장음표시 사용
161쪽
NON est autem ullus motus preterres ipsis. Id enim quodnuitatur aut in substinistia,aut in quantitate Aut in qualitate,aut in loco se per mutatur.
Tertia ignitas motus collocatur in mouetibus di motis & no sit ens quod citra illa separari quea quaobrem totide erunt motus quin ea que mouentur at ea que mouetur quatuor modis cientur iubstantia quantitate qualitate vel loco itaque in his erit motus ac totidem.
C O M M V N E autem in his nihil accipere possumus,uti diximus,quod quidem
net hoc mi quanmminet quale,net ceterorum quicq sit predicamentorum. Quarenet motus,neque mutatio cuiuspiam Preter ea que dirimus erit, cuin nihil sit pretet eaque dixi S.
Quod motus no sit preter res probat.Si enim duntaxat in eisde predicamentis motus reponsatur & no est aliquid ens subsistens comune predicamentis st citra ipsa at* diuersum ab ipsis veluti genus siet v t simpliciter animal est comune particularibus animalibus quod quide est sub statia animata sensibilis o diuersum ab v no quot parriculari animali, licet in unoquo illud concipimus contemplemur v.Naens multipliciter vel ut aiunt equi uoce predicatur de predicametuis profecto motus nem erit preter eade predicamenta.EI hoc aute Ioco interpretes accepe runt OGasione asserendi motu non esse genus,sed voce equi uocam multiplicem*.Si enim moruscosistere nequit citra predicametad predicamens notribuitur comune genus cme consiginem motu genus esse.Na si affrmaretur esse comune genus predicamelis in quibus minus r ponitur id quod primu in illo genere costitueretur necessario motus esset re motus multiplicia ter non dicerenatiSed velut illud genus predicanares in quibus collocatur motus inesset ira etiain illo motus genus esset eoru motu qui in eisdem predicamentis si illo genere ponuntur . At modo ita se habet motus ursi res se habenti igitur antedidioru generum de finitioncs differant profecto 6c diffinitiones motu qui in eisde firmantur discrepant quaobre si una definitionc mitus afferre voluerimus hec erit multiplex α equi ca. Quocirca Alcssander longi si ni is verbis probat motu non esse genus sed voce multiplice cum igitur motu nunq consistere citra res asserere possimus ex hoc coceta nititur probare motu non esse genus sed quemadmoda id quod scientiae prehendi potest quod scibile dicunt quatenus scibile sub genere qualitatis redigitur quod tame non tolli est in genere qualitatis,sed etia in aliis predicametis.Et enim siubstatia scirilis cognitul haberi potest αν naquei alia res eodem etiam modo de motu dicimus.Na ct ipse collocatur in predicameto quatilaiis quippe qui si connuus S ubim Arist .asseueret illum esse denumero cotinuorii videtur tamen esse etia in aliis predicamentis. Q Gobrem cu motus red fgetur ad predicamentu quantitatis quantas erit genus 5c motus ipse erit genus eoru que sub illo collocarctur dc merito hoc viuuenire solet dico.cmorti no esse in uno predicamelo quemada modia nem id se scibile vocant,sed cii predicameta nem inter se abiuncta separatam sint. sed omonia simulatqi in unu coluneta conexa alioquin si separarctur inter se motus inueniri nequiret nisi in quantitate. Sed qui1 sim iuncta colligata pineode subiecto merito est inuenire moli1 inpi uribus quod quide ab soli1 de ab re dictum non est. mi quispiam ambigere potest qm si motus numeratur inter cotinua quo fit ut sub qualitate redigatur cur ipse Aristati predicamelis reduxit ill um ad sipecies quantitatis cotinuae. Respondemus itam predicamenta coplecti species perstet is do res specialissimas ac determinatas. At motus asseritur esse actus imperscimas S via perueniendi ex potentia ad actum. Quocirca no potuit illii conumerare inter species quati latis
V N VM QV OD V E aut dupliciter cuius inest.Vt hoc aliud enim est ipsius forma, aliud est priuatio. Et quale,aliud enim est album, aliud nigrum. Et quantum, aliud enim est perfectum, aliud imperfectum. Et in loci mutatione simili modo. Aliud cnim est supra,aliud infra aut aliud Icue,aliud graue. Quare quot sint ipsius species l
est, tot motus mutationesiae species sunt. Quartu assumptum d postulatu in moequo predicamento in quo est motus non est mussimplex motus,se duplex est. Nam ut inqcait in unoquom predicamelo cotemplari possu mus forma aliquam dc priuatione de viam vel a sema in priuatione vel econtra a priuationem formam
162쪽
illum appellare priuationem id stest contrariorum deterius,&formaC V M autem eorum que in unoquoq genere collocantur,aliud actu, potentia sit, actus eius quod est tentia ut est tale motus nimirum est.
