장음표시 사용
141쪽
De Nomine, O Verbo. Io δqus sunt,quam quae non sunt, unde licet ingredi possint propositi onem,ut praedicatu,
vel subiectum, ut lapis non est homo,no tamen propositionem scientificam. dicitur recta, ut excludantur casu I obliqui, qui ratione sui non sunt partes propositioni Aniuca Sibus Rectis adiunῆantur. ut hic liber est Petri, . i. aliquid Petri . unde solum, casus
nominum sunt dicendi, non autem nomina. Ex quo patet, ut bene notat Tat. i . Perliter. q. a.& Complut.lib. a. c. i .Arist. in praesentjo omen definisse in toto rigore, i nquanturi deseruire potest pi opositioni scieatificssideo a ratione nominis excludit terii Muri complexum,infinitum AncategοIema ac vi obliquum, huiusmodi .n. termini, sis et secundum quid tantum,& in fusa significa tione dicuntur termini, eodem modo n mina dici possunt: Nec aliud prohant oppo
47 Sed Dices, nomen infinitum ex significati formaIis significat quid certum & determinatum,quia non 'mo v.e. signiquot negationem determinatam, .1 homini,& non equi,ergo est proprie nomen hac: nide causa ce eum est vere nomen, quia certa negationem significat,nempἡ visus, & non auditus . Accedit, quod si ratione indeterminati fignificati excluditur nomen infinia
tum a Vera ratione nommis unc etiam no
mina transcedentia forent excludeda. quia
nihil determinatum significant, immo alia qua applicari possunt tam enti. quam nouent ut tutelligibile, imaginabile,&c. i. . E 3 Resp. '
143쪽
nisi mus, non autem quid non sit,ideis proprie dicenda sint no mi na. Quaeres, an haec nomina transcendentia infinitari possint λ Negant Alberi. & Auita quos sequuntur Tolet. Amic.Poncius M alii,
quia non possunt accipere inde terminationem ex negatione addita, nam cum ratione transcendentiae vagentur per omnia, negatio illis' addita potius deliruit inde terminationein , unde si infinitetur ens absolute sumpsum solum de non entibus dici poterit. At potius cum Tatar I. Perhier. qu. a.dub. s. sentiendum est oppositum, quia cuilibet termino cathegorematico negatio in
finitans addi potest, re vera haec praedicatio CD mera. 62 mn ens, est assirmatiu depraedicato infinito, & ita sentiunt Louani ses i. de interp. ubi Suessanus & Ruiliu 'Sotus lib. et .summ. c. I. & alij. Ad rationem oppositae sent. dicendum ex nostro fund mento infinitationem nominis consistere in indeterminatione . non rei significatae,sed modi significandi,quem bene retinent te
mini transcendentes infinitati, ut non ens significat negationem uiatis, non per modis determinati, .i. quid sit nugatio entis, sea modo indeterminato, .s quid non sit ens; nec est necesse nomen infinitum verificaride entibus,& non entibus, sed id solum co- uenit termino particulari infinitato.
8 verbum ex Arist. Io. c. a. est vox stagnoscativa ad plaeitum,cum te Ire , - ως
nulla pars si arata sitn feat finita , 5 reis Eris,o est semper eorum , qu a de altero dicun-1ων , nota, primae duae particulae, in quibus E . veris .
144쪽
erbum conuenit cli nomine, patent ex dictis. Dicitur cum tempore ad differentia nObunis, quod nunquam importat exercitium
aAionis sub aliqua differentia temRoris, ut verbum, S quando in propositiohibus necessarijs, ut homo est animal verbum dicitur absolui a dempore, fion est sensus, quodsgnificet sine ullo prorsus ordine ad tempus, quia hic modus significandi essentialis est verbo,sed dicitur absolui a tempore determinato , ut notat Arriag. cit. quia cum extrema naturalem habeant connexionem ,
exigunt uniri simpliciter, & absolute , Nhon pro tempore aliquo determinato, N
,estringere extreti, ig nuiusmodi propositionibus in ordine tantum ad differentiam temporis,quam consignificat, sed propositiones ampliari debere ad omne tempus . Alia particula, cuius nulla pars separat ,Nc. explicari potest, ut in definitione n minis,cictum est ex Arist. doctrina,vel cum ratar.cit &tract i .in Petr. Hispuensus est,
quod ei in mente non correspondet cocet tus complexus iuxta declarationem te mini in complexi, quam dedimus traei. pra xed. c. 3. 3c applicari potest definitioni nominis, quia nec ci correspondet conceptus complexus in mente. Sed iuxta hanc explicationem oritur diffficultas de verbo quoiubet adiectivo i amat , studet, & de est secu-do adiacente, ut cum dicimus Petrus est ,na haec omnia verba subordinantur. in mentecosceptui complexo, nam amat re Iuttur Pςrmamans, & est, secundum adiacens ro
145쪽
