장음표시 사용
591쪽
Iem erudiebat, innumerabiles populos impiorum illuminare distulerit se cnune eundem Israelem donec uniuersitaex gentium introeat,obc catum ecse patiatur,pereuntem in tot milibus nascentium atq: morientium, Se salua-
dum in eis quos mundi finis inuenerit. Quo mysterio toto scripturam eo pore dilatato innotuit quidem nobis quid factum sit quid fiat quidue facie- dum sit: sed quare ita fieri placuerit, ab human : intelligentiae contempla tione subtractum est. Eos qui discretionem qua Deus alios eligi alios non euit,
ad merita reserunt voluntatis humana, docere, ne
minem gratis e/ ex retributione saluari: ct ex paruusis aperte confutari. c A P. XXII. t in s TI autem qui nescire aliquid erubescunt,& per occasonem Gobscuritatis tedunt laqueos deceptionis: omnem discretionem
qua Deus alios eligit, aliosque non eligit multi enim sunt vocati,pauci autem electi ad merita human referunt voluntatis, - Q docentes scilicet nemine gratis, sed ex retributione saluari, quia naturaliter omnibus sit insitum ut si velint,pos,int veritatis esse participes. eisque affluere gratiam,a quibus fuerit expetita. Quae dis initio ut interim de gratiae veritate taceatur, de his videtur aliquam ostentare ratiunculam,r qui libero utuntur arbitrio. De paruulis.vero,quibus sine ullo boni voluntatis merito in originali vulnere cum caeteris mortalibus causa comunis est, lnihil potest expolitionis afferri, qua doceatur cur illi salvi fiant renati, illi labii. pereant non renati,sub illius prouidentia de omnipotentia, in cuius manu estanima omnis viventis. 3: spiritus uniueris carnis hominis. Et cui dicitur: Iob 14. Breues dies hominis sunt, numerus dierum eius apud te et . Non autem ρο- to istos voluntatum patronos, simplicitate illorum tam impudenter usu- ros,ut aut fortuitu ista dicant accidere, aut non renatos asserant non perire. Apertε enim aut cum Paganis conuincerentur sentire de uto. aut cum P Iagianis transfusum in posteros Adae negare peccatum. Fato autem non bapti rari paruulos, nec Pelagiani potuerunt dicem: sed quia eos liberos a peccato ausi sunt profiteri,meruEre damnari. Cr i aute de discretione omnium hominum quaestio ventiletur, Sc ab omnibus hominibus paruuli ne-2uc.rp. queant separari,simulque de totius aetatis hominibus veritas dixerit: Filius ominis venit quaerere Sc saluare quod perierat: frustra profunditatem in- actutabilis gratiae per liberum arbitrium conantur aperire, qui causam electionis in eorum constituunt meritis qui eliguntur. Et cum multa de maiorum voluntate ae iudicio inepta de salsa protulerint, in paruulorum tamen Miscretione deficiunt,nec potiunt de eius quaestionis ratione reddita glori . i,quae de or ibus hominibus tractatur, de non de omnibus expeditur.
Omne boua hominis meritum ab initio dei v q; ad perseuerantia censium mationem donum esse dia nit, primum hoc ostenditur de ας Λ P V T X A I I 1.
592쪽
DE VOCATIONE GENT. LIB. I. tys
Vltiformitas autem Sc magnitudo diuinae gratiae, probat istos
contra veritate, etiam quod de maiorum volutatibus loquuntur astruere, eorumque persuasioni diuinorum eloquiorum t e lirnonia repugnare. Quae si omnia sermoni nostro velimus, annectere, modus non erit disserendo. Quae tamen si se recordationi osterunt, non omittentur, ut, quantum satis est, manifestetur omne
homini, bonum meritum ab initio fidei usque ad perseuerantiae consummationem. donum atque opus este diuinum. igitur fides, tu et bonae Vo- Cap.Lluntatis Sc iustae actionis est genitria, quo ipsa sonte nascatur, Apostolus Paulus exponat, qui pro Romanorum fide Deo gratias agit dices: Primum Rom. r. quidem gratias ago Deo meo per Iesum Christum pro omnibus vobis, quia fides vestra an nunciatur in uniuerso mundo. Ad Ephes quoque scribens: Ephesi.
