장음표시 사용
351쪽
De modis, sita instrum.ficiendi. 3rς
alia est caput, alia manus, &c essentialium alia est anima,alia corpus loquedo physice, alia animalitas , alia rationalitas loquendo Metaph. Textia tandem dicitur diuiso subiecti in accidentia, vel proprius subiecte per accidentia,'t si dicatur hominum alius eri albus,alius nigei, in qua diuisione plura gnatur subiecta eiusdem rationis variis accidentib. assecta, & fit suo modo diuisio
alicuius totius in suas partes, sic enim diuiditur tota hominum collectio, ut aggregatum quoddam, in suas partes,ex quibus aggregaturis Solent praeterea plures assignari conditiones bonae diuisionis , luce ad tres reducuntur; prima est yt singula membra diui-Sionis sint minora toto diuiso , sed simul Rimpta illud adaequent , quod alijs verbis
dici lolet totum diuisum latius patere Singulis membris diuidentibus, non tameta omnibus simul iumptis; ratio huius cotiditionis est lumine naturali nota, nam, Otumeli maius se a parte , ergo totum diuisun debet necessario excedere singula sua membra sigillatim sumpta; item totum praese tim sincathegorematice sumptum, quo S Iulub diuisione cadit,nihil addit supra om 'nes pastes simul sumptas , ergo non patevlatius illis simul sumptis i hac de causa non bsne diuideretur animal la rationale, &rudibile, cum singula membra diuidentia simul sumpta non adaequent diuisum , cum dentur animalia , quae nee sunt rationalia , nec rudibilia; ne q. e contra bene diuideretur in sensitiuum,&irrationes quia seus 'tiuum
352쪽
tiuum aeque patet,ac animal ipsum, cum sit differentia ipsius constitutiva, Secunda coinditio est,ut membra diuidentia aliquo pacto adinvicem opponantur . i. sint ita inter se diuersa , ac distincta, ut in eo sensu , quo sunt membra diuidentia,non inuicem coincidant,vel unum includatur in alios & ratio est,quia tusc non e ssent membra di stincta . Tertia conditio est, ut diuisio tradatur per membra proximiora, quantum fieri potest, ne generetur cofusio, , t cum diuisum plura sub se continet membra prius diuidatur in propinquiora, & haec rursus in alia , ut animal in rationale,& irrationale, & hoc in aquatile, volatile, & terrestre , ta haec rumsus in alia inferiora haagis remota , de quo fusius in quaestionibus. lao Sed quia non minus distinctio , qua
diuisio valde iuuat ad manifestandam rerurpultiplicitatem,&confusionem,in fine huius capitis non erit abs re aliqua de distinctionibus,& id cntitatibus subiungere qua tum fert Tironum capacitas, exacta nam q. de his tractatio ad Metaphysicam spectat . Thom istae passim duas solum assignant diastinctiones realem .s & rationis, illam esse dicunt , quae intcr plura reperitur praeter opus intellectus, seu nullo intellectu cog tanto, ut inter hominem,& equum , PC-trum ,& Paulum ; distinctionem vero rati nis aiunt illam esse,quae inter plura reperitur per solam intellectus operationem , quae distinctio si aliquod habuerit fundamentum in re,dicitur distinctio rationis r tiociuatae, alus cum fundamento tunc
353쪽
De modis,seu instrumoriendi. 3IT
Contingit, quando intcllectus rena sin pliacissimam di itinguit in plures cum fundamento quod habet in ipsa re propter aequiau lent lana,quam habet cum multis , & sic distingui dicimus in luce solari virtutem
calefactivam ab cx iccatiua , 'lilatcnuS eadem virtus samplicissima lucis a qui ualet illis duabus, quas hic in i Ene 1idcinus dii in eius, Si vero distinctio illa iamnis nullum habuerit in re fundamentum , illam v c cant distinctionem ratonis ratiocinantis, & ita
distinguere solanius idem a se pso ab .
fundamento in re in praedicatione identica dicendo, Pctrus est Petrus , consideratus
enim sub secuda intentione subiecti distin.
