장음표시 사용
211쪽
x o Fars Ianstit. Tras. a. c. g.
dicendo, non quidam homo non currit, idε valet, quod omnis homo currit ; si fiat in secunda, fit inutilis repetitio negationis, dicendo, non quidam homo non, non currit, ergo quocunque modo disposita negatio nequit facere subcontrarias squipollentes; hac de causa Summulisti communiter negant equi pollentiam in subcontrarijs reis periri posse, ita Sol. lib. 3 sunam. c. . Uil-
sed cum i quipollantia communiter inter proprietates propositionis enumeretur plane omnibus conuenire debet, & potius enitendum erit inuenire modum applicandi unam ex tribus allatis regulis pro siquipollentia subcontrariarum, quam absolute negare proprietatem hanc illis conuenire; poterit igitur applicari secunda regula postponendo nimirum negationem, non adue hialiter, sed nominaliter. snullum,ut aduertit Fonsec. cit. cap.7. & sequitur Blanc .sect.
g. si .n. subcontraris affrinanti v. g. quida homo est albus apponas post eius iubiectu
negationem nullum faciet, hanc quidam homo nullum est album lis c autem squipollet illi faidam homo non esν albus, & si hilic su contraris neganti postponas negationem nullum dicendo quidam homo non nullum
est album i qui pollet Hrmanti quidam homo est albus i Quod si etiam postponeres
negationem verbaliter hoc modo quidam homo non est non albus adhuc atquipollebit affirmati quadam homo est albus, atque ita
212쪽
propositionibus.74 ΩVare , an propositio assirmativa depraedicato infinito aequipolleat negatiuae de praedicato sinito, & e contra, ita quod
ex una possit alia inferri, ut Petrus non est iustus,ergo est non iustus, e contra. Resp. quod Arist. i. Pectier.c. t .ita docuisse videtur , nam ibi absolute dicit ex negativa depraedicato sinito inferri posse afirmativam de praedicato infinito, & e contra, tamen postea i .Priorum. c. vlt. illam regulam limitat, quod non valet in praedicatis compositis, non. n. ualet apis non est lignum albam,ergo est lignum non album: quia aia firmatur lignum in secunda, quod no assi Nabatur in prima: quam limitationem ex Arist. etia Scotus memoraVI .d. . q. I. ad 3. ξ.& 3 d. 3. q. a. sub G, docet etiam non valere in praedicatis simplicibus accidentaliabus arguere a negativa de praedicato finito ad affrmativam de infinito v. g. Antichristus non est crudelis, ergo est non crudelis , nam secunda ratione assirmatae copulae, &praedicati contingentis importat existentiam subiecti, ubi prima de existetia subis i nihil curat ; subdit tamen posse cons
quentiam tenere,si in negativa arguatur cu .
constantia subiecti hoc modo, Antichristus non est crudelis ; de Antichristus est , ergo est non crudelis; undE quia in propositionibus in materia necessaria vel remota non requiritur existentia subiecti, valebit absolute consequentia ex una ad aliam,V. g. homo non est animal Argo homo est non ania ,ri a mal,
213쪽
mal ,homo non est lapis ,& hsc est commu-mis docti ina Summulist. Tatar. tamen lib.a. Perliter q. i dubitatur primo, Inquit,quod etiam in psaedicatis simplicibus accide tali-hus consequentia tenet a negativa de praedicato finito ad affirmativam de infinito , quia licet album v. g. aut nigrum supponat existentiam subiecti , Don tamen illud n cessario supponit non album,& non nigru, in o sunt negationes extra genus conu nientes indifferenter tam enit , quam non enti, unde dum dicimus, Chyinera non est alba .ergo Chymera est non alba, selisiis est. quod Chymera est ens, vel non ens, quod est non album , &haec doctrina videtur a Scoto insinuata i .d. ag. q. i. si ad arg. huius quassionis, ubi ait in simplicibus affirmatiuam de praedicato infinito sequi ad nega-truam de praedicato finito, ubi illud praedicatum innnitum significat negationem Extra genus; quid autem sit negatio in genere, , & extra genus , .& quomodo δά. ferant Locet Doctor elegariter p. d. 23.
