장음표시 사용
191쪽
I. N m. M E T sed propivsad n,quam ad c hoc est, ad nigrum, qaismad ialem accedere.Ita enim miorem Solis, quam itubi, nobis diliantiam seruari, posse lineam cri la est, radiuinaspectus ad Solem recte tkl rotensam enim ei uti di lineam, tu rimmis diametrum mnise,nec iadum semicircillos illum dii iidere, angulosq; ad n , it qualis fieri unum videlicet obtutum, nempe angulum, qui subcns comi tuta reliquum acutum,&eo mininrem . Cumque reflexio ad angulum angulo ine identiae aequalem fiat, acutusque ad n angulus, incidentiae sit angulus, lineam e n ad angulum illi acuto aequalem rest cti, eoq; modo non ad c, sed ad Creflexionem fieri. Atq; haec dubitatio est,quam Olympiodorus ex aliis attulit, magni certa,ut videtur, momenti, & quae rerum gemmetricarum imperitiae Arist calumni ui occalionem possit praebere. Ad quan duosus modis ille respondit: Primum in hi quae de Halo scia colona exposuis. re polioeiusmodi est, Atiliotelem, non ut illi ait mIcvniuerti centrum, nec quae ab uniuersi centro ad solem & ad nubem feruntur quales esse voluisse, sede alterius cuiusdam circuli intelligentia comprehenti cem trum statuisserex quo centro lineae ad Solem A: nubem dum cssema quales, quod ex hae descriptione polint intelligi. Sit horizor Quia ad nubem pertinoit, circia lusa b c, extra quem circulum alius maior describatur Κlm, qui Solis horizon sit,hoc est , qui ad Solis Paer E O. R. A R.
dequaque pertineat, quorum duoriim circuloru centrum sit irest centrum uniuersi. describatur ite alius circulus intervuenq; horia Mein, qui illorum utrunq; inter secet, iurareturum siti atque ab eiusnu Hi ocentro rectae lineae ducani iuro Paruni altera circulis seu
horizoreis inibis inter secet illum i lix attingat, qua, parte circulus strema deterimi S Solis horizon stasti secan quae iis linea Ox, altera ad circuli postre mo dolario de horizontis nubis intersectionem ducatur,quae videlicet sit o c.Haec cum ita seliabeant, persi' ecuum est, lineamo x cilinea o si interie esse aridates, . quando pricis centro ducuntur. Harigitur inquit Olympiod. Aristantelligit,uto sit cretium, quod illa statuis, quidem hori omis, scisv aersi, sit inculti melligentia coprehens, K vero sit Sol, lac nubesMaec prima illius est responti in qua muliteriores in exemplaribit quaeritam, continentur. Ex qua responsiones t& ad iecundam rationem re vindem, nepe angui linea en ictos Moules non est insuandoquide in hac descriptione ij,qui sunt, linea oc, qu linea c n rebiadet, ratione habita ad nubis horia tύ, equales inter se non sunt, maior m est angulus oc qua alter, ita ut si linea oc resectatur,ad Κ positi reses i. qualil fiat angulus reflexionis angulo incidentiae. Altera respon si oest, c 'niuersi qdem centru eseqm aspei ius ubicunq;
sierit, in cetro sit uniueisi,non in hortaonti , quia lineas c, lines c Maequalis ni n lit. Ari Ligii ad uniueistim respexit Je,cuc centru statuit,non ad horimnu , cuius centru esse non potvdq; illum cognouisse, co intelligi claposuerit angulos ad ambiti, a linea e n lieri inaequales, quod potuisset, si chorizontis centrum esse credidisset. In aequales autem angulos ab illo positos,cum dixit,α flexionem fieri ad angulum maiorem, quieti angulus cn s. In qua respolione fui immemor Olympiodorusi angulum maiorem aliter accipit, quam an verborum Aristanterpretatione.in illa.n. Alexandrum, videt, ba secutuλcxposuit de angulo tuteli ad centrum,quo. modo etiam nin ex sui muliniui dem,qui eli ad am-i bitum. 'c de eo quidem, qui ei cad centrum, exponendum ede id declarat, sin centro cextrahori Zontis ce
trum posito, anguli ambitu inaequalc, iteri possint: nec tamcn in thiminis modum lineae a puncto c ducentur,quo tamen naculo cas duci Aristoteles ponit. Sita . exempli gratia semicirculus scit hemisi xri iam sti, punctumquec extra centrum politum sit, ab A ad n , linea ad angulA inaequales ducetur, simillasque alie ad alia similia puncta, quae t patet, in turbinisvectem nondu
centur, quin imo circvlum quendam undequaque dinctae canitituent. Quanquam hoc ad demsit irationem. Aristotelis impedimentum millum inertis quidem mais videtur,ut in turbinis speciem rcflectantia cuius tur. binis bainsit nubes, vertex, solis centrum Nili serrasse inturbina modum resecti non pinint, nisi di turbinisi specie recta ad nubem fuerint, protensae. Neutra vero de illarum responsionum laristi aere videtur, quoniam Aristoteles in Gaspectum ponit, quem in centro h immis esse perspicu et , nullam circuli imaginatione aut intestigeniis comprehensi mentione ficit. in niditem lineas i ride c 'inter se aequales, quandoquidem a cen iam ubi est aspectus adambitum exeunti Pisterea clx . loco polito non propterea angulux reflexionis angulo incidentiae redditur talis. Dicendum igitur, potitus linea s & c n, revera squales, non esse ed appareres . tu quoniam Iris in ciri esse videaturataque S ce trum c,linearum illarum habita ratione verum centrunon esse, sed apparen . Sitin mumminu ubispositu min, Dicare' ad , reflectatur, μαι Me a, a tria igidos c ny lucatur. Oe afarreobaeraesectio, maximus erit quesit. aem,lerum planum ex his, qua insima raufe, per triangulamen foeni reductum. Imma igitura e punctu ductae, ad alid erat adsimc cuti apoctor hae raticinem non colluuntur. Quae in theoremate si periori proposuit,demonstrare a Treditur, ac primum quidem Stat exoriere lineo ab aspectu ad nuben. ductas, ad circuli ambitum,a n F.Vicometasu'Mctςo. R. be
192쪽
ambitu apparere. Atque vi lurc,qiis hic concluduntur,rtinius intelligantur, ex iis, quae IEuclici cs in libellod, Daiis tradit, ponta um est, di cibus modis aliquid dari situ de nugnitudii ie.Situ aliquid dat iis est,cum eius situs
quem eunde semper t. t nolus est,quo dic mi Senim mundi datum esse, ite climatissatitudine ac verticis punctu. Magnitudine vero seu quatitate magnitudo data est,cu, cuius magnitudini, sit,seu qu1titati , cognoscitur,ita ut alia ei aequalis possit exhiberi, quo dicitur, terrae diamei ru datam esse Moc modo datu esse, solis magnitudinibus conueni ,3c quantitatibus, puncta vero situ selum sunt data: sed non solu magnitudinibus de puoctis, ut data sint congruit, verum etia proportionibus, cum videlicet proportione nouimus, & alia ei similam pol sumus aikrre: vi diametri ad ambitu proportio data
est quia simili; ei potest asserri. Cum igitur de puncta, bc
magnitudines,& ptoportiones datae esse queant, ta haec
inter se assecta sunt vi si aliqua duo puncta sunt data, linea uom inter ea sita illisq; terminata data si: ac si alia .dini puncta,lineaq; in:er illa etiam data si lines etiam ad linea proportio data si necesse est. Hm csi ita se habeant, Arist.hunc in modum ratiocinatur. am,inquit,
pucta scidata sunt,& obes causam linea se, linea quoq; ns data erit : quare βe lineae n sad lineam n c proportio. umit aut puncta is data esse,qm spunctum est in ortu Solis semptum, At e horizontis centriim,in quo est a Qctus. Q migii puncta haec situ data sun linea quoq; sc,& situm magnitudine data est.Qiaoniam vero haὰ data est, linea quoque e n illi aequalis, utpote a centro ambabus duci i. magnitudine ei it data. Sed praetern issam
hanc esse inquit Alexander, tansuam manifesta.Su
psse autem lineam sis datam csse, propterea quod datast linea se . datus irem angulus ia n, quod, quae ac d
