장음표시 사용
391쪽
De necessirinc. et modico. 33 s
dicendi per se, quia in tali modo praedicatum est de intellectu subiecti; si vero praedicatum est extra intellectum subiecti, aut habet caulam intrinsecam in subiecto, aut non; si primo modo,aut illa causa enunci tur exFresse, & distincte,seu explicite, aut non; si primo modo, sic habetur quartus m diis dicendi per se , quia in illo exprimitur caula praedicati, ut dicendo interemptus interi jt per interemptionem 3 si vero causa non enunciatur expresse, sic habetur se clandus modus,ut dicendo,homo est risibilis , ubi respectu risibilitatis non exprimiis tur causa, quae est animal rationale. Sed haec
doctrina difficultatem no soluit, quia etiasi exprimatur talis immediata causa risibilia talis dicendo, animal ratio Ie est risibile, adhuc propositio pertinet ad seeundu modum dicendi per se , non ergo bene per illud secernitur hic quartus, modiis a secuta do. Hinc idem Tromb. ibid. quasi hancidis ficultatem yraeiuditat, aliam differentiam immediate subdit inter quartum, G secundum dicendi per se , nam in secundo modo
in subiecto non tantum includitur prox ma ratio inhaerentiae formalis praedicati ad subiectum, verum etiam illa ratio inhaerentiae est fimplicitcr necessiaria respectu prPdicati: sed in quarto modo licet includaturi ni subiecto proxima ratio inhaerentiae, illa, tamen propositio non est necessaria , sed Contingem, & isto modo dicimus, quod istae propositiones, calidum calefacit. V luntas vult, sunt per se in quarto modo,ubi Praedicatum non necessarih competit iubic
392쪽
subiecto mediante sua causa formali .ut homo albedine est albus, albus ai. est euectus
formalis albedinis, & ipsa mediante dicituc
de homine. Secundus, quando actus egrediens a sua causa formali praedicatur de eia fectu formali illius causae illa mediante, dalbum albedine disgregat , interfectum interfectione intexi jt, interirem. est actus i terfectionis . sicut disgregare est actus albedinis, & cffectus interfectionis est inter- fectum effecti album est effectus albedinis. Tertius, quando effectus praedicatur de suo immediato principio,x t intellectus intelli sit voluntas vult. At hic oritur dificultas, quia tune qua rus hic dicendi modus non videtur differre a secundo, nam supradictum est, quod cum .vassio praedicatse de definitione subiccti, ut cum dicimus, quod animal rationale est
aisibile . haec est orcpositio secundi modi dicendi per se, sed in hae propositione e
fectus praedicatur de suo immediato Pri si pio productiuin na ris bilitas est effectus, animal rationale eius immediatum principium productivum,er o hic quartuS modus non videtur differre a secundos Lynco- mensis hic videtur concedere quod primus, re quartus dicendi modus inuicem conia dantur in quibusdam eorum gradibus sTrombetavero tract. Forinal art. 3 . f. pro Aeclaratione, ut assignet horum modorum
discretionem adinvicem ita discurriri pisin dicatum aut est intra conceptum formalem
subiecti, aut extra, si primo modo , sic est praedicatum Pertinens ad primum n iodum dice
393쪽
dicendi per se, quia in tali modo praedicatum est de intellectu subiecti; si vero praedicatum est extra intellectum subiecti, aut habet caulam intrinsecana in subiecto, aut non; si primo modo,aut illa causa enunciatur expresse, & distincte, seu ex plicite, auenon; si primo modo, sic habetur quartus modiis dicendi per se , quia in illo exprimitur causa praedicati, ut dicendo interemptus interi jt per interemptionem; si vero causa non enunciatur expresse, sic habetur si cundus modus,ut dicendo,homo est risibialis , ubi respectu risibilitatis non exprimiis rur causa, quae est animal rationale. Sed haee
