morbis, siue de
bilitatibus siue vulneribus. non solum anni aut menses vel dies aetatis hu. - manae,sed & omnes horae omnimi momenta subieetasuut. Nec est aliquod mortis genus.aut ullus obeundimodus, qui non intra uniuersitatem modi talium in aliquam incidat portionem. Manet enim graue iugum super filios E M.A. Adam, a die exitus de ventre matris eorum, in diem sepulturae in matrem
Diuina iustitia misibet mensiurum o modum miseria ordinat. c A P V T XXI L E D huius asperrimi iugi pondera non ita in Ad ni irruerunt,ut ciuina iustitia nihil eis suae dimensionis ad. hiberet,quae defectionum legibus ita defeetiira subiecit., ut ab eis moderationum suarum non auerteret potesta' tem. Ideo omnia omnes inciderent mala, quia per communem conditionem omnes omnibus subiacerent: sed
ut generali necesiitate variata, causas sibi dominus indulgentiae correptionisque seruaret,essetque in uno omnium debito quod& misericors remitteret, Se iustus exigeret. Cum igitur iusta & Gmnipotens prouidentia Dei incessabiliterumuersa dijudicet, Se nemo in hunc mu dum veniatineque ab hoc mundo exeat. nisi eo ortu araue discessu, quemn rerum arbiter secundum altissimam scientiam suam sapientiamque decernit, sicut scriptum est in libro Iob: Quis ignorat quod omnia hic manus do--τη mini secerit, in cuius manuanima omnis viventis, de spiritus uniuersae camis hominis Et item Breues dies hominis sunt, Sc numerus dieru eius apud te robi . est. Quis audeat causas operum Se consiliorum eius inquirere In scrutabile enim est,ualdeque secretum,cur tantis differentijs conditio humana variata sit. illum ab infantia usque in senectutem longaeua carpit infirmatas, nec inter perseuerantes dolores statutae deficit tempus aetatis. Illum integris valentem viribus ann Osis,imus vigor vegetat. Huic in pueritia finis est, illi in adolescentia.Huic ultra iuuentutem non licet progredi, illi impossibile est usque ad loquendi rudimenta grandescere. Quas vitae metas multiformiterinae luales, minus acerbas experiretur caduca mortalitas,si praesentis tantum eculi detrimenta pateretur,& non in aeternas miserias caderent, qui hinc λne lauacro regenerationis exissent.
Paruulis pereuntibus generalis gratia tribuitur, dum ea parentibus datur. CAPUT XXIII.
SE D eum inscrutabilis sit causa tam donorum quae gratia tribuit,
quam miseriarum quas natura promeruit, ipsa nos intelligentiae dis acultas ad nostrum remittit autorem. Et cum quaerimus: Quomodo
omnes homines tuos fieri velit, qui non omnibus illud tempus imperiit. t.T 4, in quo
617쪽
In quo per voluntariam fidem percipi εd fratiae sint capaces m irreligis. cia arbitror eredi,ne ii in couenieter intelligi.quod isti paucoru diem homi. ne, ad illa ptineant gratiae parte,quq semper uniuerss est impeia nationibu qua utiq. si uene eo ii uterentur J arentes etiam ipsi per eos de iuuarentur: Omniu nam i exordia paruuloru , totaqι illa principia necdum rationalix in iantiae, sub arbitrio iacent voluntatis alienae, nec ullo modo eis nisi per alioseonsuli potest: 3e consequens est,illos ad eoru pertinere consortium, quoruvel recto vel prauo aguntur affectu. Sicut enim ex aliena confestione credui, ita ex aliena infidelitate aut dissimulatione non credunt. Et cu ipsi nee praesentis vitae des deri u habuerut,nec suturae: qua ipsoru factu est nasci, taipsorum efficitur no renasci. Sicut autem circa maiores pretier illa generalem gratia parcius atq: occultius omniu hominum corda pulsante, excellentiore opere argiore munere, potentiore virtute vocatio specialis exeritur: ita etiacirca innumeros paruulos eade manifestatur electio. Quae quide nee illis qui renati n*n sunt,in parentibus defuit, sed ijs qui renati sunt , prae parentibus affuit: ita ut multis set pe quos suorum impietas deseruit .alienorum cura se uterit 3c ad regeneratione venerint per extraneos,quae eis non erat pro ubde nia per proximos.
