장음표시 사용
291쪽
Fe Nulla planta est sensitiva, ' Omnis planta est corpus, ran Ergo aliquod corpus non est sensitiva. ni Aliquod animal est homo , D Omne animal est substantia, Ergo aliqua substantia est homo
Da Omne animal est substantiari Aliquod animal est vivens, si Ergo aliquod vivens est substantia:
Fra Aliqua pIanta non est lapis,car Omnis planta est vivens, do Ergo aliquod vivens non est lapis ro Nullum animal est lapis, . Aliquod animal est corpus , Fn Ergo aliquod corpus hon est lapis c .
Haec modo adducta sunt exempla , ut diacebamus modorum tertiae figurae bi ut viades, primus constat ex maiori, & minori 6 niuersali affirmante,& conclusione particuari a firmante ; secundus constat ex maiore uniuersali negativa, minore uniuersali assi maliva,& colligit conclusionem particularem negantem; tertius habet maiorem par ticularem affirmativam, & minore uniue salem affirmativam, ex quibus colligit c' clusionem particularem affirmativa, qua tus gaudet maiori uniuersali affrmante . .
minori particulari affirmante,& simili prorsus conclusione; quintus continet maiorem particulὸ rem negantem miporem uniuem
292쪽
omnis homo est animal, anes Nullum lignum est animal, res Ergo nullum lignum est homo. γε Nullum lignum est animes p. Aliquis homo est animalmo Ergo aliquis homo non est lignum .
omnis homo est animaIM Aliquod lignum non est animal, πο Ergo aliquod lignum non est homo. Hempla nunc adducta sunt modorum Iecundae figurr, ubi v t vi des, primus con- stat ex maiori uniuersali negante, & mino-ari uniuersali affrmante, & conclusione uni- Mersia negante ρ secundus habet maiorem
miluersalem in aliuam,niinorem uniue salem negatiuam, &similem prorsus co . Husionem; tertius continet maiorem unia Mersalem negatiuam, minorem particula
Tem afirmativam , di colligit conchasionem Particularem negativam , quartus denique gonstat maiori uniuersali affirmatiua in τε particulari nega x, & simili prorsus conciusione. - Modi tertiae figurae sunt sex sequentes, qui omnes tantum 'utiles sunt ad eliciendam conclusonem particularem, ac in eis ita syllogiaatur.
na Omne animal sentit, se omne animal est corpus ,
pii Ergo aliquod corpus sentit.
293쪽
ri Nulla planta est sensitiva, is omnis planta est corpus, ton Ergo aliquod corpus non est sensitiva. Di Aliquod animal est homo , se Omne animal est substantia, mis Ergo aliqua substantia est homo .
Da omne animal est substantiati Aliquod animal est vivens, si Ergo aliquod vivens est substantia PsFra Aliqua pIanta non est lapis, o r Omqis planta est vivens, o Ergo aliquod vivens non est lapis rori Nullum animal est lapis, ra Aliquod animal est corpus , su Ergo aliquod corpus hon est lapis c .
Haec modo adducta sunt exempla , ut diaeebamus modorum tertiae figurae ubi ut viades, primus constat ex maiori, & minori niueriali affirmante,& conclusione particuari affirmante ; secundus constat ex maiore uniuersali negativa, minore uniuersali assi mat tua,& colligit conclusionem particularem negantem; tertius habet maiorem Pa ticularem affirmativam, & minore Vniue salem affirmativam, ex quibus colligit ρο- clusionem particularem affirmatiua , qua tus gaudet maiori uniuersali affirmante . . minori particulari affirmante,& simili prorsus conclusione, quintus continet maiorem p/rticularem negantem minorem uniue
294쪽
salem. affi rmantem, & conclusionem partu Cularem negantem. Sextus denique Constat maiori uniuersali negante, minori particulari affirmante, & deducit conclusionem Particularem negantem: ΗΟS autem omnes Krium figurarum modos esse legitimos ex Eo constat, quod in ijs nunquam dari potest anteceden s ver um ,'uin etiam consequens verum esse deprehendatur ex vi antecedentis : quod si detur aliquis argumentandi modus, in ovo ex antecedente vero sequatur aliquid salsum, non exit legitimus.11 o Sufficientia vero horum modorum: in quacunque figura facile deducitur ex regulis earum assignatis tum generalibus,tumhecialibus, nam in prima figura ex sexdecim combinationibus reij ci debent omnes quatuor purae negativae, & omnes quaaeuor Purae particulares ex duabus primis regulivgeneralibus,& ex pecul rari regulaeprimς Aurae reij ci debent omnes modi , qui habenzmaiorem particularem, & qui habent muxorem negatiuam, unde quatuos modi d taxat reman ent legitimi in prima figura di- Tecte concludentes , quia vero diximus rogulam specialem primς figurs soliun requiari ad concludendum directo, idcirco adhuc an ea possiunt admitti ali j modi indirecto co-
