Ioannis Grammatici cognomento Philoponi Eruditissima commentaria in primos quatuor Aristotelis de naturali auscultatione libros. Nunc primum e Graeco in Latinum fideliter translata. Guilelmo Dorotheo Veneto theologo interprete

발행: 1546년

분량: 356페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

191쪽

tum dammi non habeat,ves id quodcircufertur in eo non teneat ubi finem stantere ae ipsum stare queat idcirco mulus impercursibilis dici solet.

SEPARABI LEUinua sensibilibus inluvium esse non potest, quod quidem sit infinimu

Infini .cde quo est semio illlud profiso quod extensio infinitum dicitur.idiplam uis turesse aliqua sul ntia per se nequit. Quoniam tale infinitum piornu a sensibilibus alio melle non 'estsed velaq vel aer ves aliquid id genus eoncedere oportet queniam dum idipsum esse naturales supposuerunt.

NAM sinfinitum ipsem nem maMitudo si es multinido,sta sileslantia dc nonamdeniundiuisibile erit profecto. uisibile enim aut magnitudinem aut multitudionem esseconstit. Si uero indiuisibile si infinitum non erit, rus perinde ais uox estinuisibilis. At ne illi qui dicunt infinitum esse, simi hoc pacto ponunt nem nos querimus si sit identidem ipsisn: sed ut habet sine fine rearisam incin

Hie primum argumentum adducit quod infinitum non sit substantia. Et inquit si infini. ri non essetmagnitudo me multitudo quae quidem quantitatis species sunt.sed sola subam a per se dest ab M seiuncta infinitum terte non habebit diuisionem, quoniam diuistio fit quandiatis, quamobrem erit indivisibile, sed si illud individuum expersm dis niselle animaturne. erit infinitum de quo nos modo querimus ac de quo naturalea merere fueuerunt.Nisi ii velim infinitiam accipere vel inpunctum vel quale eo quod huo uimodi infinitum suaptae natura idoneum non est ut dimensionem ac diuisionem suscipiati

QUOD si infinitum pet accidens sit, non hoc elementum erit eoria quaestat, quo est infinitum: emadmodum nec isum inuisibile locusionis est elementum.ec

tamen uoκ est inuisi ille. 3Qudim ostendit infinitusubstantiam esse non posse idcirco interseineonfitiatione quam dicere infinitum esse accidens. Vnde inquit si intamnam renon est Dubitantia ergo relinquitur idipsum esse accidens.Sed si accidens esse amematur meturnon erit rerum elementusta illi potius euiaccidit infinitum quodni cumnem inuissile est elementulocuti di sed vox quatenus talis elemetu est cui accidit inuisite.

PRE TERE AFonam picto quippiam ipsiun infinitum esse potest,si neq; --

-tusness magnitudo per se esse potest:quorum per se assectus quidam ipsum est ita niuim.Minus enim m per sed magnitudinem aut numeriun esse necesse est.

Rursus desinidit ad ostendendum infinitum non esse substantia Et argumentum eo, tu abeo loco qui νocaturamaiori ad minus.inqvitergosi subiectum at imagis subsiis Itit per se quam illius accidens. Subieelum autem infiniti est ipse numerus qui non subsita. Per se.Ergo mulio minus infinitum quod numero aecidit non poterit subsistere per se . At si non est de numero eorum quae subfistunt per se igitur non erit substantia.

PERSPICy VMetiae aenitu Messeno posse ut actu siti&ut si inalia princii me, uinituerit scad sidi accipias si hel ptes. .n.idere iuniti aciutatu ut patet.

Alterum argumentum adducit quod fieri nequeat ut infinitum fit substantia aererum principium. Nam proris necesse est, si infinitum dabitur rerum initium aliquod simplexesse de nullum subistissim habere in quo firmetur. Alioquin si compositum et aut omnino alis quod haberet subiectum non amplius illud infinitum dabitur, sed vel Giectumeius velit Iam quibus ipsum conmuitur, quoniam omnet principium aliquod simplex esse. Si ergo huiusmodi infinitum est aliquod simplex nullum in iubiectum habens,sed potius est velut animus α mens ipsi in eodem infinitum de ratio infiniti vel esse eadem erunt. In eompositis enim aliud est hocinere aliud quo illud est sin illius rario ut diximus in predicameruis. Nam eompositum hoe esse significat ut cum ipse dixero animal, sed animali esse, selliere Ioan . Gram. Rνγ

192쪽

PHYSICORVM

quo animal est ipsa somia animalis esse dicitur. Significat quidem set illud esse animal. At in simplicibus idem vesti gratia est animus di animi esse. Nam ratione neo diuideretur in plura mens ipsia ae sui esse. Si ergo huiusmodi est natura infimii ut scilicet idem sit infinitum de infiniti esse idest ratio eius dubio procul singulae illius partes erunt infiniae. Nam si pars suscipit totius rationem de pars sane infinitum erit sed si alterum erit non amplius simplex habebitu stis potius constiturum ex partibus dissimilaribus quemadmodum nem homo simplex est qui constat animali rationale di mortale. verum si infinitum quis statuerit esse numerum vel magnitudinem infinitam . propterea sequi non poterit ut ipse infiniti partes etiam infinitas me astruat, quippe qui subii rei natiuam alteram in qua reciperetur ins onitas ceu numerum vel magnitudinem. Nel vetat ratioqui numeri pars sid numerus se tomen non esset numerus infinitus quoniam non est rano numeri eum illa insniti eadem. Est enim numerus ex unitatibus multitudo collecta. Infinitum autem est quantitas impero cursibilis. idest quae peragi non potest . Similiter etiam , magnitudine dici potest . Oviergo infinitum hoc modo assentiunt substantiam esse perinde ac in definitione eius com sprehensam ac collocatam, quo pacto fieri potest ut si non videant sngulas eius partes inafinitas esse oportere. Nam ut irata aquae quaelibet est aqua quoniam totum ae singulaeiusdem partes eandem definitionem obtinerit, ita necise est ut partes infiniis sint infinio tae. Cum i ur multae sint partes infiniti, quinimo cum vn queque illius para ininfinitum sit diuisibilis, neeesse igitur erit ut infinitum ipsum habeanir infiniues infinitum D quidem absurdum est.

