Ioannis Grammatici cognomento Philoponi Eruditissima commentaria in primos quatuor Aristotelis de naturali auscultatione libros. Nunc primum e Graeco in Latinum fideliter translata. Guilelmo Dorotheo Veneto theologo interprete

발행: 1546년

분량: 356페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

121쪽

ingens v ist etiam de ipsis disserereEt enim multa esse veniressi a casu αχrtuna Gere eoBEuimus. Et quaerit de ipsis ut ecotratio ordine numerandi qone1 dicamus quemadmodii & ipse, in quo glie rauia e poneta sint casus α Brtuna auquid itane causae efficie , vel ismati v et aliarii deinde quia quo a sese inuicem disseram catus re tortuna vim si aliqn penitus sum in ima e rasus deinde quid sint haec.ite cur differum a sese mulce, dc quarto in quo gne causaruhaec collocet amprimis igitur queret ne prori fortuna di catus sint .Equide dubitabit c&ra. tium adduces videlicet no esse omnino iuri una α carum,sed ipsa Me quedam nora duraxat futtilia-innania vulgo dicta quae nullam rem significam. Et enim ortus eoru quae dici ibi eruasortuna euenire causas quasida definitas certast iacile inuenire pomum Seu si qs sn latu exiverit ob aliquod negotia,qui ultro proredes offendat ibi amicu ex itinere redeatem,que videre cupiebat ae volebat, in no existimabat illum sibi fieri obuiu,vel ex itinere redire,vel in sinuosi dere is ergo fertur amicu lartuna hic nactus fui si sed vanum incassum p est tradere huius rei eausam Qrtuna.Nam huius rei cam redigere possumus in certam Persimplami tam videlicet voluntate qua ille mouebatur in ruexire.Nam dc si non ob id insoru prodi uitania nulla alia causa est cur amicus coperius sit si voluntas illius Di adso proficisci voluit, si ergo solvinam instabilem indefinitam Q cam etiam ii atur qui eam tam statuetur,&eoId quae a istuna euenire dissitur aliqua causa certa definitam assignanda est,igitur videtur vana de sine re vlla ncmen ibriunae inter causas collocari. de etiam modo de ipio casu Medii est.Nam in bello s Oam equus sitis causa deiecerit equite α alaesorem,& cucurrerit ad amne fiuvium* α confecta pugnatas victus coci dimet in prelio dc perditus interfectu esse equus igitur diceretur casu erea inus ae liberariis. Ite si lapis a quoda eminente loco laberetur accaderet 6 frageret adeo circum eminetia,ut fiat aptus idoneail alicui ad sediata equide casu ira fieri diceretur, sed hos quom cene definitem cause sunt assignande imprimis lapidis naturalem affecta quo deorsum tendit tam dicimus esse. Deinde esi sitim qua ex acie praeliol sugerat, quare fortuna de casus no sunt cause aliquore.Praeterea inquit si casi di fortuna forent cause,cur verep sapientu nullus qui de lausis tractaverin casum di fortunam inter causas numerauit. He igitur sunt dubitationes quae lanum de casum ex causis demere tollerem v idetur,quas persoluit Aristoec priore ratio. hem ex eisde denim quibus ipsi sottuna de medio adimuripse efficiet. Nam quae illi veteres adtollendam is na protulerut eorranu probant. Clarium esse aliquom camina si seri potest viola quae Preantur de tat ad quasta causas certas determinatast redigatur,ceu seni:ut ii q amohigunt. de veritas admitti in coi consensu oes holas n5nulIa fieri a rtuna, de quaeda non fieri aiunt.qq & no dubitet ea quae diruiur fieri fortuna ad certas definitast caucas reducere, igitur v idetur fortuna collocada numeradam eme inter causas aliquope praeter definita ta statuta prin, cipia.Nam reuera si no a causa definita reducebat holas quedam in indefinitam tam Hrtunam ct casum proseim visi sunt alio dicere dubitates, si aut perspicua est indefinita eon quae dicuntur fieri a fortuna,& csim veluti veritate 5c coi cosensu copulsi no definitam cam, sed fortunam mv quae ita eveniat cam statuere,quo igitur dubitatio eo no probat contrariu ei st volebant. Unde oesholas dignos venia putantqtemere quiri dc i uiro comittunt ex his quae a lith rv t si quis palum in aere ludendo iaceret ita ut illud cotra amicu latere nolit,illetn Qrtuito vulneratus intereat xerte homicidam cum digna venia putab *h homicidiu Ertuna de no voluntatis arbitrio accidisse dicimus.Et qq liceat in his etia voluntate cam homicidii dicere, nisi palum iacere aut telum v oluisset a scio amicus vulnera n5 tullisset,atrii nemo voluntatem homicidii cam approbaret,qm videt voluntatem ream esse digna supplicio sed voluntatE cam iaciendi homici i aut no arbitriu sed Brtuna inirmabit quare lamna est aliquom causa, hec est resp)nsio ad prima ratione . Ad secunda aut dubita ne indet non eo quod veteia nullus sonitistiam cam aliquo e dixit ipsim tollere inficiarii oportet, sed qth sortuna est , idcirco veterest xandi argu Edim sunt cum essdem eam statuere praetermiserint,sc nihil de illa tractauerim, obiicit ergo veteribus q de natura agere studuerin, ii qu nonulla casu , di fortuna euenire asse, ruerint.nihil inde ipsa disputarunt s. desset,&quo foret causa μ quae ipsa duce metuunta Empedocles igitur inquit aere fortuna superiore locii de regione occupauisse, cum in spheEmpe . m.i.in ipso intellectuali mudo ola conisa concretam essent, qprimum seiuncta separatam abdocles odio I item suevit unuquod*nosiponte prouidentiam,sed utcun*λα tulit locu peti it in quo, ersus cotinetur que profecto de motu aeris dixisse quo ipse sursum peruenit eius versus pandit. Si eLmpe cecidit volitansaliter quom sepius aer. Hic. n. tulit aqua supra terra collocat esse,alio in modo

decies. acciderit collocabitur de ordine habebit ingenitura inussi, quu denuo mudus a sphero proa

ducetur.

