장음표시 사용
141쪽
Finale inquit causam . Nί velut s satura sit Brina oportet prorsiu preexistere materia. Ita si hec conclusio fieri debet opus est ut preexistimi propositiones.
E T quia hoc erat quidditas i .Et quia melius est hoc modo non smoliri or Mad substantiam uniustius . Τ
For inquit. Nainterrogatus naturalis mur Socrates sit rationalis. Resipondebit quoniam nec est forma at* delinitio hominis, animal rationale mortale diximus aut e sepenumero hanc caus' incidere simul cu fine. Et quonia hoc modo melius est exempli graua expedit homini magis uti manibus sane instrumento rationis de equo uti quatuor pedibus. Inquit ergo unius. tutu si melius assignandu esse. Veru no promiscue & generaliter ut hoc bonu sit, uel no sit. id e maxime ad cuiuscunq: substantia conducit. In naturalibus itam quatuor eause inuesti de perquiredem sunt .in mathematicis ut sepe diximus una duntaxat is alis. Quonia mathematicus nev materia nessi efficiete perridiculu enim dictu esset. Si hoc tale bonCcirculo adesse
dicerem .s.habere lineas que a cetro proficiscuntur equales tu etiam magis, quia mathematiaca no subsistunt proprie nem propriam habent substantiam,sed cum ope aliorum sint animus ea abiugit,separat,de illis igitur omnes cause perquiriae inuestigadem sunt quibus ipse insunt.
DICENDUM est init primo quidem naturam ex his esse causisque alicuius
gratia faciunt. Deinde de nccessario quomodo sese habeat in naturalibus rebus. In hanc enim causam omnes redigunt.Nam calidum di frigidum & unumquodin tal tam silapte natura sit tale hec necessario x fiunt ac apta sunt
Cum di isset in sermonem de casu ae fortuna natus agere alicuius gratia, secundi1 aut Τ est
quominio sit in rebus naturalibus necessariu,quonia cum primu inest oportet vi etia secundusit vel econtrarum sectandam fuerit necesse etiam est ut primum sit, ut cum materia fuerit talis nunquid necelle sit ut forma sit talis, vel ecotra quia forma talis est an necesse sit in materia talis habeatur. Et nunquid si forma est ex necessitate sequatur materiam esse. Hec igitur sunt ea que ita que effl caturus est AlimVeisi imprimis querit ' natura agat alicuius gratia.Etut oste dat Dane questione opportuna esse in primis contraria ostendere periclitatur de ambitu quonia vis detur natura nihil agere alicuius gratia probat aute exemplo. Inquit enim quemlainodi1 tu Piter pluit no vi tritica huius crescat nem ut alicuius alterius id et est in area dissipetur, sed decis dat st ex materie necessitate propterea quod oportet vapore subeuntem calori resΗgerari congelarit hieme de congela u in aquam verti & denuo in aqua concursum in imbre decidere quo lquide sit ex necessitate adeo ut accidit huius triticu adolescere,vel id quod in area tollocatur interire quonia no ob id aqua differtur decidito ita quid vetat in his que natura constant ut partes animalia alicuius gratia fiant & nihil natura operetur nem gerat, velut dentes anteriores acuti qui apti idoneio sunt ad scidenductu & masillares latiores validissimi ut eunde molant & exarenuant qui Cane no aliqua intentione aliquot fine ita natura constituti sunmt priores secentae malillares auenuent, sed ita idonei aptim natura instituti sunt necessitate materiae accideret etiam huiusmae dentui collocatio sit S ita illi se habeant transi huius rei causa saeti sint in scilicet ariteriores aptissimi sint ad tandedum cibu & masillares ad extenuandum eode etia modo in alii a partibusvidere licet quemn videtur esse alicuius gratia factevt Epar ad digerendu re transimitandum cibu,nerui ad colungenda conectendau: mebra & vene ad deducenda undioe santui. ne ut singule partes similiter nutriantur.Unde in omnibus ita dicendil est. Idcirco inquit quecuoque modo fiunt perinde alicuius gratia fierent ita seruatur, alia vero interire quecunoe no πιά t monsti a Dubitalio igitur hactenus pergiti ei ipse pluribus argumctis ostendit natura alicuius institiuo 5c gratia agere, Se primu ostendit in secunda figura heeque ipsi veteres dirum dico scilicet pluuia animaliu partes de id stenus nem a sortuna nem a casLuproduci deinde per syllopismuhippol circum demonstratem alicuius gratia omnia. Item iri tertia ligura ostendit queda eoru que narura costant alicuius gratia muni quod quide dem5urare proponebat talis ergo est primus syllogismus pluuia singule partes animaliuvet semper eunde tenore e decursum teruant,vel pleium seu ex maiori parte situ tenent.Sed casus 5 fortuna idest que fiunt casu de fortuna net semper eundem tenorem cursumo Sex maiori parte
plerunt obseruant. Na demonstrauimus hee raro accidere igitur pluuia eccuncta que
142쪽