SI instarum sebstantia sit et non in sit biecto. Quare fit ut ipsum ut indivisibile sui aut in infinita sit diuisibile.At fieti nequit ut idcm multa sic infinita

Dicit secundu subiectum prohoe in subiecto,idest si infinitu est substantia&non accidens.

A T V ERO ut pars aerisaei est , sic oc infinitum ec pars qucula infiniti: si suta

stantia quaedam di principium sit: uti dicunt. acat igitur partibus atqidiuisibile est. At esse non potest id tale quod actu est infinitum. Necessc est enim ipsum quantu quid esse. Per accidens igitur i itum ipsum esse uidaut. Quod sita sit hctu iani est anotea non posse ipsum principium Gi.Sed illud cur accidit, ut aerem. aut pati are a

stude diciant pinecto, qui tale illud esse censent,ut pith orici dicunt.

Haee verba continua sunt superiori eontextui. Est igitur haecloraria ius eontextus sentenatia vim constructo postqvil enim dixit,siquidem fuerit iubstantia infinuum di non secunda . sadiectum continuans deinceps haec inquit. lut enim aeris pars est aer diua infitisti pars est infinitum. Et cum mox adiicit siquidim cst quaedam suistantiaci principium, deinde e putat alteri parti contextus superioris illi νidelicti vel ergo indivisibile vel in infinita diuisio tale. At idem multa infinita esse nequit, stremo sequinar dictis eopulando igitur imas bile est oc indivisibile.

NAM iubstantia ficiunt ipsum, di simul eriam parritanni

Inquit eos praue sensisse qui illud amimarunt esse per se iubstantiam, sollicet ab aliis Ohus abiunctam quoniam his accidit idem satiri partibile ac impambile esse ae suhstantiam et accidens. Nam substantia est ea parte qua illi ita sentiunt esse intalium accidens vero quo. ruam quam aiunt ipsum essem istum mox velint nolint ipsam quantum faciunt quoniam infinitum est diuisibile alioquin si infimium est substantiacore monstratum iam est in ipsum indivisibile sit quamobrem indiuisbile faciunt diuisibile di substantiam accidens.

V E R V M haae quidem sorsitan inquisitio uniuersalis est magis ,si rossit in si

infinitum de in mathematicis N in intelligibilibus di in his te qua nutim habent met itudinem e Nos autem si sit in sensibilibus: de quibus doctiinam fumari ius.

Diuun corpus incremento necne consideramus ac Quoniam

193쪽

Quoniam ostendstisinstu non posse subiecta esse infinitussico secundu extensim quod est collocari reponio in itiis non aiunt,sed de illo quod in eis collocarunt inquirere an illud ea

substatia infinita sit siue in mathematicis siue in Heis ponatur,comuntoris scientiae munus est considerare quae de omnibus principiis veru qua principia sunt considerat, at huius ditaplinae interest ac peculiare munus eius esse dicitur itaque perscrutarim an infinitu extensione coropus sit quia neqi principia magnitudinis neo terminu habeati uod iram aliquod huiusmos

di eorpus no sit ceu veteres nativales tradidere deinceps idicare argumeri Rictuincere nonit.

SI IGIT VR disseteruli modo considerabimus, ex hisce uidebitur infinitumno essLNam si ratio corpotis est supcillia ternumtum esEnon eminum nullum aut intelligibila aut sensibile corpus.

Cum oudisset insmitu non esse hoc modo veluti iubstantia quanda per se.cseparatam ne eost infinitu in substatia esse constituta quealmodapithagorςi dixerunt1 eteru proponit in praesentia ondere tum eo modo infinita esse quo phisici asseruerunt,ne aliquid costitui subis stantia in ipso infinito, sed siabstanti esse aliquid aliud ceu aerem aqua vel intermedium,quod quide infinitu est moleni nitudine pinsulit Quod itam neo hoc modo insinitu sit in prismis quide ut ipse inquit ouan logicis ar amens. i. rsuadelibus de ex opinabilibus constitutis vello o Li.comunioribus,qidemostratio ipsa n5 solum conuenit naturalibus corporibus, sed etia mathematicis,ob id ergo dixit logicis argumeris,deinde adducit argumera maois necesiaria quae ex via rem natura medunt.Estigi prima G Iosica haec geometre corpus definiunt esse id quod superficie claudit Sed infinitu no clauditur superficie orpus ergo no est infinis tum haec ro e in semida figura. Deinde insit no solii corpus insnuuno e, sed neq: numerus testesse infinitus.qiri nullus numerus e separabilis P se sed omnis costituis in ipsis rebus quae numerans quii numerabile possit percurrUnfinitu aut percurri nopor.Nullus ergo ma merus e infiniurasti ergo sint duo syllogismi in hac iecudaroneptimus quide coscitur in prisma figura secudus aut in fretida hoc modo.Numerus est in rebus numerabilibus numerabistia aut ε possunt numerari percurri. ge numerus potest percuriised infinitu non pol percurgergo numerus non est infinitus. Hi ergo syllogismi sunt argumenta logica dixit aute logica uteres non sunt necessaria sed ut dixi exo, ilibus sufficiuntur. Nam aduersarii qui ino u esse statuunt ne i darent desinition in corporis uniuersale esse v t corpus sit st superficie terminae occingis perinde ac contingat ipsum no habere latitudine longitudine nem proflano ditate.nem aspectui obtutui obiici posis.Navi Omne quod coplectis cingito eo os non est desinitio eius. sic etiam circiiscribi superficie non erit detinino eius siquidem fit aliquid corpus infinitum a non circuscribitur superficie ut coclum quoniam ipsum taltim ultimum extra suo

scienon ambitur α clauditur.Similiter respondebant ad aliam rationem negantes omnem numeru numeratilem esse cum sit numerus infinitus qui numerari nequit.Sed post has ratio. nes transit ad ea argumenta γα sunt magis naturalia de necessaria. Et ostendit ex naturalibus potestatibus viribu activis 5 passivis sali te.cfrigiditate,siccitate, dc humiditate fieri non pone in site puxintinuum.Secundo idem ondit ex locis corporii. infimo de 'supremo, praete, rea ex momentis aut iis quibus inclinantur res moueri dic s.grauitate 5c leuitare. Et deni ex aliis conreptionibusa rimum us ex potest bus viribuspnaturalissius confutat de reiicit inmnitum.Verum rationem confici ter diuisionem hunc in modum.Nam si datur corpus immu.