122쪽

SECUNDUS,

d MerutilariKparies animalia plurimas fieri factat. esse a fomana cecinum inde ac quadam,vrouideritia facie satismissiquide dentes ante positos accinos de aptos ad Icindendum cibum, αmolares ad extentrandum a tortuna taestos fierit dicebat, qOre merito a nobis acculandi danadio sunt veteres propicrca quod ea non assa fieri a fortuna asse uerint nihil de fortuna determinarunt copiose tractarunt. Veni Empedocles qui paucis quibusdakrtunam causam costis tuit si nulli mentione de ipia fecisset minus a nobis culpadus accusandus esset rantauiequiodam inquit quos imitatores Democriti esse dicit,qui cacti ac retii diuinam causam fortuna esse eum existimaremfess pauca ac per exigua de illa commenti sunt ac nactauere.Nam Deluoaitiis custarui siet infinitos mundos sertuna' dixit in hac in tam vacui pane hunc mundu fieri α Quid in alsa abu .immo eiulde rem ordinis ato dispositionis causam fortunassia causam autumauit D Q in insaetitia ac homo ue in tartuna cierentur,in v num redigi c5uenirem dixit, quatit ope isti nam ipsa extra hoc niuersum elii de reliqua deinceps iuxt/ eoni ordine collocauit.item forat a tellus in maeio δης dixis,quonia caeli circumuolutio ruaere intra se cireudurat , ipse qui terre proximus undi* dc auimus veloci cursu suono sint eam labi cade e*,sed immobile seris arat. a ii qui phialas aqua plenasci Numagere talem nihil aque ob ueloe; phialae reuolutione effundat tragus cum si motus de illa e linentis in utio velacior motu eius quod intus est, euenit circvducendo amin illud propria basi sede deiiciatur. Unde taxat accusat v Demo, Otii quonia is nihil rem par Raalari Ima euenire seri P dixit, quonia no quodvis temerest a quouis,pretaea cum vellet astanare reddere b causam cur calida de alba dii egarentivel cur mel dulce esset, caulas statuit ordine, sitione 6 figura insectiliu, qui etia asseruit cautam intus generationii . miscatamesse quaqcdtramut ait ei; asserere oporteret,quonvince. testibus,aim uniuersitatibus eseruem inhil a casu dc sortuna fieri videnar,sed potius rem particulanu casum delamuri causas cinitueri debuit. Nam Gestibus nihil fit cotingerer, nem aliquid eoru interda est,imerdum abest,sed ipsa semper eodemodo se habent de elementorum , iv niuersitates. At res particulares nihil necessarii tenent, qm natura no semper quin digitos in manu efficit,sed aliquando ab intentione longe abest, si ergo rasus de somma cauIe sunt eonique ex necessitareno eueniunt edeoni quelaro coringunt sosentaneu magis est, potius reria paniculatrii eausas esse stanaarmis. que quide necessitate no habit,q uniuersitat que semperlucessario sunt.Verunitamen Democritus tum causas similae casum oc fortuna constituem. tamen deprehendatur nullum strinonem nobis de fortuna di easu reliquisse.

QUONIAM igitur modo stat in his causis fortum&calas, d utrum idem sint Tm diuersaμm omnino quid sisertum d am quidam ec si sint necne dubitante

Nihil enim a fortuna fieri dicunt. Sed omnium definita causam quandam esse,que fieriacasi dicimus aut a fortuna Amptofectionis a fortuna alicuius ad forum,*inuentio nis esus quem uolebat,non putarit autem inuenire,causis, hoc aiunt esse illum inil prosectum ilhic cinere quippiam uel linimiliter ic in ceteris que a fortuna prouenire dicutur sempercausam quandam inquiunt esse quam si ere licet,sed non fortunam quod 'si quippiam esset semina abserdum sene uidebitur,fc dubitabit quispiam,cur nulliis ueterum lapicntumus generationisec comamonisdicens de fortuna quivi determinauit. Sed ut uidet Recilli quivi esse a fortuna putabat. Veru hoc mirabile est, quippe inulta fiant,ta sint Masile fotuina.

Que his e verbistrumerat hee sent an fortuna ac casus collocctur in me cause emcientis,uel resiquorii trium. Verurecesu prolemata aut questiones ecotrariori diximus, deinceps inquit. Tenua

Causam in hoc aium esse liuim pro cista illuc emere quippia velle, ere quippia idest in io. Tenus m v ersari. Vnde Aristophanes, ubi certe Cistenes versabitur in Bro de Srat Quod siquippia esset istum vidi sane dubitatio persenaruno ignobilia in philosophia habere ratione cur

nullus vetera sapieui causas eoria que tarcutradidi siti, casum de serrima inter eas numerauit. Tenus sederat ei, ve. hs vel amiciua,velims,vel mes,autaliqua aliam.Verum hoc mirabile est.Hinc.'

Glutio predictam dubitationurapit initium demit persoluit prima dubitationem inquien idipsum ex quo dubitationem probans ac facitis mirabile erit, scilicet quomodo fieri posis,ut ea que a Diuna fieri dicinatur in ascausis redigantur.Sed aiunt nonnulla esse que istum

fiunt quod ipsi no dicerem si adeo pareret causa determinata ad qua possent reduci omnia que Gram. L

123쪽

fiunt Bonanmeralia fortuna dixerunt esse causam,quod n5 secissem nisi soret ipsa fominara definitam causam que testimonium habet ex ipsa rerum natura. de vidi eos Osta

aqnippiam committunt dignos venia putamus.

UE etiam non. signorminumquod peoru que sum ad ali gram evitante, o duci posse ut ille si mo antiquus dixit qui forninam tollit eorum tamen Omnen dii in ditum,alia non a lamina fieti dicunt.