Non esse iustam querelam ex di cutisne parium paruuloram, edmagnam diuina tufitia se gratia Christ
N q gr xiae quis nisi arrogantissimus atqi vanissimus
de diuina iustitia coqueratur, quod no omnibus paruulis smilis
prouideliacosulat,omniacii pericula quς morituroru regenera tione prohibere pollunt, aut potestate submoueat. aut misera
tione praeueniat Quod utiq; erga omnes ita fieret. si ita fieri omnino deberet. Non aute latet quantum cordibus fidelium desidiae gigne. retur, si in baptirandis paruulis nihil de cuiusquam negli entia. nihil de ipsorum esset mortalitate metuendum : quadoquidem ut tales baptismo Daudarentur, nullo modo posset accidere. Hac vero tam in amisi ibili selieitate infantiu vehementissimo opinio illius roboraretur erroris, qui gratiam Dei secundum merita hominu dari,audet contra fidem catholica pr dicare. Videretur quippe inculpabili innocentiae hoc tota aequitate deberi, ut nemine eoru adoptio praeteriret, quos nullus reatus perstringeret: nec impi E a quodam de paruulorum baptismo dictu fuisset, Habet gratia quod adoptet, non habet unda quod diluat. Sed libe detestabiliter praedicatu omnes discipuli veritatis. intelligunt:& inde manifestum est,eos qui salui fiunt, non merito, sed gratia liberari quia sine baptismo mortuos perisse non dubium est. Qui utique nisi grauissimi peccati essent participes, non perirent . Nunc aute occulta quidem Dei discretione, sed iusta, sic ostenditur & quid conferat gratia,& quid praeuaricatrix mereatur natura: ut nec contra donum eleuetur
superbia,nec contra periculum cesset industria.
618쪽
DE VOCATIONE GENT LIB. II. 3og
o Deum oueneralem gratiam omni tempore velle omnes salaos ferie, at pecularigratia, quosdam tantum. CAPUT XXV. Iue igitur nouissima contemplentur secula, seu prIma. seu media, rationabiliter Sc pie creditur, omnes homine; salvos fieri Deum velle temper livoluisse. Se hoc noaliunde monstratur quam de hs benefici js eaque prouidentia Dei quam uniuersis generationibus communiter atq. inditierenter impendit Euerunt enim ac sunt huiusmodi dona ita generalia, ut per ipsorum testimonia ad qu renuum uerum Deum possent homines adiuuari : quibus donis autorem suum per omnia secula protestantibus, specialis gratiae largitas stipe fusa est. Quae licet copiosius nunc quam antὰ praestetur, causas tamen dii butionum suarum dominus apud mentiam suam tenuit.& intra secretu potentissimae voluntatis occuluit: qu si omnibus uniformiter affluerent, non laterent. Et quam nulla est ambiguitas de benignitate generali, tam de speciali misericordia nihil quod stupendum esset existeret, ac proinde illa esset gratia,ista non esset. Deo autem placuit & hanc multis: tribuere. & illam a nemine submouere,ut ex utraq; appareat non negatum uniuersitati, quod
B collatum est portioni,sed in alijs praeualuisse gratiam, in alijs resiluisse nati
Muta in omnibus iusti cationibus gratia quidem principa iter praeemineat sed voluntas ei subiungatur, quia gratia prim. Ibi,