ludente , in quibus etiam interdum possit maior esse part=culariss aut minor negat ua, v t pates in rapimo , ct Fris morum. Sic etiam in secunda figura ex csuabus priamis regulis generalibus excluduntur octo Combinationes, .s. ex puris negatiuis . &,PuIis particularibus a & ex peculiari eiusde
295쪽
regula excluditur combinatio ex utraque praemissa affirmativa, vel ex linatore, pari,culari, & utraque ista combinatio poteit bis fieri , . l. utraque affirmativa cu maiore particulari, & minore uniuersali, vel e contia, utraque maior particulat is existente pri ma praena illa affirmatitia, & seeunda nega lilia, vel e contra , unde remanent tantum uuatuor modi vilics secundae figurae. Sic denique in tertia figura ex duabus allatis regul: s generalibus octo excluduntur eom. binationes etiam ab alijs figuris exclusae r&ex spccisi regula ei uidem, quod minori existente negatiua nihil concluditur siue maior sit particularis,& minor uniuersalis, suo c contra , &sic excluduntur aliae duae combinationes, unde sex tantum remanent modi in tertia figura,ex quo tandem sequiatur modos utiles syllogizandi esse nouemdecim,caeteros vero inutiles,& vitiolas,eo quia semper inueniatur in eis aliquis defectus distributionis 3 de hac sufficientia vide
Contra sufficientiam modorum primae figurae 4bij cies, Primo quod sint plures asias gnatis , tum quia possunt in ea dari alij
modi direct concludentes,v.g. Barbari ,&Celabo , quorum primus ex praemissi S uniuersalibus affirmativis concludit particula- larem assirmativam alter vero ex maiori uniuersali negativa,& minori uniuersali aia firmi liua concludit particularem negativa Tum quia cum quarta figura ex dictis non sit distincta a prima , eius modi, qui sunt Banaana,Camene,Di mari,Fimetu, ad ipsam
296쪽
pertinebunt,cum bene concludant. Deinde Urgebis ex alia parte. quod sint pauciores , uia Arist. i . Priorum c. . s. solum duos mo-OS in directos enumerat in prima figura , nempe Fapesino,& Fri se m. Resp. ad primam duas illas combinatio-ries contineri in Barbara,& Celarent, quia sub uniuersali particularis continetur: hinc
nec Petri Hisp.horum meminisse modoru , quia Arist. ait, quod omnis syllogismus, qui potest inferre conclusionem uniuersalem, potest etiam inferre particularem per sub alternationem istius ad illam . Accedit o quod monet Scot. i. Priorum q. 22. diue sitatem modorum attendendam esse psnes - Pa smissas,non autem psnes conclusionem, ut patet ex multitudine combinationum
allata. Modi autem pro quarta figura inuenti non differunt a modis primae , nisi ex sola transpositione praemissarum mea accidentali, quare sicut talis transpositio Don diuersificat essentialiter quartam figu-Yam a prima ex dictis e. s. ita ne' ; in eadem
figura variabit essentialiter modos . Ad aliud pro altera parte Tatar. i. Priorum q.de modis p .fig. art. I .g. rim. sciendum , quem sequuntur Conimb. ibi c. .q. a. art. I. inquit Arist. enumerasse tantum modos,qui distinguuntur a directe concluMentibus non solum in conclusione, sed eriam ex parte pra missiarum, quales sunt tantum illi duo; alios tres non enumerat, quia non multum dita
ferunt a perfectis, cum illis snt similes in Praemissis.
297쪽
Deinde contra sufficientiam modorum secundae, & tertiae figurae obiicies,qliod tu ipsis possunt assignari modi indirecte eo
cludentes non minus, laam in prima, ergo sunt multo plures enumeratis 3 probatur asesumptum, tum quia ne dum Scotus cit. &coe teri communiter ita docent, sed etiam est expressa Arist. doctrina t. Priorum c. s.