guttur a seipso considerato sub ratic napraedicati . Modo difficultas est. an dcbtiat dari aliquod tertium gcnus distinctionis , quod nec proprie sit i ealis .nec ratior is , Nquamuis Thomista id conltanter negent , ,
Suareet tamen disp.7. Metaph. sec. i. cum caeteris Recentiorib. suae Societatis tertiam quandam distinctionem assignant mediam inter realem, & rationis, quam appcllant modalem, & reperitur inter rem, & modii rei ; nomine autem modi intelligunt minimam quandam entitatem ultimo det Urmianantem subicctum ,quae non potest cme sine tali subiccto,bene tamen subiect*m sine
illa;& hoc genere distinctionis distinguitur
sessio a sedente , actio ab agente , Vmo a re unita&c. hanc autem dicunt poni debere mediam distinctionem inter realem, & r tionis, quia certum eae illa enumerata plusequam rationc abinuicem distingui, quia a bo ' solute
354쪽
solute loquendo unum esse potest sine alio, Iicet non e contra 3 nec etiam dici possunt distingui rcaliter,quamuis enim posset dicidistinctioresis,ut explicatur a Thomistis , pro illa quae Teperitur intcr aliqua praeter opus intellectus , proprie tamen loquendo de diffinctione reali ac titativa, nequeut res,& modus realiter, acςntitatiue disti sui Ruia diiunctio realis proprie dicta ve
1atur inter rem rem i. I inter ea, quae rea
liter separari possunt,& viruir q. sesolo existere saltim per Dei potentiam , quo pacto
distinguuimir duo homines, an ma, & corpus &C. Vcium esto cum Recentioribus illis sateamur nec cultatem distinctionis mediae inter realem proprie dictam , & rationis 3 nequaquam tan e ad hoc inducimur ex fundamento ipsorum,nam' in primis latam est, quod ipsi dicunt, ad distinctionem realem inter aliqua opus esse,quod sint abinuicem separata, vel leparabilia, hcc enim ne q. in creatis,neq. in diuinis verificari potest .ncnquidem in diuinis , .nam personae diuinae nopossent seorsim separatae existere, cum Vna sit in a icra circum incessioneim,ut inquiunt Theologi,& tamen realiter diit inguuntur 3 nec etiam in creatis,quia hic inulta realiter
distinguuntur distinctione reali proprie dicta, quae tamen nequeunt abinuicem separari, vel separata existere; sic aiunt Scotistae totum physicum,& eius partes unitaS realiter distingui inter se, non tamen unum posse ab alio separari, sic cliam Thomistae subiectum a passione realiter distinguunt, i
355쪽
De modis,stu instrum sciendi. 3 is
Ter quae tamen necessariam agnoscunt con
nexionem i ndispensabilem; D. inde quando etiam hoc totum concederetur requiri ad realem dist inctionem, ut.s unum sit scpam bile ab alio, adhuc tamen fallam est hane separabilitatem debere esse inutuam ex Parte viriu'. extremi, vis hoc sine illo,de econtra existere possint; nam sufficiens signa distinctionis realis , acentitatiuae inter ali. qua duo est,quod unum possit ab alio diuelli, quomodocumq id contingat, unde cre tura adhuc realiter a Deo distinguitur,etia- si sine ipso existere nequeat,& actus vitalis res iter distinguitura potentia, di tamen in sententia praesertim Recentiorum nequie ab ea diuelli,& se solo conseruari; non ergo ad realem distinctionem necessiaria est mutua separabilitas extremorum; atq. ideo distinctio illa, quam ipsi ponunt inter rem, lemodum eius extrinsecum nam de distinctioneseia modo suo intrinseco) aliter seintiendum optime reducitur ad distinctione
realem . cum absolute loquen do res possit a suo modo separari, licti non e contrai tum quia ut ait Doctor 2. d. p.q. s.S. quod si a hue, licet modus rei extrinsecus , ut sessio, ubi,unio, &c. non sit ita res,sicut illa, cuius est modus, non tamen nulla res est , sicut nec ullum ens, quia tunc nihil esset, quod repetit quol. 3. ab initio, unde concludit ibid. hanc esse de nomine contentionem, num . s. distinctio inter rem , & talem modum sit dicenda realis . vel modalis , quia juxta varias entitatis, & rei acceptiones potest haec distinctio vocari realis, vel n Oda
356쪽
3 1 o Fars I.Instit. Tract. 3. c. I 3.
Iis, ut fusius in quaestionibus . is i Ex alio itaq solidiori fundamento admittenda nobis est distinctio quaed1 m dia inter realem simpliciter dictam, N r
fAEt d. 8. Q. . quae dictamnsueuit in nostra schola dii in tio ex natura rei formali S 3 dicitur quidem distinctio ex natura rei, Ut secernatur a distineti onerationis , quae fit per opus intςllectus ; dicitur vero formalis, ut secernatur a distinctione reali, ac m-titativa proprie dicta , quae versatur inter Tem,& rem, at haec media, de qua loqui
mur versatur inter formalitatem, & fo malitatem,quae plerumq. in eadem re physica inueniuntiae immeis ae per realem id e- titvcm , qua ratione etiam alio nomine diu cuntur realitates deritiato a re vocabulo eum dimihutione, ut ostendatur illas non
esse proprio res diuersas, quia non habent diuersas existentias, sed potius plures eiusdem rei realitates, & aliquitates, quae cum adhuc habeant diuersas rationes conceptibiles. R definibiles secluso quocunq. opere intestiatiis, non enim esse in intellectu dat illis rationem formalem qui oditativa, sed talem habent a part e rei, ut habet DoctorquOl. r. lit. Q. consequenter etiam fundare dicuntur distinctionem ex natura rei se malem , maiorem quidem distinctione rationis, quia habet esse praeter opus intellectus, sed minorem distinctione reali, quia non est inter rem,& rem tanter aliqua duo, quibus diuersae correspondeant existentiae,
sed inter realitatem, realitatem, quae li
357쪽
De modis, eu instrum ciendi. 3 et 1
ςet habeant proprias rationes formale S c ςeptibiles , non tamen habent diuersas exi. stentias, sed singulae unica existunt existe tia, nimirum illi iis rei, cui identificantur. Confirmatur adhuc , & magis explicatur haec communis doctrina Scotistam ex D ctore desumpta 2. d. 3. q. r. nam in uena, ac eadem re physica multae reperiuntur se malitates, &realitates immersae per identitatem,ut v g.in homine ratio subitantis, corporis, animaIis, rationalis, risibilis &α
quae etiam diei solent gradus metaphysici,
ut per hoc ostendatur non esse proprie res
diueri,sed potius plures eiusdem rei gradus; isti vero gradus in homine licet proin prias non habeant existemias, sed omnes, rasinguli existant ad exillantiam ipsiust hominis,ldeoq. diuersae res dici nequeant,ne proprie sundare distinctionem realem, aeentitatiuam; adhuc tamen habent diuersas rationes conceptibiles,& definitales, ut c stat de animali,lde rationali, neq. enim hscduo diuersas habent rationes, quia sic apprehenduntur ab inleslectu, sed potius ab
intellectu attinguntur, ut in suis conceptibus diuersa , quia talia sunt a parte rei, Ut aiebat Doctor quol. I. in ergo inter tales realitates', α formalitates rationabiliter alia dillinctio poni non potest, quam formalis ex natura rei , non enim esse potest diastinctio rationis , quia distinguuntur citra omnem intellectus operationem , neq. diastinctio realis,quia non est inter plures res, seu plura entia propriam existcntiam h benti aierit ergo distinctio media inter v trae.
