장음표시 사용
91쪽
iniciens,&sne in idEvenire, id recurru ad diuisione principaeru, didiuidit, quot modissim
principiata in re hanc scini princ pioru diuisione.i rincipioru quina iunt Pioxima inime. Sala,quedam vero per meat ite queda iuni P r te, queaa Fer acclius. Hui ius queo simpli. ciaci queda coposita,echo cuneia vel actu,aut potiara, quo in linoaci uoui mone ac male. In prolo tia inuoluit, de de ipsit dii putati item hic disterii de reliquis olla causis,ac ac totiutia calutago idZ explicat quo sint caute quorii iura cauiae,qm et nonnulla ruit a caua,v ei tortuna. Eit ig)x Vt breuiter dicamus horum duoF libroruintentio agete marcita octoim lea in primo ubinpotius de materiaqdelirma visputatum est iniectanao aut magis aetOrmav ae materia, aede reliquis ossius naturalibus quae per te dictitur caulae, ci Per acciden Et tande principio huius l:bra de Qrma agere instituiti eit, k qi ivvidicina tot ma est v naviculuit naturam primis dissςrii quid sit natura.Vt igit inueniat quid sit natura . t μέ ia quo re natui alesa non naturalibus ditietui. Nam quatenus naturalia dilier ut a non na ui alibus, hac cione iuni naturalia. Idem fecit in libro de anima, ubi cu voluisset accipere quia sit anima prius quesiuit quo animata ab innanimatis distarent,& id esse anima tacu quo aifferunt, quoda igitur dirierunt
res naturales a rebus non naturalibus, qm naturalia vicient in tripsis tui mura ac quietis ii here principia.Naanimal sacvmouetur ab aliquo extri hieconomQuctur, i edinteipsis habet id quod mouet. Ite innanimata ceu lapides in mittunt deorsum non ab co qui de tui deorsum seruns,quippe qui duntaxat lapides praeeipites dedit, sed in eis claudit v is naturalis oc mo' mentum quod ipsos deorsum deieci.Ita ignis a rium si damnat, tuapte naturaturium ducitur & fertur. Unde cu tande elementa ad ita v niuersitate perueneritu ac illire uia Iumntpro prius in locis suapte natura quiesciantives e naturalia non mo in seipsis obtinetprincipiu in ius localis sedet alterationis de auctionis.Nam id quod intus auget est terra quae viii urn trimento, de secundu qualitate est transmutans ex nigro albu, vel ex magia stimo magis calis dam,v et humidu α siccii essicit. Quintis. non a quada natura extrinseca ed a natura marci quae vin cibo ct nutrimento alter ur&augeamur patet,qu* et cum cibum languine conuertit & ad unaquam p parte illu mutet de diffundat alteratione vias . Sic igit cuncta naturalia habent principiti motus in seipss. At non naturalia, ceu quae ab arte fium tam motus exterita
obtinentiNam lecti ta externa est faber lignat ius, quippe in ligno nosi ciqucelesti edificet codatsed extrinsecus estTode et mo qui domu extruit,ac ipsam ad tale forma deduchedii ita tor est oe opisex externus, si ergo hac rone naturalia a rebus no naturalibus disseruet eooipsa naturalia habet in seipsis motus quietisv principiu, α quae me fium c trinsecus principuit, berit,vides igitur ut natura sit hoc principiui motus & stationis.V eru natura no est lolii principium motus,sed et quietis. Nam ipsa quippia mouet ut ad formam redigar,firmat aut de mais Adume net ut coseruetur in forma.Traditios hic definitione naturae quod ipsa ut principiamotus de optima quietis in quo est primo perse&no secunda accides. Quies aut apua me non solum intelli declara. genda est ea quae cottam diuidie sidet ipsa statio de immobiluas, quippe natura non solationem sitia quietis quae motui succedit, sed et cuiuscun* quod semper manciail immobile est, ut quietis. dicere solemus de immobilitate cenm , di cardinu polorum. Haecigis est dehniuo ut naniran5 Duo sit solust pnnopiumotus sedet quietis, qm ipsa qued si intendito coniectaruψoriai simplici caeli mii ter ob id ipsum natura mouet ut moueans mobilia, sed et ut alique fine dosorma attingit, dim poli ipsa ad hane tedit iam adnimaduertit. merito quamprimu ad hic deducta fuerit mobile quia articus iam finem assecutu est, quiescetα stabit vicoseruetur in eo propcer star mouebatur.Adaecuti εἰ antar primoni & anima ronalis mouet animalinc talis est principi u minus non externu, sed eodencusu mobili intema insitum, quae in primo non mouet, sed per anima irrationale quae et primo distanta mouetanti halnifieost natura est. ciuit est quae pri momouet.Namstiis mouet ad alia polis Eo quoddiue ille sit visus, siue auditus siue aliquis alius sensus,quippe nos quum aliquid intueadiaci per mur ad ipsum moueamur,sed n5 primo vitas aspectus p animal mouci, dico aut primo idest
23 gra/ proxime immediate . visus prius vim appetendi ciet,ipsa deinde naturales retias excidus h:s taliquae postremo animal mouent Si ergo newanima irration is primo mouet animal uti ergo γη to magis neq; r5nalis quare de si anima tum ronalis iam distrationalis moueat.ato sit ca moalis dicam uens in ipsis mobile in quia no primo mouet animala. proxime, ob id animano est natura. Ita sic node nauis habet in seipsa id quod moueti ubernatore,qui ipsam ciet. Vineam remis temonem aliis ceu mouerq extrinsecus mouet nem est in ipso temone mitia motus ecci,sed in gubematore. qui depolis mouet temone veluti quota instrumho navem.Si ergo natura organo instiumentove quipoctaue pam mouet nipsa :nest eis quae primomouet Gubernator aut noeshin temone, talexi
92쪽