doctrina dissicultatem no soluit, quia etiasi exprimatur talis immediata causa risibilia talis dicendo, animal rationale est risibile, adhuc propositio pertinet ad seeundu -- dum dicendi per se , non ergo bene per illud secernitur hic quartus modus ae seculiis do. Hinc idem Tromb. ibid. quasi hancidit ficultatem praeuidisset, aliam differentiam immediate lubdit inter quartum,& secundum dicendi per se , nam in secundo modo
in subiecto non tantum includitur proxima ratio inhaerentiae formalis praedicati ad subiectum, verum etiam illa ratio inhaerentiae est simplicitcr necessaria respectu prPdicati: sed in quarto modo licet includatur in subiecto proxima ratio inhaerentiae, illa tamen propositio non est necessaria , sed Contingens, & isto modo dicimus, quod istae propositiones, calidum calefacit , Voluntas vult, sutar per se in quarto modo, 'bi Praedicatum non necessariis competit iubic
394쪽
et , sed contingenter, quam solutionem Tecipit Aretin. com. 9.cit. N ait esse doctrinam Scoti loe cit. 3 .d γ.q. i. ubi ait, quod propositiones huius quarti modi bene sunt per se, sed non semper necessariae,& exemplificat de ista, voluntas vult , calidum C lefacit, quae sunt contingentes, voluntas enim non vult necessario, 1ed contingenueriquam doctrinam rursita habet Iromb. Metaph. q. a Sed neq. haec socii tro fatisfacit,& doctriis na in ea contenta, quamuis innuatur a Doctore Ioc. εit. cum mica talis adhuc intelligenda est, quia omnis perseitas aliquam infert necenitatem, nam per se excla die peν accidens,quod importat contingi ntiam , si
ergo prerpositiones quarti modi sunt ali- qu pacto per se, debent quoque esse suo modo necessiariae 3 & quidem hoc negari nispotest,quia ut dicebamus contra Caiet. no immuntur causa, & effectus in hoc quarto modo potentialiter , nec eausa potentiaria 'ter, & effectus actualiter edambo lamum
tur in actu adeout effectus. toparetur ca
is,ut stat sub πει causalitate, ut constat idi exemplis allatis, calidum calefactione cais lefacit , interemptus per interemptionem interiit: quamuis ergo in causis continge tibus, & Iiberis eiseetns necessariam non
habeat connexionem cum causa absolute sun ipta, habet tamen neeessariam conne
395쪽
effectus in actu contingenter uniatur ca sae in actu quoad esse, per se tamen, &n cessario unitur quoad causari, unde etiam ipsa voluntas, ut fiat sub volitione, dicitur necessario volens: ergo in propositionibus quarti modi per se reperitur 1ua proportionata necessitas, ut bene ostensit Amici tract. ao disp. i.q. ra. in lib. Post. Itaq. ad propositam difficultatem occurrendum est
ex modo dictis, quod in isto quarto modω effectus in actu praedicatur de suo immeis diato erincipio productivo, non autem eia sectus in potentia, vel in aptitudine,si enim pertinet ad secundu modum dicendi per 1e, R ideo illa propositio animal rationale est risibile, ad secundum modum pertinet, - non ad quartum, & hanc potissimum differentiam inter secundum, & quartum moda, dicendi per se inter alios adnotauit vene-- tus,quem sequitur Amic. cit. q. Ia. dub. 3. . N Aretin. cit. .r9 Quaeri hic etiam solet, an propositio per se conuertatur in propositionem petis,& dissicultas procedit praesertim de proinpositionibus primi,&iecundi modi , quo
cit. Faber theor. 8.&alij Scotistae passim.