Propterea inquit de ego audita fide vestra quae est in domino Iesu. Se di-
lactione in omnes sanctos, non cesso gratias agens pro vobis, memoriam Vestri saciens in orationibus meis, ut Deus domini nostri Iesu Christi pater ploriae, det vobis spiritum sapiemiae 3e reuelationis in agnitionem eius, ita luminatos oculos cordis vestri,ut stiatis quae si spes vocationis eius quae diuitiae gloriae haereditatis eius in iunctis. De fido etiam Colossensum similia Colost ter Deo gratias agens: Gratias agimus inquit Deo Sc patri domini notiri Iesu Christi. ssemper pro vobis orantes audientes sidem vestram in Christo Iesu, se dilectionem quam habetis in sanctos omnes, propter spem quae reposita est vobis in coelis. Et ut alia bona ab eodem bonorum autore periscipiant quid pro eis oret enarrans: Ideo inquit Sc nos ex qua die audiui
mus, nori cessamus pro vobis orantes, Sc postulantes, ut impleamini asnitione voluntati, eius, in omni sapientia At intellechu spiritali, ut ambuletis. digne Deo placentes,in Omiat opere bono fructilicam cs, Se crescentes inscientia Dei, in virtute confortati secundum potentiam claritatis eius, in
omni patientia Sc longanimitate cum gaudio. Itena ad I hesta l. qui spiritu.miles dilectionisque seruiebant: Gratias agimus inquit Deo semper pro Om- LThesinibus vobis memoriam facientos in orationibus nostris sine interniissione, memore; oper. fidei vestrae de laboris se charitatis de sustinentiae ei do mini nostri Iesu Christi ante Deum Se patrem nostrum. Et infra: ideo Se i Thes itinos stratias agimus Deo sine intermissione,quoniam cum accepissetis a nobis verbum auditus Dei, accepistis non ut verbum hominum, sed sicut est vere verbum Dei qui operatur in vobis qui credidistis. Potuit ne plenius, aut euidentius demonstrari , Dei esse donum credentium sdem, quam ut ideo agerentur gratiae Deo, quoniam hi quibus verbum Dei per homines paedicabatur, non quasi de hominum sermone dubitarunt. sed tanquam eo loquenti per homines crediderunt, qui in ipsis est operatus ut crede- . rent In secunda quoque ad eosdem Thesialon. epistola , deside in Christo. proficientium ita Apostolus loquitur: Gratias agere debemus Deo semper i Thesti pro vobis fratres ita ut dignum est,quonia supercrescit fides vestra Sc abun dat charitas uniuscuiusque vestrum in inuicem, ita vis: nosi si in vobis
lori urin Ecclesijs Dei Dro patientia vestra Se fide in omnibus persecutionibus vestris 8e tribulationibus, quas sustinetis in exemplum iusti iudicij Dei, vrdieni habeamini in regno Des,pro quo Sc patimini. Petrus quoque Apostorus in Deo haberi fidem pracdicans, ita scribit : Scie n. i. rexi.
593쪽
tes quod non corruptibilibus auro & argento redempti estis de vana eon cuersatione vestra paternae traditionis sed pretioso sanguine quasi agni in contaminati x immaculati Christi Iesu praecogniti quidem ante constitutionem mundi, inanifestati autem nouissimis temporibus propter vos, Qui
per ipsum fideles estis in Deum, qui suscitauit eu a mortuis, & gloria ei docpEt . i. dit,Vt fides Vestra & spes esset in domino. Item idem in secunda epistola de fidei perceptione sic loquitur: Simon Petrus seruus & apostolus Iesu Christi his qui co quale nobis adepti sunt fidem per iustitia domini & saluato rix Iesu Christi Vnde autem habeatur spiritus fidei, Iohannes apostoluς mai. Ioan . nifestissim E docet dicens: Omnis spiritus qui confitetur Iesum in carne ve. ni Te,ex Deo est, Sc omnis spiritus qui soluit Iesum ex Deo non est, se hic est antichristus. Ite dicit ab eo recipi euagellu, in quo est spiritus veritatis: Nos
Ibidem. inquit ex Deo sumus. Qui nouit Deu audit nos qui no est ex Deo, no auadit nos. In hoc cognoscimuς spiritu veritatis,& spiritu erroris. Ite in actibus Act.i. apostoloru Petrus apostolus fide esse per dominu Iesum pronuncians: Huc inquit que videtis & nostis,cofirmauit nonae eius, se fides quae per eu est, dedit integra sanitate ista in cospectu omni u vestria. De fide quoque Lydis cuius inter alias mulieres quae euageliu pariter audiebat, domin cor aperuit Ast. Is ita in eade narratur historia : Die au te sabbatoru egresii sum' extra porta iuxta flume, ubi videbatur esse oratio,& sedetes loquebamur mulieribus quae conuenerant:&quae di mulier nomine Lydia,purpuraria ciuitatis Thyati rom, colens Deu audiuit, cuius dominus cor aperuit,ut intenderet his quae dicebantur a Paulo. Non aute ex humana sapientia esse fidem, sed ex ini iuratione diuin ipsius veritatis voce firmatur. dicente enim domino ad dites