tura subsistunt neque a casu neque a fortuna fiunt. Quod vero pluuia&cuncta que natu. ra subsistunt alicuius natura sim ostendit syllogismo hippote co in quoes struit unum diret, qui c at, pluuia enim ci cincta que natura constant, vel ex quota accidente sunt appello accidens calum αλmina,vcl alicuius grana.Md ex accidenteno lum,ut demonstrabatur luperium syllomino igitur instituta sunt alicuius graua. Quod etsi que natura existut alicuius ina tacta sint hoc modo in terua figura demonstrat pluuia &singule paries animalium de illius gem omnia naturanod ut α sunt, adeo quod si illis datur liceria dicendi oc ipsi latebunis vir hec prostato natura produci ait essequauncgarent natura hec alicuius gratia efiicere sed idipsum est quod in questione proposuimus si quod nazura agit id alicuius graua efiicit. I nde imbres α partes animabanatura stant ac iubsistunt imbres S paries animalium alicuius grana lunt Stubsistunt,na idipium syllogi uno hippoteuco superiore demonstrata est ergo quedam eoru que natura sunt ac iubsistunt cuius gratia sunt. Hoc igitur modo it ilogiutius rapti
minuasioneostendit natura agere alicui gratia secundo impetu gressu pictostedit hoc modo imprimis accipit duas dignitates prima accipit quonia in quibus uiuenitin aliquis finis in quedesimi motus qui qua continuetendatur illum hnitur S sisti hin his etiam omnia que ante me su iuntur alicuius gratiatasta esse videntur,ut artis inlificandi finis est donati ae ficare ante omnia que aguntur alicuius gratia aguntur vllantis tundere,intritum reddere tagna cram poliret aetegulas fingere α omnia alia que in condenda domu requiruntur.S cunda dignitas est ut si questiuarteriatura produci possentnel ipsa natura secus artificialia cocerta qua aptissime editicanda sunt, vi si natura nauigium codere posset ligna caua efficiens ita eade coponeretia fingeret ut modo ab arte fieri solen quo sine nihilsapimus clitius in comiceis recte rarare possvinui. Rursus sique a natura facta sunt possent labantestici dubio ut eade sic ars coderet irinit natura efficit ut homo quod si ut ea que natura efficit ita ars coitrueret& natura artificialia efficem v tmodo ab arie fiunt negi omnino dii crepant. Hee aestur mi dignitam ex quibus osterit hoc modo natura alicuius graua aliqua efficere. Si enim animoalia natura fierent ita costituebantur ut impresenna constituuntur. Et in artificialibus omnia
qui me fine agrum finis graua fium ivnu α m naturalibus cuncta que precedunt fine graistia istus a natura tam rurius si naturalia ab arie fierem ita muneremur quemadmoda impretentia p uitur. Sed ars omnia que ante fine meren alicuius finis gratia efficit ergo re naturarim modo impresentiaca aliqvid ageret utara condiditia aedificauit cene omnia que precedunt me illius gratia assiceret ergo natura alicuius gratiauit.Uem Arist. no videtur mihi cane recteque hoc argumentu fecisse. imprimis quia prima dignitas no videtur inste accipi in qua sic dici.
Tin quibus est aliquis finis in his etia omnia que precedunt fine gratia euitae aguntur quo in o de quo enim fine loquitur Na si omne extremum simpliciter α id in quod recidunt motus dirempestatur ratio salia est.Na ipse testis est qui prius dixit se non appellare quodcunoeextre. e.Sed id st melius est,qua propter acculabat arguebat Euripide dicente morte esse λε
cuius gratia aliquid nascebatur.Non. quia unus quidam est α cominum vitae motus ust, ad morte nem quonia mors est huius motus extremuidcirco cuncta que exercemur ante mortem a mortis tractantur. Nel nauis quonia nimio pondere septa est in naufragium inciderat odia onerabatur,ut in naufragia incideret.lte net poricta quia sunt quidda exiremu preterna: S nnis idcirco omnia que precedunt hunc sine gratia huius finis fiunt quippe natura non enaat inesseter natura nem habeat propositii di intentione procreandi mostra. Unde alia in ta noc modo se habent. Veni si fine no simpliciter extremi appellauerit,sed bonu & id cuius vocatur gratia ipsummet qucsitu velut cocessum accepit. Na querimus si huiusinodi sit finis innis que natura producitur quod gratia cuius appellatur&is hunc si natura intcdens omnia ante i plum emciat eiusde gratia. Veni nunqgcneraliter erit vera hec dignitas quoad secunda incara quo proprie finis accipitur ne* prorsias ea que ab Aristo, dicatur gruum his que rara oestant. sed his que arte gerutur, in quibus eua dignitas vera est. Na cum quida in rebus liciat id costitui ur finis que ars intendit arm cocipit ipsa prosecto omnia que hunc finem
Precedunt ei de gratia essicit.Hee igitur hoc modo sequuntur α vera habentur cetera autem minime vera sunt quonia&si artificialia fierent a natura Seo modo serent ab ea quemadmos Gam impresentia ab arie geratur,attamennoob id necesse est visi ipsa ars efficit alicuius gratia Heria ipsa natura eode modo cuncta efiiciat.Etenim si ars aliqua portenta emeret ante que vumic dramma que ipsia emceret eorum graua prorsus ageret no tamen ob id quia natu a nora
143쪽