H inc sententiam sequuntur quicunque assirmant nomen infinitum v crificari tam de his,quae sunt, quam quae non sunt iuxta illa, quae docuimus de nomine infinito c. I . huius trac. & fuit doctrina Arist. i. de interp. C. I. oum inquit, homo non ess nomen, uia
militer in quoliber est quod es,o quod non ιν , & probatur ex ratione ipsius nominis infiniti, quia hoc non ponit in subiecto, nifinepationem illius,cui adiungitur negatio . soa ncgatio, 't velificetur, non exigit exi-
214쪽
stentiam,aut possibilitatem subiecti , quia nihil prorsus Ponit in eo,ergo,&c.& ita I
tiunt de nomine infinito antiquiores omnes Boet. Ammon.D. Tho. I. de interp. c. I.& recentiores fere omnes ibidem Tol.Ruu. Amic.&alii ; ia videtur etiam ita sentire Scol. 2. Perhier. q. s. in fine. ubi ait affirmatiauam de praedicato tufinito tot modis vertificari , quot negativa de praedicato finito . esse .n. non hominis non plus ponit, quam non esse hominis. Sed obi jcit Sotus lib. 2. Sum m. c. I. nomeinfinitum non verificari de non existentiabus impossibilibus,quia secundum regulam Summultil. propositio affirmativa deflabiecto non stipporrente, . i. non existente est falsa,& i. prio. c. vlt. docet Arist. valer consequentiam a propositione de 3.ad iactate ad 2 adiacens , non valeret aut , si subtemctum non existeret, quia est a. adiacens dicit
existentiam subiecti. Addit Arriag.disp. I 3. Log. sect. 3. quod licet possit de chymeradici,quod non erir bomo ,non tamen dici potest,quod est non homo ,quia id sisnificat es
se aliquid, quod non sit homo , n qc.n. n gatio confuse dicit omnia alia ab homine, Chimera autem neq. est homo, neq. aliquid ab homine distinctum. R .Regulam illa Summul. vsere tantum in propositionibus accidentesibus, in quiabus copula unit subiecto formam aliquam positivam secundum actualem existentiam extremorum,non autem in propositionibus necessariis, aut illis, quae simplicem enu
ciant negationem, & nihil positiuum p H 3 nunt
215쪽
diiunt in subiecto , ut est propositio ccns intuta ex nomine infinito , sic etiam cum ait Arist. valere conseq. a propositione de 3. adiacente ad a. loquitur de illis propositionibus accidenta libus, quia accidens no Potest conuenire subiecto, nisi existenti. Ad Arriag. falsum est nomen infinitum , ut nonmmo fignificare omnia alia ab homine,quia formaliter non sgnificat, nisi negationem rei fignificatae per nomen, cui adiungitur: potest tamen concedi,quod illa omnia con- notet materialiter tanquam subiecta, qui
ue Conuersio propositionum est per ex tremorum commutationem subiecti in prφ-
dicatum , & praedicati in subicctum unius
ad aliam necessaria consequentia seruata eade semper qualitate,& veritate, . i. quod maneat copula aflirmativa, & negativa virobique, Nutraque sit vera,vt v.g. aliquis homo est animal,sic conuertitur, aliquod animal est homo ; propositio, quae conuertiatur, dicitur conuersa, altera, quae ex illa infertur, R in quam conuertitur, dicitur co-u ertens. Triplex solet assignari conuersio, smplex, per accidens, &per contraposi tionem,prima fit, quando nec qualitas mu-
ratur, nec qualitas, R ideo dicitur conuerso simpliciteritotaI s,& n utua,& h amodo duo propositionum genera conuertuntur', uniuersalis negativa in uniuersalemnestativam,ut nullus lapis est homo, er3o nullus homo est Iapis: & particularis a flammatiua in particularem affirmativa, ut quida homo est animal, ergo quoddam animal est
216쪽
homo. Secunda conuersio fit m quanistitate uniuersali in particularem , Se sic duo propositionum genera, conuertuntur, Uni uersalis affirmativa in particularem affirma tiuam, ut omnis homo est animal, ergo
aliquod animal est homo,& uniuersalis ne fiatiua in particularem negatinam,ut nullus homo est lapis, ergo quidam lapis non est homo, R ideo dicitur conuersio partialis .& non mutua: ubi nota uniuersalem assi malivam posse etiam simpIiciter conuertila terminis conuertibilibus, ut omnis homo est rationalis, ergo omne rationale est homo, & uniuersalem negativam posse simpliciter conuerti,& etiam per accides,quia particulari motinetur lab uniuersali . Temtia fit sim infinitantur extrema, & ideo dicitur per contrapositionem,quia fit per terminos infinitos, qui finitis cotraponuntur iti sic conuertuntur uniuersalis affrmativa in uniuersalem affirmativam,& particularis negativa in particularem negatiuam. Vt Omnis homo est animal, ergo omne non ania
mal est non homo, aliquis homo non est albus, aliquod non album non est non homo , & proprie non est conuersio nisi secundum senium ) quia non manent extrema eadem.
6 Regula communis omnibus conue sonibus, i bene fiant, est, quod in utraque - propositione, . i. conuersa, &conuertente, feruentur semper eadem suxpositio,& aliaetern inorum affectiones, propterea vitiosae sunt hae conuersiones,aliqua species est leo.
ergo aliquis leo est species,aliquis dormies
217쪽
est eA .catus,ergo aliquis excitatus est do mi ens, in prima .n .variatur suppositio in secunda variatur status, Si sc de alijs;vt vero haec omnia facilius intelligantui quattuor vocaIes designatae sunt. A. E. I. O. qtiarum prima significat uniuersalem affirmativam, secunda uniuersalem negatIuam, tertia particularc m aflirmativam, quarta partientarei negatiuam 3 quod his carminibus exprimi solet.