naiamou siquide ope temonis ipsam cieat qui extemiis est aut salte assintrari noro: erit,ut anima animi altu quoanimalia sunt,n Iur sititam si motus animaliaquo animalia si nona sunt anima est in primo oc rum lacundu a des est in eisde.α non solii in aram risiphera eliasiin sedet animaliata simpliciter animara,igicipia vicit esse natura, nisi animata quo anis avi. Immata minune naturalia appellare debeamusι Erata ea vides omnis anima praeter ronale esse Nam in natura,quippe quae Proxime ac immcdiate non mou tnMuralia, nem dici una polit primo mobiles mouere. Nam ituellectus viil cogitandicii immobili cst,mo sed no primo, quausit in ania sur, nemmaronali. Adiecit quoip per leoc non ictu uamdes,qm messicus cum egrotatvisitapsi re de polis .stituit sanitate,no quatenus egrotat in ieipso habet Prinoisil mouedi 1 ad sanitate sed per acci Zodiacidens quatenus accidit ut meaicus sit qui egro t. Quod Maon quatenus egrotat, net quate, quarenus ianas in septincipia lanitatis mcdicas habeasex bis patet, no semper haec invicecon haec ab veniunt,&cocurrunt virino quacu. curatur in is retine. principita sanitatis,quare per accides astronos medicus icipium curaticii militerci liquis auer RMIO inuenies speculationes α theoremata misi sine P re ieipsum moueret.Detauio igit natur*baeces ta addubitati Adignu est, qm Aduene haec detinitio no explicat significat*quid ii natur' lad potius indicat actione naturae. Nortin. qd iste quid est natura didicimus eost didicimus ipiam cisse principiti motus di quietis.sed didicimus dicit qssi quid efficiat natura.Ut ergo ei uide substantiae definitione adgnemus in hunc modu dicendu inuenio cit atura est queda vita uue vis quae o corpora diffundis erigi brmatrix α gubernatrix prim Arist. inopium morusta quietis in eo cuia aperie prim9d non secundii accides. Quod aut natura libro deno molamurrat e gubernatri leta et inanimat' pM Navnuquod habet vim naturale historia quae Giungit coieruati esse,quippe corruptibi ex inn5em quoties in participaret aliquo aialiud conectente occoaptante ipsin a patet ut quemadmodu forma in anim M.qued clarissima cere ani aestua et est naturae Pindenua. Patetigit α hic,qlli definitio coprehedit de ipsam natura anima. ma ronatorum quae anima est.Nam animat vita nihil aliud est uanima. Dubitarn aut aliquis com Iemnontra diffinitione naturae, quo dicimus ipsam esse principita Ius& quietis, siquidem caelestia ee nati, retcorpora naturalia Fiam piumotus 5 quietis in seipsis habere minime videantur, ram ubi quippe quaesemper moueta, vides igitur haec de tuo no mist naturae ctis esse,immo etia mouet 'iuuersitates elemento elum immobilestea ignis ina ris loco n5mouefacii duntaxat quie qonem.' sit ac mane quippe ordicularissit eius motus ac proximi aeris,qui si ematuralis est, ct non no alam naturalis,cu circi, agatur corpos caelestia circvductu Quod vero propria rone uniuersitates irronale tinmobiles sintsx reliquis duobus elemens patet aqua.Ld terra,quae ut tota immobilia sunt. imo opinquare si totalitates uniuersitatesve mobiles sunt. quo ergo dicimus natura esse principia mo. positu stausta quietis. Dicunus iussi adhocineaelestibuspiertim natura non sola esse cammotus, stit ipla sit Et quietis. Nam totalitates Scentra ac cardines pollue manen qu stationis immobilitatius naturaca est ipsa cauestivi natura. Ite quia aliquomsi inerespiciens mouet miluassequac que assecu ite in Itata quiescit. Caelestia aut temper in sine attin principio sunt,quippe quodcum momentum sit bro de Principia&finis reuolutionis. Solai.m existat in ariete qui possias circuitu redeat ab eode gnat iniden ac rutius principiti alterius circuitus faciat, ne hoc mo vntiquodo punctu eruptin alatium quilia finis sicet dicendii est pacissius toti s d orbibus, quare si illa sunt sempinsi, Ialmelle Ded nunqdesinat nem recediit exeuntiabillo,sane hoc minio diceretur quiescere,&nuna istiua vea fine recederealienarii quare nauua in his novilii est caminus, sedet eiusmodi quietis qua ni re exost per caelestia sumin fine. 6 in eo quiescui. Ite dereliqui elemetisdicia de uniuei sitate ignis trisecus terreo reliquom,quae desivit ora secundia locum no moueatas a sua natur atrame mouetur sed alias minualteranotus,cu callisa vel rigida fiunt.Terra quom perininat. Na de si uniuersitates uno educi ex alterationis motu definito certo p simul tote no alterans ut singulis partibus alia. Cato alia ali seminerer alterata rota uniuersitas alio traiinutata erit. At siquis diceret elemera extrinsecus habere cur ergo mali erationis videlicet Sole. Scito quod ne animalia motibus naturalibus mouerens sine rio natus te, nem sine illo esse possiunt sed ut in animalibus est quedamouedica, et ac5uersione rae enita solum sito orbe extrinsecus adiuves Acet est in elemetis. Na si insituscalor at* alii motus naa Tuvero riuales alteris uiuxtat ora circuitia. trame natura esse diuersitatis motu animiis camia rosideraeimus de alterationa eius. si aliquisnococederet tam motuum qui alterationes sunt.in ipsis haec lo
Hemetis este salte perspicuo est motus localis in in ipsis. Non.n olum motusi qui sunt in uno ea quia quom natura esca. Possumra et definitione hoc mo intelligere.c st sit principium motus vel meliora qui is ves ouersRq' in rebus naturalibus motus de quietis natura est cadiae sim viram in sunt in codesilaedantuat aliau.lte aliter dicimus Fu in uniue libus elementoru natura est prina hac re,
93쪽
opium motus uel quietis secundu partes.Nam omnes part elementope suapte iratura idonee