358쪽
que. Neque valet, quod solent dicere Th nistat ita ter haec sufficere distinctionem rationis ratiocinatae, & cum fundamento in
re; Quia haec distinctio no datuu actu ,. dc formaliter a parte sei , sed Aantum fundamentaliter , dc virtualiterὸ con pictur vero,
di actuatur per opus intellecturi at gradus metaphysici praedicti , pariter subicctum, S passo distinguuntur actualiter praeter opus inti llectus nam citra quamcunq intellectus operationem alia formaliter est ratio ani natis, alia ratio risibilis, vel rationalis.
Dicer dum ita . quod si per distinctione
realem intelligamus illam , quae immediate, & a toto genere secernitur a distincti ne rationis, ut nimirum est illa, quae datur ex natura rei, & praeter opuS intellectussc inter distinctionem realem rationis
nulla datur media distinetio , quia distinctio formalis ex naturae rei continetur subdistinctione reali sic explicata, ut qugdam species , At si per dis inctionem realem intelligatur illa fiet proprie dicta , quae Vese
satur nimirum inter rem,& rem . seu inter extrema diuersas existentias babentia, siue abinuicem separari possint , siue non ue sic utiqcinter distinctionem realem, & rationis admittenda est disti tio media , quae versatur inter plures realitates u formalitates eiusdem rei modo iam explicato , & sic dantur tria genera distinctionum, ad quae alia omnia excogitabilia redi ci poterunt, nempe genus distinctionis realis , distinctionis formalis, & d:stinctionis ratio
359쪽
Demodissu instrum. eiendi. 323
nisue distinctio realis constituitur in suo esse per diuersitatem , seu alietatem existentiarum in suis extremis; distincilla forna lis per diuersitatem rationum formalium , seu conceptuum obiectivorum;& tandem dillinctio rationis per diuersitatem cons deraetionis nostrae, siue cum fundamento iure,siue non: & haec attigisse suinciat pro capacitate Tyronum , de quo fuse agemuRinta a disp. I qu. s. art. & fusius adhuc disp 6. Metaph.
explicuimus restat, ut materiam
in qua confica stet ipse Dares
m 4 , qua ratisne materia ob gΜam nun vatur declaremus. r se quoniam
triplex es . necessaria, eontingens, ct impossibilis, viaiximus in I .p. traa. Σ. c. . vn tres dantur species Dogismi ratione mat ria,puta sillogisimus demonstrativus in mat νιa necessaria topicus in materia contingenti,
360쪽
v. li. ade reo pars Hia in tres Tractatus pari formiter subdiui litur . Ruamuis autem nec Petrus Hasean. nec alii Lummulicta in Logia
eis insis. deDPQ, o demonstrativo agere soleant, iam dist, es in Prolog. ad has insit. hoe non fuisse niasterium, sed defectum, ater. ideo ἰn hoc vestirijs eorum non es harendum, Iedsperialis quor debet instrui tractatus de olligi o demons liuo , sicut instruitur
Iar. in sua Dialect arae 7 ab initio.
Pep cognitionibus , et praecognitis .
cies principem locum obtinet aemonstratio, ut pote quae in materia neeessaria conficitur , & quia ex te minis, & propostionibus constat, sicut criteri silogismi, non tamen ex quibuscuque , gendum erit de conditionibus terminorm de propositionum dc monstrationem in t grantium,ac de ipsa demonstratione, eiusque effectu , quae est scientia, &iure meruto,nam omnis doctrina, ra omnis disciplina drscursua, inquit Arist. in prin. Iib. Post fit ex praetexistenti cognitione, id est omnis c initio illatae propositionis, re conclusionis Pro