Mart. is. pulos suos: Vos aute que me esse dicitis Respondens Simon Petrus dixit: DTu es Christus filius Dei vivi. Respondens autem Iesus. dixit ei: Beatus es Simon bar Iona, quia caro & sanguis non reuelauit tibi, sed pater meus qui in coelis est. Paulus vero apostolus hac ipsam fide secuitu melura dari pro ar-2 om. 11. bitrio largi Stis ita praedicat: Dico enim per gratia quae data est mihi, omni bus qui sunt inter vos, no plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietate sicut unicuiq: diuisit Deus mensura fidei. Ite ide unitate rectet fidei, Pocurs. Se cosensione in honore Dei a Deo esse comendas: Deus aut inquit patie- ti & co solationis det vobis idipsum sapere in alterutru secuitu Iesum Chri. stu ut unanimes uno ore honorificetis deu Se patre domini nostri Iesu Christi. Et infra: Deus aute spei repleat vos omni gaudio & pace in crededo, ut abundetiς spe in virtute spiritus sancti. Quo testimonio non solum fides, sed
sancti spiritus obestigratiae, pro
de fide quae non ex nobis, sed ex Dei dono habetur, haec loquitur: Deus aute qui diues est in misericordia propter nimia sua
charitate qua dilexit nos, Sc cu essemus mortui peccatis, conuiuificauit nos
Christo cuius gratia salui faeti sumus, Jc coresuscitauit & consedere fecit in coelestibus in Christo Iesu. gratia enim estis saluati per fidE & hoc no ex vobis, Dei enim donu est,no ex operibus, ne quis glorietur. Ipsius enim sumus
figmentum. ereati in Christo Iesu in operibus bonis, quae praeparauit Deus ut in illis ambulemus. Propriit ergo hoc habet noua creatura per Ar tiam, ut qui figmentu De i sunt, qui natiuitate caelesti conduntur in Christo,
594쪽
non otio torpeant,nee desidia resoluantur, sed de virtute in virtutem proficiant pervia bonoru opem ambulando: hoc est enim singi. hoc de vetere creatura noua fieri. hoc de imagine terreni hominis ad imagine coelestis hominis reformari. Quod totum siue palam per cooperatores grati .sue occulth per sibin inistratione spiritus, ille inchoat ille auget Sc perficit, cuius agricultura,cuius aedificatio,& cuius figmentum sumus.
Omne bonum in homine esse ex gratia, ct fide dari non petitam,rt ipsius petitionibus catera bona consequamur. CAPUT XXIII L
i Bunde quantum arbitror, his testimoniis quamuis 3c alia do- .cumenta aggresari potuerint demonstratum est . fidem qua, iustificatur impius, nisi ex Dei munere non haberi, eamquei nullis meritis praecedentibus tribui sed ad hoc donari, ut prin--:cipiu possit esse merito ru, ' Se cum ipsa data fuerit non peti. ta, ipsius iam petitionibus bona caetera consequamur. Vnde itaqi quaedam de plurimi, assumenda sunt testimonia. qu in diuerstate donorum ostendant gratiae largitatem. Ex Deo itaque esse,ut homo viam Dei eligat, & ut sursat a lapsu, psalmus Dauidicus canit dicens: A domino gressus hominis dirigentur, Sc viam eius volet. Cum ceciderit,non collidetur quia dominus - supponit manu suam. Ite id e quod duce Deo veniatur ad Deu: Emitte luce tua A veritate tuam. ipsa me deduxerunt 3e adduxeiunt in monte sanctum tuum, Se in tabernacula tua. Ite iudit in domino sit hominis fortitudo. MDei voluntas praeueniat liberansii: Fortitudine inquit mea ad te custodia quia Deus susceptor meus: Deus meus, voluta, eius prqueniet me. In Proue. uoque legimus de sapientia Se intellectu : Quoniam dominus dat sapient iam, se a facie eius scientia & intelleetus. Item in eo de libro de dispensationibus sapientiae Dei sine qua nullae restie sunt actiones ita dicitur. Neu costium & mea tutela ego prudentia mea aute virtus I er me reges resnant, de tyranni per me obtinent terram. item alibi quod nemo possit recte incedere nis domino dirigente: A domino corriguntur grestius viri, mortalis aute quomodo intelligit vias suas ite alibi: Omnis vir videtur sibi iustu . dirigit aute corda dominus. Et infra: Praeparatur voluntas a domino. ite ibi de de cogitatione at ii consilio: Multae cogitationes in corde viri,consilium autem domini obtinet. In libro vero Ecclesiastae dicitur , quod Se habere necessaria se eis bene uti, donum sit Dei: Non est, inquit, bonum homini, nisi quod mandat Se bibat de ostendat animae suae bonum in labore suo. Et quidem haec vidi ego, quia a manu Dei est. Quoniam quis manducabit aut pascet abi ii illo lieni in eodem libro legitur, quod corda Se opera iustorum in manu sint Dei, se tali tum in stud ijs sui, prosciant quantum ille do. nauerit: Quantumcunqi laborauerit homo ut quetrat,no inueniet:& quod. n li dixerit sapiens ut sciat,non poterit inuenire : quia uniuersum hoc dedi in cor meum, Je cor meum uniuersum hoc vidit,quia Se rusti Sc sapientesic operationes eorum in manu Dei. In libro autem Sapientiae de eodem