cuntur ad o, veluti l ca axem se, in circuli ambitu raincidentes, ut conum seu turbinem siciant, eundem in circunducta augulum scruent. An vero data est lima ncquia n quom punctii, ut & i datum est:qnquidem punctum est Iridis altitudinis quod ex Ast laseo habetur. Oh aut n datum est, atq; e i im G linea quoq; c n, non magnitudine solum ed de situ crit data: vero illa data triangulus quoq; sc n, lusus datus erit,ob eamque causam re linea n sSim.trianguli, quod aequalibus duobus lateribus constat, duo illa latera aequalia fiterint data, tetulusq; ab illis coprehensus datus,res quum etiam latus angui lauso se utensium datum erit. igitur data est Enea n quia puncta n sunt data, datusque angulussc n. Ex iis inscrt Arist.rationem lineae n s ad linea n edatam esse,punctumq; 'datu ambitum attingere, que constituit n m.Deinde colligit, ambituu lectionem esse
datam. Per ambiriim autem intelligere eum Alexander tradit, cuius cetrum est in quem antea si implit lineas
ab ipsi incidere,& ad freflecti. I lle inquit sit n m,lineac n in puncto n, eum attinget , ob eamq; causam ambi- tuum sectio data erit,eius videlicetAlii est n m, & semicirculi holhontis qui in puncto n se sinam. Quibus ita
ostensis,& positis, s nd. in hypothesim in verbis si perioribus sumptam repetit, nimiiu ad illud ambitusn m. piinctum ab iisdem sc punctis in eodem plano lineas duci non posse, quae eadem sim ratione, cluam imier se habent lineae sn,& n c. Extra igitur potiatur linea quaedam d b, quae ita di
datur , re quam rationem an , ad bream ne, habet, eandem diab habeati majore autem est lineans, quamli anc. quandoquidem super maiorem angulum turbinis est restea is, maior re angido trianguli nef*btenditur Morergo est e r linea d, quam sit b. re at igitur ad lineam b, lineas. H quod est d ad bsit b fadd. Dehinc, quod est ad c ud fiat ad alamen ars, a puncto' d
rem, quam ρncnihil enim intereritὰ sit ad Iliaeam pr. Eandem igitur rationem lineas Menoepti interjὶ betant,quam lineae I b d terse. Lima autem ra d, similem inter se propretionem ita habet, ut quod est, dis b, Hsitis, d. Quare quod pDdpr,id priap c.si igitura punctis emneae si est criar ducantur,ri ductae eandem habebunt rationem, quam limis ad lineam p rba bet. Trianguli enim isti eius quiester inaci carundem angulum pro porticinum similatudinem subeunt: Pare et linea friad Meam eri eandem habebit tuae quam Eneais, ad lineam pr. sed est lora ad Mea ne eandem habet, ratisia, qua linea dis lis, eam bob Udem igitur pinisse aeanderatis habentes, nono iam ad ambitἄn m.sed Matium loca Ba Bur: quia feri non potest .a bigitur umd, nec ad ora quisit Ama ρη, nec ad madi rem sumtuera--Htrabimus perspicuum est , ad ipsam ρη esse. Qinare quod Eueaup ad Meam spe di map ad timamn perit. item
que reliqua n ad lineam ne. si riuur circulus p polo, crp Unteruallo arto de batur, angulos oes, quos linea a
punctu si ina restera facium intinget Quod si Marti et,cl tu abaseinistreis arte ratat oderati Ebaberesimiliter demonstrabunt: quod quicteras imo e. Quoniam lineae in , ad lineam ne pri portio data est, extra inquit videlicet descriptionem iam si iam, linea d b ponatur tuae ita diuidauir, ut linea d eam ha beat rationem ad liueam b, quam habes linea n sad lineam n e: re quia maior in lutea n f, qtiam n c, qua doquidem ad triareuli se n maiorem angulum, qui ethiari porriginar, cum sit linea ab n ad si in turbine reta-xio,reflexione'; turbinis ad maiore angulum efiiciantur,maior quoq; erit linea d,quam helum adiiciatur ad lineam b linea s, qua lineae sadditione,l nea fiat b siquae ad lineam d eandem proportionem habeat, quam dii-nea ad lineamb habeml derit, si exempli gratia linead sit sex, b quatuor, ita quinque. Ita enim cum li- a d ad lineam b portionem sesquialteram habeant
ta b c videlicet nouem, ad d eandem pri trionem habebiti ita igitur se habentibus hisce lineis, quae proportio est lineaens ad ne, eadem est linee d ad lineam & totio bs ad d. Q iam autem de lineas, quae ad
193쪽
lineam b adiecta est , aliquam ad lineam se reporticinnem habet siquidem tora b c eam ad d habet, quam nsadsedinem; n cilineare saequalis esto ad estro ducaturnitam inquit linea ad , lineams chabet, eam. Iinea b ad aliam quandam ab ipse e in rectum ductam, viae silena abeat. Deinde ὶ puncto p, ad punctum linea p n ducatur. His ita constitutis estici ait, ut circuli in quemJineae omnes a centro e ad n turbinis in m dum duia incidunt, qui antea pern m indicatus est, polus seu vertex phabeatur. Etenim quod linea s ad lineam e set itemque linea b ad lineam e n linea su que d ad lineam pn necessario esse , ita ut lint hae inter se proportionales lineae, videlicet s bd, &es cy, pix
Nisi enim linea d, ad lineam Kn id si , quod linea t ad
c s,& bHς 'oportere esse , aut ad maiorem, aut ad minorem, quam lit p nrad uuanuis autem sit, consequ), ut
in dem semicirculo a puctis ii Idem ad 1liud de aliud
punctum lineae in eadem proportione ducantur : Mogesie impossibile antea monstratum eis. Sumit autem ut ad minorem,quam lit p n, eadem habeat rationem,
quam aliae ad alias habent,videlicet ad pri siquidem nihil intersit, scii ad minorem, seu ad maiorum propo tionemeiusnodi habeat, quando utroq; modo impos sibile, quod dictum et consequitiis. Tuam i Irra tione inessbd inter se habent, eam inquit habebitulineae se, cp, pr. Quoniam autem linearum s b d, e erat inter se proportio, ut quam rationem ha-
id ad Keam & sbia d liaberet: reliquae igitur ira i ter Berunt asse se,ut quam habet rp ad pQ eam tota spad pr habeat. Aristote utem ut Alexander etiam notauit proponionem in uerrens dixit, quod est, sp adprii destrpadpe. Atque cum harum linearum inter isti ei proportio, si a punctis Decia punctum rit-neae sede crinitatur, eas inquit eam inter se rationem
habere. quam inter se habent s p ed p si ita ut sis ad c ream habeat rationem, quam is ad p r. Itan autem eo ostendit, quod ciuia duo triangula ab huius nodi lineis se & e r ducit orta sint, unum maius , alterum minus, di maius quidem'r si minus vero cpr, atque amborum idem sit communis angulus ad p latera triangui vim illuni in communem eum angulum continentia, qtiae similis inter se sim rationis, proportionem inter se habeant, similisque rationis latera si G, qvie qualibus angulis sit btunduntur ut solo elementorum quario
Theoremate Euclides tradit. Sunt autem ad illum um latera maioris quidem trianguli QR p si minoris vero cp & p Uimilisque rationis sium, sin maioris trianguli,& pr minoris, quoniam cum proportiones
sunt, pro antecedentibus In utraque susti tur: simit shem rationis,maioris trianguli, p si e minoris, p c: li quidem in proportionibus pro consequentibas sumum turivi cum hune in modum dicimus: Quam in mai ri triangulo rationem habet spad pr, eam in minori pti ad p c etiam habet, perspicuum est, si , maioris trian-
.guli, de p r, minoris in utraque proportione adtecedentia esse,cimsequentia vero pri maioris,& pc, minoris.
Similis igitur rationis seu ut Graeci aiunt) linea
Obinum dicuntur. Quoniam ergo latera haec, quae similis rationis sunt proportionem inter se habent, communemq; angulum continent,litera etiam, qus angulo illi communi subtendunu similis sint rationis,eamque inter se habeam proportionem necesse est, quam reliqua rationis similis inter se habent.Sunt autem reliqua latera maioris quidem trianguli,sr, minoris vero, c r.
