Ioannis Grammatici cognomento Philoponi Eruditissima commentaria in primos quatuor Aristotelis de naturali auscultatione libros. Nunc primum e Graeco in Latinum fideliter translata. Guilelmo Dorotheo Veneto theologo interprete

발행: 1546년

분량: 356페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

151쪽

PHYSICORUM

eium in naturalibus esse sed ex suppositione, vi cu supponatur posteriora esse ex necessitate seis ouatur ut priora sint.Uerbi grana ex necessitate λrina requitur materia quod quidem esset sinis necessarium.Na cum materia habet talem potestate oportet etiam prorius & funditus se oui forma vel non hoc modo.Sed si oportet is a fieri necesse est ut talis materia presupponaore1r philosophi ergo necessarium simpliciter statuebam in his que fiunt. Na cum asserum iuxta testates materiae necessario sequi larmas,v t si domu talem esse dicerent ob naturales potesta, res materiae ex qua componitur, ut quia lapides graues etiam his lateres leuiores,quibus etiam leuiora sunt ligna, idcirco domus coiicitur,cum habeat fundamenta deorsum deinde supra his lateres di supra omnia ligna dc tectum,quonia fiant leuiora.Si ergo statuum domu talem figitam habere ob materiae potestates peri diculi sum, quonia non oportet idcirco talem materiam Ormarari quia talem domu esse oportet .ma si talis is a sequeretur simpliciter potestates materiae oporteret domu fieri temere dc casia cum ipsumteria hoc modo essα α nihil ordinantis edi. ficatotisin sibi opus esset, quo a modo fatebantur veteres Philosophi necessarium esse in his oue fiunt.Na asserebant ob tale fingidum tale v calida ossa cameis de quecuno alia fieri videliscet propterea quod athoi spheri orbicularest essem ignemurere ignirem dicebat uetaqua temereare quonia cubicis athomis constabat & unusquis p causas simpliciter omis spem redisgebat admJeria quam ipse ponebat. Veru non modo necessarium in naturalibus collocandu in duomani hil est oenatura operante no egeat. Ne enim natura agit materia sed iam existe re utitur ad generauinte formatiLNam cuiam elementa sunt ea colligit mistet taliter ac taliter adeo in aliam Minaliam lamaeis ingerat.Quodsi brmae simpliciter sequerEur pote statem teriae quid opus esset causa eniciet natura. i.dico quare necessaria ex suppositione, mi oportetit te Erma em idcirco subcitur materia at passumitur. Et denim ut dicebasi assumerae materia de recte prepararetur ac tame que prius educende gri nendem essent no mortius inrama considerata α intenta producerram. Igitur nem necessario ismae sequuntur potestates maletiae.Sed ecotta ut dicebasc χrri necessariu ex suppositione, ut si forma talis est oportet necessecue est ut talis assiumatur materia exempli gratia tantu caloris tantum aegidi 8c de aliis similiter. Si igitur modo ut inquit necessariu in rebus naturalibus collocatur quomodu in mathemucista in mathematicis necessariu ex suppositione ponitur.Vocat aut e mathematica demsistia

positionibus ex necessitate sequitur conclusio utetia vi naturalitas supposita larma nefario materia erit. Necessinu igitur ex suppositione in v tririi similiter se habes in his tamen ordo colacuentis tamen 6 contrario versitur,quia in syllogismis propositi es sunt&c&lusio erit idest si primu estαsecunda esse oportet, attamen minime conuertitur.Si conclusio est de propositi nes statuende sunt.Na si vere sunt propositiones necessario conclusio vera erit non redorio si conclusio vera est propositiones ena voe habebuntur quippe rade conclusio possit diuersis pro sitionibus inferti ae deduci do no sola ex veris sed etia ex falsis veru concluditur.Na si quinq; oc uuinoe ponantur decem prorsus esse sequitur, ec si decem ponantur non prorsus sequuntur cvinoeg quinoe. Poterant enim esse tria &iste aut quαuor dc sex idem quom exemplum iri sullogismis adhibeatur ut homo animai,animal substantia intur homo substantia cuius syllo misi conclusioneinam ex falsis tacludes homo lapis. Lapis substantia. igitur homo substarea est.Ouamobre tales propositiones sequitur effatalis coclusio ecotra minime tale fita conclusionε omnino sequutur tales propones. Na siquis diceret ex sproponibus vera nem deduci posse.ut homo animal est animes msillabu est igitur homo msillabus est. Sciat ita. ciue huiusmodi sellogismu canones quibus formari constituit debent propositiones n5 seruare um medius terminus non est c5munis si quide aliud si predicatum in tranori propositione de aliud subiti tu in maiori.Na in minori propositione animal substantiale de subiecto preditamem maiori autNox ipsa dc nomen animalis Dubiicituri Qua rem eiae repones non sunt sillo.