gratiae operere dicitur: Quonia ipse Oc sapieti et dux est. Se sapientu emenda
595쪽
tor. In manu eius enim de nos se sermones nostri, de omnis sapientiae ad coperum scientia Sc disciplinae. De continentia quoque quod ex Dei ha beatur munere, eadem scriptura sic loquitur: Ut scivi, quia aliter non ponsum esse continens, nisi Deus det: & hoc ipsum erat sapientiae, scire cuius eicset hoc donum. Cui sententiae Pauli Apollo doctrina concordat in prima ad Corinthios haec scribentis: Volo autem omnes homines esse sicut me .sum, sed unusqui': proprium habet donum ex Deo, alius sic. alius verone. Dominus vero in euangelio secundum Matthaeum haec de cdtinenti dono insinuasse narratur. Dicentibus namque discipulis suis,Si ita est causa viri euvxore,no expedit nubere: dicit illis Iesus,Non omnes capiunt verbum istud sed quibus datum est a patre meo. De timore Dei & sapientia ita in Ecclesiastico legitur: Corona sapientiae timor domini: utraque autem dona sunt Dei. Item in eode,Timor domini super omnia se superposuit, beatus cui donatum est habere timorem domini. Isaias quoqtae diuit ijs spiritalibus, quarum autor est dominus, ita loquitur: In thesauris salus nostra aduenit , sapie-tia Se pietas Se disciplina a domino. bi sunt thesauri iustitiae. Ite de altitudine diuitiarum sapienti Se scietiae Dei,cuius bonitas nullius merito pr uenitur, haec dicit: Qui mensus est manu aquam,& coelum palmo Se uuiuersam te ram pugillo, qui statuit montes in libra, 3e rupes in statera. Quis cognouit sensum domini,aut quis eius fuit consiliarius, qui instruat eum, aut quem co-suluit. Sc instruxit eum, vel quis ostendit ei iudicium, aut viam prudentiae
quis ostenditet,vel quis prior dedit ei. S: retribuetur illi Unde de in libro ob secundum eundem sensum leguntur domini verba dicentis: Quis ansededit mihi.ut retribuam illi Omnia quae sub coelo sunt, mea sunt. Ieremias Duero quod a Deo sit homini recta sapietia, sic profatur: Scio, domine, quia
non est in homine via eius nec viri eil ut dirigat iter suu. Ite quod ad Deum conuersio cordis ex Deo sit, per ipsum dominus protestatur 5e dicit: Resti- tua illos in terra ista.& reaedificabo,& no destrua,& platabo eos Se no euellam,& dabo illis cor ut sciant me quia ego sum dominus,& erunt mihi in populit, se ego ero illis in Deu, quia conuertentur ad me ex toto corde suo. itei Je praedicans quod ut Deus cognoscatur, ex Deo sit: Et sciet,inquit, quia ego dominus Deus illorum. Se aabo illis cor cognoscendi me, Se aures audiendi. Quod autem omne verbum bonum, de omne opus sanitium suta ministratio sit spiritu; sancti. sne quo nihil rem agatur, in prima ad Corinthios Paulus apostolus docet, dicens : Ideo notum vobis facio, quod nemo in spiritu Dei loquens dicit anathema Iesu. Et nemo potest dicere dominum Iesum, nisi in spiritu sancto . Diuisones vero gratiarum sunt, idem autem spiritus:& diuitiones ministrationum sunt, idem autem dominus: Mdiuisones operationum sunt,idem vero Deus, qui operatur omnia in o m. nibus. Unicui ii autem datur mani festatio spiritus ad utilitate. Alij quide per spiritum datur sermo sapientiae, alij aute sermo scientiae secundu euundem
spiritum alteri fides in eodem spiritu, a iij gratia sanitatum in uno spiritu, alij prophetatio, alij discretio spirituum, alij genera linguarum, alij interpret
colarino nu. Haec aute omnia operatur unus at itide spiritus , diuidens sinnulis prout vult.Tantu vero unumque nai habere gratiae, quantu dominus
donauerit,ide apostolus ad Ephesios ait: Vnu corpus,& unus spiritus, sicut vocati eius in una spe vocationis vestrae,unus dominus, una fidei,vnu baptisma
596쪽
δ tisma unus Deus & pater omnium. qui super omnes est. Se super omnia, Scin omnibus nobis. Unicuiqi aute nostru data est gratia secudu mensura donationis Christi, propter quod dieit: Ascedens in altu, captiua duxit captiui. tate, dedit dona hominibus. Ite ide in secuda ad Cori n. dicit quod ne ad co- 2.cor. I.