Ean Om igitu rationem si ad c r habebit, quam in maioris id p r minori si itemque maioris ad c p minoris habet. Quoniam vero eam habere s y ad p i ,quam tota in ad ddictum est, stemque totam i b as d id esse, quod erat d ad b,siumptu mque etiam est, da d b id esse, quod linea sis ad lineam n p,per undecim im quinti elernetorum efficitur,ut quam habet in Mn c, eam etiam habeat fractar. Inquit enim Euclides: Quae uni&eidem eaedem sunt rationes, inter se quoque easdem esse. Vna autem. est ratio d ad b, quae eadem elim sit lineasn ad n c,stem linee fria c sicerte necesseest,ut eadem
ratio lit lineae sit ad n e, ii est sis ad cr r quod quidem esse impossibile antea ollensium est, cum ab iisdem punctis in eode semicircillo ad aliud aliudq; punctii duciatur Heri igitur non potest, ut d eandem rationem , quasad se & bad cphabet, ad minorem quam sit pn, habeat. Quonia vero nec ad maiorem ex Helix modo potest molirari, relinquitur,ut ad p πproportionem eius. modi habeat.Quam quae linee n p in maiori triangulo.
ad lineam p c in minori ratio est, eadem est lineae p sin
maiori, ad lineam n p in minori: eadem prauere rutiquae lines ad resiqiram, videlicet sta ado tactilibus ita se habentibus, siquis p, ut polo Simmitato pii Vtenucirculum des Tibat, ibre inquit, ut Omnes angulos attiagat, quos lineae a punctisse, vel verius a puncioc di cti,& ad punctum sustos inicium: restexae, inquam, eade ratione. cnili coringat, consequi, ut quae ad ali inl& aliud in eode semicirculo punetiam coriint, ear de ninter se rationem habeant, quam illae habent, quae a a eo coringunturiquod impossibile esse iam dictum eii. Cui
enim aliquae in eo semicirculo contingamur. sita aliae sint quae non contingantur, eadem rationem res ex
id prosecto, quoddi im est , impusibila cons iiii citrii
194쪽
si erre semciscutiomarer ea diametrum ρch cumaeus, o ab se ductae, ad punctum n ire lactiuntur, in rubus planis eandem habebunt rationem, aequalem se an I: lumensconstituent: ct quem linexcpσρn super linea ps cim, aequales angulus sempere t . TMausula
idem puncti m lineae cp incident, adesique runt .cadant ino; centrum Titur circulis ρ , Gremi diserici pars, ea videlicet, quae inm,abbori rente abi Huius demonstrationis initio semicirculus ast-pra horizontem coiistitutus est, Solque in ortu poli tus, & in altera semicirculi parte nubes, ad quam a centio tant circuli ipsius & horirantis, qui idem erat,iariea, Loe est albectus, qui in centro positus est, duceretur;& ab ipsi nube per punctum n indidata, ad lemr
flecteretur, puncto s indicatum, ita ut ex linea a cratro, hoc est aspectu ad nubem, & ex eadem a nube ad Solem reflexa, item ex ea, quae a Sole ad centrum porritratur, triangulum fieret. Qitoniam aut ' linea c nil centro ad nubem ducta, omnes aspectus radios, qui sunt innumerabiles, atque in turbanis mc
dum in nubem incidunt, indicabat, circuli, qui illius basis est , p polum longa demonstratione constituit, ita vi p pola, de interuallo p n utentes , circulum eiusmodi describeremus , quem linearum S c ad nductarum', & ab ipso n aes reflexarum anguli omnes necessario contingerent. Quae destriptio hoc modo sese habebat. His autem ita se habentibus subiicit : Si semicirculum a circa diametrum s p circumagans, lineas omnes , quae e ad s in puncton reflexard
cuntur, in is sirus similiter sese habituras, ae iudi
lemq; angulum au n, vulclicet e n scostituturas, angulucueuem Lm aequium semper fissurum, Uiem lineae
nia exdeministratis euidentia sunt,stamen & iliud adiciamus, simia horizontem innumera plana erecta animo concipiendissi, singiniique eorum centro cad ii, &atinans lineas duci. ciuam quid planorum multitudiner ilicitat ouis ex semicirculi a circundi ctu intelliget. Nisi ut fluxit pipicti pumeta, & motu lineae in merabiles lino oriuntur, haplani seu superficiei motions innumerabiles sunt superficies: lemicirculum igitur illum circi, Mendo, se micirculi innumciabiles fiunt. ut etsi hinlinea innumerabilia sum puncta,Se in super einnumerabilesti neae, ita in in re innumetabilia plana. Atque eum sphetracori tit,innumerabilia sint plana in caneces
se est. Ea vero ad diani mim usque smiei ii si in memadmodum circuli, qui per totam sphaetam si intextensi,per quos ii iussi stimo.In omnisu, irruit hisce planis,si u semicirculis lineas a e ad n diictas, ct eo in pudio ad freflexas similiter Iriliabimr1ς ait, uoniam eadem ratione restestentur, aequalem angulum in puncto reflexionis asscient. neque enim angini illi omno circulum illum p pota, di interuallo p n des riptum atting
ret,nili eadem ratione reflecterentur , a los utillos aequales sicerent. Noselum alit illi anguli inter aequales emini, verum etiam angulus, qui ad pa lineis c p,6c pn efficitur,lempe mualis h.Semicirculium enim circuducendo triangula Uroque diis circunducuntur, nempe si p&cnp, quorum triangulorum communis angulus est adp, qui una circi ducitur,do incire ductu aequalis semper manet:qui nisi aequalis maneret,ne illi quiue,
qui sent ad n, a quales essent. Illinum autem circiinductu triangula sunt innumerabilia ut de semicirculis dictuiti est, quae triangula illis duobus sim Hl alia, atque etiam perpendiculares lineae , quae utriusqueteneris triasuri uni sinKeaedem ad idem punctum omnes ut ait incidunt, aequaletqueinter se sent: quod phncta exeii pli gratia o statuit, indeque circuli centriim ipsim o esse colligit,idque recte cimili des nitimae. Aequales autem lutet se Iiint pei pendiculares illi, quoniam'ad idem piructum incidunt, eu triangularum stini equestiam, eandem basim habentium aliaque lateri primortio dei totidentiam;ualia usam etiam obea isam indes in ptione mi ,3 eiusorius per di lares tri stli, triuiis in ea costitutis quales inter se, in ead' sup frficietae ostedellariit, quonia videlicet inaequalitam esset uiuuli se ia idem punctu ductae. Porro ad idem nunctim duci has omnes perpendiculares tu res ipsa iussit tum ea etia demonstratione doceri potest, x eo in laco allata est.Quoniim vituro cirtali ex semicirculi a circimductu otii centrism est, ipsumque in horia tis diametro collocatum est effici concludi vi ab tironte dimidia pars circuli auseratur, ea fidelicet, quaesii-pra ferram eminet, n m . Itaque periplamim est , quemadmodum Sole in i posito Iris ambitu circuli appareat, cuius semicireulus duntaxatin videatur. Horirontis enim Ad Itidissest loeommunis, diameter I ridi, est, ut alteram Iridis medietatem insta hora emtadere oporient. Diariquam, cum ex testexione Iris oriatur, aspeetiisq; noster ad nubem infra horizontem sitam duci nori pol iri alter eius semissiculus infra norimmem nunquam i . nec seri ullo na loe potest. Eodemque' mocis dicti dum est, si non ex spectus, sed ex luminiis lisad aspectum reflexu OGqar, qui pecuin chamensolis. in ille oritur aut odit,subrin horizontem regineiumlatur Qui igitur putant ira rami ridem reo fieri, sed nobis dimidia anivparere, ii Nem proti berrant. Lua mes ii quis illis,imum montemconscenderet, sertasse illi imiot i nil citauio videretur, 's aidem horizon illicitet demisesic auaerunt autem cinquit olympiodoro Interpretes; viidenain tonstet y semicirculi n m polluat e, cum demonstratum mansi intra hortet diem immodere. Nam ii extra cadat, illius polum nouesse. illudi r o tenderet ex Aristotelis sententia aggress esse H ita ut eum Milus absurdis & incommodis iii uoluant, siquidovi in demonstratione ponunt lineament in aes exqualem essed quod est impostibile, cum