152쪽

q- ian alii inposito primo sequit secura ut indoctrinis sitin 'teriai Sit sequi narrorma , in natural1π' aliqsio principium ea necessitare finis sequitur quemadmodu ct in doetinnis, deindeam huius affert quoniam inquit in doctrinis acti Onon est sed sola speculatio, alioquin si e Toctrinisaetiosor qua rati emam in natiuatibus posterius necessario sequitur prius. 'eru&siom: zfieri no potest ut isma producatur fine materia vletia indis nis viderelicet,quoi si propositiones no penu sconclusione sequuntur attamen si noluerit conclusio pro 'des a&de materia.Ueruiorma accipit ex diffinitione ex qua postea sillogismo de materia

ἡ-4I exm -- pistra diffinitione eiusde dicens

mortale e hac deinde silloelia Prom,nquuproprium sit doninonem acclive sed vergere magis,ad more pari mases littusilis 6c initabilis huiusinodi materia non erit terrea sed aa a maris & mimallet definimus per materia quia est sanguicolligens unicui genera vel speciescomunes dc proprias assignabit uniuscuius. definitionci

NVNC ipsium necessirium ingeneratione rinde in arbitrantur, atque si domu intructam esse putaret, quia graviaquidem deorsum Lia uero sarsum sit apte natura feruntur. Idcirco I des quidem ac landamenta siantinis.

153쪽

cessirium est ut dicimus solem necessario in ariete collocari. Ex suppositione aut ε quum id ono est perinde ac esset supponentibus aliquid alterum sequitiar necessario,ut si quis in luce ac

bularet.Sequitur omnino ut umbram afficiat.

TERRA aute supra sua ob leuitate,& Iigna marime sepra sippe cu sint liuissimi.

Nisi forte dicat terram que supra fundamenta collocariir. Ite id st dicit exempli grana distim est,quapropter non admodum diligenter locus discutiendus explicandusque est.

AT quanil non sine his, non tamen propter hec nisi ut obniat etiam sed celandi quedam conserua*dique causi extructa est domus.

inquit no line materia forma fieri quail non propter materis fiat. Non enim quia lapides&II. gna iunt ideo domus enimur ied quia domus editicanda est idcirco oportet ligna lapideta hais heri sine quibuscerie domu no e sicaretur que tamen domus extruende ut materia ponsitur. Est enim materia in numero cautacto se ca,sea torma non est propter illa, alioquin si notestates materiae essent caule formae bis Oportet ediscatore domum colere, at contrari si est quia mate. tia coplectitur propter torma, na quedam celadi & conseruandi causa extruitur quod uuidem est domus ratio de torma led que domus lar re colemat sunt corpora nostra & opes quorum cauta aomo egem ,quonia igitur domus hec nobis opponuna necessariam est noscitur ex quavis materia coniicienda est ita ex hac vel illa,materia igitur est gratia seri ae sed eum materia conneat rationcm eoru que simili AE esse nequeunt, Cii non fuerit materia nem forma ervi

SIMILITER ec in ceteris uniuersis in quibus est id quod alicuius gratia fit,n5 sint quidem line histe que necessariam habent naturam 'on tamen sent ob hec ipsa'ni,