git adu quide quod spiti tale est, idonei simus nis per gratia Dei: Fiducia autetale habemus per Christit ad Deu,no quod sufiicientes simus aliquid cogitare a nobis quas ex nobismetipsis sed sufficientia nobis ex Deo est, qui se
idoneos fecit nos ministros noui testameti no litera, sed spiritu. Litera enim occidit, spiritusau te vivificat. Se iterum in ea de epist. docens bonoru operuessediu & suta cietia a Dei gratia ministrari: Potes est aute, inquit,deus omne 1. Cons. gratia abundare facere in vobis ut in Oibus per omnia susscientia habentes abudetis in omne opus bonu sicut scriptu est: Dispersit, dedit pauperibus. tu, Psal. Dr. stitia eius manet inae teriau. Qui aut e ministrat semen seminanti, Se pane ad manducadu praestabit,& augebit incremeta frugia iustitiae vestrae ut in omnibus locupletati abudetis in omne simplicitate. Ad Ephe. vero scribes apo- Fpties. s. stol. docet quod ola bona quib' placetur Deo .dona sint Dei,& quod ab ipso peti oporteat ut ea no habetibus tribuat: Huius rei, inquit,gratia, flecto genua mea ad patre domini nostri Jesu Christi ,ex quo omnis paternitas in coelo de in terra nominatur, ut det vobis secuitu diuitias glori suae virtute cor roborari p spiritu eius in interiore homine,habitare Christu per fide in cordibus vel tris, in charitate radicati & firmati, ut possitis coprehedere cu omnibus sanctis, lut sit latitudo Sc logitudo sublimitas & profundu, superem - nente scientiae charitate Christi, ut impleamini in omne plenitudine Dei. Ei aute qui potes est omnia facere superabundanti is qua petimus aut intelligimus, secundia viri a te qua operatur in nobis,ips gloria in ecclesia&in Christo Iesu, in ola secula seculoru, anae. Omnis aute boni Deu esse autore, cuius dona nec incerta sint nec mutabilia, sed ex aeterna volutate venietia, Iaco bus apost. ita loquitur: Nolite errare fratres mei dilecti. Omne datu optimia, Iacob. u. Sc omne donu persectu desursum est, descedes a patre luminum,apud quem non est transmutatio,nec vicissitudinis obumbratio. Volutari θ enim genuit nos verbo veritatis-, ut simus initiu aliquod creaturae eius. Cui Sc Zacharias Tacha. .,
propheta concinit, dicens: Saluabit dominus in die illo sicut oves populum sitam, quonia lapides sancti volvuntur super terram ipsius. Quia si quid bonii ipsius est, S: si quid optimu ab ipso est. ln eua3. vero secundu Mati. quod stietit de intellect' dona fiat Dei, quae quibus voluerit largiatur, ita dicitur: Tuc accedetes discipuli eius dixerui: Quare in parabolis loqueris ad eos At Miti. ipse respodes, ait illis: Quia vobis datu est noste mysteria regni coelom illis
aute no est datu . Io an es quoq: eu ages ista pro nuciat, nemine aliquid boni habere nisi quod desursum acceperit, dices: No potest homo accipere qcqua, Ioan. 3 nisi fuerit ei datu de c oeso. In eiusde vero euagelio doctrina est ipsius verita. iis quod nemo veniat ad silici nisi ai tractus a patre,quia ventur u Deus Se intelligete Se obediete facit: Nemo ait potest Venire ad me nisi pater qui misit Ioan.