multo malis ψatiLm iis, quo Sol nobis diuata quam
195쪽
id quo nubes. in qua Iris apparet. sed iam do imu quemadmodii illa lineae,etsi re vera m no sunt, ulla tamen milites videntur et quod ad demonstrati nem siciendam satis est Itaque nullo incommodo Armstoteles inuoluiuir,quanquam id in demonitratione cΔstituatur. autem demonstratioeiusmodi. Qi iam linea se .lineae e n aequalis, est& quadratum, quod a linea sedestribitur, quadrato descripto a lineac n, quale est quadrata , quae ab utraque linea separatim d ribuntur, duplu sum quadrati, quod est , linea enita
tussis autem angulus est s c n, ut antea traclitum est, eique subtenditur linea sn: quod igitur a linea sti describitur maius est utroque eorum, quae ab sc & e n des ti-buntur. In triangulis enim ngulum obtusum habe tibus, quod latere,quod angulo obtuso sub Hitur,de scriptum est, maius est his, quae a reliquis lateribus d scribuntur: siqui dem in triangulis rectangulis, quod describitur a latere quod angulo recto subtemitur, quale est v trique eorum, quae a reliquis lateribus dei ribuntur. Quoniam autem quae lineis s c&e iid 'ribuntur . dupham sunt ei usi quod a linea c n d scribitur eriteuod a linea s n destri uir,maim qu m duplum illius. At quam rationem sn ad n c habet , eandem & d adb habebat: quod ergo θ li ad destribuur,vus quam duplum, est eius , quod b Atqui quod est d ad id etiam erat s b ad di igitur quod ab s b desolbitur mahas est qi iam quadruplum eius, quod , b .Linea igiturs b, maior est quam dupla lineae b . in si quadratum
Quadrati quadruplum hi erit arus unum ipsius duplum erit lateris alterius. Ergo si maius quam uadruplum, Iam etiam eius maius erit quam duplum. Cum et linea s b maior sit, quam dupla lineae si linea f b diuis
datur in lineam L & lineam b, maior prolacio erit lineas, quam b. Sed serat linea se: b autem linea cnmaior istitur est linea se, quam lineacp. Linea vero se semidiameter circuli est horizontem atting ruliqua igitur, videlicet cp, quae a muro est, minor erit semidiametro, nec horizontem attinget reptare intra homontem terminabitur in ipsius diametro. Ira igitur m qui semicirculi est polus,intra horiamrem cadat . Haec rem stratio est nullo, ut disci,incon O, Arist in lam ob eam quae dicta est,eausum ais nS. Quae autem Ammonii ab Olvmpiodo, reserim, illa quidem
ingeniosi est S subtilis, sed hac vinulti videtur ob
era n emicirculo erit minor. Huidem , n qm si uisculus erat nivae autem ab hon*omem agitura
Verbis superioribus,quae nobis minae steriint, in comentariis Olympiodori quaeda stimulis
tur,quae etiam in versione antiquali mur. Quaeqni nec ab Alexandro vetustissimo otum interprete relerutuli araeuemuntur,nec omnino ad locum hunc uel
inscrenda non esse iudicaui. Ei vero ρropria huius laesnon esse peripicuum est, quandoquidem primu rationem reddunt, cur tota semicirculi seposcies colorata non appareat,sed talus ambitus, pars videlicet ea, quae magis a terra sublata est, deinde quamobrem arcus Luna: ram appareat. uae duo antea explicata si erunt Pructius quidem cum accidentia oia arcus comemore tur, ubi dictum est arra ab Aristo. o. annis bis tantum Obseruatum hiis sciraroq; euenire, ψ multa ad illius o
tum concurrereRuae tamen raro concurrunt, Oporteat.
Alterum vero expolitum est, cum de coloribus ager tur. Nunc de neutro horum agitur, sed de Iridis solum figura. Ita vero etia verba eiusmodi scribuntur. Ut manca esse videantur . Nam hunc in modii habent. flare αν ονῖλιον ου κρατειν, ν γ' Dei de M
, δἰ ἡ νεωs rem hs αλ ω ο λι-γocius. Haec apud Olympiodoruleguiur.Quibus in veteri vellione additum legitur . neq; enim semper plana de debilior ira ura. vi aerem obtineat . Maxime autem stare Iridem, ubi maxin oblinet Sol: plurimus enim in ipsa humor immansit. Est autem sententi a , I ridem in superiore semicirculi parte apparere, non in i seriori, quoniam Sol su riorem illam nubis partem non vii cat,inseliorem autem vincat Quod quidem ob eam causam diearur quia Sole ori te, radius eius perpendicularis, Ad cui illi proximi lunt, ad nubis partem
terrae proximam sermur, cumq; validi sint, eam vi
cant iundant &aranicant, ii reflexi ad aspectu qui autem magis abducuntur, i a nube vincantur. & ad asi di im reflectanturi quod idem euenit radiis asipectus, sit per illos aspectus fieri itituatur. Rursiis seri raro Irisdem Lunae,quia illa non semper plena sit, debiliori
conitet natur quam v cre obtineat, radios videlicet
suos ad nube milien iq. aliaquam Olympiodorus quod de Luna dicitiiraliter exponat ,essciis allatu esse. ut confirmetur, Iridem Solis fieri, cum i nubibus Sol vincitur ,quandoquidem de I ris Lunae e clatur, quia Luna Hgidior sit Sole, nec nubes positi dili uere, cupresertim nox impediat quominus dissoludi Cumistur Luna nubes non soluat,a coum in illis eam resectuitam iridem conspici.Ac quoniam hinc πvidebatulit ridem Lunae saepe debere fieri, quondo in-ἀ a nubibus illa vincatur,dicendum,inquit ad hoc attinet, Iridςm huiusinodi si 'uentem essed
buisse, sed multa alia impedire quominus appareat,VUluti colores qui,cum nigriores sint, in nocte niera manus cernamin .inc de his aderasius.u avribi
196쪽
posta reuerta nitr. In iis bitur Aristoteles docet, Sole
supra hori ontem sublato, iridem apparere minori figura, quam stitii circuli, aequo magis si ablatus sierit, eo minorem circuli portionem viridi, minimamque,cum ad meridianum circulum asce derit. Quae ita ab eo demonstrantur. Sit, inquit, rursus horizon ab g, supra
'm pu tu c, quod solem indicat,siubvehatur, axisis
sit sp: axis inquam linearum a centro cadn,in turbinis morem ductarum, atque ab eodem ad s reflexarum, item; circuli, quem lineae reflexae angulis suis undiq; attingunt, reliqua, inquit, omnia non secus, ac prius Hudi tur: illa, inquam, angulos linearum resimarum
circuli ambitu attingere, atq; p eius circuli polum est ocentrum. Hoc vero discriminis erit,quod polus p, G ultra inhorirontis diametrum cadet: non item centrumo, utrunque infra horizontem seu diametrum eius videlicet as, quandoquidem sium in turbinis & ci culi axe, videlicet in linea sp . In eadem enim linea esse circuli illius centrum de polum, item horirontis.