Caiet. autem a. Pin. cap. . ait aliquaS con ii crti,& aliquas non couuerit 3 quando te mini non reciprocantur, ait ipsas non co
ucrii ,ut ista est per se,homo est animai,non tamen haec, animal est homo; at quando termini reciprocantur , inquit propositione- por
396쪽
per se conuerti in propositionem per se, li-
.. Cet non in eo dcm modo, addunt aliqui sed quae sunt primi modi cu couertuntur, fiunt fecundi modi,& e contra,v.g. eas in unum ,
homo est risibilis , sunt propositiones per se secundi modi i quod si conuertantur dicendo, num est ens,risibile est homo , sunt Propositiones iam primi modi ue sunt quide Propositiones per se, qu a sunt propositi nes necessari ae; & omnis proposito necessaria est per se,spectant vero ad primum modum scia in illis conuertentibus praedic tum ea de ratione sibi dii , eo quia subi Oum cadit in definitione palsionis ά ia hoc
cit totum Caiet. fundamcntum . Oppositum tamen cum Scoto tenendum
locaeit quod aperte docuit Aris ipse ex prΡfesso I. Post.cap. a 8. dicens in propositionisbus per se non dari conuertentiamineq.V
aet dicero Arist esse intelligendu,quod propositio per se non conuertitur in eundem modum,bene tame in diuersum;nam Arist. absolute loquitur,& non comparative, & e
constabit postea soluendo fundamentum Caieti falsum est etiam in hoc sensu unam propositionem per se posse conuerti in
aliam; Deinde probatur ratione ex Tromta Cit. cuiuscumq. propositi is praedicatum de pendet a subiecto quantum ad rationem formalem inhaerentiae intrinsecam subiecto. subiectum ipsius non potest consimili dependentia dependere a praedicato; sed in qualibet propositione per se praedicatum sic dependet a subiecto,ergo e contra subiectum noa potest sic dependere a praedic
397쪽
to, ergo per se non conuertitur in per se smaior patet ex Physicis, ubi probabitur nodari circulum in dependentia essentiali in
eodem genere causae; probatur minor,Quia
ista dependentia videtur cC- ad aliquid in ratione Principij formalis , quia omnis deinpendentia, quae est secudu rationem formaialem intrinsecam, reducitur ad genus causae formalis. Nec rursus dicas,non sequi circulum , quia propositio per se conuertitur in per se in eodem modo, sed in diuerso, nam mox patebit id esse falsumsum quia qua do etiam id concederetur , adhuc daretur circulus in dependentiis essentialibus in eodem genere causae, qcia siue eropofitiose per se primi modi .sime secundi, persetistas ,& dependentia essentisis praedicati a subiecto exercetur in genere causae formalis. Demum iam supra dictum est, concedi- turq. ab ipso Caiet. prmicationem per se debere esse directam , & naturalem ; sed propositiones conuertentes assignatae ab ipso continet praedicationes indirectas, MinnaturaIes,V constat , ergo &c. Conf. ad hominem,quia ipsemet Caietaibidem ea ratione negat esse propositionem per se, cis inferius praedicatur de superiorI, et cum dicitur, animal est homo , quia haec prκdicatio ,est contra naturam, sed ises quoque simi propositiones ab ipso assignatae, cum subiectum prsdicatur de sua passione, iaspecies de differentia, nam differentia , Npassio insunt speciei, no e contra, ergo &C. Fundamentum vero Caiet. faci Ie labitur, falsum enim est propositiones illas conue
398쪽
tentes ab ipso adduetas , rationale est homo , risibile est homo, esse propositiones per se ad primum modum spectantes, non enim in primis sunt propositiones per se , Quia non sunt naturales , & directae s neque spectant ad primum modum, quia in den-nitione passionis subiectum non cadit, ut de eius quidditate , sed ut additum ex I.