dum inexhaustu prorsus necesse est hoc vel simplex vel concretum compositim esse, sed sues lex siue compositum sit fieri nequit ut sit infinitu mureorpus infinitum prorsus demeriadum tollendum de medio est imprimis ita ostenai te pus compositum non posse inta otum esse quoniam si eoneretum composii m haberetur vel infinitis elementis vel finitis comstaret nfinitis nam constare non potest ut dem strauimus in primo libro cum infinita elomenta esse nequeant quod quidem in libro de ecclo ac praesertim in libro de generatione doco . ruptione demonstrabitur . sed ne v hoc loco sub silentio praeter eundum est. Nam si inst. nita essent elementa inqust, prius oportetia nitas etiam ciantrarietates silioqui si non dierentur infinitae eontrarietates. neque elementa insinista, sed rena ac sinita poenitus necesse est . ut ea quae ex ipsis sunt constitura , finita esse asstmentur . At coniugaunones contrarietatum finitae sunt moniam si contrarierares insentiae essent eum unaque contrarietates contineat duas qualitates . Exehim contrariae ad minus duo sunt infinia

194쪽

tum duplicari contingeret quod sine absurda est.Fieri ergo no potest ut ipsa elementa sint insenita.quapropter constare infinitis non poterit. Quod si constabit infinitis mole sed inutis multitudui vel ergo νω aliquod illos erit infinitu magnitudine, vel plura vel omnia aurnultu Sidabitur nullum ergo constabit omnibus finitis. Quis em si sua seruentiam tueri voluerit,necesὶ est eos aut unum vel plura vel ola ui ita concedere,in primis ergobstendit non posse aliquid tum unum esse in finitu quod qua a nobis demonstratii fuerit,mu etiam indica. tum erit,ne plura posse infinita esse,qm si plura admitti infinita volumus cur non omnia ac multo magis dabimus infinita Tnuorsumdiuisimo ostensurus est unem plura infinita dari admittis posse.Quod vero haberi nequeat unum atria elementon infinitum quibus constat ipsum totum Oenium inexhaustui huc in Aora ostendita ne corpus naturale, de quo potissimii nos modo disserimus,in seipso quanta vim naturale ingenitali tamm videlicet caliditate vel f ditate aut humiditat vel siccitatem habet,quo fit vlomnino necesse sit si aliquid est corpus coposita equatas esse vires potestates p coponentes ipsum,ut hoc modo aliquod te perara ex Iesis nascatur,qd fit quoties nullum illoμ Pollentius fit neo caeteris dominatur, sed .

uniuscui vim invideratu inteperatai robur ab alterius corraria ac repugnante vi coercetur rea

primitur de teperaturusam si eme aliqd unu valentius praepotentius et reliqua imbeciliora debiliorat comi retα in sua natura illa transmutaret atιν conuerteret.& erso infinitu cis situm habet aliqd unum eam quibus costat infinitum funditus oper rectu sit corpus mole Mensa infinitu habere coplectiqi uim potestatem infinita quae in imis infinito costinita sit certe absorbebit ac delebit reliqOS in sua natura conuertet quo fit ut denuo illud tona infinita sima plex incopositu de sincerii habeaturiasiod si quis obiecerit qQ dc si corpus mole imensa infinio tum sit attamen minore potentia ac imbeciliore erit qua ipsum finitia. Uerum nos dicimus qQ cum ea vis est in magnitudine infinita excedit hae ratione omnε finiti potestate ae corrupit in eo vim finitam.Quod si adhuc comederit illa finiti potestate valentiore sortioremqi esse, huic obiiciamus hoc modo.Supponatur petatur. in illo conmto infinito unum aliqd eoni quibus constat verbigea aqua quae divisim a caueris sit infinita S alieni esse magnitudine finitum ceu ignis equide vis in aqua ut ficissitas longe imbecillior ea virtute ac potestare,verbi a Gliditate quae in eadem ignis magnitudine sit i ergo ipse ex ambobus accepero extraxero* duo aequae magnitudinis corpora ceu sextarium ab unoquo , in sextario ignis caliditas pollentior est qua fiigiditas aquae in sextario certe caliditas cosumet Hoditate, haec est natura diraru po/testatu aduersantia inter se ut minor a maiore silperetur,lit ergo inequali magnidine ignis inoliditas decuplo calida, pariter etia in tanta magnitudine aquae sigiditas decuplo tanda sit tahac equa data magnitudinu i is & aquae mensura caliditas ignis pollentior sit m si decies do cauero aquae magnitudinci dem urceolos aquae accepero protecto aequabitur aquae frigi dirus p in decem urceolos constituta est caliditati ignis qua in uno urceolo reposuimus. Quo niam igitur ignis habens pollentiore vim mole simius supponiturato finiti ad finitu prorsus aliqua proportio emeris α totus ignis ad aliqua sui parte aliqua proportione habebiti&t tam ista proportio totius ad palum centies aut millies,cum lino victolus imis equa habet potestatem cum dece urceolis aquae poterit utim totus ignis habere Nottion a aliqua infinite aquin parte.Si ergo accepero decies mille aquae vasa urceolosis aequabae sine fit ditas in tanta quantitate.sin decemmille vasibus urceolisve constituta taliditati ignis in mille uasibiis assignarae. Sed cum aquasi ponites infirma esse ec infiniti ad finini nulla est proportio,quippe fiuiditas in tota aqua infinium infinita sit qua ea quα in aliqua data parte collocatur,quae ponebatur ecaequalis caliditati quae in toto igne costituebas,inc si h e cedinar,.s siditas quae est inrora aqua infinities inmite potestans erit qua sit caliditas quae in toto igne polita est. obre illam sigiditas uastaurabit de absorbebit quo igitur pacto totu insinua erit simplex sincerum de non c5postu.Et denicvs volebamus c5cludan rnε posse unu aliquod illoru quibus coponebaturi pliam totum,infinii esse.Quod etiaconstat ex eadeissoru acti cme.Na exiguu aquae cum inteo miserit in maximo igne corrupitur α is conuenit in si substantia.At vero si ignis illemniiceretur in cisterna aquae & circuitum e tra idem pauetur qtii corrumperetur & transemuraretur in naturam aquae. εt quaqua sit istis valentior frigiditate aquae siquidem diras aquae clementita fuerit caliditas ianis nam qui nobis obsequio est excedit calidita. um clementarem quemadmodum dc cristavi glaciei frigiditas excedit nigiditatem clementarem.Verum&si ipLa potestas us uriis sartior sit quoniam agit in multum aquae&qualitas aquae remissior tame sui ditas aquae vincit caliditatem ignis propter multitudine quantitatin Nam