ne*natuciliate liquide quα natura habet iubiectasini,uc haec potius in iuuiecto linculis ita quare lamis colus esti cundu naturari habens natura. Alia quini conitia natura dic 'M de illo quini habet naturi,ac de eo quod est iecundu natura. Exoravit tua mens inquia ea fatemur constare esse quae natura qu*iunt animalia α paries ipIn illic iam dicit Aristiqua rati in ide redigit id quod naturaeitisi qui deam de citate dicaci vel uexacuus explorauu dicere possemus, quod est secunda natura a taxat de actionibus perfici hus dicitur,sed id quoa est natara dicii ci actionibus perlicietibus pertactius de hisa vico,q- a nanua proo' ficii cuntur, in quibus inuenit id ui iecunda natura dicit,accis iubitatius,oc limpliciter halamiuabus natura,ct a natura emanatibua oc non extrinlecus proauctis, quail Pter naturae inteatu Efierem,sicut dicimus morie naturale,α natura corpus egra, ac tenectine morie naturalecite. Item dicimiis ea esse natura quae diecundu intentione naturaenunt, ita imbecillitarem
corpo e & er natura accidunt. Querimus aut de tuo u est couerpter natura ceu de monitiis Prodigi iii,ac de leuibus corporidus quα Her natura aemium terunc nunquidi pia esla matura dicere oporteat vel ne. Et si non nMura iuntquecunt fiunt P. natura, an ara, vel catu, vel tone, vel mente,aut simplicuer alio modo iner natura. v nde multi quiae ac clari interpretes Aristiarunt ea quae tum Prer natura esse natura, quipρο ars non iniciat monii , neq; i Saul mens,lbla igit natura haec fiunt. Nos igitur adhocaicimus, cunatura habeat meipium γ' im bonum ad quod respicit ccirco habra ei certa detintino opera. Nam i P r auo oculos in homne dualu manus, α alios viali quodi certii tacetinua facere vult. Atqui ipia Pier natura indefinita incertam habens,quare quae iunt Her natura non sum natura,siquide quae natura sunt certa deter natat habeanc,α ea quae iner natura fiunt ullo ter o lint coititura iacerra. Item quia ars naturi temper rio vitibus imitas, de qua nos videamus inartificiariis aliquid tum me,tu et iner arte fieri aliquom quid ita aliua iequis A si hoc inuerum in anitici obus,ita in naturalibus asseramus. Duam itaq; quod scientiai plam arie micuare coniueuia
mus,ceu aedificadi ruis, vel quanta aliam opus artis elaboratu me. Nam sepe vicimus alia Vid mio simulachru intuetes illud recte Pulchrem elaboraria α nctii magnil ane habere,qin igiemostra qd est secudu artis principia recte elaboratu arte v Manius,igie coitat ut id quod non iecuna& viole . dum arte elaborani erit sed ut ista nitit a quovis non opificeviter arie appellauu Si ergo intia sint me quippia aliqua temeraria artis professio effici ergo ut senisci ars ita se habebit natur igia natura tur quod est prer naturi non erit natura, hoc igitur modo vides coles in rom,ut quin iunt si preter pro natura non sint natura.Uemnet haec simpliciter sum Her natura, sed in natura particula natura. ri haec sunt Her naturi & non naturaan uniuersali aut itant natura Sucundu natur: a paerululum licularis natura via forma intest,n via priuatione fugit, iccirco in natura hac hominis monanon est nem natura est ne psecui unatura, sed in uniuer natura,quo non situmueris pree Ater na. naturs,sed natura,st secunda natura est.Nammostra rua totaipia natura, quae materiam tuta unit subiecta transinuta si inepta rudem efficit ad recipienda particularis naturae finitia .verbi
uersa si cesinens a circvductu caelestia ita affectu at di situ ageret aliquid ultra in materiadio opinio minis Mignces ut fieret inc5ueniens indispositam ad susci du formi,u natura illi immitea inani re ingererem aWa est. rura humana sua tructione patiundi homine materiae impaludia cheoru. nemiiustrare Aesieravnivcrsiuim naturae est secuivia natura, quippe ipsi nequeat aliquia
94쪽
esse naramae nem corrumo est seu naturam,siquide gnatio est secundum naturam.
Nam cum ortus e inieruntanariaram,inremis quoi necessario erit secundu natura sis
suidem unius Mario sit aberius corruptiO- Hamur quodam ex lo quo pesspiculi sit bifida accidii in his quae fissimi naturam.Nam ponat quis citharraus qui tyr iuxta quem
vim mentari, de Maliqua cantilenam facere incipiat,&quida exunnsecus qualdam cordas vel ora extenuet,sive ut proximiore epita viam pyra humiditate vel siccitate cotinentis affecta in ea corde ex suo teperamento murencscdeinde citharedus digitis cordas sic temo' peret, ut quelibra concentu de sonii amficiale reddat M. perficiat,siquide corde iuxta cremam proportione ordinate de coaptate fuerint. Quemadmoduigitur hic citharedus lyram reuistit reipum pultat viam idonea est sonare fi materia minis subiecta cantilenam qua cithas redas pro iuuno perficit nec reddit,sed quedam rude incompositu non artificiosum sed inis definitum efficit radicendu est de natur Nam cumateria formae humanae subiecta vel cuiadam alie λrmae animalis a circunductu caelestiata colunctione fit inepta dc no idonea, accidit ut actio quae ruinea peccat usitat error, α sicutiona que fecerat citharedus ex inordinata cithara dicimus n5 arte,nel secunan arte fieriosi ab artifice sit factussc et quae fiunt pter naturam non esse nauira,nem iecundu naturam asserimus, nem fiunt iecundu cenam definiati Φ proportione naturae.Verutamen si ea coparens ad uniuersi naturam ea produci natura sermabimus, qm secundu naturam est uniuerso ut quedam intereant re corrupanc cum alia sunt,sici ob niuersi motu corrumpiceouenientia subiecta plexioni materiae animalis, si alia ob ineptitudine eiusde no susciperet forma naturale, sed quandam aliam incono fruam ac iudefinitam iuxta aptitudine siremere sortires materia. Cetem ad textu. Eorum quae iunt quedam natura sunt,queda ob alias causas. Non simpliciter olum quae sunt sed vel quae fiunt de eomipunc vel olum naturaliv,dc mye quae fiunt circa naturalia.Et.mquae fiunt anesca casu circa naturaliacosistunt.Vnde Per alias causas intelligit artem fortunam. voluntatem sum,ra nemo mentem
rina, rem, nis,aere aqua. Haecenim ecliuiuiminii natura esse dicimus,omnia is,
rem quae dicta sunt ab hiscae quae non natura constin differre uidentur partim es qui est in loco, partim auctionis ec diminutionis.