VELUT alterabilis quidem ut alterabile est steratio. ACCRESCIBILIS autem at oppositi decrescibilis,nullum est enim his commune positum nomen accretio ac decretio generabilis item di corruptibilis, rancratio atquc cormptio, ec ma quod fertur, latio. 'οHUnim quemadmodu cum quippiam albus fit vel niger εἰ cu frigestit&ealescitatoetnitur os, si ritii ς'' R eim qualitate habemus commune nomen tribu
in0M esse indemspici potest. Nam cum edistabili tale est,
Exedilis fidem sacit utrem dita sit motus definitio, lapides qui potentia sunt aedificari Iesmum actu aedifican urct ad aedificium constituendu sumuntur tune obtinent eam perfectis nem qua in Pinenua reΠnent,eu sint actu Mificatiles de actus perfectioin appellatur huiusimoudi aedificatio quIuidem motus est quaobrem S ainstilis in quatenus auetilis actus ille motus erit quivom aucho dccliminutilis quatenus diminutile ipsa diminutio,ae similiter de aliis omnibus dicendu est. Voua nemistius desinit motum paucis mutares qui sera motu esse actum rei quatenus talis est 'estate piranssi Nam motus ille actus qui duratum ad forma que cum est mus dei iam inescit de abest undemiis in illam forma itionem vocat motum, dc prior actus mactu imprectus Ponia petit migratin ad is adc ad eum aflum qui proprie simpliciter actus est, Sposterior actus est persectus. Nam mobile cum illum attigerit in eo quiescit Somnino potentiam perdit. Ial inpotentia sunt, at actu. At non simuI,aut non eode,
sed ut quippiam calidum est quidem potentia frigidum autem actu complura iam uid
sim agent,ac patientur. Cum dixerit m sit motus impresentia vult ostendere quedam esse que eo quod mouentur m mouent.Et simul persoluit quandam dubitatione que adduci potest ex his que in definistionem motus collocabantur. Quonia si idem simul mouet de mouetur.Et mouens uuatenust uel actu maliquod igitur mobile actu erit.Sed contrariu diximus quonia motus dicebatur actus enos potentia quatenus in potentia est i Q obrem vel definitio morus falsa est vel dici non poteli ut queda mobilia eo o mouetur mouere, alioquin si hoc veru suerit motus leti tur definitio no erit vera talis igitur est dubitatio qua his modo dictis persetuat. quoniam ostenditquT O que mouentia econtra moueantur. Et prius patefacit nulla simul mouetiata mota este,nocauic ostendit,iam antedicta dignitate viniata superioribus sibi cocedi voluit eos
163쪽
rumque sunt alia actu daraxat esse alia.versa actuta potentia,&hm5i omniamqvit cumoula necesse est etia moueri. Veni non eode respectu eodeue modo mouent S mouentur.quoniani mouetur quatenus potestate qui est mouta aute quatenus in actu exiitri ignis a quidecalidus est potestate vero triglaus, a propter mouet quatenus actu calefacit aquam repatitur quatenus est pinetia frigidu,quoties migrat α transmutatur in terra vel in aere, de aqua similiter quatenus acta trigida oc Nigeiaci., leni aure quatenus potentia est calida quare his tollitur du bitatio. Na erat dubitalio si mouetur mouetae Omne quod movet actu est igitur mobile actu erit.Naillud appellantu, mobile q diu est in tenua. Hec igitur dubitatio persoluitur ex his dictis quia de si mobile morul Prorius moueret atramen non quatenus mouetur ipse eodemodo mouet.Sed mouetur quide quazenus Potcua participat di .ianateria,mouet aute quate nus actu est dico videlicet secunda tormam. Non ergo quatenus mobile mouet.Sed quum hee explicat repetit definitionc motus,cu ipsiam clarius apertius; interpretari explicarem velit, ficit aute illam ac magis determinati Unal demonstrat subiectum de potentia eius ede non esse sed aliud quippiam eritu niustinus p esse qaatenus hoc aliquid dicitur, aliud.n .est quatenus est tale in potentia exempla in no eede sunt es α potentia statue, quod iram diuersasit differat di mistentia a subiecto multis etia aliis excplis indicat. Vt eade no sunt color ac coloris racio de potentia visite, color acta est & sit no videatur ut in nocte accidere solet que tepore color est solii pote, ua vitilis.Et color siue aspecta intuitullustreretur siue no,actu est At visite M. se ite oculos
potest non eode modo temper se habet ut color quaobrem potentia no est eade cum suo sitate. cto qm iubiectu limiliter semper te habet. Aes quide semper actu est es sed no semper statua in aliqn potestate sit aliquado actus sed potentia a iubiecto differre ex contrariis potentiis precipue ostendit quonia idem animal no modo potest morbo laborare sed eua curari valerem at si pote. ita essent eade subiecto certe no vna ca subiecto eade esis sed omnes quapropter egrotandi materina eade esset tu tuo subiecto constat profecto v tetra potina eo lescendi bonam valetudine attingendi ea subiecto eade sit quaobrem si utre. etae iubiecto sunt profecto rediater se erut. Na que eide tant eade inter se quosv eade sunt Si ergo potentia egrotandi eade est O potetia La nandi inim egrotatio α ipla incolumitas eede erunt quapropter contraria eade essentatam pote. tiano Reaaecii suo subiecto, quod si potentia no est eade cii subiecto recte igitur ac diligenter motus definitio tradita est ut motus sit actus entispotestate quatenus tale est illud certe in definitione,quatenus tale est, diligerer exactet adiecimus Siquide