195쪽

Nam olitates specie fimiles eum fuerint in unu coniunt lae laniores pollentiores habentur quod iane constat Sciarius nosce de perspicere possumus in ipsis momens. s. potestatibus qam opem serum ad ciendas res, si duas libras ponderis simul iunxeris id quod ex viris p constitutum est grauius i trais seorsum ac separatim erit siquide non solum pondus duarii librarii. sed etia plus ponderis conu neat.Similiteria si magnitudine duarii librarum lecaueris in duas equas paries non h'bit utram pars equa libra grauitate, sed minorem quo pacto igitur si ea quae sutu similis spei simul conectantur pollentiora evadunt diuisa aut ac seiuncta imbecillimra similiter&inmotihus ipsis quato plus adieceris grauitatis talocitius mouebitur ipsum P ue,ato si diuisadcabiuneta verbigea quin* libraria corpora quaqua sese tangerent non ita velocem morum habebui sed si coposita at in unum connexa concretam ea fuerint ocissime mouebantur.Eoae quom modo de leuibus dicere possumus in igitur de his dicimus ita etiam de ipso calore trigore' ac caeteris c6u arietatibus aiserere possumusa Iam si idem ligna inieceris in paruam&magni ignis flamma intellum qui dein maiori sima ocius absorbebiturae si grabit qui si in parua iniectum in fuerit. Mobrem de si infinitia esset minoris qualitatis ae m. ustatis ananae pro immesa sui mole S copositione partium similariti in infinitu augebitur amis labituro eius qualitas in infinitu.Q uonia si partes simul in v num concrete copGrael quais litatem roborarit 6 augent,hae igitur in infinita connexe ac coniunctae infiniturobur qualitati praestabulae eam in imensum augebunt de ampliabunt quapropter necessiario in infinito sta tuenda est infinita vis quaecum fuerit inexhausta infinita sp necessatio reliquas qualitates cor rumpetredelebit quare n5 potest esse aliquod unum coponentiu ipsum totum infinitum. Sed coxa hanc ratione huiusimodi dubitatio iaduci solet quonia non oportet qualitatem una cum quantitate adolescere. Nem enim si acceperis corpus trium librarum quod habeat tot albedinis gradus&deinde hoc ampliauero appones multa eidem magnitudini iam totu corpus magis album Ascia.Praeterea ne v si magnu lum vel ampla glebam in partes serauero albiao in ipsis partibus constituta densor euadet ipsa totius albedine S cadore item nem si plurima uasa eiusde species aquae insudem cisternae tota aqua fiet unaquasv parte sigidior. Similiter nem simulta calida feruidao simul inseruerimus totum fiet unaquam parte calidius.Vnde si apparet idem ligna in minori flama longiore tepore arsum e cohustude a maiori nama breuiore inpore consumptum atrie hoc non accidit qa urendi qualitas sortior pollentior habeatur.sedo omne id quod patinar ab aliquo eiusde similis v materiae proi sus reagit in id quod effficit.

Et cum id et magis exuuii est sanditus patitur a maiore vel agit in ipsum non patitur certe obvalidiore maioris qualitatε,sed qm unumquod p concretu solidum haud facile assici potest qua uniuersum mebratim dilaniatu dissipatum est.Vt igitur id quod tacite afficitur de patitur. dissipatu tenuem est in suis partibus ita st haud faciti patitur concretu consolidatuo subsistit. Od quide no ab re v suuenire solet. Nam cu sim multae partes similis sipeciei in magna res mole. Et unaquem sane vim effectrice heat qua ergo apposita suerit cotrariu st paruum est&aegerit aliquid in parte mox simi lis species partes appositae coniunctae conexem eide patieti ipse quo agent in eande de no sinat agentis parte transsilutati stil simul ipsum quod afficitur instituunt

ac conuertunt in prima natura, qua rone accidit ut patiens quoties ei praepotes contrariu appo.

alitur n5 posse reagere repesiere ictum aetiones p paenu effcientiri. Ex quo accidist illius agendi .im imbeciliorem haberi&ocius trasmutatione heri.Verbigra supponatur quide rogus vel incendia magnil quod Guneat profunditate decem cubitoru.Cum igitur in ipsum iniicereturparuu ligna certe de ipsunt in nonullas incedit rogio partes aget quibus erit appositu arcu pri. mum mepli eausi in ea pxima incendii parte quae est unius brachii,sed quonia huius incendi unius bracilii sunt ipsi abae similis species qualitates indite acinnate quae nihil patiuntur & hnt vim Medi mox agut in id stia coepit assciae pari & illud in sua natura eos ituat at ιν ore serutes partim attigua est limo ut ab eo nihil incomodi patia.Atqui exigua lignuinops undiqi ab igne molestas & patit S cu tot contrariis aduersarii Ri repugnare neqat ocius subiit mutati otia ac suimet abolitione. aepe si in Puo rogo iccssio magnu lignu iniiceres eo qd pollisore eonatuae maiore aduersarii piculo ageret ut pateres idcirco diu coleari ac lo 'ips euolabit an subeat mutatione&interitu.Na cura ignis pars quae patis no het appositus sidiu simile sibi&reduiscere det ad se vim pauedi .hac ira de causa eii extrinsecus illius quBitas austes ae maior fit aestiis uum magis ae pollentius est eve. Veru ob id quote simul no auges cuqussio.Et enImalitera surdii est 6c oino, hoe postulata fit sum est ut oporteat una augeri adoleseereue silitate a quaritat E. Nisi admittereepostularueerte hoemo funditus oporteret in similaribus maiore mole