sui ob materiam sed alicuius lunt gratia. V ain omnibus aliis artificialibusta naturalitus. Adiecit autem quibus est id re cuius gratia fit propter mostra que in nazuralibus nascuntur de quecunqi funditus accidunt preter natura hae' propter omnia alia que a natura quidem no fiunt sed ratione re costio. que frustra temerem nascuntur nullo fine costituto conficitur inquit sera n 6 ut quide seni sit sed quia oportuit secare Ii. gna S lapides,quod quide fieri no pGerant nisi materia Qrme serae subiiceretur. que est sene ob id prosecto stru acuere eoderet tolemus quonia volumus serra securim de aram1 facere misnime vero quia sene est hec facimuS scd qa his pus. Hecaute sine serro curecte tofici nequeant serum accucndu sediendum P est ergo materia propter forma ponitur & no Gotra sordia proapter materia igitur ex suppositione aliquod neces lariu est in rebus naturalibus eade enim video mus in naturalibus que sane pei spicim us in artificialib us fieri no enim homo est propter semEgenitale & setum,quoniam Oporiri ex his semer hominem perduci sed ecora quoniam opora ut hominem oriri nastique sine autem non esset idcirco natura hec preparat re essicit.

V E L V TI propaei quod serra est talis . Ut hoc & huiusce gratia sit. Hoc tamen gratia cuius est fieri non potest si non serrea sit, necesse est ergo serream esse, si serta a opus ipsius erit. 3 i

ldest serra cur serrea est dc dentibus consecta. Respodemus ut Secet.Secat autem similiter aliaeuius gratia ut ianua fiat.Ital Serra est ianue gratia & non ianua gratia serre.

EST igitur necessarium ipsam ex stippositione,sed non ut tim LNam necessariuinquidem in materia,id uero gratia cuius est in ratione consistit.

Si enim penitus sorma sequeretur materia necessarisi simpliciter in naturalibus collocaremeri quonia substantia celestiu orbicularis motus omnino sequitur in illis. Necessariu simpliciter inuenitur S no ex suppositione. Sed quonia in his que generantiar aliter accidit exempli gratianem si suerit serru erit serea nem si fuerit seme genitale & sertus homo erit. Unde liquet naturalia habere necessariu licet no simpliciter.Na s materia est huiusmodi necessariu euius aute in ratione. Que sane inquit no quia in suerit mauria necessario sit ima. Sed ecotra,quonia cum sum posuerimus forma esse necesse omnino est ut materia sequatur. Quamobrem necessario sequitur materia esse, siupposita costitutal f maforma aute no est alicuius gratia & ob id no se itur

154쪽

ω necessario marem.Naidstest graua alicuius sequitur illud cuius gratia & non econtra.

ES T autem ipsium necessitium et in doctrinis,& in hiis que fiunt secundum natu

r aliqua ex parte simili modo. V M-nud rmo undequat simile ed aliquo coueniunt de aliquo differunt. Sed tu dicat necessarium do binis 5 naturalibus,antequam explicet quo coueniam δε ι - , -- ξ φ'-iςquitur se du Sed in naturalibus supposito fine prio: . - ΠΠp -iyi: Niimora sunt Propositiones, eoru autem que fiunt materia stilogismoni finis est eo lusio, naturalia aureis a.Necdi in naturalibus materiam nessi in sillogismis proposivones ipsam coclusione. Ut enim aliis propositionibus deducetur in etiam ex falsis eade concludi queat.Hec sinu est differentiaraxit aute in dominis,dc in mathematic danathematica demo

duobus reis aequale lunt ergo tres sum duobus rectis equales. Sed siquis interrogeta duo extrinseci sint aequales duobus rectis.Relpondendu est quonia hee est definitior incu

D Q obrem resoluendo propositiones ex definitione recta labi possumus in coclusione haeguli eqtrales sunt igitur trianguli iura duobus rectis aequales. '

SED non si hoc est necessi est illud esse,sed si hoc non est,ne rectum hoc est.

Nel sic lusio tuento et esse propositsones.Na diximus eande coclusione pluribus m cis demonstrari posse demostratione recta que ostendendi demostratio appellatur de demostratione que ducit ad impossibile α falsis veris p positionibus. Sed si hoc noest ne in rectu est. Inquit si quide igitur tuerit coclusiotio prorius propositiones erunt ut superiori conicκra dixi. mus, tamen lublata coelusione ex necessitate tolluntur di proposivones sino.n.erit coclusio vesra ne. propositiones vere erunt,fieri enim no potest ut ex veris propositionibus aliquidiat inmNudatur et iupra demostrauimus. Veni ex talsis propositionibus fessum aliquis deduci pomi ut supra quot explicauimus.m ex tessis coeluderetur verusi no esset pereat de propositi tres,arramen iecundum naturam rei ex veris fieri non potest vi falsum concludatur.