oporteat mes e sectauali esse actu ec iucundum aliud in potenua.Nihil enim mouetur st duntaxat est potestate ens quocirca nulla ens quod solii in potentia est aliquid dici appellarim liber, quapropter nem materia per se mouetur quonia nessi est secundit se, opor tet ita v mobile actu α potestate esse quod quident non mouetur quatenus actu extat sed quatenus est in potentia.Vt Aesactu est id psum es quod sine in eua in potentia statua.in igitur id quod est in potentia deducitur ad actum ab ipso stratue opifice tunc aes moueri dicimus sita no cietur quatenus actu est idest no quatenus est aes sed quatenus est in pinentia.ta quidem id quod est in micti a suimet actum assumit& ducitur asinum periectu,qui cti aderit simul ac porcti demolitur e medio* tollit. Motus igitur est actus rei potestate quandiu permanet seruatur p ipsa potestas. Cit hoc itam modo motus definitione in interpretatus sit, di indicet ceterii multis rationibus cofirmat ne* posse aliter adduci assigna. rim definitione motus, de imprimis argumentii adducit ex differentia temporii quibus res et huntur,circa que versatur motus. Na aes quod est in potentia stania tribus teporibus distinguia tu aliquando enim dutaxat esset potestate statua cu nondum ab artifice formata esses aliquan. do aute solum actu& nequail in potentia quado iam forma statue accepisset aliquando etia Gintercapedine interuallom temporis ex potentia ducemur ad forma adhuc superstite potentia. Qi ergo triplex sit temporu discrimen, in quo reponendus collocandus p motus est No enim quando solum est in potetia id st mouetur scilicet cla nondu cepit ars efiingere agerem aliquid in aere minime etia quum suscepit statue forma,quoniam cum suscepta est se a statue semel fingendi ars nihil amplius agit in aere.Ita* relinquitur ut motus sit in illo interuallo temporis quo ars fingendi ciebat ipsum ara dc ducebat ipsum ex potisa ad forma adhue seruata superstistem potentia in ipso aere.Similiter id nobis liquet de potentia dom us quippe qui dicere non stalemvsdomum moueri nem in edificaule estitu potestate Exempli gratia cu ponerentur lapis des&ligna Saedificator nihil ageret in ipso ne vcsi persecta absolutam domus esseti forma sui recipisset quoniam tunc non aedificatur sed iam codita extruetam est. Edificatio enim est edificantiscu adhuc edificatile est quaobrem motus erit duntaxat in eo temporis interuallo quadaest etiam
164쪽
Misi in monia ficatae nihil aliud est umorus ex prima potentia ad actu persectu. unde quadraedificatio est nonduminiam abiicit aedificatile alioquin ampliusno motatur. Quonia autem nonulla potestate actum eadesunt. H est assiimptu ex hisdignitatibus quas prius posuimus. veru hec omnia que ita se habent sum onui interit uim obnoxii quota aliami vel eodemodo alioquin sit de simul actu oc potestate esset, fieti no possemactus&potenistia ellant erusidem B ae,nam idem in eodem tepore esse actu de potestate non potest sed aliud alioque tempore erupotestate calidum vel Modum de aliud actu. 'OMNE nani sines erit acturum ecpassuum.
Actiuum quidem iucundum a quoniam formae agunt.Passivum vetentiam passivam Nam mare passi est at cistest in miamateria est. V
V ARE &idpiraturalita mouet mobile est. Quippe omne moueat dc ipsiun
moueatur. o Oportet ut omne mouens ita mouα
C sel 2 - θη--mouet corpora non vi sci naturali.
metu superioribus dixit duo esse principia quoria alterum no est naturale. Unde illud natusio quonia o ita mouet quemadmodu res naturales idoneae. natur. corpora Gens simul cieatur alterata &fiat imbecilior do potentia augenah A simo it debilitentur.Si ergo inquit Arist.de hiis solu quee huiusmodi moves e tra mouetur. Siaute de omnibus naturalibus, ta enim celm mouent in non sint mobilia dc moueantiar que attamen econtra vicissim non mouentur.Nam eclestia suis virtutibus circunducta mouem dc alterant ea que h infimo orbe continentur,a quibus vicissim non patiuntur. '. 'UNx qui Mam omnes, mouet moueres do Iehabeat,exesus sane patebit. Est enim quoddammouens di immobile. --ς supersedet uso ad octauu huiusce omtun,inmobilitate gaudens. Ite simulacru,forma,reiq; similitudo serit oculos moueto ip o
A autem eius quod est potentia, cum actu est operatur uesipsia Messiud
qua mobile est,motus nimirum est. λDesinitione motus repetit. eru dupliciter scribituris estextus,vnomodo quide. Actus ensis potestate quando actus existens opereitur no qua aliud motus est, idest actus emis potestate qirudo hoc potestare aliis quid inexistes actu effecerit no quatenus actu sed quatenu esta. re hae erit motus.Sed striiser etia alio mo apud Alexandrii quonia ipse in antiquis latibus siemuenim inquit. Actus entis potestate quum actus existens operti ialiud quid actu existens quamobile est hic est motus. Hec vel sicipsum vel aliuddixit.uuoniaeoru que mouent aliqua in seipsis habent princip um motus ut naturalia exempli strana a meracitarct alteratur ociliqua vero extrinsecus motus initiunanciscunturtetanificiarabitura.siue in seipso virtutemouendurabuerit siue aliunde destextrinsecus illam muta
165쪽
DICO aut qua sic est.Nam estes potentiamura, attar no actus ut estes, motio est. Non enim idem est risi eris aliqua potentia mobilis.