tanquam receptricem is famulam donorum suorum,praeparat voluntatem. C A e V T A XVI. ANC quippe abundantiorem gratiam ita credimus atqi ex perimur potentem, ut nullo modo arbitremur esse violetam, quo quicquid in saluandis hominibus agitur, ex sola Dei voluntate peragatur, cum etiam ipsis paruulis per alienae voluntatis subueniatur obsequium . Gratia quidem Dei in omnibus iustificationibus principaliter prae eminet, suadendo exhortationibus,monendo exemplis terrendo periculis,lucitando miraculis, dando intellectum.inspirando consilium, cor ii ipsum illuminando.& fidei affectionibus imbuendo: sed etiam voluntas hominis subiungitur ei atqi coniungitur quae ad hoc praedicti est excitata praesidijs ut diuino in se cooperetur Cperi,& incipiat exercere ad meritum Quod superno semine concepit ad studium de sua habens mutabilitate si deiicit. de gratit opitulatione si proficit. Quae opitulatio per innumeros modo .siue occultos siue manifestos, omnibus adhibetur & quod a multis refutatur. ipsorum est nequiti . quod autem
a multis suscipitur,& gratiar est diuinae & volutatis human . Sive igitur initia, siue prost et fidelium, siue usq; in sine perseuerantiu cogitemus genus,
619쪽
nulla species cuiusquam virtutis occurrit, quae vel sne dono diuinae gratiae, evel sine consensu nostrae volutatissabeatur. Ipsa enim gratia hoc omni genere medendi atqi auxiliandi agit, ut in eo quem vocat, prim m sibi receptrice & famulam dono suorum praeparet voluntatem Nam virtus nolemtium nulla est,nec potest asseri vel fidem vel spem,vel charitatem eis inesse, quorum ab his bonus consensus alienus est.
Consensem voluntatis per gratiam gigni,non βίum ex doctrina ct i lustratione, sita etiam ex terrore O metu. CAPUT XXVII. Vne autem consensum non solum cohortatio praedicantium ti incitamenta doctrinae, sed & metus gignit, propter quod scriptum est, Principium sapientiae timor domini. Qui quan
tistibet terroribus in feratur, non aliud agit.quim ut quem se- cerit timentem,saciat & VOlentem,nec totum volentem, sed
Eccl- ιγ etiam sapientem.Vnde & illud scriptum est: Beatus cui donatum est Eabere timorem Dei. Quid enim tam beatificum, quam hic timor,qui genitor er ditorque sapientiae em In cuius utique deuotione d mota est Se v luntas, quq autore gratiae eodem proficit timore quo coepit. Cum ergo hic timor etiam per quandam vim magni terroris immittitur,nou ibi ratio ex tinguitur,nec intellectus aufertur,sed illa potius quae mente premebat caliago discutitur,ut voluntas deprauata prius atq; captiua,recta efficiatur Se Iibera.Unde sicut animus nihil virtutis capit,nisi radiu veri arceperit luminis D
incrementa prouehitur,quae idonea ad perseuerandum habeat firmitatem. Jo . Dicit quidem dominus. Nemo venit ad me.nisi pater qui misit me attraxerit eum Sed hoc ideo dictum est,ut illam fidem, sine ova nemo ad Christum venit, ex patris haberi munere nouerimus,secundu illud quod apostolo di. Matt-36. eitur: Beatus es Simon bar Iona,quia caro 3e sanguis non reuelauit tibi. sed pater meus qui in coelis est. Qui in cordibus trahendorum hoc epit ut croderent hoc essecit ut vellent. Non enim esset unde traherentur, si sequaces fide Se voluntate non essent: quoniam qui non credunt,nec trahuntur om- i nino nec veniunt.neque accedunt qui dissentiunt, sed recedunt. Qui ergo . veniunt, amore ducuntur,dilecti enim sunt, Se dilexerunt , quaesiti sunt Mquaesierunt: Sc quod eos voluit Deus velle,voluerunt.