Panes adiecitqi non ut se habent artificialia ita se habetnaturaliadrum naturalibus tota de panes eo e penitus natura sunt,ceutoni animal natura est, di manus pedeso similiter, de non sola paries dissimilares,sed et similaresint non soluhe, sed et elemeta quibus ipse constant. Et simpliciter ea quae natura sunt,eusunt siuepars, siue elimenta sit promis natura summis 'di tificialibus auid si tota artificialia sunt, ut domus lectica, abacus,atramen n5queeunt partes sturi eta artificialia sunt, quippe ligna dc lapides quae sunt,partes domus vel potius elementa artificialia dici nequeam, ted naturalia.Non viniquod hope in stipso retinet principiu mo 'tus naturalis e status illius,motus inuobunciumn piu,quo adfarma tendi ad movens status aut quo permanet informa ad qua ipsa mota erant Danimalia quide in seipsis oranio. rus principia habent.Etin.gnationis, mrisionis motu ad locu principiu habet, sed plante . caret priuanturm motu locali alios ut morus habent Eeontra vero corpora simplicaa in seipsis iasolam Iad locii haben aruralia quom non modo principiu motus in seipsis habB, sedula equietis,excipimus aut caelestia. Nam haec principium motus vi stipsis habini,quiciis autemiis mine,nis eo modo quem pauloante diximus.
A T lactica,uessis, ecquidquid sit aliud similis generis, quo quide huiusce nominiis de panis
tas appellant , α quatenus ab arte sint nullumncipiu mutationis insitum habent. bu
Genus rursus vocat ipsim substantia vclut subicilia dc no velut predicatu depIutibus Oesuis artificiales is ae ut domus abaculus quatenus unuquod φ aliquid hmoidicitur, ceu domus6 lectica, quod quidessitate esse eis accidit ab arre dc non a natura nullumsitu principium ciendi de mutandi habet, Na dc ipsa habent eam mutationis sed non insita. sed externa.ς ipsum vi ficem laborantLIn seipsis nam nullam habent eam motus quoad larmam, quippe se aquam ars appositit semper quiescit. Verum quatenus horum micuit accidit quoddam nana
95쪽
Glhssubsectum habere, lapides, , VH liquid talem tam habent principium motui. Nam a rauci naturali quae in ipsis essecoctum ferrerenturia pinei cereii
OVo uero ipsis a riclit,ut sint uindea, uel tenea 'el histri tam motus quis ii sue principium ha .Quo fit ut natura sit principium ec causa mouendi oc quiescendi in quo primo,per se,N non per accidens incit Dico autem non per accidens,quia sibitosi quispiam medicus salii tatis causa fieri potest. Attamen non per se sanatui quo me diei nam habet, sed accidit ut iam di . si di sanctur ualcati, qua Propter aes a
rantur nonnunil a sese mutuo. Dixit .cl his mixta.sex simplicibus igne terra,& reliqui Salludet in altato motus habet subintellinendii est coiter de his quae habet principiuntinua insint. Quapropter α separans non. nunet a tete mutuo ter hata nat breuiter probauit medicu lue sanitatis esse causam p accides. Na si medicus egrotans per se sanaret seipsum, nulla separares ab egrotare st sanu est,quippe tale sit per se. At nunc separans a sese mutuo, non Ois qui egrotat ieipsum sanat dc curat.
SIMILITER sese habet di unumquodi ceterorum, quae efficiuntur. Nihil enim ipserum principium motus in se habet, sta quedam in aliis , extrinseciis habent, ceu domus di unumquodl eorum quae manu conticitantur.Queda enim id F idemin seipsis habent, non tamen per se quemn y caule per accidens ubi heri possint. Idciatur est natur a quod dictum est.
Inquit qui efiiciuntur pro hocssiquae ab arte conficiuntur.
NATURAM aut habetquecultate pri tu habet, ait cola substatia sunt.
Subiectu enim quodda,N in si abiecto eii semper natura. Se dum naturam auru sime echaecipia,ec etiam ea qua: hic Perse compctunt, u i fieri luetium.
Cum dixerit quid sit natura,ci explicat wasii id quod habe natura,&inquit ea habere iuramquecum in ieipsis habes Mic principiuq ic cunus, dic..i, minusta quietis. Quae aut haec sinit ubiunxit dicens ea esse subitauo , nae .ut ut sint lubstantia: per id si, adium mems nil dicens esse Vnuquod phoru aliquod iubiectu. At nullia accidtaeit iubiectu ita magi, substantia.V nde ostedii deinceps ipsam esse aliquod subiectu dicensnatura esse in iubiecto. Si rem natura est in iubiecto, α quod haesi natura subiicis, de iubiectu i statia est, ioc st habes natura substantia est. Quod aut natura si in iudiecto ea definitione ostedit. Na ipsa est princi, pia motus & quietis in eo principio, α per in invi bi Orgo i Pin in quoda prorsiis est cuius m tus quietis in initiu esse dicit costat lane ipsam in subiecto esse Ves non queam v accidesiadiculis essem iubiecto sed ut forma in materia quincopici α perlicit una ivbstiua cu iubiecto. Sec da natura aut sunt ea quecul his insunt per se ipsa. ue ea secada natura sunt quecus habent natura,idest substantiae, de quicul ipsisF substantia cactus Perse, ut ignis surium uisno,ati calefaciendi lucendit actus,ae de aliis similiter.
HOC enim nauara non est mi habet nanua, sed vi natura at ps nta natura. Quid igitur natura quid est id uinatura ata secundum naturam dictum est. .