qui ortum nunc te inat, centrum, quin etiam 5e S
lam. Et quoniam circuli centrum insta horirantem necessario cadit, Sole supra hori ni sublato, efiicii quit, ut circuli portio,quae supra horirantem apparet, semicirculo necessario sit minor. Oam enim ceratrum ci
culi in diametro est et horitontis, semicirculum tantum suisse, toto circulo in duas aequas partes ab horizonte diuidi unc igitur, cum portio semicirculo ablata sit, quia videlicet centriim horizontem subierit, minorem semicirculo esse. Itaque, quo magis stipra horizontem Sol tollitur, eo minorem semicirculo videri, ut tandem illo ad meridianum circulum, qui medium coeli tener, sublato,minima portio appareat. Ita Aristoteles demonstrationem suam concludit, in qua nihil dissicultatis i est,nisi quod semicirculum, num antea nominauit nm, nuc nominat, via quae nos mutauimus in n q m,duabus prioribus literis retentis. Dubium autem esse ait Olympiodorus, quoniam horizontem ab g statuit, in eodemque Solem collocvt quomodo igitur Sole supra horizontem eleuato, demonstrationem concluditi Aue enim supra horizonteiri si blatus Sol non est, aut punctas in horletonte non est. An dicendum est, inquit, ab Rhorizontem immobilem non esse, sed una cum vniue
se moueri siquidem etiam horizon est, qui in s vera
mouetur. Hoc vero ait Ptolomaeum etiam vidisse, qui
eiusmodi horizontem sex partium nominat, propterea quod sex situs diei accipiat ac primum quidem esse duodecim horarum, alterum undecim, de ita deinceps. Adetiusmodi igitur horizontem Aristotelem respexisse, cu Solem in eo collocauit. An quoniam huius horia tis nullam sacere mentionem videtur, dicendum potius est punctum siet si in horia te positus videtur,in eo talis revera non esse, scit in semicirculo seu hemisphaerio, quod supra horizontem erectum et HIn horrionte autem videtur, quoniam in plano de 4bi aliter non potest . In eiusmodi igitur hemisphaerio. seu eius semicirculo sepra horitontem Sol tantum tollitur, quanta est puncti a a punctos lis lamia. Quoniam autem ad meridianum sublato Sese minimam Iridis portionem ait videri, utrum hoc ita se habeat,an hybemo tantum tempore fieri id queat, nulla caeteris temporibus, cum Sol ad meridianum coiiscendit, I ridetanspecta, in verbis quae
ra diebus ab altera unis Tiousque ad altera m inmeridie nonstat. causam, quod omnes, qua adseptentriomspertinent ,sectiones semicirculo maiores sint, σμει de maiores semper fiunt: quod vero non cernitur, exigua est. Quae autem ad meridiem ultra aequinoctialim Apra terram qiadem exiguaesuntNIuod vero sub terra est, nam atq; perpetuo, quo remotiores sint,m maiores. In diebus iratur ad aestiuum sitium pertirentibus ea est sessionis magnitudo, ut antequam Pisumf ad medium eius, circulumque meridianum peruenerat, punctum pomnino seorsum descenderit, quia videlicet meridies obsectionis magnitudinem procul a terra absit. In diebus autem, qui ad Romitium 6bernum sint, quia circulorum st
nes non multum supra terram emineant, contrarium
sat necesse est. Taululum enim sublato punctos, Solia meridie consistit. Hoc quoque inter accidentia Iridis initio huim disputationis fuit numeratum . Eius igitur causam reddit, quae a sphaerae, se eius circulorum peritis nulla dissicultate intelligitur. Itenim norunt, quemadmodum Sol lingulis dieias motu sivo circulos quosdam describat quorum tres praecipui in sphaera sunt collocati, duo impiet& aequin Halis. Et hic quidem 1 Sole describitur, cudiebus aequales sunt noctes, illi vero cum ad Austrum
aut Septentriones digressas, nec ultra prπrediem,Ve sus aequinoctialem rursus conuertitur: unde & nominatam hi νθ ni ille acceperunt. Inter hos circulos,alij pe multi ab eo describuntur, nempe tot, quot dies ab uno libito ad aliud intercidunt,quorum lingulos bis singulis annis describit, accedendo videlicet eti reuertendo. Quorum canὰ circulorum multitudinis, ci mili Zodi ei, per quem Sol sertur, obliquitas causa est:quado enim
in eo motu suo, quem annuo sipatio conficit, semper mouetur, simulque prima conuersione cietur, eos circiti omnes describat, per aliam de aliam coeli partem subinde conuersus, necesse est. Ita vero se habent eiusmodi circuli vicum aequinoctialis omnium maximus sit quo illi propiores alij fuerint, eo maiores habeantua quo remotiores,minores,ita ut Tropici omnium sint minimi. Praeterea omnibus, nisi lub polo recta habitantibu in duas portiones ab horizonte singuli sccantur, qu rum portionum una supra horizontem eminet,albera infra illum occultatur: siquidem Sol circa terram mouetur. Ac portiones eiusmodi magis aut minus aequales de inaequales inter se sunt, prout polus magis aut minus sura hori intem si iblatus est. Unde iis, quibus polus in irante est,quique sub aequinoctiali circulo incolunt
circuli illi in portiones aequales omnes secantur, ques admodum aequinoctialis. Quibus vero polus aini celeuatur, quo magis ab horizonte tollitur,eo portiones supra horizontem ad aequinoctialem usque circulum. iis,quae infra horizontem cadunt, sum maiores, ultra autem aequinoctialem minores: Sc maiores quidem aut minores lunt, prout magis aut minus ab uinoctis cuius semper aequales sunt portiones,recedunt: maiores sata supra horizontem circulorum ab illo magisve sus Septe triones recedentium, minores, minus, contrari e modo ultra aequinoctialem, maiores videlice
quae aequinoctiali p inquiores sunt minoris quae magis re unt. Quo sit, vis bistiti j aestiui maxima sit se pra horizontem portio, hyberni vem minima. Qua de causa euenit, ut in solstitio aestiuo, diebusque illi utrinque proximi dies longiores totius anni, hybemo breuiores habeantur.Cumque Et Blstiti jaelitui di aliorum
197쪽
illi proximorum circulorum supra horizontem P Ones,medio sui puncto valde terra tollantur, ellicitur,
ut Per meridiem Sola terra plui imum distare, atque iniseblime longe euectus videatur. Contra autem in s bl-hitio liybei no, in quo Sol circa meridiem adeo parum cuclai apparet, ut teriri quodammodo inlidere videatur. Adqv H ei iam circulorum illorum paruitas multum ficit: i quid iii Tiopici, di circuli adiacentes, longe minores sunt squinoctiali, de hisqui illi proxj mi sunt. omnia cum ita se habeant, causam ei se inquit Arisin' lo,cur diebus anni breuioribus, quales sunt in solstitio hγ berno, tris omni hora , etiam meridie appareaul gioribus non item, sed in ortu lum aut occasu Solis, aut parum admodum supra horizontem eo sublato. In breuioribus cnim etiam meridie, ob eam quae dicta est causam,parum a terra seu ab horidonte tolli. Itaque Iridis innani& polum non adeo infra hori ratem domitti,u; non aliqua totius t iridis portio stipi a illum a parcat. In longioribus vero, quales sum ab arei uinoctiq
cmo v xlevi autumnale, ob portionum circulorum,
quae supra Di immem sunt, magnitudinent, Solem se-Pra illum circa meridiem mammeeuehi, ita ut Iridis
centrum S polus omnino de eo situ insta terram recodant,ut nulla prorsiis Iridis portio supra horizonte pocsii spectari . Nam qua distantia Sol ab horizonte eleuatur,eadem Iridis polus ac centrum, cum in eadein sint recta linea, ina illum dumittuntur,ut ex hac descriptione manisestum euadit, in qua Sol punctos designatu , in linea meridionali ponitur: unde fit, ut polus acce trum Iridis modium coeli inna horizontem habeant,ratione tamen ad circulum meridianum, in quo est Sol, habita. In qua descriptione illud notandum est, quod, etsi arcus insta horisontem destribatur, non tamen eum seri, quoniam noster ad eum locum aspectus non te tineiata vero describitur,ut ostendatur, nihil eius supra noriZomem esse tum posse, atque si fietat, 'mnino insta illum Diurum. Q. De igitur ad Iridis tauram&tempus, quo maior aut minor, aut etiam nullo modo apparet, atticent, omnia sunt expolita uno excommcuius causam Aristoteles praetermisit, cum tanten se ilialam redditiuram esset pollicitus: videlicet quare, cum semicirculi forma apparet, minoris circuli cita videaIur. cum vero sigura A portione minori suam semicirculus maioris Hic igitur causi reddenda est, simulque etiam dubi Litio diluenda, qua obiicium quidam, Iridem de