AT in hisce,que simiusgratia sunt contra.

tem econtrario te habent ad tete consequendi ordinem ut diximus.

SI finis erit, aut est id quod est anteetit aut est.

Fine vocat Mmia quoniam ipsi vam est id st cuius gratia appellare Plem Id vero mante esse inquit materia vocat. Naipia est gratia alicuius se em: a sint gratiae luctinis id grauacinus est,non erit,aut non est.

155쪽

Cum dixerit silarma est necessario interia esse vult explicare quomodo hee vicissime5ueritamur quonii si materia non erit nev krina erit, quod quide dictu consequens esset si materia non est nem finis erit 6c id cuius gratia. Sed cu velitvri exemplo in doetrinis inquit si autem non

esset a.materia, quemadmodum ibi.idn dominis cum non fuerit conclusio neque propositi nes erunt,i in bis cum non fuerit materia non supererit forma.

EST enim de hoc principium non actionis, sed cogitationis, ibi autem est cognitio

nis.Non enim sunt actionis. Quare si erit domus, hec necesse est fieti, uel esse uel etiam fore aut omnino materiam, que quidem alicuius est gratia. Vellati lateres atm lapides icti tuenda est domus, non tamen est propter,c ipae imis,nisi ut ob materiam,omnino tamen si non sint, i domus Laerit, ne F secta illa si non sint lapides, hec si istum non sit. Nel.n.ibi principia sunt,si uo triangulus tres habeat angulos duobus rectis equales.

Quonia explicauit eoru differentia interse nunc comunione dc conuenientia aperit 'quonta v trilin commune est posito constitulom principio sequi reliquusmur enim ab ipso in libro de montius actione econtrari e habere ad speculatione.Nai culatio sumityrincipiu a fine actioni act o aure principiu capit a fine coni lationis.Na finis deride aedificandet domus est integumentu esticere quod nos proteget tueatur ab interitu qui ab imbribus seu procellis a summis caloribus prouenire potest qui sane est speculationis principiu que sibi fine ponit terra idere quod sane actionis est initium. Sed de his sirpe diximus.Uetu hoc modo se habet non lumam licialia sed etia naturalia.Na phisicus quotiescont latur naturalia exordia facit a P isdeinde ex his proficiscitur ad uniuscuiust materias natura autem econtrario opus an editur ex

materia de desinit in is a. Hoc igitur in loco inquit quod quam et diuersus sit sese coiequendi ordo in naturalibus de in disciplinis quonia in naturalibus supposito fine sequitu primu dc principium de in his forma cst. ln disciplinis aute principia quide lunt propositiones finis vero est ipsa coclusio in naturalibus ergo suppolito costituto* fine dico stilicet se a sequitur materia, qua ratione necetiarius est ordo inferendi. Et in disciplinis supposito principio dico scilicet proapositis propositionibus sequitur finis qui est codusio atramen aliquomodo in naturalibusetiasapposito principio sequitur finis.Na forma est quide actionis finis. 6c speculationis principi Nam secum cosiderat aedificator domu aedificatam aere prima illius integumentum quod nos proteget ab imbribus summis p ealoribus intendit qua via procedens ut sepenumero dixi amus peruenit ad fine n naturalibus ital finis sequitur queadmodum etia in disciplinis.His igitur conueniunt inter se qua etia ratione nem diuersum distinctum principiu sumunt naturalis ec mathematicus.Nam cst sit in naturalibus amo dc contemplatio nem supposito actionis intuocuod est materia sequitur deinde forma, sed supposito speculationis principio quod quide est forma sequitur materia. Sed cu in disciplinis non sit actio sed sola cotemplatio principiu specu. lationis supponiturae costituitur,quod quide est ipsa propositio. Qua rem si acceperimus invitisen principiu speculationis inter se couenient mathematica dc naturalia quatenus utram ideprincipiu speculationis accipiunt.Quod vero propositiones sint principia speculationis syllogismi mantinu est. Na si nobis oblatu ac propositia esset vi demostraremus animu esse immoria. Ie ob id existimanda non est hanc propositione animus est immortalis esse conclusone.Equiadem diximus in eomentariis logices conclusione proposivone problema question ue enunciationem eade esse subiccto ratione habitat dicterre siue eosiderabimus aliquomodo ostendere. mus animu esse immortalet si hanc propositione non in enlusione considerabimus sed velut problema quonia tunc velut coclusio habetur quado inuentis positis propositionibus sequi. tur. uare prius propositionu consideratio sit deinde ex his conclusione deducimus quod quidem maxime liquet in antedictis cometariis, queda nan m sunt que ante demonstratione a nos his proponi nequeunt sed ex quibusea proposimonibus datis alioru gralia sequuntur. Hoc igis tur modo principia speculationis syllogismora sunt propositiones. Est enim principiu hoe non actionis sed cogitationis ratiocinii cu dixit quomodo se habet secundu conuertendi ordine.quoniam quemadmodu in mathemaucium n5 extiterit finis nem principiu erit fieri enim nurnu must ut ex propositionibus veris aliqua ecclusio falsa concludatur ita in phisicis eu non tuerit materia nem forma erit.Cuisitur velit assimilare mathemacis naturalia induxit.Et enim principiulim. Nam hee eoniunctio enim reddit eausam principiti enim hoc idest forma naturalis qua fi, nem Occuius gratia dixit Syrincipiu autem non actionis. Naactio exordium sumit amateria no