Exponit definitione cur adiecerit quatenus mobile idest quatenus potest moueri. In tenurieu potestate staniam esse licet sit actura dico igitur motu esse aetii eris no qua es est sed acta eius potenue qua fieri statua potest. Deinde ne quis suspicetur si ιν persuadeat non differre inter se esse rei ac ratione eius S id st est potestate statua quonia unum uti dein est esse eris & illius m est in potentia statua merito idipsum deinceps Ostendit, in unoquos aliud dici hoc aliquidine ocaliud id quod est in potentia mobile.
QVONIAM si esset idem simpliciter rationeue,eris ut es est actus motus nimiiii. t. At non est idem ut diximus.Patet autem in contrariis . Nam ualare quidem esse,ae egrotare posse,non eadem lanis desuetia. Quod ipse inquit hoc est. Quonia si idem esiti aeris ratio essentia &id p est potentia mobis
te quonia eris este actu est di actu mobile mouetur. Aes ion1r quatenus es moueretur quapropter iae esset dictu actu es & motu st quide apertissime salsum est. Na tripes ereus manet α ipse actu es est licet motus actu no sit,imo penitias no mouetur sed stat& quiescit, duplicauit autem hec verba ide simpliciter ,& secundit rationem ut insinuet si essentide esae uoces quatenus molestate vergit ad statuam, hoc modo generaliter essent ide quaobrem non solum idem sublecto essent ted etiam ratione,at certe fieri potest quispiam dicet ut aes& potestate mobile sint ide subiecto que tamen ratione diuersa sunt,qm alia est utrius p definitio. At ipse deinceps ostedit in malentiis repugnatibus cotrariisl dico ex li causa in potestate sanandi de potestate egrotandi aut calefacitat uel si gestedi fieri no posse ut etae subiecto sint alioquin cotraria inactis eaM esseriti Nam que eidem eadem sum inter se eadem esse nemo dubitat.
ESSET enim idem egrotared ualere.
Inquit si potentie cottarie arede sunt certe εἰ actus potentiam erunt iidLAt impresciitia liquet non modo egrotare ide non esse huic actui sanariSed etia omnino repugnare at collaria esse.
SVBIECTUM autem dc id stualitati egrotat unum Nidem.
Inquit subiectu id st divisim valet*egrotat v nu idemi esse. obrem si potentie egrotam di de sanandi n5 unum sunt sed contrarie dc subiectum quod illas desuet vicissim ac divisim Vna idemque est ergo potentie non sunt eaedem subiecto.
C VM autem non sit idem quemadmodum necneolarestidem a uisibila. Patet actum possibilis earatione qua possibile est morum esse. Hunc igitur esse ais tunc rem
moueri cum est iste actus d ne sprius neqposterius.
Altero utitur exemplo. Na color secundit idem no est color Ad insibile. Sed color id est st luce presente potest actu movere diaphanu. ccorpus transparens, visibile aute accidit colori.Ite color no collocarur interea que ad aliquid reseruntur quonia est qualitas. Sed visibile numeratur inater illa que mutuo se referunt.Siquidem visibile sit alicuius videntis visibile preterea color se adest & no ficiet oculos nem videtur, at visibile esse no potest nisi aspectu cieat ac aciem o orsi immutet.Si ergo demostrauimus diligenter potentias a subieelo differre , recte igitur defini si ne motus attinimus vi motus sit amasenus potestate quatenus potesare est & no qua actu est, esse igitur motu idest quod motus sit id quia diximus.Cactus entis in potentia qua tale est in quit de tunc moueri cum iste actus accidit,idest tunc motus fit quado id et est potentia quaten in potensia acceperit sumet amuri,&non prius acceperit quando duntaxat est in potentia nemquum acceperit postquam solum in actu est.
CONTINGIT enim unumquodq interdum opera ita non operariseu ediscabile qua edificabile, dg edi furabilis assut edificabile edificatio est. Nam actus ipsius aut est edificatio ut domns. At cum est domus tum non est edificabile.Edificabile ueroediuratur.Nccesse Uiuit est actum ipsius esse editiationem. At edificatio motus est quidam.