soluitur per e H em , unde haec omnia verbae erunt saltim implicite virtualiter complexa . Ad hanc difficultaIem Auctores v rie respondent, Ioann.de S Thoma Iib. I. summ. cas. negat ex hoc quod verbuadi .ctiuum , aut substantivum de secundo adi cente aequiu det copulae, D praedicato sub- ordinari conccptui complexo, seu duplici coneeptui, nam quocunque modo in propositione disponatur, seper sgnificat rem per modum motus,aut actionis,& passionis, quae tempore mensiurantur, haec autem no
sunt duo fignificat nec duo conceptus,sca unum signi ficatum cum tali modo signi candi, unde eadem actio prorsus significa tur in Petro, si dicas Petrus amat,& Petrus
est amans. Casilius vexo lib. a. tras. I. c. 2. ,
n e ait non esse contra rationem verbi incomplexi,quod correspondeat ei in me te conceptus rei compositae, nam hoc est. mmune etiam nomiuibus incomplexis , coena enim, M alia nomina evnnotativa im portant plura , nec propterea sunt nomina complexa; ut ergo verbum sit complexum pluribus debet constare vocibus. Tataret. Cit. totum concedit argumentum, de ait in rigore logico nullum verbum adiectiuun nec substantivum de secundo adiacente es se verbum ob allatam rationem ed tantum. est de tertio adlaeente, hanc teneaS, Vel
9 Deinde additur fruita ad excludenda
verba infinita,ut non currit,non studet,e dem ratione, qua exclusa sunt nomina inlita nitaa rapione nominis . Sed aliqui hanc e
146쪽
ros Pars L Instit. Tram1 . . I.
p6stionem non recipiunt, ut Conimbricia asit. Ioan. de S. rhoire cum Alberi. & Boet. dicentes verbum intra propositionem infinitari non posse,eo quod negatio ante Vc bum non faciat propositionem affrmativa, sed negatiuam, quare v. g. homo non currit, sensus est homo non est eurrens, & ita etiam . videtv v sciatire Scol. 1. Perhier. q. i. quare
inquiunt verbuin hic dici vox finita, quia infinitari non potest ue Sed plane Arist eaderatione addidit pnita in definitione verbi il sua ipsani posuit in definitione nominis,&tiustra adderetur haec particula, si infinitari non potest, sicut recta si non posset obliquari . Quantum autem ad hoc dubium in
primo ;quod licet verbum erit tertium adiacens non possit infinitari ,.quia tale est purum Syncategorema, & negatio infinitans italibus colureolenter non additur:, tamen
verbum aditatiuum, & idem dici potest
deles secundo adiacente , secundum quod includit copulam, &suum participitini,pset infinitari, N hoc secundum conceptum sui , participij, atq; ita diciendo non currit, sensus eius non eit iste, non es currens, sed iste is που cumni, sic quod actus infinitandi fetratur ad paa ticipium,& non ad copulana;& ivt notauit Bamus, qui hanc sequitur senten tiam orist. ipse: usus est verbo adiectivo
hoc modo iii finitato, nam i .POst. C. io'.& Σ. Coeli c...hunc facit syllogismum Stella non scintilia η es sint prope nos,planeta πονδενανι liant, ergo planeta sunt prope nos i minor
huius syllogisti. i debui esse affirmativa dedi
147쪽
verbo infinitato , ut sensus sit pia ηeia sunt non sintillantes, nam si minor esset ueg tiua,conclusio quom negati esse debe retex regulis infra tradendis. Id vero quod respondent Casl. & Ioan . de S. Thuma non sintiliare in minori sumi infinitanter , ut ae quivalet participio non scintiliantes no soluit , imis potius confirmat , quod diximus ex Tatar. verbum infinitari posse, iecundit, quod includit copulam, S participium, ita quod actus infinitandi ratur ad parti civipium , non ad copulam, & in hoc sensu ver bum infinitari posse concedit etiam Doct. ioc.ot.in sprpore q9Ksiti, dum ali, o tamen
intelligeretur που tio anfinittans referri ail rem verbi, cons quam esset dicere, quod verbum ιUnitum maneret infinitum an orati ne, in eo igitur radium sensu negauit ven-.bum infinitari posse i si nempὸ actus infini-itandi feratur ad copia m , & hanc sentenisitiam sequuntur Amic. t uuius, & ali i. - postea additur xe . i. praesen; is tep ris indicatiui modi, ratio est, quia ibi Amst. loquitur de verbo,quod per e pote is en cciare veritatem, independenter ab alio , ut notant Compl. hoc autem est scium prae Se indicatiui modi, alia .n tempora dependertex ab illo enunciant veritatem, nam Petr scucurrit, ideo cst vera , quia aliquando fui , verum dicere de praesenti seirtis currit ,
sic de ali is . Tandem additur , ct ecteor m ,&ς. ad excluderulum particip:um,.quod licet significet cum temporC,nanquit tamen esse potest nota, seu umo extrem rum,& copula propositionis. Porro Uurba, E 6 adie-
148쪽
T 18 Pars LInstit. Tract. a. c. I.