me, attraxerit eu, Sc ego resuscitabo eu in nouissimo die. Scriptu est eni in P
phetis: Et erut oes docibiles Dei. Omnis qui audiuit a patre & didicit, venit ad me. Et infra: Propter hoc dixi vobis, quia nemoro test venire ad me, nisi datu fuerit ei a patre meo. In fide aute Se in optribus bonis proficere ac pe seuerare u in fine, muneris atq; auxili j esse diuin i, sanctarum scripturarum
597쪽
rh;iij., eos mat autoritas. Etenim scribes Paulas Apostolus Philippe si but ait: Co- csidens hoc ipsum quia qui coepit in vobis opus bonum, perficiet usque in die Chri iti Iesu. Huius autem telii monij virtute quida volens ad sui sensus pra
uitate conuertere, ita quod dictum est Qui coepit in vobi volebat intelli gi. quasi dictu esset: qui coepit ex vobis, ut 3e initiu&consummatio operia non ad Deum .sed ad hominem referretur qui Se incipere.& perficere voluisset. Sed hanc insanissimam superbiam iii eadem epistola excellentissimus Ibidem. gratiae praedicator elidit dicens: In nullo terreamini ab aduersari j . quae est illis caula perditionis, vobis autem salutis, Se hoc a Deo. Quia vobis dona tum est pro Christo, non solu ut in eu credatis. sed etia ut pro illo patiamin Phidip. . Et item: Cum metu inquit Se tremore vestram salute operamini. Deus est enim qui operatur in vobis Se velle Se perficere pro bona voluntate. Item in .ad Thell a.docet ex Deo esse principium Sc profectum,consummatione ii The. I, virtutum, dicens . Ipse autem Deus Sc pater noster, Se dominus Iesus dirisat
viam nostram ad vos,vos aute dominus multiplicet se abundare faciat cla ritate in inuice Se in omnes , queadmodu Se nos in vos ad confirmanda cor
da vestra sine querela in sanctitate vitae ante Deu,& patre nostru in aduen lux domini nostri Iesu Christi cum omnibus sanctis eius. Ad Corint b. quoque scribens. 3c omnium virtutu proficiente perseuerantiam Dei donu esse comendas: Gratias inquit ago deo meo semper pro vobis in gratia Dei quae data est vobis in Christo Iesu.quia in omnibus diuites facti estis in illo. in omni verbo Se sarientia, sicut testimoniu Christi confirmatu est in vobis. ita ut nihil vobis desit in ulla gratia. expecta tibus reuelatione domini lesu Christi.qui Sc coli abit vos victi ad fine sine crimine in die aduet domini Iesu DChristi. Ite ad Romanos de charitate Christi.qua eos quos diligi insepara χοm. s. tales facit id est. v i in fine perseuerates. Na quid est aliud perseuerare . qualetatione no vinei: Quis nos inquit separabit a charitate Ch illic Tribulatio an angultia an persecutio an fames an nuditas an periculum an gla-Psa'. ii diu, sicut scriptu est. Quia propter te mortificamur tota die. existimati samus sicut oves occisionis. sed in his Oibus superamus per eu qui dilexit nos. . cor, I Ite ad Cori n. de victoria. quam perficit Christus e Stimulu, inquit mortis peccatum est. virtus vero peccati lex. Deo aute gratias, qui dedit nobis victoriam per Iesum Christum dominum nostrum. Item ad Thessalonicenseade perseuerantia quam Deus tribuit: Ipse autem ait Deus pacis sanctu. ficet vos per omnia. ut integer spiritus vester ω anima de corpus sine querela in aduentum domini nostri Iesu Christi seruetur Fidelis est qui vocavit vos, aut etia faciet. Ite ad Thessa. quod omnia bona nostra.sue in operido. sue in loquendo, 3e in eis perseuerantia, lonatat Dei, ita praedicat, dicens: Lahe. 1 Ipse aute dominus noster Iesus Christus. Se Deus pater noster, qui dilexit
nos. Se dedit cosolatione aeterna 3e spe bona in gratia, exhortetur Se corda vestra, de confirmet in omni opere se sermone bono. De caetero fratres orate pro nobiς ut sermo domini currat 3c clarificetur sciat Se apud vos, Ac vanide l. liberemur ab importunis hominib'Sc malis. No eni omni u est fide . Fidelis aut Deus est qui decolirmabit vos&custodiet a malo. Petrus quo i apo. stolus. unde esse virtute perseueritiae doceat, audiamus: Deus aut inquit r. Petr. s. omni grati et,qui Vocauit nos in aeterna sua gloriam in Christo Iesu, modi