. Ex his vocati s quibusdam adicci sonantibus pro integritate distionum ircs, sunt constitutae dictiones Feci, Eu Apio,in quibus omnes comprehenduntur conueThones, &his versibus iodicantur. Feci simpliciter conuertitur; Euaper ac G po per contra, A si conuersio tota. t undely Dei, denotat, quod uniuersays negativa, & particularis affrmativa simpliciter conuertuntur, Eua significat, quod uniuersalis negativa pote ii ctiam per accidens conuerti. uniuersalis autem assimatiua per accidenssolum loquendo uniuersaliater. so demum significat, quod uniueri iis affirmativa, & particularis negatiua CO uerti possunt per contrapositionem. Oh- seruandum tamen est in conuersione simpliei, quod si praedicatum implicite concineatur in copula, ut accidit in ero positioribus de a. adiacente , tunc resolui debet verbum in suum fgnificatu hoc modo,
218쪽
omne nimal sentit ergo omne sentiens est animal, hquus currit, ergo aliquod currens est equus : in propositione vero constante terminis obliquis debet etiam fieri aliqua circumlocutio hoc modo , ut v .g. hic liber est Petri, ergo aliqua res Petri est hic liber. Quaeres quomodo conuertantur prop fitiones singulares, ac indefinitae pResp. quod. conuertutur simpliciter . ve . g. Perrus currit corruertitur in hanc aliquod currens est Petrus ,idem dicendum de indefinitis,.quarum subiectum est terminus
communis simpliciter supponens , & pro suo immediato significato,ut animal est ge-nm, ergo aliquod genus est animal, homo est species, ergo aliqua speetes est homo.
τν ε Ppositio in modesibus attendi de
bet penes modum, si nimiru suerit uniuersalis, aut particularis . . affirmatiauus, vel ne alium, diximus autem supra cap. s. quo ameeesse est modus voluersalis .amrmatiuus, unia assimiIatur signo omnis i, imposui est modus uniuersalis negativus, de assimilatur signo mullus '. contiriens a tem,seu possibile est modu4 particularis aia firmativus, & assimilatur signo aliquis, &tandem possibile non , seu eontingens ' est modus particularis negativus, Nassuvii
219쪽
V. tur 1Igno AEliquis non, quod breuiter his versibus exprimi solet. Omnis necesse valet, impossibile nussus. Psib iis quidam , quidam non ossibile n
Cum igitur hi modi per omnia assimiletur praedictis si gyis,consimili etiam modo contingit in eis Oppo filio,&ideis sicut co-trariantur , & nullus , ita nee se, &impossibile, & sicut subcontrariantur quida, R quidam non, ita subcontiariantur ρον-bile, & possibile non, & rursus sicut contradicunt nullus, & quidam, omnes, & qui mnon, ita contradicunt impossibile, & ρον-b ile, seu eontingens, item nee se, de possibiale non, seu com vens non , Et tandem sicut
amnis, & aliquis, nullus, & aliquis no- 1ub- alternantur, ita etiam necesse, & possibiis, seu contingens, ac impossibile, & possibile no, seu Mntingens non . Exemplum sit in modali de dicto singulari, ut res percipiatur ει- cilius, contrariae sunt, Petrum currere est impossibile, Petrum eurrere est necesse, qua a prima est niuersalis negativa, secunda niuersalis affrmativa ; contradictoriae sunt Petrum currere est impossibile, Petrucurrere est possibile, seu contingens , quia hac est particularis affrmativa lia uniuerasalis negatiua ; subcontrariae sunt, possibile
est Petrum currere, possibile non est Petrucurrere, quia ambae sunt particulares , phima affxmatiua itera negatiua; subalternae demum sunt necesse est Petrum currere, possibile est Petrum Hirrere, quia an bae sunt affirmativae, na uniuersalis, altera particularis. Pariter in modalibus diuisis ve fiat
220쪽
De U.aeq.et cou.cat.moLet 0p. 17sfiat oppositio, attendi debet quaniaras με, di, &si fuerit modalis diuisa desubiecto icommuni debebit etiam attendi quantitas dicti. Vt autem doctrina hac de oppositione horum modorum facilius percipi tur, hoc schema proponilux. Subcontraiij. 78 AEquipollentia in modsibus fit ciuem simplicibus, praeponendo negationem , vel postponendo, vel praeponenuo, & po ponendo simuI , tunc autem in motalibus
praepon itur negatio, quando negatux mo dus, tunc postponitur, quando negatur dictum,tunc demum postponitur , & p p uitiir,cum negatur utrumque , conminen do nempe negationem ex parte dicti,&modi simul. v.g. hae sunt contradictoriae , pos