turae ininio portenta proreare,quippe talia sint preter natura S peceata deliquia* naturae. ode ipsa ne* alicuius grassa nem naturae finis sum tum necesse est si ars alicuius gratia aliquid efficit . t eoae modo naturaenicit & si apta esciat fieri alicuius gratia. Hec hactenus dicta sint ceteru inquit arte imitari natura eiust famula ae adiutricem esse imitatur enim natura,vt aracta dendi statuas famula aute eius ain adiutrix est medicina. Na ca natura vult verbi gratia excreatnera elicere que cu rio possis ars simul operatur atq: iuuat elisteriis& similibus.Si ergo ars aemula S aditurix naturae alicuius gratia aliquid agit multo masis princeps & exemplar dico scilicet natura alicuius gratia sua procreabit.Sed ne P hoc in loco hec dici venssime possunt, quonia si ars ad monstru fingendia deprimendumqi naturam, imitatur deinde omnia que simulacrum monstiri precedunt illius gratia fecerit iam nccesse no est ut ipsa quo* natura intentione di finesbi statuat portentorii produistione de omnia que ante illa fiunt eoru gratia faciat. Et si penitus
quicquid arte factum condituiesset natura iniceret no alicuius gratia, quid incomOdia viis dii sequeretur quu etiam peritia medicine una eum natura aliquid operetur re huius rei causicuncta efiiciat quoes tame natura eodE modo no efficit. Postremo adducit argumetu quo aperistissime ostendit naturam efficere omnia alicuius gratia. Videmus enim viait pleram animaliaque tamen nem arte necu eonsulto, sed Blo incetia agunte ista alicuius gratia persequi. Nam animalia naturae ut Hippocrati videturiunt rudes inllertiae θ rationis expertes. Porro araneario temere arachneam strui sed alicuius gratia,eu ibi venetur alimentu Scineolat haru rem gratia cuncta que prius aegerat suscepisse videtur. Ite hyrundo non fiustra repo nidum radit.Sed alicuius gratia quapropter paleis strameto lutu munitissime connectit de forma capacissimam
ct muri tu ma tonstituit.Similiter et sunt apes admiratione dignissime quod locu sexangulare sibi constituunt quod etia nihil incassum efficiunt.Sed quis nidu aleionu in aquis postia Mada mirabitur quem aqua iuxta ipsa littora decurres minime euerat multa etia alia de formicis tum etiam de multis aliis ad huius argumenti confirmatione adducere nossumus. Sed quid loquot de animaribus quado in plantis natura cincta inicit alicuius gratia Et enim silia fium11 coopeariendi protegendim ea ala inicit ne a vectias procellis imbribuso ledantur Et eu radices huius finis gratia scilicet alimoniae capiunde procreat easde imo loco α non alto produci statuit ut qua comode ex ipsa altrice terra alimentu haurirent.Si igitur hec natura producta non sorte quadanem temere sed alicuius gratia fiunt consentaneu rationi est ri idein cunctis rebus naturaesitaciat ad textu ergo. At cuius gratia igitur natura aptαno ut sors tulit. Na etali ad hanc caus
redigunt posteaci calida idoneum sit fiuida & cetera huiusmodi. Prima inquit problema hoenobis propositu sit quomodo necessarium in rebus naturalibus collocetur nunquid sorma marinario materia sequatur vel e tra. Et merito hoc querimus quonia veteresneein rate ad m,
teriam dc no ad forma reduxerunt. Veru quum dicit ad hanc causam redigunt ad qua causam induxit dicens ealidii frigidum de huiusmodi alia que summateriales eause. Ad quia inquiunt ealidulate 5 frigidum tale dicit id hoc fiebat,uel quia ex athonis costituebatur de unusquis simpliciter quam materiam statuebant hac ratione causas eorum que fiunt asseruerunt.
ΕΤ enim s aliam causam distant hic concordiam e discordiam, illa mentem,tangunt illam duntaxat d inde ualere sinunt.
Ut nequis dicat Anaxagora tau iam eoru que fiunt mente statuisse & Empedoclem, odium B amicitiam dc non simpliciter tradidisse uniuersum ex causis materialibus ob id inquit. Q uod quamqaliquas causas effcientes supposuerint quanta tamen attigisse vidcntur de his Iesu ingenitura mundi mention e fecerunt, quo rude generatione rem particulariu agerent minime attigerunt.Sed unusquisl asserebat materia quam statuerat.Hic quide similaria causas esse discebat.hic vero modu θ calidum. Hec quot Plato ante Arist. Anaxagorae obiecit quonia que admodum excitauit alios philosophos huius res ignaros causam geneturae re undi mente instituens eo quod res suo ordine collocaras ita mentem occultauit cum similaria causas esse posuitque apud eum rationem materiae obtinebant.
HABET autem dubitanon qnidnam prohibet naturam non alicuius gratias cere,nel quia sic est melius,sed perinde atin Iuppiter,non ut frumentum au eat,sed ne
cessario pluit. Quod enim escuatum est id trigeriat oportet, & quod si e tactum est, id aqua iam iactum ciscendat necesse est.AGait hoc picto frumentum incrementa fusi
144쪽
pete. Si liter&si cuiuspiam frumentum in arra pareat no huiusce gratia pluit ut illud pereat,sed id accidit. Quare quid prohibet partes etiam in natura sic la habere ueluti de
res anteriores quidem acutoS aptos' ad diuidendum,geminos autem latos ait utiles ad cibum tetendum necessario ortos urisse.Nam non huiusce causa tales sunt orti,sed acci dit. Eadem S de ceteris putanda sunt partibus que alicuius gratia constare uidentur. In quibus igitur accidit,ut omnes perinde sint orte ait si alicuius causa fierent ea conseruata sint a casti congrue constituta. In quibus autem id no accidit ea periere ac perdita silerunt,ut Empcilocles dicit animarium ea que ex hominis partibus bovisi constabant. At
que ratio quidem qua quibam dubitauerit hccestia si quast alia similis. Impossibile autem est hec ita sese habere.