maiorem semicirculo, I interdum etiam integram apparuisse, idcoque lalsa esse, quae de eius figura hoc in loco sunt demonstrata. Aitermis enim testatur se qumdam,cuius testimonio crederet, audiuisie, I rid: in persectam, seu quasi posecta ab eo visam iuisse. Sunt de ali, qui idem restimonium perhibent. An vero ut dubia talionis huius solutione exordiamur cum Aucrroediacenduin est quod Aristoteles tradidit, ut plurimum hase trabere poste tamen dialiter quanquam raro,euenire' An.si quae Atistoteles ponit, vera sunt, in eadem videlicet linea recta tuae diameter iit mundi, Solis, albeditas, di Iridis centrum haberi, nullo modo scri potest,ut maior semicirculus appareat. Illud autem verum esse, si re alia nulla, cerre hac deprehendi potest, quod omnes, quae ab aliis obseruaue Irides seerunt,eum situm ad Solem habuerunt. Cumque lixe sant ratione i pecularidi inlux, quae perpetuo eadem est, nemini diibi uesie debet, quin eodem semper dociliciantur. Ill riam vero testimonmm potius γ m hanc certam & perpetuam rationem mare malo, cum praesertim decipi potuerint , illudque obseruationi tam venistae aduerso tur. Quod si Iris eiusmodi integra circa Solem appa rvit,non iam Iridem sed coronam filisse dicendum est, quae corona, quanquam frequenter splendida, aut in dida . nec coloni, distincta videatur, potest tamen obnubis qualitatem,& coloribus distinia, ut antea dixi mus, apparere. Alia quaestio iam diluenda est, illud te priore loco commonefaciendum,videri potius contrarium esse debuisse, videlicet Iridem, cum semicircules apparet maioris circuli esse:tum enim talis apparet, cum Sol in ortu est, aut in occasur quo tempore ob vapor
maioris circuli potio videri deberet, quomodo S Sol maiorinortu apparet, quam ab horizonte Bblatiis. Anino hanc ipsam ob eausam. videli et ob vapores , cum portio est lamicirculo minor, maioris circilli apparui Etenim quo minor semicirculo portio est, eo propi terram videturi quem totum locum ma squim superiorem vapores occupant, indeque est itur, ut maior, quam si portio illa appareat. Quod in si periori S emi nentiori loco,quem Iriticum simi irculus est, attingit, non euenit, utpote puriori & xaporibus magis liber
Itaque quod in Iride semicirculi liguram ha me, Ieinlporis, quo appWsiratione accidere deberet, in ea, qtrae semicirculo minor est, loci accidit ratione. Hanc causam Olympiodorus attulit ri& lier m pdiecit, ncm-.pe portionem simi circulo minorem, Morisci xvii vi. deri,quia cupi prope terram appareat ab aspectu nostro minus distis micirculus autem , quia in loco sublimio. ri vi dxi Io gius abest: traditum autem esse,quae linisgius cernuiniit , minora, quae propius, .maiora, aut ea moleaeua simi, videri An harum causarum neutra ver est & hn messumque est portionem semicirculo minorem, propiusa nobis quam simicirculum videri. Nietsi ad terram propius accedere videatur, quoniam Iamen Iridis centro sub terram subeuntqin alteram par item inclinat twto serrabis a nobi aut maiori etiam in teruallo, luanto sim circulus , dista Ac quaquam arcus inest sumi circulus , fiammiras X nobis magi distat, iquam cumea minor semicirculo, siquidem linea adhilam 1 nobis protracti longior videtur ii ob id tame'. minori circuli videri debet: est ui pars illius inserior, quae horizontem attingit, maioris circuli videri dc -irc quandoquidem aeriue pmpinqua sit, atque est, cum minor portio, cu in semicii culus, vi ictu . Cum, is ura
198쪽
m Inἰ mi et rculi pars illa ho Irontem attingrns videatur,
in illiantiam cat si non eli reterenda. Esinii im eo tempore videlicet, mane & vcilieri,:er densior,quam cum
Sol supra horizontem subi in s est se prop;nquiori igitur
loco reflexio existit. itaque, quo J ad hoc attinet. mai ris potius circuli semicircitius vi fleri debere , quam minoris. Altera at tem causa si vera lit, consequitur,l Gdem, cum semicirculus apparet, partim in aere vaporibus pleno videri,partim in eo, qui a vaporibus sit hoc tam in obrem e ius pars sublimior, quq in aere libero cernitur, minoris circuli esse videbitur: ali*, que in aere crassiori cernuntur, maiori . Inaequalis igitur semicircu tus crit,quo 3 nobis non videtur . . Nec enim eorum sententiam probamus, qui aiunt semicirculum in equalem
esse, sed illum inaequalitatem ob distantiam non percipi . id nanque exquisite magisquὶm semicirculus ille queat de stibi,ut hoc unum sit argumentum, quo probatur,t ridem ratione speculari apparere. Pryerea si densitatis ratione maioris circuli arcus apparet, oporteret etiam, cum semicirculus videtur, maioris circuli apparere.Tum enim aer est den is: siquidem mane aut vel Hri,Solis exortu aut occasii vidctur. An vero dicendum
est,ut Vitellio, quem doctissimus Alexander Piccolonii' nus in suo de Iride tractatu sequutus eth, tradidit, nempe cum semicirculus videtve, minoris circuli vide i, quia,cum radiorum perfractione, non item reflexione
id fiat minor tum a perpendiculari radiorum mHLictio est latur. illique ita perfracti, prop. ius ad perpendicularem accedant. Acrem nim tum aensum esse, propterea
quod Sole nondum sublato ita videatur, aereque densiori minorem sempera pesi cndiculari radiorum fieri pertractionem An ne hoc quidem modo dicendum videtur liquidem in aere crasta&dense radioru in perstactiones a perpendiculari magis fiunt, quam hi eodem terr uiom. qirco etiam Piccolominus altera sua ies natione, tuae Olympiodori es , Se huic, quam resillim .hi ntraria videtur,e onsessilis est. Hinc autem sit, ut in aere densori omnia maiora appareant ut Sol de sydera orieti a Ne occidentia, &quae in aqra cernuntur: sed ne hane quoque obeausam maioris circuli reus apparet,quemadmodum antea docuimus. Sed dixerit Brtasse aliquis, quomodocunque arcus seu semici mili Pgur1leum uiori appareat, illius chordain eandemessis,ac semper aequalem,ambitum autem ipsum seu arcum deprimi I in se recedere, ut attolli, de dilatari, prout Sol maziς &aniatius in sublime se tollit. Semicircistiam autem neri, min horizonte Sol est i ac quo mulsascendi arcum sit sidere, 'e maioris circuli amb ta iter c torta illiusin horizonte eadem semper manente. Eum enim arcum maluis circuli necessari esse cuius chorda diameter eii minoris,quandoquidem diameter omnium, quae in cit colo ducuntur, linearum maxima est. Porro hoc ita accidere, etsi incommodum esset, si Solis non istum c lor,sed etiam figura in nube appareret, quippe cuo Θteret, sublato magis Sole eius figuram aequali ino inni bus dimentioni a proportione infra: recedere : Pi niam tamen eius duntaxat color videtur, innumeraque illa lunt exigua cula, colorem eum repraesentanti. seri Brtassis polle, vir ij ita ad Solcm reluctantur,ut Sole ascendent sarciri tantum versus chordam conssidat, ct circuli maioris arcus factus ui se recedat, eadein ipsichorda manente. At hoc quanquam probabilitatem liquam habet causam tamen non reddit. ur iiat: quae causa nunc in elligatur, nempe cur semicirculi citor da xi
iam'sole portionis minoris chor 3a eskiatur': quo i es non pote si nisi maioris circuli illa sit p.,rtio. Cum enim radii in turbinem procidam, eadem turbinis ibi sis, que
Iridis circulus est, videtur manere eaque attolli aut liab sidcre, prout Sol magis aut minus attollitur,nec quantitate variari, ut nunc maior fiat, nunc minor.Sunt etiam,
qui ha aioris circuli portionem, semicirculo minorem videri ideo existiment, quia oculns magis ditiare Iride quo humilior videtiir,iudicat, quoniam distantiam it ' telligat ob terrae magnitudinem intermediam, quam distantiam Iride sublato intelligere non pol it: qu metiam causam A stra orientia & o Hemia maiora videatur quam in medio linSed hoc non eis, Iridem mi ris circilli videri, imo vero salum ex distantia, lus compres enditur, malo, em esse diiudicare t quod o uti munus non est,sed cogitationis di mentis. Nunc autem maior videtur,e cca tua, quare ita videatur, inuestigatur. An quoniam h ve, quae attullimus, partam . vero abium,par tim causam non reddunt,potius dicendum cst, porti ne quae Sole supra horirontem si iblato apparet, maioris circuli videri, quoniam in aere nubibulque longinquio' ribus cernaturitas enim,quae propiores fiant, Solis calore solutas este, aeremque p. opiorem similiter attenua' tum,& rariorem redditum. Aspectus igitur seu Solis ra 'ditor E longinquo magis reflecti . itaque turbinem,qui ex
' illis extitit totaius protendi, ob eamque causim basim quae I ridis superficio est, ampliorem habere. siquidem 'radij cum recta in turbinem protendantur,quo longius proanduntur, eo magis inter se diducuntur. Ad tae
'vero radiorum longinquam protensionem aeris totius attenuatio conducit: iuippe cum valentiores prolim n tur, utpote aere,cum sit rarus de tenuis, illias non debil-
litante, quomodo dentiore debiliores redduntur, ita ut proeul produci non possint. Fortasse etiam Sole sublato
obliquus arcus magis quam cum in horizonte est, apparit, atqtie ad magnitudine circuli, cuius arcus est, oiten' dendam, bbliquitas illa aliquid conduci ta reii autem virgarum eas inas, irradi sint, fas esse censiendum est. Paralium erum Mutivir , cum aspectas a realapia ad solem resectitur. Uι a Wro, pro . pterea quod in nabem aspectus talis incidit, qualem viri-inus semper esse, stix udis nubibus Soli propinquis ab is uehumidio ad nubem retextur. Vules nanque perdirectumspectantibus codoris expertes rideutur uapia ve in riuarum ple . uJum tuam cum imas aspect ror. color nubis in aera videtur esse. In virgis autem .in ipsa nube.' Id Hro tantingit, eum nutus cou xtis inaequa sfuerit, est partim d a,partim rara, est v parte assa si magis, aueriti nus . spectu enim ad Solem rege .