adiectiva, ac etiam est de a.adiacente , licet expresse extremorum nota non appareant sed potius extrema videantur. s praedicata, tamen re vera. ut ait Tatar. includunt implicite notam cum praedicato ut patet si resoluantur currit est eurrens'. Possent tameadhuc participia excludi a ratione Verbi , ut notat Orbel, quia abstrahunt a temporis determinata differentia,& cuicunque,pOD sum adaptari , ut Petrus est amans, fuit amans,&α- Postremo pro recta totius definitionis intuligentia tum nominis v tum verbi ob semandum est ex Tatar. cit, nomen, & Verbum p iste sumi primo intentionaliter, scita significant i pias voces nominis, & Verbi, & fccundb intentionalite quo sensu important quandam secudam intentionem illis vocibus attributam , &ita hic definiuntur , cum logitas principaliter consideret secundas intentiones, unde quando dicitur, nomen. aut verbum ςst vox, est ibi praedicatio dc nominatiua fundamcntalis, sensiis est, ncmen, aut verbum est unum intentionale , seu intentio secunda attributa voci significatiuae ad placitum , ti bene potest secunda intentio accidenta iter, & de- non inariue praedicari de primis,ut dicimus di p. 3. q. 8 Hurtad. vi singularis videatur , quibus lani diuis momenti obiectionibus Irae satas rei jcit definitiones,& alias adducit incre grammaticales, ac etiam Arriaga disp. 1.Sumn ul. sc t. I.
149쪽
so π finit Arist. ubi supra cap. 4. orami I tionem , quod si vox signiscatiis
ad placitum , eVius aliqua Prs separata si gnificat,ut dictio Jon vlasmatro, vel negario. dicitur voxsignis eatiua ad placrium, in duo conuenit cum nomine ,& verbo, cum
hoc tamen discrimine, quod nomen,& vembum significant ad placitum ex impositione sui, at oratio rati ne starum partium, nunquam- n. aliquis imposuit totam istam orationem homo es animal ad fgnificandu , sed praecise partes orationis sunt impositae ad significandum ratione sui; dicitur autem vox in numero singulari ratione unius formae, quae est nitas ordinis, & complexionis,ut notat Versorius hic. dicitur cumsa. Iiqua pars sep rat e. quia non est necfie, quod omnes eius partes sint significatiuae sed satis est ut aliqua earum sic se habeat, aIiae vero sint consagnificatiuae , ut sunt omnia syncategoremata, & non potest melius explieari haec particpla,quam dice-do cum Tatav. quod orabo subordinatur conceptui complexo . ita quod intra ipsam orationem habeantur partes eomponentes ipsam, quae distinctis,&' se paratis conceptibus correspondeant, qua ue causa dictiones eompositae figurae, ut signifer, respublica , circumscriptio,&earon sunt orationeS, quia non respondent duplici conceptui, sed uni unde non oportet, ait Tat. quod partes orationis in se sint plures dictiones, quia si A
150쪽
r Io Fars I. Instit. Tract. a. c. a. imponeretur ad significandum ,quod homo eis animal , esset oratio, sed suffoit, quod
subord: iretur conceptui compIexo, Cuiu Spartes sunt signi ficatiuae, ut dictio, & hanc
expositionem amplectimr ioan. de S. Thomma lib. a,cap. I. vltima partioula ut dictio ,
dic. ponitur ad denotandum , quod parte Sorationis ad minus esse debent sis nificatiuae,ut dictio, & non rc quiritur necessariis , quod sint assirmatio, & negatio , ita quod non intendit negare, quod interdum aliquae
parte S Orationis significent , ut affirmatio ,
di negatio. nam oratio composita , seu hypothetica habet partes, quae constant ex ata firmatione, &negatione, ted neccssariu est, quod aliqus eius partes sint dictiones.. alii etiam ipsam et affirmat o,& negatio, ex qui bus constat oratio cum post ta resoluunturri partes significativas per modum simpli ci* termini, ut patet de sta petrus e rrrit mulus V; &consul tb id fecit, Ariae quia cum hic intendat dc finire orationem incommuni, debuit in dc finitione eius ponere id, quod omni orationi commune est,
ita hoe est habere partes , quae sunt dictio
nes,nam habere partes, quae se habeant ut affirmatio ,χel negatio,competit tantu ora tioni compositae , seu hypothetica,non au tem simplici , ita, exp9nit Tatax.cit.. 3. s. Secundo mendum . si Sed petes, cur in definitione orati
ni S. non ponatur particula cum t. ore, vel
sne temporei Remb. Tatar. quia hic definitur oratio in comuni ad perfectam,& imiteri e- et mi di datur aliqua oratio impcrsccta , in