Cum dixerit quid est secunda natura,vt ne quis dicat cur n. hoc non est natura, ostendit id non eme natur i,nel id quod habet natura,quod proiecto natura non sit,hinc constabit.Nam natura est principiti morus di quieti Hazc a b Qu secunda natura tum motus, ct no principia motus S quiens,igis haec non cum rura Pr terea ne v natura habeari qm quae habet nai. rari sunt i ubiecta 5c substantiae.Harcatu sum in subiecto,igii nci natura habent, sed sunt natura at in secunda natura. Unde demonstrat stia Pest natura dicatur et de illo et est secudum naturam.Nam dicimus ignE natura lucere. Quod vero α'id quod est natura dicatur de illi, α est secunda natui am ostendit in principio dicon .EOF qu* iunt queda sunt natura. loquetis de rebus quae subsistunt quae quide babem n rura Et ruritis nazara esse dicinius aiatia 5e pastes ipsorum. erum proprie ea dicimus secunda naturam quα dicuntureum a mes actus. naturalexid autem quod est riatura de hiis dicitur,ail de his quae habent naturam.
96쪽
plures. Ostendere uero ea quae sunt irranifesti per ea quae non sunt manifesta, hominis
profecto est qui nequit id quod est per se notum, id quod non est per se notum dister
nere. Ati id fieti posse non latet. Nam ratiocinatatur quidam de coloribus ortus cecias.
Quare oportet talas honora de nominibus disserere,rimit aut intelligere Usse dixit in libro de me demonstrandi eum quatuor sintqones quibus de unaqua reque irrimus sies quid est, quia est,&propter quid est preponendaccieris esseqonem si est. Qiero igo demonstrauerat quid sit natura,ci non demonstrauit si omnino natura fit. iccirco ad hoc 'ipsum histe respondet. eniti natura esse ostendere ridicula est,cum adeo pateat esse manifestam sit substantia eius. At quae manifesta sim non oporiet mmdemonstrare ipsa esse sed cirica quod quid este edc ea reliqua quae insunt sermone persequi. Porro sie&t jus esse ae te. - cum tu olbus manilista sint,quid vero sint opus est inquirere ac inuenire.Vt uic siquis eniteretur ostendere igne adurere sensu careret sic et qui vult ostendere natura esse earet ipsa vi roci, Unandi. Nam costat multa quae in his sunt ab ipsa natura essedisposita atqi rem dcdsem. Vna de non opus est cuncta demonstrare,nem omni u demonstratione petere ac vel Ie, sed dutaxat eos quae ambigua in dubitatione veniunt. Nam ut ipse osteast in libro de confici Ua demostra, tione fieri non posse ut omnia sit demonstratio, alioquin si omnia esset demonstratio nullius esset demonstratio.Nam semper cum principia quibus demonstramus,studelam demostrate in infinitii Mocedemus de infinitia comprehedi no mi, nem illud percurrere possumus nihil demonstrabis non demonstratis primis principiis ergo nocuiusuis demostratio peteta queredam est.Sunt m.multa quaecu sit omni demostratione meliora de ipsis fide claram aperistam qi pstant,ut colores esse,& corpora,at talia quae fiant secundu natura, di qui vult talium demonstratione afferre ei de vis cogitandi arm iudicandi Deterrandi argumetum,cii nequeat
discernere ivdurare' quid occultius sit quidqr manifestius apertiusve, ac quid propria fidem, ecquid non pmma seta gerat,sed demonstratione petit ex aliis principiis. rutarint eo imo
manifesta nota claram probare qualis extiterat. Antiphon, qui nitebas demostranone assequi quem pessent equaliacide inter se equalia esse, qui et quadrando circuluallucinatus est. Di, Quid ecbat .n.quem vesta sunt equalia eunde locvectinent,sed quecun eunde loca eontinet etia Antis inter se sunt equalia,sgitur quaeeiae sunt equalia inter sectequalia sunt hoc.nmodo rem ma Phintinuestam per ea quae longe occultiora si1ntostedere conatus estinam quid sit Iocus,qualeo hahitum respei luo habeat ad ea quae sunt in loco multis ac longis verbis narrationinuisi opus est.Suntios items ab ortu similes qui nitunsostedere eolores esse.Nam visi si videdi saeuit te potirens sane non egere demonstratione quae intellemi fit,i istu fide longe melia haberent q demonstrationeiquippesensu SQ rone colores esse comostis,ita B qui manifesta de
monstrare studio comedunts o nuisent vim iudicadi arin aignoscessi valida non niteretur manifesta per occulta & ignota probare.Et queadmodum v Luenire ceris abortu solet verbaetant proserre,ia aut nulla intelligere,quippe eope cogitandi ratiocinandi vis nunu sticina, turam colope taet peruersos iudicio dc ea animi parte discernessi inualidos homines si enite. mur syllogismis perluadere,eos sine verba docebimus,res aut nequaq. Q uare nos sequentes natura repr)portet eam ponere statu π* sine ronibus, quippe longe melius sit omni ratione ipsam natura esse Nam plane constat talia esse per natura quaeex ipsa esstant. Alip id fieri posseidesi aliquis tesseri sensibus vel ratione aevi ipse discemedi peruersum ae inualidu quineis queat cognoscere quaesim res ille quae de scires fide faciunt,& non eget demoustratione. Hi in turre plo ponit ipsum recum abortueri tente, risere verbiscolores esse. Nam talis denoininibus di*inabit, de rebus autem nihil intestiget,siquidem colores non idonei sint rationibus verbiis c osti sed sensu percipi.
NATUR A aute& fissistantia eoru quae fiant natura id quibusdam esse uidetur
quod primu cuilibetinest informae per se. V elati lectice quide natura statue autes. Si gnum aut inquit Antiphon. Nam ii quispia lecticam obruerit humo uimp putredo ae ceperit ut germe emittat non lectica ,sed i um inde pullulabit.