ibi n. loci uens de duobus modis primat figurae in uirectὸ concludentibus Fapesmo,& Fri se sona, lubiungit fieri posse consimilia ter, R in alus figuris , hoc est posse pariter in illis indire e concludi, ut ibi Auerroes
exponit; tum quia ipsa experientia urSet, ut Doctor ostendit loc. cit. nam in Cesare,& Camestres in secunda figura, Darapti, Di famis, & Datisi in tertia cum eadem dispositione , & ordine praemissarum potesteonuerti conclusio , & a conuersa ad conuertentem est bona consequentia, in tali autem casu minus extremum praedicatur de maiori, quod est concludere indirectes Coeteri etiam modi earundem figurarum. .sFestino,&Barocco in secvada, Felapion, yro cardo, Ferison in tertia possunt in dire- concludere per transpositionem praemissarum; transposit f.n. praemissis concitisse , quae prius erat directa, fit indirecta, ergo dic. Respondent aliqui, quibus consentire
videntur Fonsec. lib. 6 Inst. cail. I 3.&CO- nimb. I . Priorum c.7 q. 3. Poncius iisp. zo.q- , n .s s. negando assumptum , quia tunc indirecte concluditur,cum praedicatur
minus extremum de maiori, sed id contin-
298쪽
gere nequit in secunda, &tertia figura, in his .ia siguris designari nequit maius , de
minus extremum ex coniunctione cum me
dio in praemissis, sed tantum in conclusione ex coniunctione ipsorum adinvicem , quiλin illis virumq; sub ijcitur in secunda figit
Ta,Vtrum q. praedicatur in tertia, illud ergo erit maius extremum in his figuris, quod in conclusione praedicatur; & minus, quod in eadcm subi icitur, quare implicabit in adiecto dicere, posse in his figulis minus extremum praedicari, di maius subijci Confirmat id ex Arist. qui 1. Priorum c. s. hoc pacto videtur in his figuris maius , dc minuS cxtremum designasse,dum ait maius extremuin secvnga figura esse, quod est magis propinquum medio, minus, quod est magis remotum,.& e contra in tertia figura inquieC.7. maiuS extremum esse, quod longius distat a medio, minus, quod est medio pro-Pinquus. Confirmant tandem, quia in seclinida, & tertia figura non habemus diutiones andicantes modos indirectos praeter dire- ctos, sicut in prima , signum euidens non dari in eis modo indirecte concludentes xscutur illa - ' , III Oppositu tamen verius est ut ostendit ratio allata in argumento I & fundamentum eorum falsum est , maius . n. &minus extremum generatim loquendo defignantur in praemissis ex coniunctione cumedio, non in conclusione ex coniunctione eorum inter se, unde illud dicitur maius extremum, quod digniorem obtinet locum
in praemissis, . Lia maiori cum medio, &minus
299쪽
minus extremum, quod obtinet minus dignum. s. in minori, ita docuimus in cominmuni superius c. s. ergo etiam in secuda,&tertia figura distinctio maioris, & minoris extremi sui3 cda ρst ex ordine prsmissara, no vero ex iubiectione, &prsdicatione ipsoru in coclus. Neq. oppositii docuit Arist. cit. nam longe diuertus est sensus verborum tauq ab eo, quem Aduertarii praetendunt,ut ibi exponit Sue Caia cona. 43. ab A
versa relatus q.asaecta s. & textus, Vt rat,ita obscurus est. visensim magis pro eis ,
quam pro nobis adduci queat. Non fuit aurem nece sse distinctas dictiones assignare ita dicantes modos indirectos secundar.& tertiae figurae , ut factum est in prima, quia venotat Auersa cit. longe maiorem labent dii serentiam modi indirecti primae figurae adirectis,quam in caeteris; rationem at signat Scot. cit . quia si concludatur ilia recte per conuersionem conclusionis , ut fit in Cesar Camestres secundae figurae, Darapti, Disam is, &Datisi tertiae . suis ciunt ijdem modi .nam si in secuda figura sic conclud mus in directe. Nullius lars est animal, Omnis homo est animal, ergo nullus lapis est homo,adhuc iste syllogii mus est in Cesare, sic etiam fi in tertia figura sic concludamus iudi recte, omne animal est vivens , Omne animal est substantia, ergo aliquod vivens est substantia , adhuc iste syllogismus est in Darapti: & ratio est,quia vi docet Arist. i. Priorum de syllogism. potestatibus , sicut syllogismus inferens conclusionem Vniueris
salim potest etiam inierxe p4rticularem
300쪽
ex vi consequentiae substernationis , ita qui infert unam conclusionem inferre Poterit suam conuertentem ex vi consequentiae conuersionis , quare si Cesare infert directe illam uniuerialem negativam , poterit indirecte inferre suam conuertentem, & si Darapti infert directe illam particularemisi aliuam .poterit etiam indirecte in Gre suam conuertentem ex legibus conuersonis simplicis.Si vero concludatur indir cte per tra'spositionem praemissarunt , ut in caeteris modis secundae,& tertiae figurae, adhuc modus indirectus non erit essentia- liter diuersus a directo, quia ordo praemissarum non sufficit distinguere modos syllogismorum. Itaq;ad argumentum principale concedendum est assumptum, neganda sequela ob rationem modo allatam.
ne Reductione modorum inperfectorum
μή perfectos. et Ix Α Rist. i. Prior se. r. in fine distin-ήλ guit penes formam duo syllogismorum genera , perfectos. s. & imperfe-i ctos,illos appellat perfectos,qui nullo indugent, ut eorum vis dic necessitas in conclu- ldendo appareat, & huius generis sunt tan- tum quatuor modi primae figurae,in quibus ieuidentissima est vis conclusionis:impers
ctos e contra vocat eos,qui indigent aliqua probation ut eorum necessitas conclude