solis quidem figura obseculorum paruitatem γιι cerni
jur mor vero,quia Sol lendidus Ercandidas , ad quem si reMyrio , in re inaequabissi. appareat, a rus puniceus, alius viridis, alias faucis ridetur . Dii enim refert. virum pertes a cernamus, aspectus a rebus eiusmodi
1 semetur, quippe cum utroque modo simiti cessire appareati aestare si illo modo puniceus , hoc quoque.ι usa igi uis propterspectaniaequalesvatem n Rura, sed ea
Quid Drelia snt, quid item virgae, & cutita appellentur, mitio huius disputationis explicauim Eorum causas Aristoteles nunc reddit. Ac prima inciem com-
in uniter docet ab itidemcaulis, aq*ib iris A ascia corona, ortum Iiabere: siquidem sint ex
199쪽
IN III. Mique in nigro seu nigrum, id quod splendidum est,
conspectum, puniceiam aliisque coloribus certatur. Eo enim ceres in nube illa apparere colore ,quam in virgis magis debebant, quo densior est , & ut in aqua conue tatur aptior, quando ait, aquam quidem nondum esse, sed tamen prope esse.vtaqua euadat.Vnde & mox subiicitur, paretium pluuiae nuncium magis esse qu m vim gas. An densior, quidem est nubes, in qua paretium cernitur, quam ea,in qua virgae,sta aquabilior, aequabiliq; magis denituite praedita. Ex qua densitatis miliabilitate euicitur, ut aspectu uniuei se ad Solem reflexo unus i lius color,qualis est, appareat. In nube vero, qilae vimas repraesentat,non ea est ubi ue dentitas , quanquam . tasse it quibusdam rarticulis, ut in iis tuae colores ref
runt maior. Ita aspectus non uniuerius, nec consentinaquabiliterquead Solem reflectitur ideoque varij, pro partiunubis qualitate, colores existunt. ob eam vero Nubis aequabilitatem euenit , ut in aquam citius valeat mutari, eaque de causa pluuix paretium certius sit lignum qiam vi rgae, tametti in virgarum nube, aliquae iam particulae in aquam conuectae lint, aut parum a sunt quin conuertantur,nempe illae, quae varios illos ex primunt colores, quae, quoniam paucae sunt & exiguae, pluuium suturam indicare certo non possuntuota igitur causa in aequabilitatem resoluta Cuius aequabilitatis etiam merito in corona seu area varij colores non apparemuluoniam tamen aer ille seu nubes non aeque densa
est,ut haec, quae par clium referi, nee tam spiciaida sicandida,ut Paretium apparet sectu ad Solem seu Linnam non ita confertim & aequabiliter reflexo, nec furi repluuiae adeo certum est indicium.Inquit autem, Au-minum magis quam Septentrionale pluuiae este indiacium, quoniam aer Austrinus mdiis in pluviam mut tur, quam Septentrionalis. Humidior enim est de A ster ventus piam Aquilo.Vnde Olympiodorus non adsitum tetulit, sed ad ventum, ut paresium Austrinum dictum sit, quod vento Austro existis, cumque Auster Septentrionem versus spiret, in Septentrionibus paret iii Mistrinum censet generari. Siquidem ad Septentric nes Auster pellit nubes, quae ibi refrigeratae de n agri densatae,ad pluviam idoneae esticiuntur. Sed cum pane irata latera Soli sappareant, ut mox dicetur, Auluina ea intelligi par est,quae ad latus Australe cernumta Cum
enim eo in loco nubes ob calorem concrescere non staleant, si interdum concreuerint, maximam si oris&caloris antiperistas inesse putandi est, unde pluuia, abiliter cons uatur. Aut Auli rinsi dixitnostri habita ratione,quanquam re vera vltra Solem versus partem Au stralem non appareat:nam & Austrum, non ex alteropo spirare ea est traditum sed , Tropicoaesti
fra,fid ex lateribus, nec prepe admodum, uec procul ommo.Pro luam erum eo cretionem soldissescit: si a
reprocul avit aspectas non re mirer . Ibin se a paruo Deculo proia protenditur, mMGIM redditur. Quamobrem cir corona Eremne sesu γω unt. Si igitur supra fuerit, o proxima, eam sol dissoluet:si vero preces, aspectus tua qui Hrefectu obit,inscia noti recideriis latere autem fieri potest, ris curum ita distet , via Sost
eum medium caeli laeum tenuerit, aspectus Grahatur. Oni a latere quidem , Sese medium eae tenente e scitur. . pectus erum sub terram non fertur. Q are exiguus adsi eculum perducitur, qui reflectitur, prorsui ecillus redditis. Coeli loca, in quibus paretia de Hr apparent,&situm ad Solem declarat. Itaque ad ortum N occasiam, id est Sole oriente de occidente, vel, ut antea dicebat, ascendente N descendente, miniis aut ein eo medium coeli locum tenente, fieri tradit. Nam quod in Bosph ro abortu ad occasum puella duo visa filisse antea d cuerit , id rarum fuit, raroque admodum euenire eo in loco tellatus est. Cur aut Sole uti umbilicum tene te non appaream, in fine horum verboriim causam recudit, quae eiusmodi est ad aeris lentam illam concreti nem S terra remotam, qualem esse oporteret, si Sole in medioecesi posito res eiusmodi apparerent, aspeetiam nostrum 1 bcciflum perduci: luandoquidem di rem ia est, & exigua, longeque imbecilliorem reflexionem ad Solem reddi ita ut in nube illa seu aere denso Solis colorem cernere non posita Dixi autem, a terra remotam
esse oportere, quoniam solem conisiuitiar,& nu
nienti interuallo ab eo, ut mox dicetur, distatae um igiatur supra terram maximὸ sublatus sitsol, eam quoque maxime sublatam esse necesse in . Dici vero etiam potat est, Solem in medio coeli aeris densitatem Gluem ippe qui tum radiorum calore praepotens est, tum illi i terra ad ar los acutos reflectuntur.Quod maxim etiam eueniret,si no multum a terra aet ille densiis visu Netur. Quod ad situm attinet. quem ad Solent Dicta de virgae habent, inquit, nec supra,nec ins a sed autem sapparer risupra autem & msta, hoc est, ante post Silen inique latere, non quinis distantia sed numeristi,quae nec nimia lit, nec parua,quoniam si prope sicine densis, Sole ditarieti sis,procul, quvido etiam ex est specturii in ob nimiam distanti anulum ob speculi paruitatem no reflciritur.Ob quamcausam , coronam ima aream εἰ lis regione non fieri quia videlicet aspectus E tanta distantia ab exigua n i sociis concidi ne reflecti nois sin .sed de Iride inra: erit aliquis quomodo ἡ regia Solis fiat aspecti, ad iantam
distantiam reflexo. An Iridis alia est ratio quoniaina nube ampla & magna a cetin ad Solent in Quin tu πflectitur Porro sit rata ante Solem Piresium nonseri eo doceliquod aut prope Solem,aut procul abeo appares c prio qui dein ,aeri concretio & densitioibluatur,procul vero aspectum minorem aerexspiat, aut ad lem reflectere eum valeat. Sed numiens in quiet aliquis distantiaeest epoterit, uti Ilo incommodoru neutrum sci uir. Hare mission 'propterea Prod Sol semper progrediatur. Itaque si ante se concretio isa praeeat, ad eam Sol statim ac it: si v m subsequatur, ab ea longius recedit, illaque protinus conueniens distantiator litur. cui id si a latem concre rio eiusmodi habeatur,fierasoue ait, ut ita x 4e distes ut nec ab eo ditatu si cob nimiam dista viain ix ctus debilitetur, ita via Molem, per inu nisi . videli cet protensiis,no perueniat, sed totus consertim ad eum perducatur. Haec veroditantia conseruari potest, NSol ad eiusmodi concretionem non accedat, necabo recedat,utpote , latere positam,hoc est Sept eptiliarem versus , aut Austrum: ons narius autem dictum videtur, quod ait aspectumad terram delati .m,quas per immenonieratur, peruenireman posse.Sed, inquit Alexad