Cuncti homines no ignorantes eaque dicun- fieri atavina posse reduci ad aliquam cauis

cam determinatam quemadmodum diu qui tolluntlartunam aiunt, tamen ad ratisis A s tas non referunti

VAPROPTER &mentionem siquam ipsius illasticere oporterit. At isto necis quica illatii ut lite aut amistiam aut ignem ut mete aut siquid aliud huius di fortunam esse arbitrabantur. Abstardum igitur est siue non esse putauerunt,tae putates esseomitaui,pretatim in interdum utantur. Vt Empedocles non Enpetret pra inquiens segregari,sed forte ut accidit. Dicit enim cum de mussi loquitur retructi M.Sic cecidit uolitans aliter quoque sepius aer. Item partes animalium plurimas ortas Disse fortuna dicit.

Solutio secundae dubitationis his verbis adducitur, quonia oportuit eos qui de naturalibuseausis disputarum saltemrparsi, de his disiputassere tractasse Non enim quia ipsi de his non tractarunt casus S mrtuna tollereiarur,sidii cu omnes homines communi rasensu hecesse sat eam et ii, rumpori itena veterae sitirpam de his disserui At vero ne quicqillota fortuna esse purahanti Ut ne quis dicat eos disseruisse de fortuna derasu hec subiunxit. Na Empedocles vel litem de amicitia .vel sne Heraclitus, vel mente Anaxagoras causas dixere. Inquit igitur hee no amistrabantur esse fortuna dceatam. Imprimis quia idipsum apertissime,no determinarunt Meinde eause quas illi amitere assignauerem sunt definite de effective eam rem que certo ordine eo stant.Naamicitiae munus est congregare conciliarem similaria dc litis segregare.&metis secun . dii Anaxagora opus officiumve est velle seiungere similaritates, Ona auia derasias indefinia Textu, te sum te indefinita at inceria effectit. Absurduigitur est. siuensi esse putaueriit, siue putantes omiserui. Nasiue Briunand esse putauerunt idipsum tame dicere oportuit eos cu videret multos opinari ipsam esse aen5 exiguam opinione multos imbibisse deipse sue putaueruleum tamen de ipsa nihil disseruerint,n5 evadunt fugiume crimen Ze damnatione. Et quamu in suis placitis ae sermonibus de ipsa mentione secerim,rime quid illa esset,quEm ordine teneret inter raucis minime expli*rum.

SUNT etiam qui &hui cesi ceterorum celarum onuum casiam esse causam asserunt.Naa casu conuersionem motionemve dicunt,que quidem distinxit Sin hunc ordinem redegitati constituit uniuersum. me etiam ipsum valde dignit admiratione est,quippe dicant amisalia,N plantas net essenet fieri a sortuna, sita aut natura aut mentem,aut aliquid aliud talemulanipserum esse uni esse Nonenim re cuiusuissemine quodvis natatur sed ex tali quidem oliua,ex tali homo.Celam uero 6c diuinissima

se sibilium easii fieri asserunt,nullam autem eam talem j mm nriliri vo

i xl plantarum inquiunt esse.

No sine admiratione ponit hoestissicet At huius)quonia talium de similia at magis diuinarii

Textus revinissibilius posuerutabsurda dc indefinita eam essema a rata conuersione motionemve fibi dicunt que qui dedistinxit de in hunc ordinem redegit arm constituit uniue iam . Ouoniare o vnuquo velementoru proprium motu habet qui ipsum distemitae seiungit ab aliis. Nacum amul existit ps deo sum mox recipit sese ad proprium locu dc seisigitur ab etherogenei simialiter eos aqua sursu edstituta meri vel terra salim in propria secedit locuac aqua aptaemn tarauitas terrec&luere,&tellus aqua substare, it utre aeri tat Eergo motu quo elemma se se in uice separant homina fieriai ut at reuolutioneque uniuersum in huc ordine costituitquξadmodum num est.Vndecumaet tarat cum celo circituatur propter velocem uerso eius ima in

124쪽

in mfo se uatur que similis fieri rasu de fortuna aiunt. Sed se aiunt admiratione d mal,quomodo in animalibu quide ac in plantis, ait in partibus eoia nihil alsit fima solum rhabentita diuinissima sens,lui ea que semper eodemodo se habα Qua subucvit,qui sane nem est causa eorii que plerum fisit.sed eoru d

xat Peraro euentur blagni ergo deliramenuae demine eritae causam esse dicere,α eoru que nos per eode modo se habet, sed innide numero eorsique'quando interuionem naturalem non consecuntur, qualia sunt ea que ortui subiiciune. humuidentiam quandam efficere de notasum asserere causam misi quis ob dementia opia materialem musam,quemad Deis nisi Parum ex materiali causa generationem habret. '

ATQUE si hoc ipsum ita sese habeat consderatione est dignia,&bene se habet si quid de hoc ipsis dicatur.Et alio nam modo absilita est id in diciuir. Ite absiliatus est

hec illis diam cum in ant in celo nihil a rasii fieri.

ipsum cisa digna est consideratione ob rei absurduration oporo

p qui si hepcedere sed dicere de ipse casu quid sit qui est similitiae talia eausa. IN his autem e quibus fortunam de medio tollunt muIta eueniunt ab ipsa modi men puerat contrarium fieti. Vmm.lamus igitur illi dicunt nihil esse a sortuna multa fieri ab ipsadca easu videtur ceu sum ea quς nastuntur aer natur Na que fiunt a Briuna raro eueniunt hec aure suntpreter turam,sed in celestibus nihil raro fi que quidem illi a fortuna fieri dicunt.

ti cruduit 'odda&admirabilius. Quare spectanta est quidna sit utrum fortuna insi& cassis re si ide sint,an diuersi sc quomodo in eas causas quas detinim radant. Sesauralii inquit i una esse aliquid diciis, diuinu quodam 5c re admiratione dignLVeru hec est obi cura dcimanifesta meti nostre dc defitu ut ipsam ab ignoratione Socculta ne sua dicentes Bridi esse multa menti humanae. At hoc no est dicere quid sit nuna sed

quid no sit.Quare spectanda ess quid rinim sit. Quoniae demostrauittata esse reter P RI mu uidemus alia semper seri eode modo, alia plerunm, patet horia neum laminam cam dici. t id sta fortuna proficisciuir, aut ex his esse que nectitii ocsemper aut ex hisque plam psepeltant. Sed cu queda etiam preter hec fiant,a hec omnes a fortuna prolicisci dicant perspicuum est fortunam a cassim aliquid G.