166쪽
Eadem de ad ceteros motus accommodabitur raco. UiQΠςP Rnie pinentia nem post eam.Nα induit id ri ian minu non esse aflectione
dum habentq doedificatio esse dicitur di in threatam E
spicuum est. Ni motus est quid actus.Reliquus ae , miificatile vel postil condita absolutumo e i. s bra π i/ῆς rmotus, mouetur aute edificatae quandi dificati legmedio quoa aificatio fit superstite aedificatile quaesulla d i tu stire' in
dicimus de ceteris alus motibus ut in dealbatione talefactione egetisque is ' iat emtumare sp motus definitione probare.Sed oportere ut demostretur no posse aliter abeari exactam definiti e eiusA nae inquit modo,nem alios recte sensisse qui alite e ipso nitebane ira aliter de ipso dicere u statutu explicatui est Pithagorei quide aiebant morum esse alteritate inequalitat n 6 ens. Quocirca Aristotiles inquit si ergo qui motu esse alteritatem inequalitate di no ms asserunt vel hec modi esse inquiunt ut eunde moriam asserant eme his motu ademe contendant,exempli gratia vi cu Omone mobile idipsum dicant ex non ente rei ex in equalitate vel ex alteritate mo Ouod istitueia inritu lita iteritas deo as eade diust v no siniparet,quonia in multis est alteritas inquibus motus no ad .m omnibus sere alteritas est attamen macta que sunt n5 mouentur.Nimirus ritas in terra est cu stera sit ab aliis elementis que tame ob id no cietur, ire in socrate est alteris
necelle non et urius animalium panes inter se altere sunt oc numerus digitoruine qualis est numero piloru capitis aut barbae α tamen partes non idcirco repente mouetur quia altere sunt qualitate & alteritate mouetur sed etia ex indentitate. Siquide non solii altera eo maltera fiunt mouentur ne* inequalia quonia inequalia sunt sed etia ipsa equalia & eadem nihil mulus exindentitate 5 equalitate mouentur quare motus nominus erit indentitas equat astu qua alteritas ine alitas 5 n5ens,quem dixerit deinceps explicat qua misee emore gorei hec motu esse dixerunt.& inquit eo argumeto comotos serisse m I - τε inoqua alteritas ine alitas dinoens,que dixerit deinceps explicat qua misee emonem pithamquit eo argumeto comotos sitisse quia monas est inde finitus. eu determinaretur Spera ueniret mobile ad is a non amplius mouetur sed cedit ad cerit motus quapropter in ea Omnia quelmus diximus. cinequalitas alteritas aeno ens sint priuatiuaxndeoc alia mincipia in eodem ordine posuit merito hecipia motu em dixerui. Sciendu enim est in duos ordine rium ex aduerso collocatos pitha reos diuisisse principia rerum Ad a
subiiciantur declarationis cauia Bonum Malum Finitum Infinitum ParimparVnum Multitudo Dextrum
ς utrino ex aduerso constitore ut ipse :
Hec uinar principia rerum in hune modum in utrumcv ordionem virincv ex aduerso constituta pisthagorei diuiserunt.que eum diuisissem alterum ordinem statuerunt in quo meliora c5trarioru eontinerentur alterum vero in quo peiora deteriora haberentur ad que omnia redigerunt. Inquit igitur Aristo.qm alter ordo erat peioru ac deteriorum prin-ioru qui eum si pri
167쪽
Ma, Femina uatiuus indefinitus est iccirco motu vestui indefiniui sub eo rea Quietum Motum digere Ves non diuisere hosduos ordines virium ex aduerso Rectum Curuum coititulos Lanu predicamera insomahad priuatilia principia. Quadratum altera pte loci' Hoc modo istat Arist. priuanua esse princiPa alterius ordinis di xit qui eua diuisit principia in &rma re priuationem di suo morte potius, nunc ordine pelose priuaticium ii istituit quonia consueuit meliora contrarioni tamas appellare di deteriora priuationes. ricie igitur pichagorei susp: u iunt alteritate inequalitate de no ens motu esse explicauimus proinde inquit motus vide.ur eua aliquid indefinitu quonia alienus ordinis principia etiasunt priuatiua dc ob id indefinita,merito igitur ad indefin ta principia motu redigere siquide alterius inequalitas a no ens in ordine peicrum collocatur. Talia igitur sunt principia minus apud eos teterum olumes Ie infinitu cum is sit syllogismis demostrat, motus est indelinitus, indeta, tum est priuatio.Motus igitur est priuatio altera quidem propositione dico.Lmaiorem probabimus utentes couersione ex contrapositione. Na si λrma incerta definita estpriuatio igitur erit indefinita .Sed minore ipse probat dico.s .mo:ii esse infinitum.Nam eoru que uini que Lm sunt actu simpl citer queda potestate in quoru naturam diuisionis partem collocatur motus quadoquide nec eaque lolii potestate entra sunt,moueantur net ea que solii actu sunt.Sed in motus m ne utris pua e collocetur, tame viris p participat de ob id indefinitus est quia ipse in nullo certo genere recit ponendus est ci1 igitur dixerit causam cur illi reducebant motu in principia priuatisua deinceps probat ipsum motu aliter definiri no posse. Inquitae si cocederemus res non modo diuidi in ea que potestate sunt de ea que actu existiit. Sed etiam in priuationem, quonia ad nihil