196쪽

haberent etiam pollentiore vim ac potestate edi obtinere. At modo necisse non est siquidem Piper miore qualitate calefaciendi ac viriurem qua ipse magnus raphnus habeat & ne quis ad. versetur dicens alia xl alia esse caliditatis speciem hoc igitur proponitur ostederem quoniam ei de calido qua caliduidipsum intendit ac retium no iuxta mole magnitudinu aecidit sed iuxta aptitudine eosv quae recipiunt,quo circa quale una eu quanto innotescere suapte natura no potest. Quod si quale simul cu quanto non adolescet no necesse erit in una eon elementoμ copos Dentiu sit mole & magnitudine infinitii oc subsidens qualitati minus pollens qua alia finita si, multam infinita magnitudine augeri. Sed queadmouit potest moles plerum augeri vi potestatem ipsa non aucta ita certe si infinitii cresceret nihil plus Uerii vigoris c5sequeretur uius res fide ex actione suscipere possumus ponatur enim aerem qui uniuersam ciuitatem ambit maxime gelida esse cui adiiciatur lichini uima. Nsmini si quale una eum quanto augeretur,proculo dubio oporteret flamam lichni ab aere extingui quae cum n5 extinguatur cerae non erit tantus excessus qualitatis ad qualitate quantus est excessas quantitatis ad quantitare sed longe minor est qualitatis excessus. Et qm non augetur simul qualitas cum quantitate.*otius flama lichni

agit in aere cum sit pollentior ac valentior, qua,patiatur ab ipso.Sed quid ipse aerem ambire uno di*ciuitate ac circadare volo porro extendatur idem per totumiuersi ambitu quaobrem citare undim in v niuerso protensiis gelidus sit frigeat & algeat nihil plus flama lichni eme patia siquide flamam lichni quae modo continetur ab v niuerib aere frigido qui intra parietes est aut circa nos existit nihil pati a uri uapropter si rigidas aer in infinitu augeretur.nihilminus idε accideret.Quo clarius fiat sumaturnon tanta aeris Egidi crassi tu masnitudo sed velut mite de aqua sum ergo no minore frigiditate accipimus sed equale vel paruδ equalitate distante m. tius agit q panatur summa tame adhibita similaria partium ope secudvmodii que paulo prius diximus quare etsi imbecillior vis esset nihil tamen pateretur de si infinitu fieresse fama lichni terre apposita in ipsam quo ageret d nihil pateretur quaobre si semor sit auitione quantatis ipsa qualitas qQ lichni flama inpectu totius ambitu terre ferre nihil est oportet ut multiplices adeo frigiditas totius terre ut nullo pacto queata caliditate Bame lichni pati st quidE fieri non videmus&hoc merito quoniane aernet terras du seipsa tota agunt in eaque ipsis apposnuntur sed solum sectau eas partes que tangunt partes patientis appositas Unde cum imbecillior sit qualitas earum partium proximaru potius patitur ab ipsa fama apposita qua agat in liniam.Quomo iram erit absurdum si una element' coponentiu ipsum totum infinitusum d ipsum fuerit mole mensum di infinuu,6c extiterit aliose finito e qualitas ut potius patiatur ab ipso finito habente festiore vim 6 potestate qagerent in ipso. Siquide infinitu no secadum totum agat in ipsum finitu sed secudit eam parte finito proxima est quDdmoda nem aereontinens lichni flamma se unda se totum agit in ipsa: n qin si id esset multitudine de continuatione agendi extinguet r.Nam tu plura in idem continuo agunt a it tam vim quae agenti inest,semper roborari maps ac incresceteris eade roborata esset agit in panente,ea si valendor vel potius patitur vel ab imis imbecilliore vi valentiorcpotestate suscipit.Nimira infusum conaninue oleum in flamma lichni extinguitipsam. Si ergo infini v no secudum seipsum totum sed secundu eam partem quae continua est parti finite agit,&suerit vis imbecillior in eo cerae nihil inlatet in ipis finito.immo contraria qm patietur ab ipso finito. Et semper aga finitum.Verum qi defico infinitu nem finitu evadet infinitum.Hactenus igitur obiectio contra ratione ha/hetur. Sed ipsi qui talem taucut dubitationem sesuere nituntur.Imprimis enim aiunt hoc falsum esse.spotestates virest naturales quaqua sint in magna subiecti mole constitute no agrares undu seipsas totas siquide momenta idest ipse vires quibus res cientur perspicuo hmoi se habeat. Si ergo decem librarii pondus grauem imponatur alicui moles quide ac magnitudo esus non tanget secundu se totam illud eui pondus apposita est sed secunda partem immo se, eunda super e tum d tame agit secura totam pin t E in tota rei mole.Nam ut equa non sit statera sed ad unum propensior secuda uniuersum momentu dc vim ciendi efficit Si ergo di, uiseris eam νω seorsum quae no tangit ipsius trutine molem ei trium libram pondus,quasi rursus tam eande superficie ipsius trutine attamenno ita altera trutine pars propensior resio quo pondere fit tanqua momentu virit illa ciendi quae in altera quinaria erat mrte quae non tanginat Drae ullam trutine cum toto quippia ageret quo pacto igitur tota vis ut tota ipsa nanista potest in empore agere et si agens no secuda singulas sui partes anisuu sit patienti.Similiter etiam in his quae emissunt de artrahuQψam aluna pars amitantis vel trahentis ut manus tam

sit id quod trahit auu id st ex dinu.Et innon ea vis sola tradu dc expellit quae in manu est sed

197쪽

etiam vis totas animalis ut totum animal est siquide multa habeantur quae partibus pati rα aguntatim pe us homo ambulat cum totus de loeo ad locum pronciscitur item manibus editicat de si totus ipse aga idem in multis aliis usu venire solet.&em 5e hic se habent igiturci seruida gelida ex siccantia humectantiam ae alie qualitates quae Muctiones vel passive quastitatis uocantur eode modo se habebui.Quam enim ea quae agunt saeunta partes ea quae pa inantur tangant attamen secundu uniuersam vim quae in ipsis est agere videntur, eum igitur agunt secundu totu si subiectu extiterit infinitu reuera necesse est ut una augeatur vis agendi

in infinitu.Diximus equide quod quu aliquod mole immensum pluribus suis panibus aegerit hi una & idest mole minus siuEt si efficiens potestate cederet patienti attamen preesset excelleretis ipsum mul ut udo paruit quae agunt. Quod si haec verissima admiruntur semper id quod maius erit plus viriuus potestatis P erit. Infinitu ergo vim emiendi transmutandio infinita habebit.Sed quispia contra haec obiicere poterit m non id quod quidem accidit in ipsis momentis viribuis ciendi necesse est ut accidat in principibusin. Lmaximis principibusqi qualitatibus.Si quide non eiusde speciei sint grauitas ct caliditas. ealiditas frigiditas ct aliae id genus active