ostenderit sociuna esse tu quia soluit dubitationesque adducebanarcotra ea tu etia quia rerumtura ,α comune omniu taq testimonia huius rei adhibuit cetera profisicitur ad reliquas 'aestiones dc Dr quid fortuna 6c casus sim. Veruptius docti quid eisdecomune in sit, dei na apent quo a sese inuicedifferat,dccu sit quodda comune casus nometa de Breuna.d de illo D proprie appellatur casus predicatur,imprimis de illo dimetit, deinde de illo qui proprie ac re Dua casus est. v te nanciscatur quid sit Brtuna &casus, quoniata cimus esimi notiores saturaidis at plerum exesscistibus causas cognostere Blemus primu docet que a fortuna oca otii esueui rei dirutur. Napatet si eognouerimus que sint he ut eorii etia ope possimus drauci ad causam eoni efficiente.Hei cognoscat que hec sint, eoraque produci r accipit plures uisione,ex quibus inducit quid situ tria dc ipsoru definitiones affertiinquit omism que fiunt alia semper eodemodo hi lia aute pleruid ex maiori parte.alia quo mmdcex minore parte proueniunt.Que enim semper eodem modo se habent telestia sunt.Nam sem in in ariete statutis diebus inueninar, si ister in tauro ceterit in signis. Unde similiter de omnibus celestila diceta est. Que auteplerum 6 exmai parte fiat naturalia sunt,quis Ioan.Gram. L. H

125쪽

oenatura pler in manum qum P digius formet de procreet, quibus aduersantur eaque raro stant Namia sint nonnulla que Pieriit oueniunis non ha ni temper necessariu euenium, oue auidem sunt naturalia dcartilicialia. Natura enim Sara plerusp&ex maiori parte intentio. nem a secuntur necesse est.ut qued sint que raro fiant,qualia sunt que necessarium illortioratum abrumpuKVerum Arisbomittit que equo eueiu fieri iolent,ut ea que in nostro arbitrio nostram voluntate duntaxat consistunt tanq perspicuu sit. t eaque equo prouentu a nobis pro. ueniunt no a nobis sed a casu soriunaiu procedant.Quonia igitur alia necessario sunt alia plorum alia vero raro di ex minori parte que a nobis non proficiscuntur, de demum aliaque non

a nobis sed a sertuna emialiter ec equo euentu proueniuti iccirco explorat& inquirit in quo genere hora latruna α talus collocanda sint.Et ne quis ambigat cur nullam metionem fecerit de Tollit his due haud quaru fieri possunt. Dicimus manifestum esse ut ipse emcindiuisionem e 1 que dubita fiunt.At que fieri nequeunt nunil fiat, quare merito nullam mentionem fecit de materia eortitionem due impossibilia sunt. ita Nuna Staius in his que semper & necessario fiunt loci non ha. hent duonia nemo diceret sole ad arietem sertuna accessisse,vel lunam se uti lumen a sole re, cinere due etia nem ex casu ulla ratione euenire dicendu est.Preterea Pituna ct casus non sunt remnenda in his que plerint fiunt,quis nam assereret casu Socratem cit quin* digitis nasci.re linuuitur ergo vi casus di lartuna coli centurin his queram fiunt Sex minori parte.Nam quelartuna de casu accidunt raro vel ex minori parte accidunt,α econtra que raro 6c ex minori parte accidum rata & senum fiunt. Habemus igitur ex hac diuisione sortunam occasum in his collocati due raro fiuntiRursus eo ii que producuntur alia alicuius gratia fiunt, talia autem sunt . , omnia naturalia & artificialia, alia autem nullius gratia exercentur,ut m is qui disiputat manae mouet. vel caput aut bastetricas trahit .Hec enim quada potius consuetudine exercentur, qua alicuius stratia casus igitur α sertuna pontatur in his que alicuius gratia fiunt,tamen in his tali hus non tanu primo collocantur, sed in his que eosequutur ea que alicuius gratia fiunt. Habe. mus istitur lattunam ct casum in his esse que alicuius gratia fiunt per secunda diuisionem at in his collocarique raro accidunt per primam Item diuidit eaque alicuius gratia fiunt in hiscue voluntate & arbitrio aguntur, S in his que voluntate no fiunt.Ea autem omnia agum imperio voluntatis que a nobis tractantiar seruntur*, ea aute sunt preter cosilium & volunt tem me tu natura tu etia arte producutur,fortuna ergo reducet ad ea que sponte nostra & v luntate aguntur casum aute ad ea que no preelestone de consillo eueniunt.Nam artificialia ratione industria gerular, dc minime ex preelemone d decrero. Napreelectio est electio huius