Cuposuisset quesita hoc in loco ei rea primu dubitat inquid ipsa natura alicuius gratia non agat,sed queam'du Iuppiter pluit no vi triticu increscat,sed ex necessitate cur ergo non asseriamus tritici adolescere per accidens de pluuia non alicuius gratia, sed ex necessitate fieri.Siquideoporteat vapore sursum eleuant sitnpliciter refrigerari.lte si penitus aliquid fit per accides ab ipsa prouidaia,nsiquid funditus id a prouidelia cognostas questione dignu est. Dicimus ergo caprouidentia uniuersum regat nihil fortuna nelut sors tulit produci euenirem. Sed cunmalis cuius nigratia fieri preterea nessi prouidelia agere aliquid per accides. E st igit in pluuia quoddamma mundi nu.Na obmudi permanetia constitutione motus elemctora in giruorbem fit. Et enim quecunt mansione habent re perdurant hees me in orbem cireuducuntur dico.Lipsa caelestia.Ut igitur dc ipsa elemeta permaneant in Orbe mouetur,quocirca ex terra aqua de ex aqua aer de ex his ignis ex quo rursus aer ex aere aqua et ex aqua terra incissim mutuo P generatur, α in ide ex quo inviu traxere reueriun .Quod quide orbiculari motu circvv ehitur id ab eo de in Heredit. Prcierea quodda particulare bona perpendenda considerandu est.siquide iuxta uniuscuiuis rei meritu quedi taliter ae taliter a prouidelia extrinsecus 'assiciantiar de decorentur. Verum prouidentia per se cunetis benefacit,accidit autem iuxta nostra merita taliter atque
taliter affici & pati .ser accidens igitur faetium est in his que patiuntur minime autem in his que agunt. Quod quide fieri non potest siquide id quod inicit per se agat di id st pasino per se pati
tur.Sed interes, per accidens. 't si Plato inconcione cantum utiles orationes facturus esset quo animo proposito* euistis auditoribus plurimu conducere sperasset quida vero cocioni presens qui alterius negocii in huc aduenerat nulla intenone nullol proposito, inum adductus ut auditurus emolumentu assequeres is sane per accidens utilitate cosequi Plato tamρ per se illi prodesset. ille no adhibita tructione sed isnuna utilitate nactus est. Plato aute ex intentione aede industria n6 nihil auditoribus eorulit quippe qui decreuerat cunctis prodesse qui concisonem audituri ess .hoc quom modo ci1 sol oriretur ut cuncta illustrare .Ssquis aute ad Brumno ut illustres illuminatur ,sed alteri .negocii in P siceres p accido. n. luceret de sole illustrate ac illuminate per se Hoc modo igis miru no est cum suerit aliqua simpliciter prouidelia que omnibus pla&nopaccides benefacere velit,spaccides triticii tortu sivel augeas qi hoc illi non erat propositum ut simpliciter cretaret, vel in area dissiparetur , sed iuxta meritum eorum
quibo ipsa beneficit per accides hec fitit. Vbi igis acciderit ut omnia fiat perinde arcu alicuius gra Textus Ea fietit ea Oeeoseruarens a casu aptissime costituta. Inm sinatura nihil alicuius gra ageretpedaliquomodo istetuna. Hic quidε accidit ita aliquid ab eade fieri queadmodu si hoe ip de imdustria alicuius gratia inicereti, bi omnia que ad salute coseruationem se habet conseruaretur eade etia inqui ut c5seruantur easu ad conseruationeaptissima,sta mecum ita fieti no possunt aboleri perire* necesse est qualia sunt porteta ut Empedocles dixit Boiugena 6 prora viri,Emopedocles vi dixisset omnes speties in sphero misceri qui in prima illa separativi rem a sphero α incipio geniturae mussi antest omnia perstete a sese mutuodis vetat abiungeret nonulla mixta animalia fieri dixit qualia fabule narrant centauros suisse qui ab umbilico verrem vis ad imas corporis partes equi se a retinent,& ab eodevsq: ad superiores.sad eaput emiem hominis habet.Hoc modo dc Empedocles situsq rem speties a sese mutuo lis psine sciuFretasseruit queda animalia comina ἔν duci,quoru nonulla Bouigena de pra viri appellauit.Veru Praviri viatd ea quoru paries lapioresq.c vergunt ad caput hola gie habrem praest interior
145쪽
nauigii parereliqua verosian is abolauhabent.Vndem sphemno sol sim misce colloratur,sed en paruum mi in tu igitur onmia cu abiungerentur ita diuisas cocedebat locis recipiebantur.Et cum in eade- bovis hominet effres aut ad alia ai. res conueniret exseret ac in cunetis ut sors tulit sic fieri contingebat. Quemnque igitur Mnes inquit ita coniun' erant adeo eoiungebantur perinde alicuius gratia uenerint munu& nexe' sererint velut impresentia hominis ac uniuscuius p animalis partes inter se eonuenium conectuntur&quonrasimulecturruntad mutua conseruatione idcirco eos πtutio&coagmentu. Versiquem ira in unu Guenerint edoeta fuerint ut sese mutuo iuuare
modi no simul ad mutua coseruatione coueniant. , t ergo ipse inquit paries animali si alicuius grauano ita costitute ordinatem sunt tamen accidium .hiet k-- --ε,- '
autemnu ita costituta sunt hecipsa interem ut Empedocles bouuena & prora viridiaest. Hee. mquuno ita fiant perinde alicuius benigraria facta sint intereunt neciser Exempla imisH EC enim ec omniaque natura constantaut semperaulpiciunt se sunt. A Τ nihil eorum hoc Ncto ut que a forna cassim proficiscuntur. Nectenim hieme crebro plure fortuito casu uidetur,scd sita sat cum sol est iubea Nerectuma iubeane sed si in hieme fiat. νNel semper eodem modo se habentne v N plerun* igitur fiunta rasu, SI ergo ea que fiunt aut a G2 aut alicuius gratia suis impossibile est hecaut a Dotuna esse aut a cassi alicuiuS proiecto gratia erunt.
Secundus Syllogi simus hippoteticus secunda diuisione imbres enim&partes animaliu vela sortuna vel alicui gratia fiunt atPrudemonstram sileano fieri a nunt ergo alicuius fiunt.Vocat aure casum,vel acriden QP vescasu vel se na aduenit Maccidensincursu siue casu promiscue de semina de casupredicatur.