Poe eos qui gratia Dei in Chri um credunt,no credere,ct eos qui
a Vi ad obediendum sibi ipsum velle se donat,ut etiam I perseueratu
620쪽
DE VOCATIONE GENT. LIB. II. 3os
vnqui fideliu recessisset a fide. nemine cocupiscetia vinceret nemine tristit aeliaeret. nemine iracudia debellaret, nullius charitas refrigesceret, nullius patietia frageretur, c collata sibi gratia nemo negligeret. sed quia haec possunt fieri.& inco sensum taliu tetationu facilis nimiu procliuis ii descesio est. nu- ua debet in auribus fidelium vox illa domini no sonare,qua apost. dicitur: igilate de orate ne intretis in tentationem. 'bi si de vigilando tantum,non Muttiis. etia de orado discipulos admoneret solas liberi arbitris vires videretur hortatus. Sed cum addidit Et orate, satis docuit, superni futurum muneris, ut eos etiam vigilantes tentationis procella no vinceret. Tale est Se illud quod Lueae itiait: sit non Simon ,ecce satanas expostulauit ut vos cerneret velut triticum, ego autem rogaui pro re, ne deficiat fides tua,& tu tandem conuersus. eonis
firma fratres tuos, de ro3a ne intretis in tentationem. Si ergo defectura erat fides tati apostoli, nisi pro eo Christus oraret, inerat ei proculdubio mutabilitas,quae posset in tentatione nutare. Et non ita iam perseuerantiae meis serat virtute solidatus ut nullis periculis esset obnoxius. Siquidem tam grauis eum perturbatio etiam post ilia cocusserit, ut in Caiphae domo unius ancil-Iae interrogatione pauefactus, viqi ad trinam negationem Christi cui moriturum se spoponderat )constantia desciente perductus sit. Qui ergo
tune conturbatum cor apostoli non humanis, sed diuinis conuenit oculis.& ad largos poenitudinis fletus potenti incitauit aspectu : potuit hanc firmitatem animi praecipuo conserre discipulo, ut scut ipsum Dominum nishil ab explendae pas,ionis proposito deterrebat , ita nec beatum Petrum B vlla tunc formida superaret. Sed haec stabilitas illius tantummodo propria fuit qui solus vero potenterque dicebat: Potestatem habeo ponere Iean.ro.
animam meam , Sc potestatem habeo iterum sumere eam. In caeteris vero hominibus donec caro cocupiscit aduersus spiritum , Se spiritus aduer- Gai s sus carnem,& donec miritus quidem promptus est, caro autem infirma,
incommutabilis animi fortitudo non potest reperiri, quoniam non huius sed alterius vitae est ver δ persecta se secura felicitas. in praesentis autem agonis incerto, ubi tota vita tentatio esst. & ab insidianti superbia nee ip aeit tuta victoria, mutabilitatis periculo non caretur. Et licet innumeris l* sanctis sitis donet virtutem perseuerandi usque in finem diuina protectio, di nullis tamen aufert quod ipsis repugnat ex ipsis : ut in omnibus stu- dijs eorum atque conatibus semper inter se velle se nolle decertet. Quam compugnantiam idem beati Limus Petrus etiam in ipsa palmarum omnium consummatione perpessus est. Si quidem hoc ipse dominus pro teste tur 5e dicat: Amen Amen dico tibi , quando iuuenis eras . praecingebas te M ambulabas ubi volebas: sum autem senueris , extendes manus tuas. &alius te praecinget. Seducet quo tu non vis. Hoc autem dixit, significans qua morte glorificaturus es et Deum. Quis ergo ambigat , quis ignoret 1i, hanc fortissimam petram, quae ab illa principali petra communionem Se 'virtutis sumpsit se nominis, hoc desiderium semper habuisse, ut ei moriendi pro Christo constantia donaretur Veruntamen ita ι nexitiabiliς erat obluctatio trepidationis, ut vir martyrij auidissimus, adeptinusquidem denunciaretur victoriam palsionis, sed non sne tentatione lor- .dinis. Merito igitur non solum ab incipientibus . verumetiam a pro
uetasimis initas uniformiter Domino supplicatur & dicitur : Ne nos dilati. 6.