ante hoc opifex aute non eligit id quod vult sed quod quidem inrtuna expostulat. Et quanqinterdum sese consulerent opifices in extruendis rebus tamen no quatenus opifices sese consuis, Ierent. Nam consilium ut ipse inquit,desectu prudentiae requiritur, quare si presens ars consilio non eget quare nem ars que vertatur circa ea que a nobis inuenta sunt.Nam que a nobis volutate & conlulto fiunt,hec verbi gratia sunt lotio de non lotio,5 simila. Vnde tertia diuisione uti, tur vel mastis ea que alicuius causa fiunt aliter diuidit.Nam eorum alia fiunt ratione, alia vero natura. rum sub iis que dixit fieri ratione ta mente, complectitur tum ea que fiunt arbitrio &voluntate tu etiam ea que arteemstruannu Nam latior comuniori est ratio mens* ipsa vo. t antate at in preelectione subiis et que dixit natura fieri comprehendit naturalia quippe omnia gratia alicuius fiant.Natura enim quippia efficit alicuius gratia,quonia ipsa cupit ac vult asse. Qui naturalem sema,ct racio similiter,quoniam tum ea que fiut arte tum etiam ea que voluntatis decreto aguntur alicuius gratia quo fiunt,ceu ipse volo lauati ut valeam, talem vi exismius de eleeanuam Reduces igitur Drtuna ad ea que ratione proueniunt, de rasum ad ea que natura prΔucuntur. dia cum ea que rauone agutur,ta ea que natura oriuntur alicuius gratia fiant. quandoquide hec sua intentione consequuntur nihil casu λπunam fieri accidit,sed quiliniam intentione finem* rio assequuntur,vel ena quum ea que voluntate vel naturali impetu accidunt aliquid extrinsecus per accidens consequeretur quod nequauerat naturae intentioniae decreto propositu assequi, id dicitur vel fortuna accidisse si imperio voluntatis assequi finemoropositu erativel casu si naturali impetu ac principio ducebatur Dippia naturale suum desi. derisi implere tau si quis lauaturus amnε accedere velit,qui priusqlauari incipiat quempiam offendat que antea se inuentum no Opinabatur qui sibi ostedat editos libros quos alias emere dili eter inquisiuit,quos etia modo inuenire no sperabat, is ergo lotione negligens ad emendulibres reuertatur certe dicitur innuna empsicne libroru fieri quoniam principio εe impetu v Iuntatis coinuabat iter quo adlatione peruenerit. Quocirca hic voluntas interione frustrata lenonitam by δ

126쪽

no assequuta est ei. mpetus ae principiu tale alique alium finem per accidens assecutu est.Rursiis quispiά si proccsserit tuerem lora qui deuoluto demissoqi lapide in terra vulnemur re noamplius lauetur.arem si quispia egressus fuerat versandi aequippiam traifudi in forum caudqui cu excar abi amicu ex itinere redeunte inueniat que imaenire no sperauimec a sane λriunac vitur intentione dc fine volutans cosecuta fuisse per accides. Similiter α in naturalibus dicendite: .ceu cadat lapis ex aliqua altitudine no tuto,di firma irae locatus in terra qui naturali principio ac impetu deierarur ad propria dc naturale locu , dilapsus deorsum quibusda solidiscorporibus adeo rumpatur ut tractis eminentioribus partibus fiat idoneus aptusque ad cathedran sane iactiam filiae a casu diciturc5sequens narurale impetum ac principi uintenti eq: naturae per accidens.Item nascicu sex digitis,ct simpliciter cucta monstra procligia casu nasci dicut ,*hnaturale impetum ac naturale principia conlequuntur ta finem naturale non conuecuintiant , sed natura aberrante illo hec accidit fieri,quare ex his habemus casum de fortuna uocari in genere causam per accideris.Vnde colligens ex his omnibus que ostederat λrtuna dei init esse causam per accides in his que raro ex volutate fiunt alicuius gratia. ru videsnuio

aperisor sat sic oportet transponere verba briuria est eoru que sitit alicuiusgratia in his que vo Q .iuntates raro intrausa per accidens similiter occasus definitione assignabitquEdefiniresse eo, rii que sunt alicuius graua in his que natura de raro euenitit causam per ataidens Nam ut ipse voluntate alia quedam eueniant preter proposivi quod aprina pio receptum erat,horum euentus fomina fertur esse causa,sed quum in ta que natura producurrit aliter euenit si institutu fuerat casus dicitur.Adiecit etia in Minitione in his que alicua ius ua sunt quonia in his que alicuiusgratia proueniat peraccidens,li secus euenerint' accidit naturae de voluntati.Sed si abieceris abstuleri': in definitione illotum hanepartem in his que vol untate avd hanc in has que natura,prosecto constitues definitione casus comunis qui de fortuna oc de illo qui est proprie catus predicatur. Sed quomodo disserant casus de sortirria a ceteris caulisper accidens ceu a caluo vel albo a ram caluus vel albus ediscare per accidens dici ur,ta causa filii si par is fuerit S ed scalor. Dicimus quia unaqueo aliarsi cautarum per accidens Cusit diuersa a rauci per se illi tamen accidit & vn: usac eiusdem finis dic resecausetiam illa per se tum eua illa per accidenrum aedium causa per se edificator est,6 per accidens caluum.Nam ratione caluum altera est ab edificatore,& caluum accidit ediscatori . At festinata casus econtrario te habent, quoniam una S eade causa alterius finis est causa per se, ec alte rius finis per accidens. Na tuo in soracii una et eadem ratione dc numerC sit,ueriandi aut quipapiam in soro agNndi est causa per se,inueni edi autem amica est causa per accidens, de lapsusImpidis ac deuolutio deorsum v tin proprio Ioco cosiderat est cauta per se,sed ut transeuntem vulneret, vel ut fiat aptus ut supra eu ledeatur ausa per accidesest quare hic duo sunt fines de eauasa una sed in aliis causis per accidens econtrario unus adest finis de due cause eiusdem simine Ariaturam,quippe alia sit ratio calui,6 alia ediscatoris, quare dices tu generaliter fortuna esse catasam per accidensque versar circa aliquid quod agere institutu propositui non erat,specialisur vero de prorime que agit infinita incerta ac indαerminata. Etenim itio ad lauandum eiusdepotest esse causan viscenditemplum ae aliorum infinito e .Similiter de casu assignabis eius naturam generaliore esse que versatur B agit circa aliquid quod naturalita rationum intentio de sitiis noesinite dicito casuineme magis speciale causamque quinta adcinceria. Primum itam in videmus alia fieri semper eodem modo, Prima diuisio est in his que vel semper de ex necem rate sunt, vel que equali prouentu accidunt,uti que raro fiunt d cu quedam etiam pretet hcetiant. Que fiunt non necessa Jaequiplerutraque casumque raro proueniunt. τ

NAM Neaque talia senta sertum esse, Neaque a formna sunt talia egessi mi

Inquit eaque rato simia fortuna εἰ eata esse. Nahec mutuo conuertunturque raro fiunta

casu vel servina proficiscuntur,N que senum de rasu proueniunt raro fiunt. enta tamen estri5 prorsus que raro fiunt a fortuna esse de aeas Nem enim si quis raro opsoni ualiquod ob inopiam vel etiamsi n5 egeatraIisopsoniuitatum medisse dicitur, qui etiam no inuitus cum emisset conredi .Preterea margarite,lapides scilicet preciosi in ea numeratur queram inueniuntur; tamen ipsi casu non fiunt sed natura .item neque venator a fortuna v enatur, quippe qui huiusce rei ca vera erat, ut venaretur α inueniret margaritasse alia huiusimoti multa sunt.