AT uniuersa talia naturassintdcutire dixerintquiliae dicunt. Estigitur in hiisque natura tant ec iunt id quod alicui gratia fit. QTertius Syllogismus in secunda figura. Hee omnia sunt natura. Heeomnia qued migitur eorumque natura fiunt alicuiusgratia sunt. SV V
pu ET ER EA in quibus est aliquis fini his N id quodptius&in quod dein
ceps agitur huiuscegratia agitur. Secundu argumentsi adducere vultun assumit prius eam dignitatu quasdiximus in ciuia hiis inquit finisest eorum que fiunt in quem motus finitur de a Iustu eum eonti Phis cum cani, que ante finem habentur gratia finis Quhiu . SV0μ'
V T igitur agitur ita est aptu agi, Nutest aptu agi sicinumquodoenis quid obstet agitur.Ata SP ua agitur, itur aptu est illiusgratiaWiueluti stomusta his estque natura hut Mun p heret ut nucisaraecos itur. Quod si ea que natura sunt non
solum natura,sed etiam arte berent dem modo consitarentur quo apta fiantconfici. Secundam di itatem adducit , quoniam si artificialea natura fieretita aptum esset confici. velut ab arte coiicem Etecotraque natura filia si evaarte fiereti ita eostituereturqueadmonsi natura
146쪽
fi nature produceretur alioquin si ita non fierent nem eoseruantur.Uerum id nisi aliquid obest itur aaiecit ob ea aerrata & peccata que tum in artificialibus tu etiana in naturalibus vel ex ipsa teria vel ex extrinsecus accidente fiunt i ergo ars εἰ natura sua opera alternatim emnauruarit ergo si ars alicuius gratia omnia essest natura quom &si artificialia diei it eodem modo aget rursus s ars naturalia fecerit manifestum & ut alicuius gratia omnia eniciat. Ars enim generaliter omnia alicuius gratia facit. Cum igitur eadem natura modo emicrutanquam ars conderet nimirum S ipsa omnia alicuius gratia effficit.
A L T E R V M igitur alterius gratia conficitur.
Idest ea que fiunt ante finem gratia finas aguntur.Nam hoc modo ars omnia operarim
A T QV E ais omnino alia perficit que natura nequit perficere,alia imitando natura facit. Si ergo ea que arte coliciutur alicuius m fiunt, ta ea prosecto que natura sui alicuius gratia ueri constat,priora nant postilioraue similiter inter sese habet in hisce que
arte, ec in hisce que natura conticiuntur.
Alterum argumentum adducit.Nam medicina bonam valetudinem deiectonem aluid earnis restitutionem Operatur que natura agere non potest, imitantur autem naturam fingendi αpingendi attes . Si ergo ars adiutrix naturae est , dcciusilem simulatrum aliquid alicuius gratiaenicit ergo multo magis exemplar.
MAXIME aure id patet inanimalibus aliisque net arte necndiscursu,nem deliberatione taciunt. Quapropter ec sunt qui dubitant ultu mete uel alio quodi principio
Mance. orinice cetera I nuiusnodi aminalia operentur. Procedenti etiam ulterius & impuncis ea que conseruiit ad finem fieri hoc pacto uidentur. ueluti siodes fiuctus texedi
causa. Quare linatura gratiaque alicuius hirundo nidulum extruit, araneus araneam terit,plamedentis bona grauategedorum tactuum explicant , radictis non stirsum, sed deorsum einittunt luinendi cautam nultimenti patet esse causam talem in hisce que tura gratia fiunt ec conliant . Atl cum natura sit duplex, altera quidem ut materies, altera aut cin ut forma ita hec sit finis, graua uero finis cetera tant, hec ea est profecto causi, ius ectara tant. Procedendo accedites Hicatiora argumeta. Inquit,quid enim dico de animalibus rationalis
hus que arte aliquid efficiunt quom argumento diximus natura alicuius gratia agere quum maniicitissime natura in animalibus irrationalibus omnia alicuius gratia agat huius indatio sisnol sunt Aranea himadod similia quem natura S rio ratione operetur nihil tamen temere incas' ip efficiunt. Quapropter nonulli ambigunt nunquid hec natura operisur an ratione queda. Et inquit,quia ipse aio de animalibus quado quide in plantis etia spectemur natura omnia alicuius gratia tacere na ipsa radices imo loco costituit alimenti causa,cum os altrici adam uerit solia aute supremo collocauit ad tegendu dc conseruandu fructus. Ex his omnibus igitur quominio perspicua non est ut ea omnia que natura fiunt alicuius gratia producatur. Sed eua Iterius procedendi. Na cum prius ratione secerit in hominibus deinceps descendit ad animalia irrationalia dc postremo hac via proficiscitur ad plantas . Et eu natura duplex sit alia ut materia alia vero ut forma. Posteaqostedit natura alicuius realia agere vult modo explicare quid illud sit cuius graua omnia efiicit quidl illud sit quod ipia intendit S inquit natura agere omnia graue is e naturalis que etia ac eadem est nature.Dixit autem effetentem causam finalem & sormiem plerunt in idem venire . Quamobrem natura eum agit& cuncta efficit alicuius grauacerie t gratia nature non illius tamen que materia est sed illius quam B am appellamus. Verum cum principio sere naturam duplicem esse dixit formam scilicet re materiam, impressen. tia indicat patefaciti de qua natura sermo ipsi habendus erat quoniam non de natura que materia dicitiar sed de specie erat α tarma dicturus.
FIT aut e dc in hisce peccatu que pet artes cohesutur. Scripsit enim gramaticus norine, c potione medicus no recte porrexit. Quare patet di in hisce lati posse que natu.