200쪽
idem valeatoc si diceretia misi ea quae didi es , cs retio comaeniente interitatio , sola distaret, atque a latere
enis esset posita, sed ad terram serretur , reflexionem aia pectus ab ea ad Solem,quasi per immensum protensam
peruenire non posse. At vero S per livserbaton legi posse,ut ad id pertineat, quod ante dictum eli,si procul lit,
minorem aspectum esse, qu)m ut reflectatur, eumque in Solem no incidere. Sed prior explanatio vidctur praesare.Quonia autem tradidit, cur nec ante nec poli Solam,sed a latere paretia aut virgae appareant, subiicit, Ne cur non sub Sol Cum enim, inquit, concretio prope terram fuerit ,3 Sole dissoluenir, nempe radiis eius cali valantibus de aerem ob reflexionem maximὰ excalc
cientibus. Prope terram autem esset in Oriuaut occasu,
quibus temporibus Sol terram attingere videtur. At umedium ci xii Sola tenente, ipsa qimque in me lio coeli a terra sublimis siderit, aspectus distrahetur, piopter j iij videlicet distantia mutaque imbecillus ad eam perducetur, quandoquidem non ad terram, lim est, ad ly rtium terrae prop:nquum, seriurἰ multo igitur imbecillior. imo vero prorsus imbecillus resecietur. ex quo appa ere nihil queat.Qim in loco meminit non lotum sub S la,eo medium coeli tenente sed nec latere omni ivi pa- relium fieri posse. quod quidem antea explatrauimus. Haec Aristotelis de paretiis de v rgis. Non expli aut avtem, Io numero paretia possint apparere nihil item de paraselinis, hoc est Luns imaginibus, tradiditi ius ibri asellaec causa est, quod paretiorum cerius numerus mst,sed tot esse possint quot nubes tales,quae Solis imas nem reddere vahant,ad solis latera consilunt. Duo tamen veteri frequen' er visita esse antea meminimus, eo pluresquam duos, ita ut cum Sole vero tres Solo videremur, ad tempora visae si a visos non si ita Plinius testatur. Quanquam ut monuimus regem Poloniae, Ac simul Sole, aetate nostra vid se quidam commemotrentis e i unae imaginibus nihil sertasse die umest, Vel ruta eodem pronus modo, quo paretia , fiant , vel quia
eas non obseruaset . fieri autem atque apparere paras, linum Pontanus ita cecinit: saepe etiam duplis intratebras cenim Limam .
Fisi ad metationes poculari, nube Lunae irriaginem re
se Ide v x e earum atque Iaristiorum numero, hui sitsputatio initio egimus. .
. m. t i , ac talia ea fis opera in locis βρυirerimpostas exhibere etiorem contimi. Debis am Arendum eri, qua intra terram GAit mr rerra part l, nclusa. Duas enim cor ram disserentiam.
nia est D. rapi genera v. taprabilia, sandaracara, oelisum: Mibricani, silphur, or alia generis eiusdem. eplissima uidem fo*bi sint, alia pului, colore ii
sui alia lapis ἐtisorius co rctione vicinnabarn euecinisue autem mclassica, aut fusiliastini, aut ductitia. νι ferrum, aes urum, ἡ πιρα fa metulant eatalarisme. Ea
maxime ,tu ob sicc. ratem in unum comprimitur,s coagulatur. Dcit c quemadmodum ros O pruina tanticulis
secreta fuerit ta tequam ex matur, haec oriuntur. Hactenus tota rerum, quae in sublimi ex duplici exhalatione Oriuntur, tractatio. Quarum quoniam fortas se sciatra omnia aut species commemora fiterum
tot di talia non ablibline esse dixit, sed particulam sere diminuentem adiecit. Omnia autem Oexplanati tum,
quae ut plurimum liunt, cel tioremque de magis desinitam ortus siti habent rationem; ad quae caetera, si quae
sint, possunt res. m. Quoniam vero re in ipsis ieret ut ita dicam visceribus, ex duplici hac exhalatione mυlta
alia se Muntur, eorum ortum breuit r ac generaliter nunc do t.Q aium ierum explicatio etsi loci inqui
oriuntur. ratiotu, ad hoc opus, quod de rebus sublini bus in Priptum est pertinere non videatur: materia: tamen, ex qua iiunt, considorativiae habita,non ab re in
eo inlcritur. Sunt autem duo rerum genera pro exhalationis di iplici genere: unum, quod ex una, aitetu, quos ex altera oritur, quaquam in utro lue virtusque aliquid inlit. Vnum renus τΔορυκτουν, hoc eii i , , illumelle ait: alterunt των 1 α- ιαν, hoc est metallicarum i tui' : de illud qiqi cm ex sicca exhaltatione ardore inces consi are , t Ric vero ex humida. Virunque etiam genus
paret tuar. nam infossilibus lapides non liquabilas numexat,& alia quaedam, quae lapides n on sunt, ut Ochram rubricam, i andaracam& lulphur. I uiniosi:luim plurima an e aut puluei em colore tinctum, aut lapidem
alia sosilli lia duetilis. Vae duo matallicarum rerum genera oriantur, exhalatione, scit vapore humido, intra terram, dein lapidibus maxime, inclusis, atque ob te assidumque sicci inem,in uniam compresse,' coapilat O secus atque ros pruina ex vapore ei uimodi iam
a terra secreto Ae pus supra illam et leuato, frigorisque
vi concreto, tam oriri , ita ut quemadmodum ros de pruinae vapore, qui iam terra secretus est, si iniurata metallica omnia ex eodem, antequam secer tur. frigorcae siccitate virobique ccxipui in e Aupae hac det tum, quae intra terram ex dupliciae alatione oriuntur, generibu materia , iniciente causa do orths modo, Seneraliter de columini ter Arii telas tradit. Quae omnia , quoniam dubia videmur, ac dis ustates pilarimas coniunctas habem, ita explicare oportet de contirmare,
ut dubiis omnibus ac diu cultatibus, qualem praesens tractatio requirit uintis,ucraesto intelligantur. Ac pri mum quidem dcccndum, Ummodo nici allica, hoc est ausum,argentum v ab οροιτύν, hoc est sessili pinge neredidi inguat,cum S ipla ibi ilia sint, de d terra deicissa eruantur: qin modo item Lissilia, metallica non sint, meruenda terra inueni uantur, nihilque aliud sit με mM ἰω, qu in luxio seu fiodio.Quam ob causim se in quarto huius operis in rebus metallicis lapides eiu
InprThendi δέ omnino ea, quae ex utraque exhalatione Oriuntur. Explicandum deinde cst, quomodo eoru qus ορ- π, eest bifilla,nominat, materia sit halitus,
seu exhalatic sta caemctaliacorum vero vapor , cum alii aliam utriusque generis matUriam stati iant, ac ipse ei Aristotelis inquatio, quis uitiir, non lipncibi duplic halitum rerum harum illa:eriam sectat, sed etiaδ quam de terram: atque,ut concedatur , plurima fossilis halitu sicco constare, quomodo S plurima metalliaca ex humido, non tamen Omita costent: scpiidem crystallus sessilis eli, de serrum,nici allium: hocque tamen,