Cum dicerit quid sit natura,&disseruerit de his quae denominantiu a nanira Aquid 'est hahens natura,quid natura, quids secundu natura, hic querit nunquid νnomodo natura dic
97쪽
turves multiplicitet. Inquii ergo naturatim dici. Naseriurnatura emido est primu V Antiphonti vides,& antiquioribus naturalibuYNam qui asserebant ma esse .mul cuivit natura ita apud Arist.&sorma reum videt a formi est natura. At quibusda videtur materia magis esse natura Vnde hoc Antiphon in hunc mota probauit, quod est uniuscuiust subiectu Ocnon mur' in aliud alma iud, id inust sinat aest. Omnia nat ilia per quae gnabilia Scorruptibilia mutant f talia sum amissione: Unde natura statuae non est ligura sta aes sicarissicae lignusim figura est quedam amemo fit de corrupitur,aes aut&lignus permanent. Huius res sign s. st lignu sit natura lecticae Antiphon dedit, siquis lectica humo Obrueret α putrei erer,deinde vini gnignendi putrescens ciciperet non germinaret Producercillecticas lignuperindex sit figura quo mamissio ligna aut natura quod est materialecti . Na in quovis id est natura quod maresti,nare ac mouere unaquodi, Sed quod artificialibus accidit, ide et naturalibus vivum: oin re imitas emulaturi natura, quare vi in arti dicialibus iuenimus naturavniuscuiusin noesse sorma sed materia eo quod semper permanet materia, is a vero non permanet, sic cane
in natulaus materia erit uniustulust natura forma assi Mi io,quare&sileeticae materia lignit dico, non sit aliqua res simplex sed coposita ex subiecto &larma , eande in remet subitoron utimurespectu ecticae subit.Unde subiectu tamaretia lignimi natura eius, siue hoe fuerit anua siue terra,sive quodvis aliud Ligni. ut isma erit queda assectio de numeloeoMauxetantur Scorrupuntur, subiectu ligna mutas in altera serma vi in terram, quare si subita permanet di inmae vicissim mutans,inbiectu erit magis natura gid quod mutatur. id igitur inquit quod quide videbae unicuis esse materialis careFyatuitu, siue una, sta
ulures id et revi natura esse ponebant, it hanc permanere, Qrmape aut alia at aliam corrumpi dc fieri.si ergo lignu cuνric cinis Permanet quae tena est igitur terra videc esse natura lignovi de aqua metalloia quα liquefiunt, cu liquefiunt aqua permanet Et si aqua non notiti sit lex sed isne pro subiecto aere haberserie aer erit eius natura,qm in corruptione aquae ipse prona.quare quicunt materialecsmaffirmant siue ae sue aqua siue quodvis si hanc et alloia natura eme autumabu quiculara plures tias dant,plurescinaturo' mabunt. ouod quide istic materia sit natura hunc inmodu demonstratu sit. Sed quod sorin o sit magis naturari materia multis argumeus demonstrat, stat Primuadducit excplaeope quae
Ibh fiunt secundu arte. Tuc inquit unautam artificiale esse ferc,d liaberesiae acieqnacta
Herit tale quale esse dicit sc non quia suerit potentia limo. Na mirime femur materialectis: in heae habere arie,vel statuaeqnest potiua statua,vel lectica,ceum mastam velli est materialecticae.Nonm.quia lignu est potentialem idipsum duremus ere linae arte sed dii acceperit λrma lecticae tunc dices habraeterem alter Eodect modo aes quacceperu
'δB rarios praestentia mari a Ite is sertur callere arte
non predicabi demat a sed deis ata. naicit natura hominis,d equinatu Iorii ri potciitia homo vel equus haberet hominis vel equinatura, sed actahomo, ec id quod in aca Gin Tit hominis tam imiliter S de aliis dicenda est. Unde si hoc ceciditur mamirniuscueririne, o iussur natura. Secundu tale argumentu adducitia inquit tune vi aliquod tale essem cum ae
ia habuerit subpsius forma, sed unaq-- incesse obtinci sua natura, ur forma est natura.& hic particulare non per scipsum est verit sed propter uniuersale d hoc modo relationimus confici potiCuius presentia res naturales sium illud est natura sed presentia r res naturales sunt igis Brma est namra.V e hoc argumentu est idecum primodiam S si ibi dixit arti se tale qn acciperet sua se a tunc sua arie habereisita et naturale qii accipera sua Gemam tunc habere naura hic elide dicis cusertur uquod tale em qn receperit sua ma. Sed interprcies diuidsit argumenta,quau Arist. c plan diuisisse non videae ed tanq unum argumentu deducit.Totia argumentu aut quod amert,est resiponsio Numeti quo materiam eme natura dicunt.Nana quibus probauerut materia esse natura eisse quom Aristabima esse natura probat. Nam quantu inquit ad argumentu quo ipsi demonstrarunt materia esse naturam ostiati nihil minus esse natura. Nam si ob id quia Iemca non fit Icistica sed ligna mquide est materia lectim,dicitis materia esse natiua,propterea quod materia permanet in eo st
98쪽
D stur ex Iecticassi ergo homo fit ex homine,& homo est serma, is sine foret nanua. Nam
sob quia se s xlectica non est lectica sed materia eius ligna,idcis o matertia est natura. curi ho fiat ex homine de non materia hominis, perspicuuios erit lorinam esse naturam quippe sit idq)gnignis,ceu materialectica quatenus cic accidii ex his ronibus vel vire erunt αμ materia α isma, vel Matra.quaobrem nobis demonstrantibus serina esse natura cocedat assentianto vel Jul ipsi assiment materia esse natura. Nam ex eisde argumenta conse tumumstri seruit,sed utra pesse natura non pol, non esset materia in aliis quippe oportet eandenatura in cunctis essea Min. quodda placitu dicenus esset assignare materia in his de sormam in aliis.Vides tuis quantii ad haae neutra esse natura,quippe uuam esse natura no possit ob ea quae diximus modo,nem altera m ob argumentum,qm utram in eade erui se impol sibile est igitur nihili horu est natura d nos reuera dicimus irma artificia e non esse natui am.