EORVM aute Oetantalia sunt alia notant gratia huius. Ethorum alia fium

Ioan Gram. L. ii

127쪽

in his.

PHYSICORUM perelictione ,ahand per electionem. Ambo aulin hisce suntqueragra hesiiquonia diuidens eaque alicuius uafiunt meaq is

quoniam inquit. Ambo autem est. Ambo autem in hi cς ει easum inquitcollocarifori a P r mi te natura dc arte producuntur &facta sum.

QVARE ntet Ain hisce ae nonne ario, spleninstant esse aliqua cirracue potest id esse Φ alicuius gratia sit.

in his que ab uiu VR 'R pyra , diti Li sui fato eo alicuius gratia fiant.byllogiimu δ di non a&casus snt in hisque raro Salicuius gratia fiunt, scdcc luis est in hisque alicuius gratia fiunt. S V N Τ autem alicuius gratiaque a mente, di a natura ageremur.

Terita diuiso,diuidens autem id stest alicuius graua in hisque electione fiunt a fit secundum alia subdiuisionem magis proximam idem diuimm que sunt alicuius fana alia a mente q iidem fiunt,alia vero a natura. Deinde diuidas iuque a mente fiunt quoniam ea que a mente tat alia secundum eiustionem sum, alia vero non secundum eicistionem.

Τ ALIA igitur cum per accidens fiunt,a sortuna dicimus eue.

In it cum ea que mente,vel natura producumrmn ex mente vel ex natura fierentprimo, sed generationem taberct.per accidens talia dicimusesse a sertum,cta casu,ceu inuenirem

cunἴ vel arcentum a debitore recipere exigere mentis opum,quando igit rhocst quidem est o us mentis non fieret ex mente per se sed per accidens haberet eueruum a sonum tur factium esse.Rursus naturae opus est simile ex simili producere u ex diu vite dc ex platano platanum. quando igitur aliquid horum simileno produce ridem casu produci dicimus. Ob id ita di direre coguevimus herbas casu nasci que ex non similibus iuxta natu 3 em nascuntur.Non enim semina herbarum precedentis anni temporisve in terra pinsus relinquum tur ut herbas presentis anni sic produca que quanillamina Omnino non habeant,ra' gemunant ac pullulant huius rei initio sunt loca&prata inquibiu vires nascuntur, que agricole connuosia a vicibu; purgant,d tamen in his semper herbenascuntur repullulant,que et podibus calcata multum temporis euola meq germinent, si aute non Fcarentur germinarem herbas.quare si non fuerit id st perspicitur naturalesta duntaxat consequens naturalem apetitum arae impetum,&principium,ad casu fieri nasci diceretur u cum deuoluitur in tetra lapis qui fi ad cathedram.Non. n.is finis naturalisarem si equus sitim explendi causa desisens in bello dominum S constiti pugna at disimo inieriecto ipse liberatus esse sane dicreetur casu ereptus esse non quod finem naturalem obtinuit a casu.sed si naturale Pr pium sitisquebatur.

NAM utens aliud per se liud per accides est, sc&cauia esse potest ceu domus aest quide causaestus edificandiApetinacius inus maut album. Ealiturque vita peris

128쪽

sECUNDUS. 6εret se definita est,ea uero que per accidens indefinita. Uni nasin inita accidere possint ut i mi dictum est, cum in hisce que alicuius gratia id fit, tunc dicitur a casti ueti adipa sortuna. Horum autem ipserum quam habent inter sedisserentiam posterius assigna. bunus.Nunc autem hoc pateat,ambo inquam in his esse que alicuius gratia sent.

Quod sim alique cause per accidens hisce probat.Nascinquit eorum que sunt aliqua per aecidens habentur patet et horum aliquastas per accidens esse. Nam per se proteistus est aliquis ad forum qui postea per accides amicum ab hospitio venientem inuenit. Si ergo quedam sunt per accidens,liorum etiam cause per accidens emit. Veni his que sunt per se interdum cause per accidens tribuuntur,videlicet edium causa per se edificator est. per accidens autem caluus.Sunt autem ut inquir cause per accidens indefinite, di incerte, quoniam edium possunt esse cause album, simum,musicum,&alia infinita, cause autem per se definite certem habenrur, quoniam editi causa semper affirmabitur edificator esse,& nauigii qui naues condit, quando igitur ut inoquit cause per accides consequutur comitannir p ea ait in his collocatur que alicuius gratia fiunt tunc aliud fortuna & aliud casu fieri dicitur. Hinc istam habes cognitionem et sentenam seorundu quam paulo ante dicebamus fortuna dc casum collocari in h is que alicuius gratia fiut, quonia dicuntur esse in his que alicuius gratia agiitur quonia consequatur illa, dico.Lea quae natura fiat & ratione. Hec igitur ipsis comuniter insunt .sid st raro filiae id quod alicuius gratia eritiar,& secunda accidens uae aute differetia sit eose inter se paulopost dicit, quam nos iam Tria sutiximus esse quonia fortuna seqriar comitaturm ea quaeratione fiunt uidelicet,ea quae uolun q coiter raris decrero aguntur,casus aut reperitur S collocas in his que duce natura producuntur. insut ea