156쪽

- SECUNDUS. γe5t Nasonis. in ipsi speculatis eumreperit. - si dIus extitit hec fieri vel esse MI necem est,hac repetit

vel esse quonia artium alteri existentibus materiis utuntur, alie in eis Quo in Droduerant m

ATQUE am quid cause dicende statariatutidi philo h Magis autem

ea gratia cuius cetera fiunt Hec est enim materie causa sed non hec causa finis.' inqint nanualedisserere de vulsi principiisde materiali re formali, magis tamen deformali omnia unaquei res naturalis est peri amat essentiam habet ac e Te Erint in non econtra materia est causa fes . igitur isrma est magis causa quam materia ouoniafium gratia eius tanquam ea que precedi finem

ATQUE finis ipse gratia cuius quis piincipum est, a defintione rationeq; semi

tur et in hiis patet que per artem conficiuntur. ς cum domus si tale, hec fieri necessi nodi esse oportet. Et cum tinitas sit hoc,hec necessatio fieri oportet ac esse. Parim o homo est hoc echerin cesse est atque esse. Ethhec sint hec,sint hec necessatio uel fiant oportet. Fortasse autem necessarium istam,in ratione etiam inest.Serre nanci, si dissime m opus talem ipsim diuisonem dicis. Atheenone innis stara tales haLetit detestata tussiasnon erunt, nisi ferrea laetit ipse. Sunt enim α in ratione non se partes ut

materia rationis.

qua postea multa demateria syllogismo ostenodi: , - Sh-- dς- ΠQnς finis qui sane est id cuius gratia nucispatur.Et princiis est. Et eu fuerit sanitas talis hec necessario fieri nsu Ma sim humidi lidi&frigidi mediocritas eu plus sue

la enim eu id o necessario sequitiariNa si e niuem sese, is a Lsi destiniuero serrae Erma quonia ipsa est dioisio ligno coplectarmateria cum aliter secare diuiderem no posset nisi id st nataliamateria talia huiusinodi diuidere non posset.Q uare si

I IGO Ovidi a viciscendidesiderium , serma indicat. item in ut Quae quicunt voluerint solam se am in definitionibus colloca, is inuenire poterit. Verum in quibus est perrecta absoluta' definitio assignanda, eadem etiam ipsammei materiam complectetur. Ioan.Gram. O

157쪽

pHI SICE AUSCULTATIONIS LIBRI TERTII

Annotationes Ioannis Grammatici.