pastas ipse perficiet, confirmabit,solidabitque sui est virtus & potestas in si
598쪽
mia seculorurri Ioanes vero Apostolus, quod victoria sanctorum opus Dei sit, habitantis in sanctis ita loquitur: Vos ex Deo estis filioli, & vicisti, mundum, quoniam maior est qui in vobis est.quam uui in nrado. Ite idem: Om- r. Ioss. . ne quod natum est ex Deo, vincit mundum. Se haec est victoria, quae vincit i. Ioan sinundum,fides nostra. In Euangelio autem secundum Lucam. Deum dare ut in fide perseueretur.ita promittitur: Dixit autem Iesus Petro: Simon Sia Luc.xt. mon, ecce Satanas postulauit ut vos is cerneret sicut triticum. Ego autem ης ζ rogaui pro te Petre, ne deficiat fides tua,& tu couersus co firma stat res tuos. E. ' ἡ de roga ne intretis in tentationem. In Euangelio quoq; Ioannis, de Ouibus et ii, iure' Chri iii qui de manu ipsius a nullo rapiuntur. h c legimus dicere veritatem: Sed vos non creditis.quia non estis de ovibus meis. Oves me Vocem meam Ioan .io. audiunt,& ego noui illae .& sequuntur me Sc vita aeterna do illis, de no pGribunt in ternum, nec quisqua rapiet eas de manu mea Item in eo te Euangelio de his quos pater dat filio qui & omnes veniunt ad filium. Sc quorum nullus perit, nete ipsus domini ore dicuntur: Omne quod dat mihi pater, ve- Ioan Gnit ad me: & eum qui venit ad me non eliciam foras quia descendi de coelo. non ut facia voluntate mea. sed voluntate eius qui mi ut me patris, ut omne
quod dedit milii, no perdi ex eo quicqui, sed retulcite illud in nouissimo die. suasioneni,cur potir/s hic quam ille accipiat gratiam, esse timpeneIrabilem, nee pose ex tibero arbitrio solui. CAPUT XXV. i Vlta sunt alia in canonicarum serie scripturarum,quae vitandi
prolixitatis studio praeterimus, quoniam quae assumpsimus, nec, pauca sunt, nec ob cura,nec leuia: quibus plenisii me declara-
tur, omnia quae ad promerendam vitam aeterna pertinent,sinet gratia Dei nee inchoari, nec augeri posse .nec perfici: & contra omnem electionein delibero arbitrio gloriantem, illa inuictissi in Θ reniti sententiam dicentis Apollo li: Quis enim te discernit Quid autem habes quod 1. Cor Onon accepisti si autem accepisti quid gloriaris quasi non aeceperis igitur profunditas illius quaestionis quam secundum admirationem Apostoli impenetrabile cofitemur per liberi arbitrij velle se nolle nos oluitur: quia licet Nota. insit homini bonum nolle tamen nisi donatum non habet bonu velle: & illud contraxit natura per culpam hoc recipit natura per gratiam. Sed quid illud sit quod haec eadem natura in omnibus hominibus ante reconciliatio ne mala,in omnibus misera, no in omnibus iustificatur, & a pereulibus qua-da sui parte discernitur ab eo qui venit quaerere se saluare quod perierat, hu- Luc.rp. mano sensu prorius no potest indagari. Quatu libet enim impioru malignitas accusetur. resistes gratiae Dei, nunquid probabutur ea quibus est collata. meruisse aut illa virtus gratiae . quae sibi quos voluit subdidit, c5uertere eos qui inconuertibiles permansere,non potuit Tales fuerunt qui sunt attracti. quales hi qui in sua duritia sunt relicti. Sed illis tribuit iratia stupenda quod volui t illis tribuit veritas iusta quod debuit, ut iudiciu Dei magis inscrutabile sit in electione grati . suam in retributione iustitiae. V eruta me ne illa pars s dei. ' ua piε credimus Deu velle. ut omnes homines veritatis a nitione. sal- uentur,per hoc quod de effectibus fratri euideter ostenditur,infirmata videatur,
599쪽
deatur,annitendu est auxiliate Christo,ut nobis stabilitas huius diffinitioni, cappareat. Sed quia necessariq inquisitionis negotiu no leue opera sibi poscit impendi ,secuturam disputatione ab exordio alterius volumini inchoemiis.
AQVIT ANICI, REGI ENSIS EPIDCOPI, DE VOCATIONE O m
LIBER II. Tria esse in hac irra tione certa, Deum velle omnes salvos fert,cognitionem veritatu etsalute esse ex gratia,et iudicia Dei esse impenetrabilia. C A P v T P R I M V M.