α alterative qualitates appellari solent.Grauitas aut & leuitas secundia locu motive.Vnde nooportet eade inesse his quae specie distant.Praeterea vide ne figura sit qualitas de tamen pasti nullo pacto est.item plane videmus aerem agente quippia in nobis non secunda se totum sed dataxat secundu eo partes quibus proxime continemur sin minus rasile assectiones oportet eos qui habitant Scithiam de eos qui Ethiopae incolunt, perserre ae pati sed quid ipse narro de his qui maxima intercapedine locoμ mutuo distant cum eos etia qui idem clima eunde to eum habitant diuersis vel aeris iniurias vel iuvamenta pari habere* videamus, quando alii eiusde materie sub tale alii vero sub umbra steterint saepe lineae unius spatio abinuicem diuisiato disiuncto. Atqui si torus aer tanqua totus ageres,oes homines cuncta animalia 6e caetera alia sciem affectiones ferre oporieret cum sit una duntaxat aeris uniuersitanquodquide non usuuenire plane contuemur. Quod quide igitur posita statutam minore potestate in infinito non necesse sit idem resiqua corrupere de abolere presertim si illa longe remissior fuerit propte rea quod no simul cu quanto quale augetur, o psentis, rei opportunitate dictu sit. Sed quod fieri nequeat ut his admissis ahqd elementos e extensione infinitii hunc in modu ostesuri illud prius perimus,ut sit agentiu ac passentia qui sint equa magnitudine constituti equabunt, potenti cives mutuo vicissimo nihil agent vel forsitan nihil a sele mutuo parientur. At si non aequa les extiterint potestates oc vires de alius erit mole maior , alter vero minor semper parietur qui minor magnitudine est a maiore ob eam qua diximus eausam . Et quaqua mole maior quain Piam ageret plus tamen pateretur qua ageret. Quo itaqi concesso dicimus non posse aliquod corpus mWnitudine infinitu coposita esse.*h prorsus necesse est ut elementa taponentia ipssum tapositu aequasu ires aliquomo habere sin minus ex his no poterit aliqua mixtio costare sed id appotens esset reliqua in sua natura trasmutabit S conuertet quod quide ex naturaliabus omniuias corporibuspraesertim corporibus animalium manifestu est,quaobrem oportet eccomponentia infinitum equas potestates ac vires obtinere. Si quidem Utur ex finitis magnis tudine componitur, totum finitum erit, si autem unum aliquid componentiam magnitudia ne infinitum est. mnaturalium compositio habeatur permixtionem simplicium dc non perappositionem quoniam artificialia appositione componuntur,aem elementa componentia per totum ipsum tu veniunt admixtione recipiantur qua ratione differt pars elementi ab elemento quandoquide elementu per totum cuius est elamentu inmatur recipiatur ae pars minis me, necesse est ea ut in in composita hoc modo se habeati teru finita constitui infinito non possunt quippe infinitu preveniret corrumpendo exilia ac imbecilia.antequa coirent eomisces rentur in unum, queadmodusivrceolus aeris vel ignis poneretur incentu extensis urceos lis sextarii is aquae vel metreta vini in toto pelago certe pueniendo totum corrumperet vinum aerem vel ignem antequa aliqua mixtura fieret,sed quid ipse dico si equabutur potentie velint nolint infinita plurimu excellit finitum. Et eum nulla proportione teneat infinitum ad finitum prorsus nectile est id.infinito coextensum est ocius corrumpi qua misceri qm iam id in naturia infiniti esset conuerium si idipsum coextensum infinito esset.Igitur infinitu non potest esse aliquod empus naturale eopositu cuius unum elementoμ coponentium sit magnitudine infinit At si quis diceret copositionem hanc fieri appositione is imprimis non tuetur ec seruat

si positioneqm de naturali eo ore loquimur deinde demonstrauimus v si eque pollens potestia apponeretur alicui rei minori magnitudine funditus ipsa eorruperetur. Et hoc ratione

198쪽

ostcndimus quonia si glacies iniecta fuerit in magnu incendium vel rogum magna priusquaipia aliquid in igne i plo sensim ageret absorberetur.Quod quide igitur nequeat esse infinitiam unum element' coponentiu corpus infinitu satis arm abunde demonstrauimus, terum stnem plura ne v oia possint esse infinita hoc mcido ostendit.Et inquit si hoc corpus undequamati omnino Imensum idest secundit omne dimensione in infinitii extensiim haberetur ipsu tergo occupauerit ora dimensiones omnia interualla caeteris alio p infinito no relinquet i eum quaobrem duo vel plura infinita esse nequear, sed haec quom ratio priori suppositioni αargumento adaptari & e ruere poterat, qrii si unum aliqd est infinitu quod penitus omne i eum occupat quippia aliud qu auis paruissimu sit esse non poterit. Praeterea potest haec ratio superioribus Ateilonibus & his acc5modari dico, s si non omnia coponentia infinitu fuerinyinfinita sed quaeda non poterit esse aliquod corpus naturale copositu infiniture haec ratio meo rito iano ab re iam his quae demonstrauimus aGomodari potest.Nam si demostrauimus stlialiquod nfinitu esse asseritur illud omnino esse principita 5 non ex principio deductu ac na. scens sedcum igitur nullu principita propriae re primo sit edpositu merito nem infinitu poterit esse c6positii Similiter nunqua simplex poterit esse.quonia si simplex esset vel unum aliquod elementoF erit velut aer aqua aut aliquid aliope. Vel crit aliquid aliud praeter haec ceu dixit Anaximander esse principii illid intermediu elementoye unde st nequeat esse unum aliquod eleamentomnem aliud altem praeter haec infinitu corpus naturale comuni quada ratione probat veru quod penitus esse nequeat aliquod aliud corpus quod sit intermediu elementose 5c alio. rum princip u imprimis os edit. Nam si aliquod corpus inquit intermediu elementost infiniis tum siue finstu estri ex quo alia orirentur ac generatione traherent qm omne ex quo st&conastituitur in illud ditatuitur oporistit etiam ipsa elementa corrupi aedissolui in illud si aute in ipsum dissolueretur certe hoc aliquando appareret quemadmodu enim aer eum fit ex igne vesaqua omnino in ipsa resbluitur ea disχ'ui plane coprehenduturita oportet illa apparere. Sed no costat aliquod aliud elementu esse praeter quatuor elementa,ergo nem illud erit φ de maioria dici non oportet Mam materia potestate est & qu ae fiunt ex ea tanqua ea re quae est potest te fiunt & producumr.Materia ream non est actus licet semper aliquo aetii formata si cu ocissea ea quae resoluuntur in ipsiam materi distatuuntur quae merito non apparet nec vides quoania cum no sit actus nunqua seiungitur ab omnibus formis. Alii aiunt illud intermediu acta esse quapropter idem oportet apparere.Verum non negant intermediu tanqua non sit aliqua substati a media intercotraria quonia prorsus necesse est mutationem inter contraria est per quaedam intermedia fieri siquide non sit tmediata tran simulatio inter contraria. Versi hoc intero medium D Aristo.dat no est aliquod certum nem elementa alioria sed quaeda via proficiscedi incontrariu.Ouod autene sit unum simplex elementu siue ignis siue aer siue quouis aliud sit siue finitu siue infinitusueri comuni arguarento ostendit.Nam si unu est elementu id certe non habebit contrarias potestates aliter c5traria essent simul in eode.at contraria simul in eodε esse non possunt quod si non habebit contrarias pugnantes potestates rerum ortus ae inteo ritus,& generaliter omnis muratio de medio sunditus tolletur. Nam ex contrario in contraria omnis mutatio fit reu ex calido in frigidum de ex non ente iri eris quapropter si unum ali uod clementum simplex oenitus esse non potest prospicuum est neo unum aliquod elementum