CVM autem ipsa quidem natura motus quietis mutationisue principia sit nostra autem doctrina sit de natura non lateat nos oportet quid nam sit motus.ian si ignotatur ipse,naturam etiam ignorati necesse esti

um qui iam ea sint que res naturales eonsequuntiar de quihosArist.in hoe v. hro agere diximus materia formamotus locus & tempus de materia quideα forma in precedentibus νoluminibus disseruit. ru in primo magis de materia traimuit, in secudo autem magis de se a. Reliquu ergo est ut ipse de ruiquis tribus disserat. Et tande proponit hoc in loco disputare agerew de motu. Et opportuna emephisico de motu disserere hune In modi1 Syllogismo declarar. Inqt qm superiore libro definiuimus natura esse principata minus, operes precia et Oeest qui co oiciturus est qd sit natura & definitione ei us multo prius Mire qu est motus,qm oporter ea qeoprehedatur in definitione alicuius prius manifesta clara naberi. Nil qui motum ignorauerit naturae definitione callere scirem no poterit si quidein definitione naturae collocetur motus, iram opere ectu est naturali de motu sermone facere preterea mi omnis motus silcotinuus ut osteditur in postremis huius tractationis voluminibus. Na omnis motus est in magnitudine & omnis magnitudo totinua est igitur omnis motus etiarati nuus erit. Item in definitione cotinus aliqua docoplectatur infinitu. Na quidefinire voluerit

continuit dicet continua esse quod potest in infinit si secari.Necesse est ergo ut tu quid sit motus gnoueramu ,eua quid sit infinitii pernoscamus, stam naturali opus erit made infinito agere rursus cu omnis motus sit in loco arcu in tepore.Na omne mobile corpus est, sed omne corpus in loco ponitur em motus etia in loco ponMus eritiate ostenditur in extremis voluminibus de tepore disse dii esse.Vera quum quida philosophi arbitrabatur per vacuu ficti motu quippe qui non posset per plenu fieri alioquin duo corpora eunde locum occuparent idcirco oportebit phisicii de vacuo quom disserere. Ueria siue per vacuet motus fiat siue non intercapedine vacus agatur eniciatur u prorsus opportunus est sermo de illo preeipue ad probatione loci & cosuratione vacus.lte de loco disserendu est qui definiunt eu esse vacuu priuatum torpore. intentio igitur huius libri & sequctis est agere de motu infinito icpore loco S vacuo in hoc aute libro dis fit de motu re infinito in sequenti aute de tepore loco α vacuo de quibus profecto dissisit no ληl um quia esiserunt ad tra statu de motu, sed etia de illis tanq de his que omnes res naturales consequuntur.Hoc quide erat a principio propositu dicere.cde comunibus que omnes res naturales sequuntur. imprimis rigo de motidi siputat dc querit quid est motus deinde in quibus sit. tertio quod sint motus sipeties. ruanteqhee explieat quatuor dignitates assumit quae sibi construi ad hec ipsa demostranda. Et prima est qm eusint remeamque sunt alie sola actu alleveo. m S: ptate. Na aliqd esse solii potestate nequit si substat & existat. Nunq. n.materia is istum di nudatur spolianar*, res ergo que duraxat actu sunt. diuinae dc incorporee vocantur de quibus itares etia in libro de interpretatioe dixit.qdactus sunt sine potestate res aute que sunt acta dc potestateola naturalia snt actu. n.sunt quia habet aliqua forma vel actsi potentia aut e qm aliam is avr successione possunt induere. sed hoc quide tribuitur his quae ortui interimim subiiciuntur. Etheri autem corpus secundu s stantia aelu duntaxat est quippe hoc nunq trasmutatur vi suae naturae participat tame ad quectam modu potestate quo ad motum localem tu ubi ν non simul sit immo nem secundu substantia omnia caelestia a poterea liberatur & absunt liquide con stant materia & forma materia aute est id o est in poterea, videlicet nem omnia caelestia promispotina vacant. Na 5c si materia eoru non habet forma potestate attamen eu materia iuxta suam ratione prorsus generaliterqi sit in pinetia idcirco penitus no sunt potestatis expertia queadm dum sunt res que prorsus a materia aliene suntque haudquaq potestate habentio uocirca Pla to illa vere enim appellat.Sed sensilia omnia no semper entia sed semper facta ac seda.Prima erogo dignit Massumit quod eor que sunt alia actu durarat reprimo actu extat alia vero actu αpoterea.Secuda aute dignitas est eoru que ad aliquid referatur alia sunt se dii excessum αdetechia'ia secudum mouens&m 1 exempli gratia secundu excessum &desectu sunt maius S minus adimatus est alicuius parui exigui 3 seu minoris maius. Quom maius excessus est ali te, vero est deseelus. Ite mouens mouet mobile &Gotra mobile a mouente cierur. rum reli quas l