& ob id quia non est naturaneis si ex lecto test dignu in eum sit forma naturalis& non materia meritot uini est,qum ex hoc coniectant materia esse naturam qnasorma non fit sed materia ceu in artisicialibus esse vides,cum nos stam osteendimus forma gnini ex is a. Nam formanantho, dc equusnoras uctu5,6c fit ho ex homine,&grana ex grano simili.er in cereris igitur sorma erit natura re non materia.Na haec est quae gnandi habet facultate de genita est,qua re haec sola erit natura,ati ex ius illi conati sunt Ptare materia esse natura, nos Phauimusis a esse natura. Niob id lectica no producit lectica sed lignit,qa lectica non est forma natus 1 Martificialis ignu ut materia opis dc lectice ut artificiale est sepse est sorma naturas lisqueadmodii ho,tritriticu,&reliqua id genus.Ternus significatus naturae est quo dicimus oratione de via in rma. germen &productione fructua solemus appellare naturam quo rurius osteditur forma esse natura,&non materia.Naois gnatio denominas a B a ad' qua tendit quippe dealbatione dicamus via inalbedine ex fine ad que motus vergit via nominates cc non ex quo motus ut ex nigritie principia sumit similiter via ad caliditate calefactione appellamus. Item gnatione plantarua fine gnatio denominabis. QS igitur pol tenditi in natura non poterit denominari ut ita dixerim,naturalitas ob cacophania quide dicis. C. inconcinitate
equi uoce de sub appellatione quadam a fine appellabis natura,igitur patet et hic sermam esse naturam. Nam si ad λrmam moue ac monas a fine denomurat appellabis iram motus ipsa matura quia in naturam pergit,sed in formam tendit ergo fama est natura. Nam uniuersiliter cut dixi omne se fit nomen trahit ab eo ad st gnatio tendit,d non a quo distedit. Stabellum.dicitur a labricatore fieri α no lignu γ in scabellii formas. item in aqua transmutatur in aerem dicimus fieri aere dc non aquam,&huiuisodiaereu denominaturin modo et si appellamus gnationem plantam naturam,constabit uti l formam esse naturam,siquide omnesgnationes denominationetrahanta fine suo. Si igit tripliciter natura dicac prima dc maxime Oma est matura, dein e materia teruo generatio dc via in is am ioc poterit definitio naturae v mcium horum accomodari.Est enim materia principiti motus oc quietis hunc in modum. Nam larisma cum suapte rone sit indivisibilis,materia est ca ipsi diuisionis de distantiae distentanis,. At distensio quidam motus est,& qm si forma distendis at distat,m in infinitum non dista, bitnem extendetur,sed us ad suum terminum dc u in quo potest stare in materia, idcirco erit et principium quietis. Item forma est principium motus de quietis.Nam cum omnia no omnibus moribus moueantur,sed alia aliis,ati nonnulla similibus eicie*,n5nulla veto aliis do diis uerissane huius resca non eis materia, quippe ipsa sit curem is, itam rapicuum est Brismam disserentiae discriminis p motuum tam esse,si ergo Brma est in motus, de quietis prosta erat quippe nullus motus unus εἰ idem numero sit infinis. Cetem dc via in sormam dici ouoviepol principiti motus requietis principia inu non ut in monas quippe eade sit motus, secundit hi naria partes ceu cum haberit in seipsa primam parte motus ipsam dico primam germinatione dc fine radimise dE qua id st e ducitur de plata siui mrmam perfectam accipi deinceps quiestatic amplius nitio na- mouebis tam cist producendii est.Vides asstriatura a substantia eope quae natura sent, id tum inesse e primum cuilibet inest insorme per seu.materia. a haec suapte ratione infrimis est quip mino quaesit unicuim subiectum de si proxima suerit materia at semata, atramen respeetu Bris datur. mae educedaeqroindeminis is est,ceu ligna informa sunt respectu abaculio lecti . Sta Textus. inquisitione dignu est quo superius dixerit illa habere naturam quecun p limi principia ha Dubita. ni.ati haec omnia esse substantias.Nam ob haec substantias dixit subieri prosecta naturae tiruesse 5 naturam non esse substanu sed habere esse in substantia veluti in subiecto. At nune inquit. Videt aut natura a substatiae quae natura sum, Pinde ac natura dilabstatia laesint.
99쪽
nico intur ipsum paulo prius substantia appellasse eorpus per se subsistens, nite aut tamam
ὐoeat iubstanti peril unaquei pars substanti habet esse. Nam essentia aquae no est quate. nus tota corpus est sed quatenus tale idea videlicet natura tenet.Nam Ari. non ignorauit multinlex esse nomenaturae quippe quae trifice esse naturam dixerit imprimis' Aut substantia linice esse lignuα ara statuae deinde sorma,ceu quu dixerimus ligna habere stantia dealidad sicc tertio illud lex viri costa ceu quu dixerimus coposituli tracostituta ex ata di corpore esse substanua,hoc igit in loco natura q est soana iubstantia a lauito uvnuquod die,sed paulo prius Pse subitasva orpus strespectu formam elemeton ha rone materiae velia corpus formatu ei copositusham dixit i hocmmatura man
PRO PTEREA quidem per accidens est dispositio quae lege artet conficitur.
Subilantia uero est illa quae dicontinue dii positiones irasce sumptis pcrma ut nouit figuram no esse naturam, quippe qu*msit P accides, ta quedam aflectio subiectici& materiae quae ficta comipic alia ait alia alteri incit, at crram aut G naturam allerebant om tota semper permanens naec recipieOM Pauebaturue, ait ali ita aliam figuram recipi,hH.Sed cum dicit propterea quide Per acriacns est, quQahocaicere volui ubiunxu, dispositio ouae lege artein colicis labrma lecti ,qm dis nic velut institutis legibuli artis placet. verat cribis in alio codice dii positio P mhm i modulatione dc couenientiam.Nam lectandii quanis dam comeniuratione Pportionis inrer se forma Pficu lecticam.iud si rextus scriberce hoemo duae lege)significat nepe dispositione non natura, tapolitione.Nam pro arbitrio arti sex disponit figuras atticialia quae naturano sunt,icd cogitatione,legi,amiariol voluntatis fiunt.