147쪽
iaco uin. Quod si aliqua sunt in arte in quibus ia quod recte fit alicuius efficitur gratiat in his aure que peccantur gratia quide alicuius ars aggredinar facete,sed no assequi tut illud,similitet ec in naturalibus erit N mostra peccaraevit illius st alicuius gratia flui.
Cu ostendisset natura omnia alicuius Natia efficere eo argumero quo natura est in his que plerum fiunt x eo quo multa que natura emulantur,alicuius Maiia Omnia agunt, ait ex relia quis. impresentia dubitationes que adducebantur contra antedictu Theorema persoluere vult. Naambigebant sinatura ructa efficere licinus gratia quaderest se umero aberrat α non semper assequitur propositu. Resipondet igitur ad hocMon ob id existimandu esse natura non aetere omnia alicuius gratia sed ut sors tulit,quia fallitur & peccat, cu aliqua do de ars que perspicuo omnia efficit aliculus gratia se numero aberret ob Praua subiecte materie aptitudinξ. Etenim qui scribit cit belle rectem scribere debeat sepe ob cariam que densa est vel propter auaritia vel propter prava dispositione atramenti ab intentione abest 5c peccat. Similiter & pictor eadem lare vel ob mala coloni v et tabule aptitudine in qua depingit.lte medicus cum studeat iuuare de alicuius boni gratia videatur purgatione instituere,vel ob proprietate subieeti corporis qua scireno potest v et ob intemperati aeris iniuriam aberrat aliquata, qui tamen tradidit purgationemali Cus boni gratia eode igitur modo,si etia natura interra non amequitur suam intentionem. non ob id eximenda excipiendam est ut ipsa nihil alicuius graria icere assieratur d cumpli, runci intentione assequatur α qua raris lima sint ipsius peccata ob id credenda est ipsim inealicui us graiia.di cum eque accusandae sint ars de natura cu aberrent εἰ peccent, nefas esset nais tute adimere facultate agendi alicuius gratia,Ob peccatu de arti non auferre.Uel ergo ea secultas vitistii demenda est v et nulli eani detrahenda. Si ergo arti non eripimus , id cuius gratia igiturneoe nature. Sed qui nature adimunt id cuiusGratia dici:ur exemplo empedoclis utuntur quo ille dixit ab exordio nitidi, uigena & prora v iri collocari in illis primis constitutionibus retii, arearundem,argumero ratione probauit. Inquit veluti enim natura omnia alicuius aratia agitnuemadmodu&quando ab intentione aberrauerirno longe abest asua intentione lita quoad
fieri potest illam attingit. Siquide nunq ex homine Platanu generet vel lapide vel ficii. Sed semis per homo ex homine prodiit que si aliquado ob praua materie disipositionε aptitudinem homi. nem procreando aberrat animal prosccto producit de non plata in diceba vel lapide.que si inam animal procreare poterit animali affine proximam inicit carne ipsam. Rursus ficus ficu efficit.
Si aute non assequitur intentione caprificu producit de non quer in nem piceam idest ar tem misera. Ite olea producit oleam. Si aute aberi auerit,oleastru producet εἰ non piru nem popualiam Undio, igitur perspicuum est ipsam natura non operari ut sors tulit. Sed ea que sunt contaderata prodier fine quem si non assequitur. tenta est assequi id st genere amne proximum oest quamobre inquitita si sabule Empedoclis aquiesceremus ut queda animalia fierent a principio costitutionis Bouigena scilicet α prora vixi, ea v tam ratione fierent qua impresentia mostra fiunt cuipsum principia materiale dicoscilicet spe a corrumpitur, quopacto ille etiam ignorauit natura esstare alicuius gratia, cu peccatu ic errore eius ut ia dicebam, asserat non longe ab intentione incidere quippe qui non bouigena prora oleae sita bouinena prora viri fieri asseruit. Hoc modo ital de ipse sciuit nanara habere quanda intentione definita accertam, qua homine vel boue producit & cu eapo aTequitur, proximosenere te affine. dico. Lanimali limopliciter producto contenta esse.Deinceps huic opinioni etia aduersatur.inquit.recur in illis prismis ab exordio constitutionibus cia asserat in animalibus bouigena prora viri fieri no hoc mo do etiar in planus 6c quide magis in his a in animalibus produci dixerit quonia minus in plantis inuenitur id quod alicuius gratia dicitur quam :ri animalibus propterea quod etiam in animalibus is a&sipecies magis composita est 6c ordinata oportet autem in quibus minus alicuius gratia apparet in his maxime aberrare.Sed hoc no fit in plantis cum idipsum dixi men5 Videtur o nem in animalibus aberrare cotingit. Quamobrem ii qui ex his naturae adimunt id cuius grana appellatur,seipsos magos redarguunt quam naturam inficiantur.Quod etiam aliis at . mentisdeinde confirmat. Si autem natura omnia no efficit alicuius gratia cur mox non produis
xii hominem sed primum spe a deinde earnem ac deinceps aliud atm aliud quousqr precogiis tum finem adepta fuerit. Qua enim derivsa non prius emhrione deinde sperm emen in prosducit. oenim alicuius gratia institutus est. Quapropter si aliud ante aliud ordine quodam suscipit at* complectitur 6 nunquansmutat ordinem antesi id e Bintereat perspicuum est,s
148쪽
neri&ipia euncta saeuigraria efficia Uerum ipse empedocles totigenum primum qu qiuim apud ipsum nihil liud significares spe a semeno genitale ouum generali 'rationem eius in P conuertitor α st producitur. Na apud ipsum t penum s Ita utra ac , naturam cotinebat. Siautem toti num rimum: mi α β , g onimal radi plantarum fi Quod si h conce ur agu. Siquidem priora sunt gratia posterior . Quod quidcm igitur di am im me quis no sereretur,quod quamsi dabimus fabulam e pedoriis veram esse α in illa prima constitimone quedam animalia bouigena prora uiri constituerentur & in totiae. -qWςM-dmodum etiam portenta fiunt ex semi legenti offundantia vel desectu upto,quapropter natura boni gratia totigeni actione ac munus stust o λ id ex cu ipsum corrumperetur. Item uit qui eripiunt nais