aliud ino: a redigere reduceret possunt Δ ia diximus motu ne actit esse eoni que sola poto state sunt nem eorii que solo acta cosistunt tamen quod nem ad priuatione reduci queat pera spicuum est si quidem res no propterea quod priuatione participant ob id motu participabunt, quonia fieri potest v t prauentur larma de no moueantur sed quiescant. Preterea s p elle recteque diximus motu esse rei potestaze acta,priuario aute no est alicurus rei actus ergo motus noest priuatio.Q obrem si motus in nullo istoF collocandus est.Reliquii est ut modus que exoplicauimus lotus verus sit, is erat modus ut ipse in genere actus collocaretur. Verum non illius
actus persecti qui pro forma accipi siolet.Sed illius qui una adest ci1 potentia dc ea serua Quocirca motus actus imperfectus dici solet quonia adhuc rennci potentia. Veni actus appellatur propterea quod penitus ex potentia ad achi persectum tendit. Hec omnia iram disserit anteu finem
imponat semioni de motu. Imponetain finem cum demostrauerit in ealce mota non in herere mouenti ne ιν in eo firmati sed in mobile esse & consistere. Repetit proinde sermone de mouctiobus εἰ mobilibus.Et querit qualia sint ea moueria.que precipue mi mouent econtra moueamur de quibus in libro de generatione ac in libro de anima exael: us exploratius p inquirit. Sed hoc in loco inquit ea esse moudiae trai Sc mota que nequeunt mouere nisi moueantur. Scd que sunt hec inquit ea esse quorsi immobilitas est quies. Na quibus motus in est. Hec ipsa quandono cientur qua cere dicuntur.Ecotrario eorta que no sunt apta moueri immobilitas no appellatur quies sed hoc ipsum immobilitas de statio, merito ita phuiusmodi illa mouent & moucturi Siquide habent potentia quibus enim opereriecisi est agere dc aliquado ex quiete moueri S at squo modo talia mouere L moueri. preterea asserit oportere ut mouens de mobile sese tangant, que cu se tangat quatenus utriam est in actu eoru alterum in alterii v icissim aget.Sed quatenus in potetia virum i vicissim patietur. Ueru caelestia cu ea que in fimo orbe collocatur mouet etiatangunt a quibus tame non patiuntur quonia non sunt potestate mobilia. Sed actu mobilia 6c motiva secundu motum locale. Sed aliis motu generibus celestia nem actu nem potestatem bilia sunt. Et ut paucis coplectar velut ipse in lilrro de generatione dixitque sunt eiusde materieeta mouent patiuntur. Na eo quod omnia que ortui subiiciuntur cEmunem habent materia ea
sunt potestate .fit ut agens curangit patiens agat secunda actum qui est in scipso Ae potestate que est in illo quod etia patitur ab illo in quo agit per eanderationem, ut calida appositum de iuncta frigido calefacit qui de illud qua actu calidu est cum frigidu sit potestate calida, econtra aure patitur ab eode qua potestate est frigida dc illud actu est 6c frigescit. Quibus habitis retem motum definit exactius exploratiusto dicens moesi esse acti mobilis quo mobile est. Prior quide dissimistio in qua dicebatur motu esse actum rei potestate quatenus talis est taple r etia actum perofectum. Et enim potentiam altera prior dicitur que est secundu aptitudine S altera secunda que est secunda ordinem euius actus non erat morus sed perfecta Erme receptio.motus aute est ex prior potentia in priorem actum mutatio, quamobrem magis priora est hec des itio qua nue assert
168쪽
assere quoniam potentiam complei litur.
N EQV E enim motum mutationems quispiam in alio genere ponere potest. Dilaeeinde continuo patebitconsiderantitiis, ut quidam alii uersitatem,&Inequalitatemn id etiamst haud est motum es dixerunt. y
te ipsum in equalitate alteritate de non ens esse ovari ori , -- . . ,α Uiiu ς νςςn secus ne manca faciamus ratione. Unde dicenda eciundiis, , M alio genere quis ponere statuereue potest. Hecdesne L Κε, v--Πrecte dixerunt, quibusmox coniungenda α conectenda est
derantibus rici motum esse velut nonnulli posuere dic e, i m sim.
ET ii per non ad heciaut ex hisae magis ipse irvitatio,il ex oppositis est. clati.Alternis uero principia ierici definita sunt sane quia sunt priuati
Hic mente eorum ac sententiaexplicat qua comm motu hec esse affirmare comederent de inra quod motu Auippiaindefinitumest, ita eos sensisse.Na altera series est uiram Eucebaturali tu inequalitastano eris,ad que motu redigere,qui eo oeptiuatiuus erar inde
finitias appellatus est.Merito ita motu colloarunt in GeoCe G i
diem quoniam ipte indefinitus est.Sed fieri potest viii qui motum eIe non ens asser erumillimuram sis attigerint. Si no ensita v ocauerim vino penitus no ens. .nihil intelliganta urum ad quod mouetur sed adhu im nictum Huiusmodi enim ens in poterula nos voramuti HVM L, NIHIL emta ipsorum aut hoc aliquid sent sine, aut tale, aut ceterorum quic5 est predicamentorum. At ut uideatur motus indefinitum quoddam esse causa fuit no sse ipsum aut in Iratam retulaui in actu poni simpliciter. l. n.id a esse potest quantu .n que id i est actu quantu necessario mouetur. Et motus actus quide esse quida uidetur pellectus tame, propineast ipsam Possibilaimperfectu est cuius est actus motus.
