장음표시 사용
251쪽
b1 6 . ars I. Insiit. Tract. 3 . e. q.
ularibue - . redimur ad uniuersalia hoc
modo , hie ignis calefacit , & ille ignis,
. N. sic de caetcris , ergo omnis ignis c lefacit , sic etiam progredi possumus a mi-vus uniuersalibus ad magis uniuersalia.& a partibus ad ic tum hoc ia odo, omnis homo sentit,&omn isdestia ACcit, ergo omne animal sentit,& etiam, caput valet , stomacus valet , & sic de alijs membris, ergo totum animal valet. Vt autem Inductio sit bona consequeristia, & rite inferatur uniuersalis ex suis fingularibus duae praesertim rectuiruntur conditiones .Prima est, qua tradit Tat. cit. quod
inferatur mediante ista particula θ ste do aliis , vel aliqua sibi aequivalente, & hoe
quando non enumeratur omnia singularia, quando autem enumerantur, ponitur haec
alia particula,ct non sunt madhibitis.m istis particulis redditur bona consequentia, quia tunc nulla reperitur instantia. Et si quis petat,quid intelligatur per illam paristiculam,cts ea se, RespIatar. quod in Telligitur una propositio uniuersalis signia ficas esse,sicut significatur per alias singu-
Iares formaliter expressas,ut Sortes currit,
Petrus currit,& sic de alijs .&c.sesus est, quilibet homo alius a Sorte ,& Platone cur Tit, ergo omnis homo currit. Et si quis di- Cat, ergo in inductione proceditur ab uniuersali in uniuersale, . Resp. Tat. quod ii Ia uniuersalis in antecedente dicitur singu- aris respectitie ,quia est minus uniuersalis, quam illata in consequente zAltera coditio,ouam idem Tatar. assignat
252쪽
q. 9.k.est quod ut uniuersalis ex suis laribus recte inferatur . non sufficit somnes singulares sint verae, sed vite-equiritur, quod omnes sint coiiapossi cum uniuersalis atqui ualeat singula- copulative, vel copulatim sumptis rinis homo currit, aequivalet his singuis,& Petrus currit di Paylus currit,ia alijs vel Petrus. N Paulus , Franci- u. alij homines currunt. Ratio est quia ties contingit, quod sngulares sine tamen quia non Oi inaessum compos-s, ideb non recte inferunt volueriale aianc Doctor cit. euidenti manifestae
go ponamus,ait,quod hic sint decems in pondere aequales, & quod Petrus Illit portare hos decem lapides siniae. uem tantum, ista propositio uniue Oisibile est omnes hos lapides portario falsa est. non quia aliqua singularist falsa, quia verum est , Petrum posse e hunc lapidem, Millum,& ilium,sed liquibus determinatis, est aliqua in-ninata incompossibilis, quae cimque.n. a salapularia sunt coinpostibilia, & d
a in determinate est incompossibile ita Irtet igitur ad rite inferedam,R colam ν uiuersalem, quod omnes fing int verae,& simul compossibiles, tam res determinatae, qua indetermina-a si omnes determinatae eitant com-les, sed aliqua inde terminata eis re et, adhuc no recte colligeretur unus.ut Patet in allato exemplo , sedc
253쪽
mitteretu, ta cla figurae dictionis ait Doctor) arguendo a pluribus determinatis ad unam; qua doctrina utimur disp. Io. Phys. q. soluenda argumeta Nominalium , quuhus conantur ostendere continuum posse a. Deo sinit diuidi in omnes suas partes .
uia in hoc instanti potest hanc, & illam, ialam diuidere,& sic de singulis lue & pari ratione posse infinitam actu multitudinem Producere,quia in hoc instati potest a Deo
produci hic homo, & ille, & ille , & sic de
sue His obseruatis conditionibus modus .arguendi per inductionem est optimus, &vocatur Ascensus,quatenus per eam sesimul singularibus ascendimus ad probationem xniuersalis, unde ascensus ordinatur ad in ueniendas, & probandas veritat es unium sales,ut uniuersales sunt, . i. inquatum con
rant ex singularibus sub eis contentis, non -n .melius probari potest, quod aliquod unia mersale sit tale, nisi quia eius singularia sit talia. Descensus vero est modus larguendiaoppositus inductioni, est . n. progressio ab uniuersali ad singulari v g. omnis Ignis c yefacit,ergo,&hic ignis, & ille ignis cal ncit,&ideo solet etiam dici reductio, seu deductio,ia praecipue ordinatur ad oste idendam falsitatem uniuersalis,ut uniuersale est,optime.n.ostenditur falsitas uniuersalis idescendendo sub illo,& ostendedo aliquod
fingulare non esse tale. Uerum tamen est, quod supposita veritate uniuersalis inuenita per iacensum,& comprobata, etiam de
scensus deseruire potest ad ostendendam
254쪽
espondentiam uniuersatis a. singularia O contenta;ex quo colligitur astensu, scensum deseruire ad ostendendam ve-em , vel falsitatem propositionis uni in alis. census, & descesus est quadruplex co-tiuus,& copulatus,disiunctivus, & diis stus. Copulatiuus est ,qui fit per conia tonem triaut similem copulatius a Zm , .i.copulantem , & coniungetitem propositiones, non terminos proporis . Copulatus vero es qui fit per ea- particulim, 9 copulatim sumptam, . i.