O UOD si cuilibet illotum ad aliud quippiam hoc ide accidit, ueti, Nauto ad
aquam ossibus at s lignis ad terram,ceterulumliter patet re illa esse subitantiam atonaturam ipsorum. Mapropter quidam te am,quidam aquam,quidam horum aliqua quidam haec omnia eorum quae lum naturam eiic dixerant. Quod enim qui putauit tale esse siue unu in siue plura,id toti uniueriam Libilantiam cile dixit, cetera uero alia
affectiones, habitus ac aiupolitiones norum. id q, aliquis dubitauit contra eos qui dixerit materiam esse naturam.hoc ipse dubitat,& solauit.α aliqu:s dixit si hoc si perman dicit materiam,dcob id ligna qm permanent, natura sui: de forma non est natura quia comipis, Pseclis nem ligna essent natura lecticae ne* aes stauiae Vi de ligna comipune oc in terram sorie resoluunt,oc illud in st rei oluunt permanet, αλ a ligni aboles ne s appare ceu in accensione cobustionet ligni relinquis cinis quae terara est,similiter et aes cornipis de in aquam resoluas postea iv humor liquefit, quare ne* aes est statuae materia,nel lecticae ligna. inquit igit hoc minime veNeme, aes designa summateria statuae oc Iemcae,quaru rursus sunt quedam aliae materiae, quare lecti se statuae uamara erit lignum,& aes,quoF irini est quedam aliam natura. Iccum inquit quidam philo phiexistimarin terram Me naturam eme quae lum,quidam aquam,quidam aliud quoddam et menta siue unu siue plura,st quidem qui it Putauit tanu materiam subiici his quae fiunt.
E T horum quodvis perpetuum esse.Non erunt ex sese ipsis mutationem completae ceteram autem infinium uera aus corrumpi. Quod quide quiis putauit subiici innil materia aliis,hoc et sempiternu esse necessario maluerunt.Nam oportet primit principiti sempiternuta immutabile essescalia ola quae ex eodevsciscunfgnabili ad corruptibilia esse. Requi plures maIerias statuerum, licitas impiteristias eri potuerut,ati tristaurati assectionesta dispositiones in coposita eose, ipsa in immuta, hilia esse inter se dixerunt.Nam nihil quatuor elementope, quae quidem statuit Empedocles mutari dixi . inter te immutabilia sum.i. v num in altero non mutatur.
V N O igitur modo natura sic dicitur prima cutis sebiecta materies Iu quae mo/tus i se mutatioisi pricipiu habet. Alio ucro m5 forma ec speties quae roni accomodat.
Concludunc dicta,qm uno modo dicitur natura prima materia unicui prei naturali subie νero dicit eos q in seipsis motus mutationis cipui habet, significat ipsa naturalia
100쪽
πι pe quae habentprincipium motus de mutationis in seipsis.Ceterim ponit secundu significatum tiarum quminarura significatiormam, quae quidem est proprie natura.
VT enimvs Manu iam serundum artem extructu est, aliartificiosum sic θ na oua dicitiira, est secundum nam tam re naturis. Atl nes illud habere quivi secunducule Vt ait esse dicimus si lectica tantum potentia eli nondu autem tabctformam Italice. Nel enim iniuste quae constant natura Quod enim est potentia caro,uel os, id nondum habet suam naturam antea accipiat formam quae ad racionem accommodatur quam delinientes quid est os dicimus aut caro,nel natura est.
Hoc est paruum a mentu,*h ut in artificialibus rimc unuquod dicitur habere sua arsa quaccipit larmam tuam alti assi, ficet in naturalibus iucunumquodq; habet suam naturam qn accepit suam se amnaturalem. Non enim im e lignum ci es, qui potentia sunt lectra,vel statua habent aliquomodo statuae,velle ae λrmam sed figura S irma sunt arufiocialia quippe quae secundum auem fiant. Utigvir haec se habe ita etiam naturalia, quippe po tentia caro iurara non habeataed. caro quae actu est Si ergo simul accipi edc, miniam Temus. 3 numquod sp dicituriuam naturam acoepissediam se a et it caro aut natura. Anicu accipiat mam quae ad rationem accomodatur. Quonia dicimus mam de ipla emgie per quam dicimus nonnulla pulchra turpia teste, it circo subiunxit oc adiecit, quae ad rationem accCmomodatur, per qiram definientes assignamus quid unumquod p sit.
QUARE alio motumra forma Noties est eoru quae in seipsis principiumoms habet quae sine separabilis no est nisi rone. Id aut i est ex his copositum natura quiderion est,sides di constit natura thbmo. Au, natura magis haec est,si materi .
Hanc is am v quidem natura dicimus esse, non asserimus ipsam separabile subsistentia scit sol oratione d stiva &consideratibne. Id aut testeκ his natura quide non est,sed nas Tenus. Mira constat ceu homo. idest copositu ex materia&forma non amplius dicis natura ut num, quod .p simplex,sed ex natura.Et magis ipsa est narura si materia. '
VNUMQVOD E erum nugis dictarcua est acu potentia.
Secundum argumentsi.Namvnsio odorun dicis esseqti acceperit sua a. Et unum. quod dicitur esse quum acceperituram natura, igitur quod accipit sua rma accipit suam naturam.Est aut is textus continuus di proximussaperiori. Nam cum dixeritis a & sipeties est natura subluxitinim natura inagis ei materiesadest isma, cetera vero alia sunt propter medium,ceu id aut sex hiscopositum est,non est nitura,sed natura constat vi homo.
DR AE TE REA Ghominest homo,sed non ex lectica. Quapropter inquiunt inon figuram esse nanuam ed lignu,quia si pullulabit non lactica,tia lignit. Quod i
si ita euid ipsa forma prosecto est ipsa natura,sit enim homo ex homine. Item genera ea natura diciturquaeest uia in naturam.
Tertium argumenu Nam hi probabant ipsi materia esse naturam,quibus & ipse probat miniam magis esse naturaumateriam queadmodu diximus. Item gnatio est ea natura quae est via in naturam. nde re iertio significatu naturae quo naturalitas,ut ita dixerim natura dicituris am esse magis prPPrie naturam si materia ostenditur.
NON emni ut medicatio non ad medicinam,sed ad sanitatem Ai ivit
Non ulmeta inquit medicano via quide est in naturam.Equidem non appellatur a Mne,ica'fficiente med cinanidia dc in generatione qua ad formam igie hoc se habet, sed queo adnarum lanari' ex fine n Matur,irari natura nominatur ab ipsa via & deductone in matura,lcaducit haec in forma glisorma est natura. Uepe nem sanatione appellari nomemtrapere ab euiciente me urit inuaduersariu distis Aristarni magis conuenit. Nam in his quae perarie nunt, aliud ereia perficitn aliud ut perficiturarierito ex viro appellanide misloantaram. I ii