158쪽

m versari alla vero mouetas admotu egra ut in his dui vi motu habem, ira reuum assumptu est qm nullus motus empotest sine iis rebusque sum substat leves quantitas vel aliquod aliorum predicamentorumalinquanedueates

quod mobile perie quodnositi istantia vel quantas aut ali rata M. f. ἔ-- Ane* motus est preter hec sed omnis motus vel ingit aa substantia vel ad quan traquo a deteriore quidpiam melius pueriter e crano amesiore ad aetere .Ex licam substatia herestan5 erue dra: e noe .lte in qualitate vesa Pst ad impfectu Δ simpliciter a maiore ad minus mora.Preteream qualitate aut ab albo in nigres aut anagro in albuaim in aliis uanissimi inimo itam ad supernu vel Gotra. uod fit ut in Vibus e trariis uir

alti enor locus inseriori prestauor est dicimu omnibus sinu er is

quatuor dignitates conserui ei non modo ad tradenda definitione diiqirn Ou ecdira moueri,&non ulla mouere tantu&non moueter inrima ab ipso statuae niagistro. Sed quuiam statua elaborata perfidia ui est Ecforvi staa Teboli eapstrunci de actiuno amplius est ierum mancteoe micti a que fieri statua ma et die enim 'ua est aeno est in poema ut sit quapropter nem ide Ius petitistio poterea: Loquin quomodo eam corrupercis sed his actus est persectio rei in qua porta rat actus aut auem vetat persectione potentiae,quippe omnis persectio seruati de perficit. Nadonec poteaig tur est perrectio rei inpotentia qrinus inpotentia est. Quod vero motus sit rei in potensa esto quatenus in potentia est retinet potenua, quippe aliquid sit res aedificaulis, sed inpen-sueriti inretu que sunt alie actu dutaxat extant alie aut Eactu dc potent renem; nit motu esse actum eoru que sunt in potvita aeno in actu. Secuda quot dignitas in adprobanda motu nosse in hisque seruo curacessum re desectum dic t ut quibusda videbat .sed in iis motu versiri que dicuntur in iequentibus demostrabit.s no esse in mouente motu sed in mobile esistitui.Tettia di prete res sed omne motu vel in substatua ves in qualitate

V in qualitate vel in eooe sub hoc ad inici . his sorities με - .

di iriundulocu primuine ceteros vero poster

mali incidet eos Iato una ceteros mili sed n5 econtra ceteris sublatissimul illum demi ma

159쪽

de iis no potest eme genus quaobre nem Pprie definitione motus assignabit sed quDa orationEdelcribete illii que cuil motui secunda proportione eoueuiat, ut erigin libro de anima secerat qua tibi ostendisset noesse unu si me genus animaru quonia nomen anime inter ea colloacatur in quibus prius Sposterius inuenitatur tame inquit assignabimus quada comune animi desinitione si quidpia comune de anima dicere liceat. Hoc igis modo nuc de motu iacit. Quam dignitas iuuat ad declarandu duplicem esse motum in unoquom mobili. Quoniam natura est principium motus di mutationis ι Equidem natura est principium motus α quietis.Verum ea presentia libi opus sit agere de motu solo idcirco de motu duntaxat mentionem facit.

POST motus uero determinatione,enitendum est huc in modum de his ina,que

deinceps sequuntur determinare. Motus autem de genere continuorum esse uidetur. Que deinceps se habet sunt infinitii locus tepus & ocu Verudixit deinceps siue ea sint deinceps quecum in definitione motus corinentur.Na cii sit sermo de motu sequiitur equide definiationem de motu infinitii tepus & vacuu, oponet iram S de his dicere, siue dixit eaque deinceps se habet post motu comuniter sequutur omnes res naturales aduncautem modii, idest huiusmodi via inuestigantes quid unumquodque sit&si prorsus aliquid sit vel non & quomodo sit vel non sit motus autem videtur de genere continuom esse.Uidetur inques multis vel uniuers liter omnibus de ipsi idest apparet.Cetem v idetur Aristomo collocasse motu sub continu quo. niam necu illum reposuit in predicamelo quantitatis nel prorsus in aliquo predicamcto. Qua obre si due sint species quguratis una discreta altera vero cotinua & n5 redigitur motus ad predis tamentu quatitatis multo minus ad continuam quantitatem. Nam predicamenta continent persectas species ae spetialissimas res morus aute est acctus imperfectus quaobrem quantia ex prodicamentorii dictis eosequi possumus. Hec particula videtur motus de genere continuoru esse se exponenda esse idest multis videtur.Sed quum Arist. longissimis verbis in hoc libro probat molia esse eo inuu indidiu est viat Iud vides sumendu se loco huius apparet α placet.NE &s motu in predicameris ad specie qustiraffs cotinue Arist. no redegit ob id illa no omisit qa coimisus no sit sed veluti diceta quia ipse est actus impersetus, at ibi duntaxat de persectis speciebus uit.