iure id us gratia vocatur, longe prius naturam ac naturalia landitus euertant letolos alicuiusgratia, o teteret quodvis temere a quouis nasci ait proficisci. Quod age Videratur,ut inqui eo quod non pemplumnat
I procrearet omniasidealicuius gratia faei diptatem in ἰη0Π uium erit,quonia ipsis opere ecium erat ut simul perspicerminem artes quiri ex consilio effarent quoniam consilium eget prudentia. dc qua ari ex cotalit se aut quepuim alium non ut artisex consilium suscipit sed velut ignarus amf. quoniam oratione proficitatur petit adeonsulendum. Aruseiani consulitiat et Iignarius si ligna cedere polire adaptarem voluerit moeedifi in dum foret quamobrem, si veteres adimunt nature munus agendi alicuius gratia Propter gratia vocatur, par effvrnel narure hoc negent.Sed quid aio de artibus quandoquidem nem silio.Siquidem Ysilium ridicebam ob egestatem prudentie suseipiatuitainime igitur nature quoniam no regitur consilio eripiendum est id st cuius gratia vocatur.quoniam idipsum neo amnem dii o artifici tollitur.Peccatum vero ἐt & in que arie conssiuntur eum duo humo sit Ilut perspirua ae manifesta silentio exordinar solutione. Si ergo quedam in artibus cupatur rem multis videmus artes redie agere de assequi id euius gratia de in quibuHique etiamne dum. ru si ab intentione aberrauit utim ob aliqua causam fallut orira liquem finem bonum attingunt
149쪽
ET in primis igitur compositionibus ea que partim ex hominis partibus partim ex
uis conliabant,li non ad aliquem temunum Memue Poteram peruenire,aliquo suis principio perinde ais nunc semine la iactato corruptoue fiebant. Ex his igitur inquit manifestum est h uim di bouigena prora viri apud Empedoclem siquis coceclaret lahuia di si ad aliquem l minu linei peria ars no poterunt.uad forma aliqua persectam quocii cadeficere cessaret aliquando opus erat,ex Principiolpibrum de semine toris rupto hercvnde nev durare Pmanere aer t.Quodsiderita nuc in Oitu ponetoruacciditi
i PRETEREA primum semen necesse estorianar, sed non animalia statim. A
ipsum congestum quod primum oriebatur,semen nimirum erat.
Nisi alicuius gratia cuncta natura seceret cur eius Paeatio Ordinata est tu seriatim alia ante alia suscipiat , alioquin eam sine semine animalia stMim producere Oportercilia ergo primum assumit seme genitale ex quo deincepScarnem efiicii α deincess hoc ordine vi ad forma pei. sectam ad quam cum ipsa peruenerit,ceterum motu crisat ac deficit, perspicuu igitur est ut ij sa omnia in finem gratia finis susceperio, alioquin cur cessat quietorque sorte in mrmam humanam vel equinam de non continue ex eo atquid aliud mouens id eniciat quod consequi debet.
PRETEREA in planus etiam ipsis id inest quod alicuius est gratia. Minus avis
tem est distinctu ac manifestum,hebant ne igitur eκ bouis partibus ac hominis animalia, sic di ex uitis, oleel partibus plante,ac non licbant,est enim ablurdum, at oportebat in men si in animaliu scnere illa hebant. Preterea di in seminibus quodvis sine ullo diseri, ne heri oportere. Omnino autem qui ita dicit ea que natura constant, que a quodam principio quod est ipsis continue moumuir, Πῖ ad quendam perueniunt linem.
Hic quodquidem dixit aduersatur opinioni de obiicit. Quoniam si minus in plantis alicuius
gratiam uenitur si in animalibus,ta in quibus minus mumitur id cuius graua vocatur in hi magis oportet monstra fieri.Cur ergo non asseruit empedocles ut in animalibus bouigena prora viii fiunt etia hoc modo in plantis vitigene priora oleae nain t Si aute huiusimodi portenta mplantis non fiunt, qm hoc asteruisse non videtur, igitur ne* in animalibus hec fieri nascim deis hentiNel mini est quemadmodu in animalibus quedam Portenta nescuntur ita fieri in platis Veru mmus apparet id st est preter natura in planus qua in animalibus csi non ita sint distincte dearticulate* ac secade ipecies in illis quemadmodu in animalibus. Na in quibus est tenacissi. me λrma in his etia patii perspicua est mutariossit quemadmodu alibi ipse inquit. mortui masnum nemo diceret mansi esse nisi equivoce ut lapida vel depicta, quoniam plane interiit is aec actio eius.Uerumtamen quispiam mortui came nihil minus vita habere existimabit pro eis rea quod no plane v idet isma eius acu sum que uniuerso animali preduit post morte corruptuquod quide usuuenit quonia similaria in sim magis materialia pura sinceram in Q a non habes. Eoae etiam modo plante quonia materie v iciniores sunt si animalia idcirco forma obicuri rem occultiorem habet.& in trii mutationibus earu discrimen n5 apparet ut necu in carne mor. tua ob id ergo non videntur fieri mostra in planus. Veru hoc argum emit minime ad re ipsam attinet potissimu tamen est aduersus perlanam empedoclis dc in his que narrat sibi n5 constat cuportenta nata in animalibus asserat in plaus vero nequaq, ea fieri explicauit. Atqui rationi magistasentaneu erat ut ea nasci in plantis assereret. Quod si nascuntur in plantis obticuit. Si verosiluit quonia non in eis nascimtur equidem absurduest,quonii in his formis que magis synceis re pureo habemur oc in quibus magis apparent alicuius gratia ac naturae prouid a in hisret sors tulit, ea fieri dixit in plantis autem minime in quibus minus apparet naturam omnia agere alicuius gratia .sed sermo ille verus est quo in viris. id quod preter naturam appellatur fieri discimus.Verum hoc illius causa quod cuius gratia vocatur raro occasu commuitur ut etiam inanibus commItti solci id quod preter artem appellatur.