169쪽
Querunt hoc in loco interpretes quo paeto in quiat Arist priuatione esse indefinita propterea
quod sub nullo predicam cto concluditur Cu contrarioru eadem sint genera.Sed respondet smgulares priuatione tormis ac proximus oppositas esse ex quibus solent mobilia ad habitu trans, mutari quocirca priuatio una quel collocatur in eo genere in quo habitus reponitiar.Sedquos modo no homo non equus α omnia huiusmodi priuatiua cu modo accipiar priuationem pro negatione siquide in his que priuatiua sunt non licet appellari oppositu formae. Sed in ii unam is a negent S csi nihil definitu inserant nomodo formam sed nem priuatione . idcirco inquit priuatione in nullo genere collocari no stre uera ad nullum redigi nequeat sed quia in definitu certum m genus reduci non potest. No homo enim potest esse alia substatia preter hominem de quantum S quale S unum quod . aliorum predicamentorum. inquit igitur priuationem ceriste definitem non posse ad aliquod genus reduci ausa aure ut videatur motus esse indefinitum quodda fuit no posse quo in loco cii accipiat eam cur motus sit indefinitus simul etia tam orcistis pii agoreoru aperuit Sed impresentia idipsum probat scilicet motu esse indefinitu ex diuisio ne rem in actu de in porciis. Et ostedit motu in neutro rem genere proprie reduecdii esse. Si quis denem actu ens st est substatia vel qualitas vel qualitas aut aliquid alioru mox eum fuerit m ueri necesse sit.Nem potestate ens quonia nem potestate albucum fuerit necesse est repente moueri. Nihil horu igitur motus est nem actus simpliciter nem potisa sed mediii horum aliquid stilicet actus quida imperfectus non abiiciens potestate. opter hocmtuus est indefinitus. quoniam in nul Ium eorum que sunt dico videlicet nem in his que potestate sunt nem in his que aeimSiquidem omnia que sunt in his diuidi solent pure sincerem motus reponendus est.
E T iecirco dissicile est accipere quidnam sit motus.Necesse enim est ipsum aut in priuatione,aut in potentia aut in actu simplici ponere. At nihil horum esse posse uidetur.
Cum indicasset veteres no sane rectet diffinitione motus tradidisse& qua mente quam senatentia comoti ad hec absurda deuenere modo alteru quesitum probat,ut neo aliter definiri mo, tus queat qua definitus sim Et inquit si quis annueret votis eoru concedentes ea que sunt diuidi partirim in ea que tu actu consistunt tu vero potestate. tamen sub nullo horum genere motus comprehendet eiur.Sed quod nexu motus sit ens potestare ne v actu simpliciter perspicuum est quod vero nem priuatio sit nem in eo genere collocetur priuationis ex hoc clarissime patet quia multa sunt que priuatione participant de tamen motum non obtinent.
RESΤΑΤ igitur modus ille iam dictis, actum quidem ipsum aliquem esse talem,ut m actum,qualem antea diximus qu i difficilis quidem est cognitu potest autem esse.
Cum destruxisset omnes opiniones quibus n5nulli ita de motu sensere. sue eas quibos p terant sic sentire reliqua est ut ea vera sit qua ipse dixit.Na quum duplex sit aistus alter quide quisii secundu perfecte species receptione,v t aelus videndi oculoru per que iam visione de actionem recipiunt vero potetie actus asellatur qui in re ipsa seruat idipsum si potestate est, ut motus inime, qui enim cum sursum krtur adhue retinet potentiam dehationis sursum, priorem itaque m motum esse no asserimu .Siquidε ille magis statui Ac quieti assimitetur qua motui.secadu, actus itam erit eo quod prorsus potentia firmauit imperseetus aute propterea quodno absia est potestatem sed simul cum prorogat atque trahit. Nam idem mobile eum sursum ducitur habens adhuc potentiam ad mouendum per endum* sursum interuallum ita mouetur.
M O V E T V R autem & omne mouens ut diximus quod est potentia mobili. Ex
cuius immobilitas quies est. lenim motus est,huius profecto mobilitas quies est.
Hie repent sermone de moulabus οἱ mouLEt inquit omne mouens st cu mouet eua potestate mobile est. Hoc ide prorsus mouere,& moueri dicitur.ea autem uena potestate mobilia dicio mus quorum immobilitas quies est . Verum hec in sequentibus huius operis voluminibus demonstrabit.