lantem partes unius extremi, non autepropositiones 3 Disiunctivus fit perculam vel disiunctive sumptam. i.iunem propositiones . Disiunctus est ,qui:r eandem particulam disium m acce- i. iungentem partes unius extremi , uo patet descensum alaesum copuam, &disiunctivum, in hoc differre alato,& disiuncto , quod in illis fit deinus,vel ascessis per hypotheticam pro-onem ex multis cathegoricis constan istis vero fit enumeratio singularium nicam propositionem cathegoricam , alterum extremum constat omnibus laribus, in descensu quidem, aut asce- ulato copulatim sumptis, in disiun-isiunctim .c totum manifestatur docendo moresoluendi terminos r si terminus butive supponit , a propositione Vmi descenditur ad plures singulares aliuς, vel ad unam de copulato ex
255쪽
ro et ars IInstit. Tracts ae . .
tremo, .al Isingulari, fi omnis homo est animal, ergo hic homo est animal, S ille homo est animal, vel sic, ergo hic homo, de ille homo. & ille est animal; nullus angelus est corpus , ergo nec Michael est cornpus , nec Gabriel est corpus, .vel sic, ergo nec Michael,nec Gabriel, nec Raphael est
corpus, ascessis Mero fiςri debet e cotra. Si aut terminus supponat sollective, tuc asce dendum esses, vel desccndendum copulatim. sic., Omnia elementa sunt quatuor , ergo ist is, Maer, & aqua.& terraiunt quatuor, non autem ignis ect quatuor i omnes Ap
stὀli sunt duodecim, ergo hic Apostolus, &hic, & hic &c. sunt duodestiti, aut e conitra, si vis ascendere. Si vero terminus de terminalc supponat, descenditur a propositione particulari ad plures singulares disiunctive sic, aliquis homo currit, ergo hic homo currit, vel ille homo currit, &c. aut ad unam de disiuncto extremo sic;ergo hic
homo, vel ille homo &c. currit: & e conetra ascenditur. Si tandem terminus supponat consuse eodem modo descenditur, &ascenditur a termino confuso ad singula-Tes ,&e contra . quae omnia melius percipientur recolendo dicta de suppositioni bus tradi. I. c. lo. Et hic aduerte, quod veritas in descensu copulativo aestimatur ex singulis partibus, quae copulatiue enumeraI4.tur, in copulato non ex singulis , se i ex omnibus simul collective sumptis partibus i.ex tota earum cialectione; in disiunctivo atteditur ex unica determinata parte ,licet
sub dioiuctione significatiam djsiuncto de
256쪽
De Indi . ascensu, et desci pavi
m ex omnibus co se, aut e ' ria a Parte . prorsus tamen in determinata, &vagairte rei,qus omnia constant ex di diis de o sit. loc. cit. quod si plura desideras ,: tractat. de Descensu apud Tataret. 6 Quaeres,an Inductio sit bona,& fomis consequentia,seu a gumen intio λ Ne
quidam alii, quod eo magis asserunt xeiu plo, ac Enthimemate. Dicendunt:n est esse bonam, & sorma em conse itiam 1 cruatis conditionibus allatis, ita munis , & probatur auctoritate Arist. p.c. 12 Vbi habet, quod inductio estumcntum aptius syllogismo ad persua-um. & apertius ; & sccundum sensumas: Tum a. ratione quia efficacius proin aequit uniuersale e sse tale, quam Olleno singularia esse talia, sic vero proce-iductio . Tum s. quia consequLntia ab .lalenti aia aequivalens formalis est, ac x , sed ita procodit inductio ex singu-ISar. Copulative sumptis infert uniue)1llis aequi ualentein ; Tti demum, quia simus c. a. tam Inducti , quam enthii, ω exemplum habent suum medium,ae cuius concludunt, lunt virtualillogismi; ergo sunt argumentationesiles, &ex vi formae concludetes, quia
tualiter syllogistica, atque ita dcfendasius hic qo. de Blanci disp. Σ. Pla.