CEV argenti recipiendi gratia uenisset deferens sis ruisset. Veniat autem non hu

iusgratia sed accidit uenisse,isy saeisse reportandi gratia, i plerunt, nes necessario

prosciscentem ad Iomin. Quod sonum 5e catas colIoeens in his que alicuius gratia agurar Qq ipsa non sint alimius

gratia ostendit. Quod quide igitur sartuna ct casas no sint de numero eoR que alicuius gratia qaippia facitit patet.Na si qui mutuo accepit & reportauerit es manuariu sibi datum mutuo si huius rei conscius fuisset senerator uenisset. At ob id no uenit,igitur causa accipiendi argetum quam dicimus esse fortuna no est de numero eope que fiunt propter finem sed de numero caussam per acciden qm uenit lauandi gratia.α recepit argentu nactus eum qui reportabat ipsum mutuo datum .itio igitur ad lauanda que erat alicuius gratia dicitur esse causa recipiendi argentum licet per accides erat inq de de numero eope que alicuius gratia fiunt.Na lauandi causa itio fiebat, usa. igitur per accidens, eam est per se & alicuius gratia sequebatur re comitabatur. Veru in codicibus scribitur deferens,& accepturus ut de creditore id dicatur.Magis in primo modo legatur. illud autem sed accidit uenisse idin secime reponandi causa ne plerumv ne ex necessitate proficiscente in locum dixit proficisces pro hoc proficiscentri Neo enim si cosuet o Podera erat debitori uel semper, uel plerum ad locu illum proficisti,illic smerator inueniens illum acce tio uero argentu.Nam a sociuna argenti receptio exaetiol fit si ergo non ad propositu eius qui acce horumpit, quonia non hoc proponens accipere illic prosei lus est fortunam huius proprie 5c eoru cava textus.cam esse dicimus in quibus nihil consuetu est fieri plerum. Si aute erat consuetum debitori pro Tenus ficisci ad eu Iocum n5 est aduentus seneratoris recipientis argentum incertus sic improuisus. At fortuna est incerta 6c de numero que temere fiunt. rum potest 6c illud nem plerunt proa scentem adlocia intelligi& de illo qui accepit. Nam oportet eum qui inuenit debitorem non plerun proficisci ad locum ubi illum inuenit alioquin si debitor inuenerit feneratorem in aliquem locum in quo ipsem consuevit inuenire certe non erit preter spem dc inconsulto debitos rem cum illuc accessent soluere traderem argentum. At fortunam oponet esse incertam Preter spem& rationem aliquid facere.

FINIS uero ipsa acceptio Eucet non est ex his rausisque sent in B, sed ex hisce

Ure eligibilia sunt di a mente fiunt,& dicitur tunc a fortuna uenisse. QRod si uenerit elactione premissa&huius gratia, aut semp proficitans,aut phrunci reportans recipienis non dicinat a fortuna uenisse. Patet ergo fortuitam caussi essi per accide inhiae quam electionem sic is gratia sunt.

129쪽

1gest non esthanarat tu acceptio argenti. Nam naturalia ea sunt que habent in seipsis causa hincceptio argeti ex uirilicus habet causan ,mente insiquet uri ad lauandu acceptio inq arge, ii est de numero eou que fiuiat a sori a & no a catu Na que fiunt a casu in seipsis habent causani licet p r accidens eam habeat in seipsis, & natura est causa eorum que sunt a casu per alcidens quemadmodu etiam mens est causa emit que fiunt a fortuna per accides, quare quea solvina ccutur esse a mente per accidens fieri costar dc non per se.Na ut se habet causa ita esse. Eius qui prosi istitur ab ea re ecotra. Hec itaineu dicat,sonum deinde definit colliges definitionem eius ex hisque demonstrauit.

V APROPTER circa idem mens ecfortuna uersatur, electio nas sine meta

te non est. Grca idem dicit ceu circa acceptionem argesi versantur ratio de fortuna.Verum illa per sessior

i una autem per accidens.

IN DEFINITAS Uinit causas esse eas necesse est quibus id fiet quod ptota.

scitur a fortuna. Cum dixerit quid sit fortuna,stipsa est causa per accidens in his que raro fiunt .eonsequens ea que alicuius gracia agutur,nunc Ostendere u ult omnia que comuni consensu fortune cope tun cosona esse,c ruerem definitioni eius quam demostiauit. Na sertur fortuna in certa at vinde finita esse hominibus quoniam dicimus nobis occulta esse que a fore a proficiscitarii te dicitur cera preret ratione instabilis S nulli esse causam quecum alia que de ipsa seruturdovid Pli, finitioni eius qua demostrauimus congrue copetunt. Dicitiarergo merito indefinita quoniam de histo esse q fiat p accides definimus cae aulpaccides Hefinite incene habens. Na cis p se deria natu finite cenem asseruntiquoniam ediu causa definita ceriam est edificator,& ipsius nauis ille quirali qa ei unaues. At vero cause per accides indefinite sunt,quonia adillum causis per accides esse posa dicat de sunt caluum .simum musicum iunior,&alia infinita. Item accipiendi argentii cuiuscausa noriis na exivit et accip t cause possuntesmetuo ad lauata, prosectio ad templum Salia infinita.Pretereapsio l:bι inuintionis hetauri ab eo qui fodit cause multe esse possunt sessio ipsa actio iundamentors,ci putea fodere atq; alia infinita, ob id etiam dicitur soriuna obscura atqi immanifesta quia est incena iv indefinita cii sit causa per accidens. Na domus caua certa manifestam per se edificatottit, sed q sit causi eiusdem per accidens occulta est, atq: in cognita esse iudetur, quia est indefinsta. sie non ab re dicitur esse crea dc prererrationem, quippe ratio sit eoru que manent Ac necessas rio fiunt vel Vt in pluria us forma autem est in his que raro accidunt ob id cita instabilis appes Iatu quonia stabile est de numero eoru q icmper sunt vel plersim fiat. At id quod raro ac redit non flabile firmam habenar sortuna aute in eoru numero collocatur que raro fiunt. Ite fertur nuria aliqua do n ullius esse cause.quoniam nihil fit a rima in hoc couenit definitioni eius qui diximus liquide cause p se sint χle yprie eause,5 ille que p rectati equi uoce est causa vel falso rauci dicitur vel equivoce,sed sertuna est ca per accidens igitur no proprie causa erit. i . tar nullius fortuna causa est. NI ob id dicimus ea que fiut fortuna sine causa esse dicimus quoniam no h abent per se causem definita de cena,si autem que seriuna proueniut sne causa sunt iure ergo fortuna nullius est causadia si foret causa presertim eoru Mer que fortuna sut quod si nem eoru est causa, prorsus nullius cause erit.