N AM in hoc agere ratione , qua tale est, mouere nimirum est . At hoc tacit tactu, Quare simul etiam patitur.
. ta dixerit qualia sunt mouetia te mobilia que tu motiua etia mobilia sunt & huiusmodi esse quotu immobilius quies est.impresentia docet quo pacto hec mouetia ecora moueaturiimpri
170쪽
mis aperit quid sit mouere quonia mouere de in hoc agere quatenus tale est, ut agere cirra Gliseu vi cabaa est quod quide est calciacere.Sea agere in hoe aliter fieri no potest nisi sese agens αροι et is tetigerim. um igitur agens non iolum actu est hoc aliquid sed etiam potesta e aliud necille euutiastestens potestaceu movete cui nicie inuicem tetigerint pati ab eo quod est enstriobue quod quide minus quaProPer moves prorsus Goua mouebitur mouetur aut e vicissitu patieme quonia. v numquod contrariu ante sim aliud udem non agit quam in contraria. Est autem oni notastest in potentia veluti contrariu.Cum igitur calidum potest te m litigidum agit calidum in frigidum i p.um langendo atque ens potestare cum proximupropinquum qi fuerit actui,ducuur in actum necesse omnino est id α potestate frigidum est pati ab eo quod actastigeicit. duamobrem necesse est calidum cum agit vicissim p .
QUOCIRCA motus actus est mobilis, ut est mobile. Accidit autem hoc ipsius
motrui tactu. Quare sin uic uti Paulur. . Ut dixi exactilis diligentiust ex victis definitione motus tradit, eumorum,o esse entis pote uale simpliciter stam istis actu imprelcntia dicat . vel ii quispia instaret aduersus priore definistionem es id st in potestate dextra quum dexti u me verbi fratia actu mutate ad leua mutaretur quide ex pinena in actu de tame no moueretur.Auget disticultate qin si plate sinistrat moue bas a minon cietur,poti uanal unaen eo e que ad aliud reteia r.Na ipse rei pectus di habitus ' inter ea q inuice reserunc vel poa est vel aetiis actus side ciuide pum figure habitust ei h
retia vero Posite in qbus conuei sione fieri Oinopol.Seam relatione qua re dc filius mutuo reseraturaliter euenit . Cli Hius no possit esse phis sui re net ibi erat oppositus habitus ipsos. At in destrio sinistri similium relatio unus hamserit positionis actus de oppositi poteria.Si ergo ruerit mus h lius una. resposio eo e que ad aliquid reserui urin quo dextru sinistrii ante reotro muriis sese retimit ac reteri dirutur necesse est vi si alim mouetur de reliquii moueri. Na destruo sinistrusum existitis habitu rei poλιν quo igitur moto necesse est vivit a moueaturque natantine lacunali illain.T henustius ergo abiblute indet actu si est in genere ad aliquid G .eruare prorsus potestate,queadmodu actus iecundit alteratione teruat ea potestate qua M.terabile ducu ad periectu actum.Sed in his fieri mutatione subitam ex potetia in actu. In generemur eos que ad alio sunt, unus actus solus cospicitur qui perfectus S absolutusest. Imperietius vero nocolpicitur.N5.n .pedeterim destria fiebat me mutae ad leta sinistrii star creatomomesodie e M quii in dextru me contem moueor quide secunda lecti no moueor aute sectio dum relatione. Primu igitur eos qui cotra Arist.hanc mouet questione oportebat in his imperfectum actu ostedere quod quide facere n6 poterant quandoquide illa ducitur ex potetia in actuno permotu, deinde definitione motus ab illo assuriata restitere. Sed hec dubitatio hoc modo deleta dilutas sit. Quonia aute in omnibus medicametis potestas estoc morasnd in omnibus reperitur,ac qin ut i a dixi deductio ex minia in actu non solii dicitur de actu impiacto dico. sdem quo ducitur quispia ex priori potetia in priore actu d eua dicitur deserfecto actu qui est ex lacunda potestate in secundu actu,nierito Arist.definitione cdmodius adaptat. Et neqshΩdefinitione reprehedat propterea quod minit mr mobile tana ide per ide indicare cotendit.Na qua molus exeoye numero sit que ad aliquod reseri r . Hocin.supiori s postulatu de cocessum accepimus, quu ergo minus referas ad mobile, siquide morus sit mobilis motus, aliter definirino potest qua definitus sit no pretei minetibus nobis id indefinitioe adqd refersiqueadmodum tum prioresne filio S dupla sine dimidio costituere, definire* possumus. Acceditetst mobile aliquato nouus st si motus No enim ide est nosse motu esse & O sit motus.Na ut sit rus p pateti Quid assisti Hue quoqinos strimus. Alvero moui esse res mole nobis inditat quas mobilia naevam .auare quivimur mobile definiendo motum rem prosulto notiorem ad declarandum id quod erat ignotus affert.
SEM P ER autem id quod movet formam aliquam astaret aut hoc,aut tala,aut ta
n,que quidem principium erit, di causa motus,cum mouet.Id enim quod actu est homo, facit hominem ex eo quod est potentia homo.