infinitum haberi posse.Nam similis est ratio de infinito & finito.

ΑΤ VERO nem numerus ita ut foratus ae infinitus. Numenis enim omni de id quod numerum habet nulnerabile est.Si igitur fieri potest ut ipsiam numerabile tui- meretur:& infinitum quispiam poterit pertransire.Sed si magis iraturaliter contemplain bimur ex hisce quae deinceps dicentutinullum infinitum corpus in ratione rerum esse uidetur. Nec enim compositiam esse potest nee simplex. mpositum igitur eo s nullam est infiniuim si elamenta multitudine sint finita necesse est enim N plura esle:& ae qualitatem inter contraria semper essesc unum serum infinitum non esse.

Uel hoc inquit quonia numerus siue digitalis quo cres numeramus qui etiam vere numes rus appellatur.sue numerus qui in ipsis rebus. snumerabilibus est constitutus, finitur de ter. minatur unde syllogismi hi furit uter v numerus est numerabi Iis numerabile potest percurri ergo numerus potest percurri Sed infinitun5 potest percurri, igitur nullus numerus potest iainfinitus.

199쪽

mfinitus. Verum ad explicatione huius loci scias quia in alio eodice eomitiinu pleonasmos inueris quonia stabitur eichron pro echonidest vel quod histi numerum. vnti vel hoc dicta ut

explicauimus vel hocst quide nugis contextui congruitis nullum numeruestia numerabialibus rebus abiunctum,ied qui cun numerus comtutus est in rebus numerabilibus.Et cum numerabilia pertransiri queunt igitur α numerus po: erit periransiri quare non erit infinitus.

veru si hoc ira se habet haud fieri potest ut lepus ab aliquo principio non proficiscatur vel mundus sempiternus sit.Nam si mundus est simipitemus costat numera hominii infinitia esse dico

inqua numeruactu infinitaqrhoes homines actu extant quarenumerus infinitias est pol esse α non Blii immensus sed etiam Uercursibilis acta, si omnium hominu unitatis vis in hodierna diem actu extanti Et nos sumus veluti finis terminus. eoru qui antenos extiteruma infinitione constat nactu infinitu si etiam Uercussibila,quod quide non solum erit a surda conua hoc argumentia Aristo. sed etiam aliqd erit maius infinito. immo magis in finituactu augebitur,in infinitu siquideacceperimus priores origines iuxta unaquao affinitatem dc muῬωψ vincula quo plures ab uno nasci nomen ν habere tar. Equide semper ante illos inueniem antiquiores ac natu maiores infinitos actu extitisse quibus conunuo additi heres des maiore numeru efficiunt. de heredit ppositio adolescit in infiniiu siquide mundus nus qua interiturus est infinitu itam augebitur ampliabituri in infinitu.Accedit etiam ut infiniues infiniiu habeatur quadoquide hominu genus infinitos homines qui ante vixerat. Exepli graquiarue rixerui ex ligra qui ante me nati fuerin cotineat quod quide de aliis hominibus similiter dici pol quibus si etia adiunxerimus equo e alioru ai animaliti stirpiti ac plantaru cum tum S multitudine praeterea dc motus uniuscularii sphere mussi certe accidet ut prorsus infi nities vel sepenumero infinitu adlusit. Nam omnia quae numctaremus actu existeret. Quamoobrem si haec fieri dicio nequeat dicodactu infinitu statui iem infinito esse aliqd maius prael eo rea infiniues infinita di no deficere. uoties augetur sed potius id quod filiam facto amplius reproculdubio Gus vel mudus seminternus clieno potest Sed ad haec qaide qua temere ignare pres det qui asserit nihil vetare qui unu infinita in altero sit constitutu dc terminatu. o non vidit in numeris dici no posse v nil infinitu in alteru constitui ac terminari cum illud ut in declarationibus geometricis habuu est,solum continuo ponendu situNam numerus infinitumhil aliud est qua unitata infinitas praeterea si in continuo unum itum alteru prorsus p cuiabile est omnino etia altem erit percursibile in reliquu. Nam assignatio ac ratio potior eritur aliqua pars sit percursibilis S altera minimest erodixit Aristia opine infinitu simul quoad uniuersas eius partescollecui in eode tepore subsistere licet secura paries in actu proficisci queat. At Aristo.hoemodum finitu qua maxime collectum non ignorans hoc modo trunimetessellit sed simpliciter infinitiLSed quid incti di sequis si tacedamus infinitu saesidii natura poenitus Uercussibile esse siue infinitu se collectu siue sectav panes divisim ac per successione eiusde habeatur.Ego aut senuo magis e5stimendu coctalaus multinadine Entiu esse tanquapstin re adhuc umens qua velut transactu ac stetitum qm quia modo viget ac sisens est rus percurri necessensi est atheritu dciam elapsum necessimo percussibile est quod quide fieri