V N D E fortuna indefinita eausa esse uidetur, bc homini inmanifesta. Atq; aliquomodo nihil a fortuna uidebitur proficisci.

Quoniam eoruque sunt a sertuna nihil habet causam retia 5 desinitam , patet euason a indefinitam esse,quo circa de homini immanasesta est.

N A M hec oninia recte dicuntur,quia rationi consentanea sint. Nam aliquod quidem ex parte fit a fortuna.Nam per accidens fit.Et fortuna est causa ut accidens.

rua inquit quecum de fortuna dicuntur recte dicuntur.*5 8c rationi eos anea sunt id si congruuleopetunto definitioni de ipsa qua demonstrauimns atm ex unoquom ud 5strauimus stipia diximus possumus reddere tame q ieruntur in eade.Hec autem eo ma- definitio tui competunt omnia que Scuntur communi consensu ge ipsa.

SIMPLICITER autem nihil, lut edi edificator quid est causa. per a

130쪽

SECUNDVS. 6s

cidens autem modulator. Et profectus argentum recipiessi causa no est professias, cuius res cause possunt esse multitndine infinite.Nam dc uidere aliquem uolens N peti uens, de spectaui ius ludos ta fiagirens.

Inquit secunda aliquid istuna esse causam aliquom.& secunda aliquid nullius. Nam simplicuer eom que sunt per se&proprie nullius Prtuna est causa. Ato accidens est causa eorum

que raro proueniunt.

RECTE etiam fortuna preter rationem aliquid esse dicitur.Nam ratio aut eorum est que sant semper,aut eoru que sunt plerunt. At fortuna in his est que preter hec buta Quare cum indefinita sint ea que hoc pacto sunt cause,fortuna etiam indefinita nimiruest. Uerum in quibusdam qui iam dubitauerit.

Dixit eter hec idest preter necessaria& ea que fiunt plerum, hec autem sunt ea que fiunt in pauciorihus. igitur caute per accidens sim indefinite eorum que fuit, &Brtuna nimirum incinnita erit. Verum in quibusdam quilpiam dubitauerit.

A N queuis sierint cause eius quod fit a fortuna necne.

Quod his dictis querit hoc est quonia fortuna numeratur inter causas per accidens. Et iam dixi in caulum per accidens quasdam esse propriores quasdam vero remotiores & tamen omnes sunt estectius causa, exempli patia, si quis in Brum exeat dc interea cuipiam occurat Gquo colloquium habeat dc colloquiae aliquod temporis spatium immoretur post hac in Arudescedens offendat eum qui argentii soluere tenebatur de recipiat.Quoma ipsa itio de mora inater versandii de colloquendum cause sunt per accidens inueniendi debitorem ena si no immo. ratus esset ocius ad foru prosectus esset qui fortassis no offendisses debitore dc ille no cocessisset adsorum.Causaproxima vul de media nancissicendi amici1 est prosectio in forum remotior autem est ipsa itio. Similiter igitur qirauis harii causam dicimus esse quatenus uiruras id cuius sunt causes undu formam nihil inter est,si quiuis ea proximam vel remota appellemus.m similiter'e Gunt causa secundum fortunam sed quatenus ad euentii plurimia interest,quoniamagis in est euctus ea que proprior est nam recipiendi argentii est et ipsa ino causa per accides s. n. no exisset in serit no Ofiendisset debitore minimein genia accepisset. Uerum magis ci est ipsum interea cum amico colloquii1.Si enim non collocutus esset amissi ocius veniens no inuenisset quibus et ii proprior ca est & magis accessus ad lan1.Inquit igitur no siue dubitatione de his dicendu es Ie.Si oporteat querint cocingunt et Ie cause ut causas assignare , fortunam aure dc id quod a Bautia oritur,res euentii appellauit.

V T sinitatis aut spiritus,aut estus,sed non capillorum remotio. In his ea a pmptior equidem est vel spiritus vel aestus idest solis ardonSed remotior est ipsa

capitis tonsio. Na sit quispiam qui morbo laborans capillos deponat, quum tamen hoc valetudiniscausa non efficiet sed potius deponendi capillum,deinceps. Aut flante sipuvel le caput calesin.Hec enim gesta sunt ab eo no valetudinis gratia sed irte exivit ob aliquem alia v sum aut aliquid aliud negotiandi causa, dc interea solis calore vel spiritu relaxabatur caput eius qui suadorem emittes bona valetudinem recuperet quum in hos,e nihil salutis gratia secerit.valetudini causa ital propior erit aestus no capitis tonsio, quatenus igitur ad euentu rei aliquid dici potest propior mula sed quatenus ad sertunam simplicirer vel ad id quod oritur ex Prtuna spectat,mhil interest si quippiam proximam vel remotam causam dixerimus.

CAUSARUM enim per accidens alie propinquiores aliis sent.

Di Solutio dubitationis, perinde ac his dicat quonia per accidens eautaualiae aliis sunt emactui proximiores. Ueru quatenus sunt cause per accides nihil staterest si una sit moralteraveam remotior.Sed quatenus ad euentu rei proximior est magis causa.

FORTUNA autem dicitur bona, cum bonum aliquod mali cum aduersi quid

meast prosperitas uero fortune cum illa stat magna. 'Quum talista soccurrerit ei qui non sperabat nes preeligebatnprefigebat talis finis dici.

SEARCH

MENU NAVIGATION