257쪽
pauciores, Imbetiamsi a. ia emitur singillaria, adhuc non erit forma- umentatio , quia nihil diuersum erit evisione ab eo, quod est in praemissis. Arist L. Post ait inducentem non deis
me; ergo non necessario infert. 8e on est formalis argumentatio. I an-Iuod tanto minus exemplum, & En-ma sint argumentationes formales rur, quia ad formalem argument a requiritur, quod nullus terminus onsequenti,qui non sit in anteceden-n antecedenti sit aliquis, qui non scsequenti, alioquin ex quolibet ante te posset inferri quodlibet consimi v.g homo est animal, ergo est irra is , sed in Entlumemate aliquis te ponitur in consequenti, qui nὀn erat lcedenti, v.g.omnis homo est inimal, si sensitiuus .ly sensitivus, quod est sequenti, non est in ante cegenti a sic in exemplo v. g. Salomon inuenire γtuit splicitatem in omni gloria sua, eque Alexander inueniet. R ad primum,quod quando commuis dicitur vim Inductionis consistere insu a distributivo ad collectivum, non ur distributivum. & collectivum in , distributivum nempe pro solo asce- alativo, & collectivum pro terminoleute copulatim , quia fit inductio tal copulativo ad terminum distributia ponentem, quam ascensu copulataninum supponentem collectui E. sed
occisum a distributivo ad collectivu
258쪽
Induct. ascensu, O desse et as
, dum estormatur in syllogia im 3 iclusione scitur idem, quod iii prae 1ed diuerso modo; immo dicere possciri etiam aliquid d iuersuin , quia inaus conueuire toti collectioni, quod missis sciebamus conuenire singula-ingillatim, collectio a tem eli quomodo effectus particularium compona ipsam collectionem, & ideo quid- ab eis aliquo modo diuersum. Adun negatur consequentia, quia neq,
, qui syllogismo utitur, demonstrat, en non negatur Dil ogismum esse aritationem formalem et demonstratio ultra argumentationem formalem . quod necessario probat, & tufert , vin ratione formae, sed etiamatio-eriae. Ad quintum negatur minor,
ii cite, & virtualiter se habent e ma, & exemplum ,sicut sy llogismus,
ent medium . ratione cuius conclu-mde in enthymemate allato in assi medius terminus est animosi deest.ns. opositio in voce, quae tamen habeturate. s. omne animia est sensiti min exemplo allato in argumento subditur medium quod erit hoc , salo st eiusdem rationis, ac alius Rex I v ιmen est exempliun ab alijs speciebus
ientationis valde deficetre. es, in forma enthymematis multOari antecedens verum ,& consequensi,ut patet in hoc, omnis homo est .
go omnis homo e F doctus, ergo nota
umentatio formalis, ad quam exigi- iE 3 tur,
259쪽
lux. quc d nunquam in fimili forma arguen. di reperiatur antecedens verum ,& consequens falsum .Resp. ob id RecentioreS qu plures Blane.disp.cit sect.ε. Pla. disp. de enthym. q. s. & alios velle enthymema tunctamum esse formalem argum rationem, quando disponitur in termim ubalterna- ut omnis homo est animal, ergo quida homo eit animal, tunc. n. est argumentatici formalis ratione subaltei nationis, alias no . Sed praestat dicere algumentationem in obieetione adductam non esse enthymema, ' quia ad hoc conficie ndum non sufficit assumere pro antecedente, & cosequente duas propositiones quomodocunque, sed tales .
quod una inferaur ex alia, & possit reduci ad formam syllogisticam addendo aliam
propositionem, quod non reperitur in amgumentatione allata in obiectione.
De Diu, ο,meius principiis conssitisue uis, τιι de f)guris Ausem. I lximus tract praeced. enunciatio nem diuidi in simplicem , dcco positam,seu cathegoricam , & hypotheticam, & rursus cathcgoricam in ablolutam,
S modalem ue eodem pacto syllogismus diauiditur in cathegoricum,& hypotheticum,& cathegoricus rursus in absolutum, &modalem , prout continet propositiones simplices,vel coniunctas ,absollitas, et modales; prius igitur de cathcssyrico erit sera rnon speciebus eius, dehypotheticos i stea s
260쪽
irgumentatio , Quia argumentatio renon est genus ad syllogismum, indu-em,&c. vidi etiam est c 2.& dicituri in numero singulari. vel quia est uni-opositio hypothetica , ut ait Tatan. . Vel potius, i aiunt Auer. Philopon. statius ratione unitatis medii, in quo itur extrema in praemissis,& unitatisae eu dispositionis terminoru, &etiane unius finis,quia ambae praemissae oritur ad unicam conclusonem infere
; dicitur suibusdam ρ tu in plurali,
ex una sola propositione, ex qua aliatur, syllogismus non conficitur, sed Numentatio imperfecta, . . enthym ut inductio, &α debent igitur pluresositiones assumi,non quomodocuque, ositae, . i. dispositae in modo,& figura snotat Tatar. non debet addi particula. ucessis, quia siue praemissae sint verae ,
alis, nihil refert ad syllogismum sim
er,seu secundum formam considera- qui hic definitur, dicitur alterum quid tis,cte.ad denotandum,quod conclu-uae sequitur ex praemissis, est alia proisio ab illis,& ab eis necessario illata obim dispositionein, unde ly necesso, Vt Τat.& Alex .non si nificat necessitate queqtis,quasi consequens in omni syla debeat esse necessarium, cum et