E T infinitum in ipse continuo primum apparet.

Primu dixit sue pro eo quod appellatur per se iuxta secundu latificatu illius m per se nuru par qui dicitur esse illius rei que coplectitur in definitione subicim quo pacto etia se habet infinis tu quippe illud coplectatur in definitione cocinui quod eius subiecti est. Na definire solemus continuu esse id se potest secari infinitu siue dixit primu pro eo oe dici solet principaliter, secudii

primam rationem. Nam cum sit infinitum etiam in quantitate discreta ut in numero quoniam numerus augetur in infinitum tame imprimis continuat quantitati inest de per illam inest qualitati discrete.Naeo quod continua diuidi potest infinitu hac nine ratione numerus adolescit in infinitu siquide conlinui diuisio in infinitu producat cumuluaugmetationet numeri in infiniatum.Quaobrem imprimis infinitum continuae quantitati inest & per illum quantitati diserere.

QUOCIRCA fit ut qui continuum ipsum dissiniunt instaurationes utan tur,continuum id esse dicentes quod in infinitum est diuisibile.

Recte dixit sepe quonia non semper cu definiuerimus cotinuit assiimemus eoplectemur in definitione ipsius infinitum. Naplures possumus de ipso assene definiti es.Nam tu ipse in predicamentis desinit cotinuum inquit continuum esse cuius patres ad aliquem terminum c5amunem copulantur, unde in hac definitione non utitur infinito.

IN S V P E R impossibile est sine loco, molati tempore motum e

ipsi & veritati videtur moni citra locu α tempus cosistere no posse. in motus alicuius mobialis est motus.Quod vero sola mouetur est corpus & omne corpus locum occupat igitur motus citra loca non erit. Quod vero modus secunaul si sine loco esse no queat per se perspicuum est. Na idipsum hoc nome habet quia in loco sit . Sed si nem ceteri motus esse queat sine eo mos, in loco qui fit deinceps osteditatqvide motu locale omnisi motuu caput ac principe esse demostretatem nem motus sine tempore fit ut in postremis huius operis voluminibus ostenditur cacmnis motus habeat id unde originem initimi surrui, denis motus sine νacuo esse non poterit

160쪽

in quod quklem aequirpini iuxta placitum aliorum quam suum. PATET igitur partim ob hec ipsa, partim est quia cunctis hec communia sunt uniuersit inpetunt unumquodi illorum proponendum esse aloe considerandum riel de locosed cudicit omnibussunt comunia&eade VCuersiis Emi ut pro ΓαH ', ν- um Rulcm iuxta opinionem sententiam veterum naturalium omnes

res naturalesconsequitur,quippe qui mane trahit aliud esse putenta locum corpore priuatum.

Eou VM igiturque

actu,horum autem aliud eli hoc aliquid, aliud tantum,aliud tale dc in caeterissimiV-doque predicamenta eius quod est appellantur.

ii potentie prorsus imitiise n periuntur, Ut enim priusdiximus nihil laesiant e dodddoriri P ' ς ixuit Priatius expertie materie ac diuine substatis eYolitani: n - ῆς funditu iuxta aliquem v eoae quospaulo prisium is videbituria oti. A-- '' i' - R. sunt te sua natura in aliud transimulari .n6 qualitate celenivi deditamh-- ρ' ' modo in substanna ponere, sed etiam in .

ac a passivup,atΦ onmmo motivi ac mobilis ratione.

o. mobile a motivo mobili dicitur.

sum per hec probate koluit QVm o ς um que ad aliquid referuntur.hoeip.

SEARCH

MENU NAVIGATION