Net.tex. com . l .dc i9. quod est e se exaraneum a ratione eius formali, atq. Ideo
Propositio illa ad primum modum nequaquam spectare potest . Cum vvh a ebat Caiet. illas propositiones esse necessarias . atque ideo esse per se . neganda est consequentia, quia piopositio de omni est necessaria, & tamen non est per se,quia perseitas dicit ulteriorem gradum necessitatis 3 neq. ab eodem habet propositio necessitatem , di perseitatem, 1ed ex diuersis capitibus , ut bene notat Tromb. 3. Met.q. . ad I. Pri nam propositio dicitur necessaria, quando extrema ipsius sunt immutabiliter unita in quocunoue esse concipiantur, sue in re , sue in intellectu, ita quod necessitas Pr mositionis oritur ex immutabili terminoru. habitudine: sed propositio est per se quan- eo in subiecto includitur ratio formalis ἔnhaerentiae praedicati ad ipsum ue modo stat
aliqua extrema propositionis esse imm tabiliter unita,&habere necessariam habu Rudinem adinuicem , & adhuc unum non includere rationem sormalem inhaerentiae alterius. Dices, illae propositiones no sunt Per accidens, inquit Caiet. ergo per se. Respondetur Doctorem loc .cita. d. 3. q. 3.
399쪽
eoncedere illas esse per accidens, ubi iam: notat Bargius id intelligendum non essa in toto rigore,quoniam propositio per se,& per accidens proprie loquondo diu idum propositionem naturalem,quando .s.subij-citur quod debet subiici .ia pridicatur, debet predicari, ut habet Doctor q*enulta uniuersia i . Post. q. t g in solutione ad ar- umenta, ubi per totam quaestionem benis eclarat, quo pacto propositiones ills di. cantur per accidensι breuiter tamen diceniadum esse per accidens, non quidem ratione obiecti, quo sensu hsc dicitur per accudens, homo est albus, sed dicitur per acci.
quia praedicatur quod deberet subijci, de
Ex opposita totidem modi per accidens: praedicandi assignari possunt; Primus est quando praedic tum non est de essentia subiecti, & est oppositus primo modo dicendi per se,quo sensu haec propositio homo hinrifibilis potest dici per accidens. Secundus
oppositus secundo , quando praedicatu.n dum non est de essentia subiecti, sed nee proprietas eius, ut sunt propositiones omnes in quarto modo. Tertius oppostus ter lio ciuxta ponetes illum inter modos prγdicandi, quamuis ab Arist.non numeretur est, 'uando esse praedicatur de accidente , ut alsedo est . Quartus oppositus quarto est, quando effectus non prae dicatur de sua per se causa, sed de aliquq per accidens sibi comuncto, ut uicus aedificat, accidit . - aedis
400쪽
aedificatori,quod sit musicus , nec aedificat ut musicus, sed ut aedificator. ao Tertia demum conditio, seu necessitatis gradus est, quod principium demonstrationis non solum sit de omni, ST per se, sed quod uniuersaliter praedicetur 3 Draediscatum uniuersale aest, quod dicitur de omni per se,& secundum quod ipsum,ubi not. quod uniuersale non suinitur hic pro te mino multis communi ,ut in lib praedicab.
sed posterioristice, pro illo L praedicato onuod primo conuenix subiecto, & secunduipsum, idest adaequale M & conuertibiliter: c in hoc .n. sensu semitur , primo, non ve ro ut sonat ac immediate) ut est risibila respectu hominis, vel eius definitionis ; ae haec, homo est sensibilis, non est praedicato uniuersali . quia sensibilitas non .conuenit homini, quatcous homo est . sed quatenus animal, neq. ista, homo est animaI, quiae non conuertibiliter, & adaequale dicitur de
vt aute clarius percipiatur natura praeridicati uniuersalis, debemus cum Arist. r.
Post.c., . patefacere errores,quos possiimum Eommittere circa praedicatum niuersale . vi illos mitemus, tribus . n. modiS possitamus errare ἱ primo si existente uno tantum indiuiduo unius speciei putaret quis, quin est predicatum pe r se,ia uniuersale speciei eonuenire huic indiuiduo , quatenus est talei individuum, ut si quis existiniaret huic L
me ,quatenus haec Iuna est , conuenire ecly- Psari,erraret, quia etiam alteri conueniret,