Emotis abdicatisque omnibus concertationibus. quas intemperantiu disputationu gignit animosit as,tria esse perspicuu est,quibus in hac tu stione de qua secundu volumen incipimus, debeatini, - reri. Unu, quod profitendu est , Deu velle omnes, homines saluos fieri. & in agnitione veritatis venire: Alterum,quod dubitandu non est, Ad ipsam cognitione veritatis et perceptione salutis,no suis quenqua meritis, sed ope atque opere diu in tr tiae peruenire: Tertium quod cofitendum est, Altitudine iudicioru Dei numanae intelligentiae penetrabile esse non posse:& cur non omnes saluet, qui omnes vult caluos fieri,no oportere disquiri: quoniis quod cognosci non potest,non quaeratur, inter prima ac secundam definitionem no remanebit causa certaminis, sed secura ac tranquilla fide utrumq: pr dicabitur utrumlcredetur. Deus quippe,apud que non est iniquitas,& cuius uniuersae vi mi. sericordia & veritas: omnium hominum bonus conditor, iustus est ordin tor,neminem indebitὰ damnans,nemine debitὸ liberans, nostra plectes curri punit noxios sua tribuens cum facit iustos, ut obstruatur os loquentiu iniqua, 3e iustificetur Deus in sermonibus suis, & vincat eum iudicatur. Nec
Gamnati iusta querimonia,nec iustificati verax est arrogantia, si vel ille dicati non meruisse se poenant,vel iste asserat meruisse se gratiam. Scriptura docet Deum relu emnes Lemines salvos ferὶC A P V TI Icκ Ioarautem ea quae ad manifestationem gratiae ex diuinis profertitur eloquijs nulla possunt ratione disseredi arte violari, os perspicut cosonate i in lata numerositate senteti ad aliquod prauet interpretationis trahatur inceriti ita etia quod de salua AE tione omniu hominu in eo de scripturarum corvore reperituri, nulla iatraria argumetatione temerandu est,ut quilo hoc ipsum difficiliore intellectu
600쪽
A intelle hii capitu dato fide laudabiliore credatur. Magna enim sortitudo est consensionis . cui ad sequenda veritate autoritas sufficit, etia latente ratione. Proinde vigilanter consideremus, pr dicatori bus Euangeli j quid a domino iubeatur. Secundum Matthsum quippe sic ait: Data est mihi potestas omnis
in coelo Se in terra. Euntes ergo docete omnes gentes, baptirates eos in nomine Patris Se si iij, sc Spiritus sancti, docentes eos seruare omnia quaecunq; madaui vobis Et ecce vobiscum sum omnibus diebus Vsq. ad colammatione seculi. Secundu Marcii vero eisdem Apostolis ita dicitur: Ite in orbe uni uersum . praedicate Euan selium uniuersae creaturi: Se qui crediderit de bapti ratus merit, ipse saluus fiet: qui vero no crediderit damnabitur. Nunquid hac praeceptione ullarum nationum ullorumve hominu facta discretio est Neminem merito excepit neminem separauit genere, neminem conditione
distinxit. Ad omnes prorsus homines missum est Euangelium crucis Christi. Et ne praedicantiu ministeria humano tantum viderentur opere perageda. Ecce ego inquit vobiscu sum omnibus diebus usq. ad cosummationem seculi, id est,cum sciat oues introieritis in mediu luporum, nolite de vestra infirmitate trepidare. sed, de mea potestate confidite, qui vos us'. ad co nsummationem seculi in omni hoc opere non derelinquam: non ad hoc ut nihill aliam in sed quod multo maius est, pristiturus ut nulla saeuientium crude-itate superemini. In mea enim potestate praedicabitis.& per me fiet i inter contradicentes, inter furentes Ahrahae filij de lapidibus luscitentur. Ego insinuabo quod docui, ego faciam quod promisi. Tradent enim vos in conci- lijs, in syn agogis suis flagellabunt vos Se ante reges Sc pr sides stabitis pro p. B terme intestimonium illi; & gentibus. Cum autem tradent vos, nolite conitare quomodo aut quid loquamini. Non enim vos estis qui loquimini, sed spiritus patris vestri qui loquitur in vobis . Tradet enim frater Date in morate, de pater silium, Se insument filij in parentes, Se morte eos afficient, Se eritis odio omnibus hominibus propter nomen meu . Qui autem perseuerauerit usq n finem. hic saluuς erit. Apparuit ergo ut A postolus ait gratia salutaris Dei omnibus hominibus,& tamen ministri gratiae odio erant omnibus hominibus. Et eu alij essent qui oderat,alij qui odijs persequentiu premebatur, neutra tame pars nucupatione omniti hominu privabatur, habete quidesalutis suet dania rebelliu portione, sed obtinete plenitudinis cellam, fidelium dignitate. Dicit enim Ioanes Apost: Sed & si quis peccauerit, aduocatu habemus apud patrem Iesum Christum iustu,& ipse est propitiatio pro peccatis nostris, non pro nostris autem tantum,sed etiam pro totius mundi. Inscrutabile esse cur Deus iudicarit qkorundam vocationem disserendam. C A P V T III. Agni autem & inenarrabilis sacrameti mysteriu est, quod prae sicatoribus quibus dictu est,Ite in orbe uniuersum &pridica, te euageliu uniuersi creaturae , ijsde prius diciti fuerat: In viam, gentiu ne abieritis,& in ciuitates Samari nora ne introieritis,l sed potius ite ad oves quae perieriit domus Israel Quauis enim ad omni u hominu vocatione euaseliu dirigeretur, omnes at dominus saluos
sim de in agnitione veritatis vellet venire, no tamen sibi dispensationu suarum abis, ait Ita