nequit. Praeterea infinitum psens ne augeturnem necessario est infinitiesuvinituatinfinito iam elapso ea accidunt quae diximus. Sed de his divisim ac proprio loco diligentius dissiputabismus.Equidechositu corpus infinitii non erat si clementa multitudine finita fuerint,inquitissi positu est infinitu vel ex finitis multitudinetas abit vel infinitis.Sed infinitis iam tui nequit demonstrauimus infinita elemeta haberi non nosse,nem sinitis,qtii necesse est ut eoponentia ipsum sintrat ranadcinc5positi one equari potestates&vires csitrario e aliter imbecille eo rumperes ab eo quod praepotens esse Si ergo infinitu finitis multitudine c5poneres,certe cum omnia essent magnitudine si ad ipsa totius magnitudo erit terminata.Quodsi unum illora componentium rit infinitum infinitam habet potestat serie corrumperet reliqua. m. isti componentia aliquomodo equari Hipsum constitutum serruatur, fieri ergo non Fotest ut unum aliquod sit infinitum componensium.

NAM si ignis quide sic filius: aer aut infinitus,quaqua uis corporis uis iseri

est alternis ut at pars ignis equale aeris parte ui seperat mo excessus alique se nnu . metu. Tamen in tui corpus silerabit ut patet it finitum sane corrumper.

200쪽

ituriis.Et si longe minor esset ea vis quae est in infinito ea quae est alterius in est finitu,a quisbus si extraxero duas equas partes seiadu magnitudinE. Vna videlicet ignis altera aeris. uas qua potestas & vis quae est in eapte ignis esset longe pollentior Imtestate quae est in altera parte aeris attame quia est proportio finiti ad finitu,ille vigor potestatis quae est in ea ignis parte data omnino habebit proportione ad vigorem potestatis quae est in altera aeris parte exempli caus

decuplam tentecupla.Si ergo inuenero in eade ignis magnitudine vim ditedi gratia centem dc ex alia parte accepero centempla aeris magnitudine, eerte adequabo vires potestates s parotium ignis 5c aeris,sed eum supposuim aerem esse infinit si de ignem finitu Et nulla est pro. portio infiniti ad finit nem vis quo est in infinito habebit aliqua proportione ad eam quae est in ipso finito am ut se habent inter se magni nidines ita se hinci 5 ipse vires o potestates masgnitudinu. Si ergo munia proportionE magnitudines non habent et neq; estates interis mutuum responsum habebunt ergo vis itinnito constituta nulla proportione habebit ad eam vim quae est in ipso finito sed exuperabit omnia desuperans reliqua eorrumpet M. abolebiti

N EC unumquo infinitum esse potest.Nam corpus quidem est: quod omni ex parte dimensionem habet. Infinirum aute m quod sine fine in extensiam dimensione. Quibus fit ut infinitum corpus per omnem sit dimensionem in infinivim extensiam. At uetonet potest infinitum corpus unum ac simplex esse, aut simpliciter aut ut quiedam inquiunt. d quod est praeter elementa quo haec generant.

Aa altera descendit suppositione *n nem omnia coponentia infitiatu possunt esse infinitum de inquit.Nam si corpus est quod ex omni parte dimentum est idest habet oes dimensiones. Et infinitu esset corpus sine termino omni ex parte dimensum,quaObrem alteria corporus n5 modo inhnitu tederii finitu quavis paruissimii esset.non sinerei lc cum habere cu ipsum occumret omne locum. At tu dices quid vetat infinitu esse non secudu onmedimensione in exhaustum sed solum secuda longitudine v t aliis locum cedat sed hoc tactimi est ac fingeniis homi. nis dicitum qu obrem si est infinitum non prorsus ac omni ex parte infinit Praeterea nullus supponit huiusinodi infinitu esse.Sed cuncti assentiunt illud itinnitu eme quod etia undi pomnim dimensione est infinitum.Nam si suaptae natura potest esse infinitu non ma hac pariems illa erit infinitum sxlvndiqi vastum tonensum infinitum. Atqui neci potest unum sim, plex v et simpliciter corpus infinitum esse cum enim ostenderit non posse hacteri compositum infinitum,impresenna demonstrat nem affirmandum essse corpus simplex infinitu. Hoe enim erat reliquum totius diuisionis membrum.Nem suae erit unum aliquod elementorum ne inte cibum eorum quemadmodum Anaximander tulit.

SUNT enim qui hoc tarunt inlautum ed non aerem, aut aquam ne ab infinito

caetera corrumpanuar. Habent enim inter se contrarietatem,quippe cum aer iugidus,

aqua humida,ec ignis calidus se. oriam si unum inis i itu caetera iam laesint

corrupta.Nunc autem aliquod inimirum inquiunt esse,in quo hae fiunt.

Anaximander existimauit insitatu oportere principi ustatui ob sempiternu rem ortumne deficiat,sed ignorauit rerum vicissitudinemqm ex quo aliquid producitiar in idem resolui iuri, erum is cum vidisset quanda disiademia & cotra are esse in quatuor elemenus aduersus reliqua inimo inter se dixit Psi supponeretur unum ipsoFesse principi ucum necesse sit princi. pium infinitu haberi, plum principiu infinitu suimet potestate ac viinfinita reliqua corrumperet. Vnde cum nihil horustatuit esse principiti posuit alterupter haec mittit ex quo ena ipsum elementa oc reliqua alia ortu traherent, quod quide quanda natura intermedia ac ancipite inter sequatuor elementa aliquomodo costiiruitur comunione de eonuenientia quada reliqua quae oriuntur Sminlucui ad contraria Potius seu remur qua ab infinita potestate pii a finiucorruperentur,ob id quicum alii statuerin aerem esse vel aqua infinitu idipsum statuerae inrunitu-ignoravit vim quae est in aliquo illoν esse exile magis ae imb ore de meo censuere reliqua corrupito si mole infinita essem Heraclitus tame qui ignem posuit rerum principi si, valentissima ac sortissima vim quae est in eodem non supposuit ipsum potestate infinitum quoniam aliquid aliorum non subsisteret aliquo tempore.verum asseruit statuens ipsum esse mirum aliquando onmia flagrat unacvniuersum in ignem ita di lutum iri ceu aer

gelidus

SEARCH

MENU NAVIGATION