AB unoquoque autem non ad vindem, neque ad quemvis, attamen ad eundem
Nem ipse natura plures fines efficerepo est rus plures nature unam eadems solana operatur α
150쪽
tur de perficiunt sed in utraquao lamia definita certaia: habetur nisi quis extrinsecus impediat.
Σπω .diueris animalia copulam usus equu Saseram ad producenauunum que piocreat ex duabus i peciebus una attame α in his prouid a nature admiratione dignissima est cu huius is modi animalia ad procreanda sibi similia,in recuda orbata* producat ut discas ct intelligas que cun* ad ipsa procreatur nullo externo v rgente vel impediente hcc ipsa optari Roma tinem ais e qui,qui iane est ipla sipetieru luccessio. Sea quecul hoc modo no fiunt mutilata mancal sunt α neis omnino permanent vel si permanent naturalissimu finem no assequunIur,quanil. Synodus re copulatio eorum sit que assinia proximal genere sunt di no eoru que longe distant.
AT qui id cuius gratia seria fottana etiam P tanti
Quoniam demonstrauit in natura inueniri id st cuius gratia v ocatur α Ipsum finem habere cuius gratia Omnia efficit, igitur inquit in Ibla natura vel fortuna inuenis id quod est gratia alio cuius α id cuius fratia omnia agit. Unde asserit etia in lartuna illa in niti v erum no per se sed Per accidens.Na si quis ex hospitio proficistens se ablucrit no huius gratia prosectus est ut lauao mur atramen fiebat lauatio alicujus gratia per accidens, id ergo quod appellatur alicuius gra tia per accidens di non per se in Prtuna inuenitur ut etiam superioribus ea plicauimuS.
V E L V TI ditanus hospitaein forte fortuna uenisse,iotuml abiisse, cum id egetit,
quasi gratia huiusce profectiuino huiulce autem gratia uenerit. Hoc autem deperam des.Fortiana nilca per accidcseli, ut antea Guilius.&dcu hoc semper fit,aut plerussi,no per accides noe fortua dicimus csse. At in naturalibus lit senap si iudit impeditat hut.
Scribitur etiam redempturus loco huius Iotu abisse v t si quis ad ciuitate accesserit qui alique vinctum inueniat,que soluat libertat, dicimus profecto ipsum accessisse utillue vinculis eriperet qua a buius rei gratia no venerit v erit ira euenit perinde ac huius rei causa venisset. Na cum iret aacertanduinolimpiis certaminibus. Et inuenisset Platone vinctum introque cuibi eriaretur liberauit dicis no eiuste factionis multas in olimpiis certaminibus victorias amisisse.
ABSURDUM autem est alicuius gratia fieri non putare,si id quod mouet no
uiderint deliberatione premilia mouere. Nam di ars non deliberat. Etenim si in lignis retruendarum nauium ars inesset, perinde vi natura faceret natam. Quare si id quod alicuius iit gratia ut in alte,dc in natura profecto incit.
Absurdit inquit esse si aliquis existimat natura non agere alicui gratia quod illam non viodent deliberare consilio p agere, quonia nem ars deliberat. Si ergo cogitaueris artem condendi naues ligno interia inditam esse quid plus ipsa emceret qua natura facit que abs v cosilio agit. Non enim ars siderat quia in homine est Sed siquis ipsam ligno insertam sine homine comoplatur eam nihil plus intueberis faciente quam modo extrinsecus operatur. Ut igitur modo curatrinsecus sit omnia alicuius gratia emcit, prosecto cii fuerit ligno indita insertali eode modo
operabitur, perinde ac natura omnia in naturalibus emcit alicuius, gratia cur ergo naturam Ginsit rebus naturalibus eodem modo impresentia agere non asserimus.
MA XIME aute hoc pateti quispiam sibiipsi medetur, huic enim persimilis est
natura. Quem ita sint patet natura cam esse ait adeo,ut alicuius gratia faciat.Nuccosideradu e utiu necessariu ipsum ex lappositi , an. 5c simpliciter sit in ipsis rebus nature.
Quonia statuit artem ligno inesse uti piam naturae simile redderet proximu eius simulacruadaTns utitur eo exemplo quo etia prius usus est, in artificialibus. n. medicus qui ieiplum curat est nature persimit is quippe qui principiii ianitatis in seipso habeat. veru accidit eunde quι curatur simul med caesie. Nunc consideranda est. Utru sit necessarium simpliciter vel ex suco positione. u duo essent questa quae ipse proposuit dc alterum explicasset hoc autem est natu raomnia agere alicuius atla,mapresentia ad reliquu proficiscitur quod sane erat quomodo in rebus naturalibus necesiariu collocaretur.di quid simpliciter oc quoda ordine necessario prius svuatur secundu posterius p ac tertia α ita deinceps,ut in celestibus videre licet.Na necesse est P eram ex ariete sensim succedcre in tauro & ex eoete in geminis di ita deinceps aliquo de nios rario ordine cupostmora prioribus succedam. Via non hoc modo asserendum est necessis