Ioannis Grammatici cognomento Philoponi Eruditissima commentaria in primos quatuor Aristotelis de naturali auscultatione libros. Nunc primum e Graeco in Latinum fideliter translata. Guilelmo Dorotheo Veneto theologo interprete

발행: 1546년

분량: 356페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

201쪽

relidus a vocathoe in loco aerem seu dum gelidum inqui si ponendo ita esse quoniam ipse in libro de gematione asserit illum esse calidum.

AT impossibili est non selum inlautum hoc esse de hoc enim eri tino iidestri. tendum de omni sinuliter,ia aere,ec aquavi quovis alio simplici)lta etiam es tiliciepis sensibila.praeterea corpora quae elamenta uocantiar. Omniam V in M, tiat: ex quo inintoc consum. Quare Praetcraerem: ignem mam aquam corpuhoc aliud esset. At nullum esse uidetur.

cum duplex fit proposita relinquisitio una ne possit esse aliquod alteru corpus praeter a. tuor elementa,altera aure si&aliquod simplicium poenitus infinitum,quale illud nobis admit, tendum esset.Quod vero non queat esse unu simplicium corporusiue unum fuerit de his quae a nobis eo noscuntur siue non tuerit de illorii numero inquit comuni ratione nunc ostendeamus quod prataerea net aliquid aliud corpus sensibile sit de quo sermone facimus diuresum. ab elementis α ipsoru principia propria re prius ipsis ae subieetiam demonstrabimus. Unde ostendit hunc in modii quia lenius nunqua tale corpus Percepit,vel eoru quae rures quae

corrumpuntur vltimum extremum subiectum esse.

NEQUE Uriuignis, ipsi quicquaelinientorii infinium esse potest. . nino enim ec stu hoc esse inqua ipsem aliquid infimitum impossibilavi ipsum nut

aut esse, aut ueri uirum quid misitusibi euam insinuunt,perinde utriciaclitus as GebaLOmnia dicentes tandem ueti ignem. Eadem ec ad illud unum accomodabitur, quod praeter elementa natiuales philosephi ficiunt.

Cum ostedisset aliquod intermedia infinitu haberi noli posse transit ad ondenduMel orna rimo aliquid aliud corpus simplex α principia constitui poste infiniti einde eum hoc proponatondere ratione deducit ad aliqua magis,nerale dc inquiα Quid enim nano vnii aliquiam inii esse infinitii Nam demonstrabimus ne* unum simplex&principiti rerum siue inrunitum fuerit siue finitu statui pos Unde dii ex superabundati doctrina fieri non posse una simplex sit infinitumulae prinus nequeatvtvnu elementadiciae esse siue illud sit infinitum siue finitumam si esset viiii dutaxat elementu tolleretur de medio omnis generatio rerum accmnis transmutari Si ergo hoc absurdii est igitur non pinerit unii esse elementa si enim esset assiquod inii element e quatuor ceu ignis apud Heriarum vel aliquid aliud habebit inre in ipso aliqua coirarietatis pane vestigia caliditate,quo pacto nihil serie ipsum inhiberet transi minari ex contrario incontrariu sed non sciuabit ampliusdissidentii eouatietateue in nasinutatione per quaestem si ignis id unum elementu esset non posset seruare tueriqi caliditate sua, sed comam ipsaealiditate Moditate intimet quo pacto mi esse ignis at si fuisset principia Uimu remansisset ne fuisset transmutatusci corruptus, sed qua nam ratione non asseritur magis aerem esse clemenui quai cum non magisipse ignisin aerem conuerti queat quam aer in ignem ira sin5 maest esse unum simplex elementii multo magis non poterit ese unii Heminui infinitii quonia infinitu s est prorsus principia est&primu es eniti.uuod quide gitur nequeat esse reum aliquod clementose infinitu ostendimus quod etia nequeat esse alis quod intermediii queadmodii Anaximander dixit iam demonstrauimus veru eade via M ostedendi modo quo in aIliis usi sumus euam Ipraesentia demεstrare possumus. Nam si illud intera medium nullam edtrarietate dissidentia cum clemenus habet ne aliquid in illud transinuarabitur quo pactonem aliquid ex ipso fieret unde incassum inutilem habebitur sed nihil quod

imitile M incassum habetur inter sempitema collocatur. At mox quispiam diceret nos etiam in absurda Anaxi uidit incursuros qui materiam carere corariis assi amus.Sed reisndebismus plurimit interesse inter nostramitentia&Anaximandri opinione quonia ille asseruit iu- lud trasmutari nos aureasserimus in marem fieri transimitationes iusti divisim contrariani ita ivnε potest transimulari nisi aliqua habeat e&rarietatestam materia fieri transimul tiones ex contrariis in GuarianuIla ratio vetat.Vnde apud nos cum una sit materia subest omnibus rebus generatis at ipsi qui supponunt unum clementu id asistimate nequeum.Praeterea

nos minime asserimus si perlatissistare duplici qualitati,sed semper ab Aqua fiamminis

202쪽

prehenditur 6 ob id quia his aliquam qualitatem semper sibi eoniunctam qua patitur ab aliquo contrario res produci ac transmutari affirmamus. Atqui Anaximanter cum dixerit compus infinitum actu per se subsistere cogitur asserere omnino id ab aliquo pati quod si patriar a contrario certe patitur.Sed n: hil est illi contrariu ae dissidens eum nullo pacto afficiatur aliqua contrarietate igitur necesse est ipsum nihil paci ab aliquo.Quamobrem nihil ex eo producet.

OMNE enim ad contrarium ex contrario: ut ad se idum ex calido solet mutari.

Hic probat nullum elementoruinfinitum esse posse ne scilicet unum aliquid ex quanimnem intermedium naturae ancipitis,quoniam si esset unum aliquod elementum quo nam P.

cto rerum orium ae interitum tueri possemus, cum Omnis uatimulano ex eontrario in contra arium habeatSed quo paeli, tueri non pisemus rosioriu ac interitum iam demonstrauimur.

ATQUE re his euam de quouis contariare oportet, si possit necne influuium esse sensibile corpus.

Quoniam tanqua de igneae intermedio viderur fecisse ratione Nam commemorauit horaclitum qui ignem posuit esse principium aedixit hae de causa aliquado in ipsum cunetac uertenda esse.Namum uersum tandem ab igne conflagrabitur idcirco haec non adiecit quoniaeisdem argumentis poteris tu demonstrare nul Ium aliud corpus posse infinitum statui.

EX HIS autem patebit infinitum sensibile corpus in ratione rerum esse omnino non posse.Omnenal sensibile corpus aptum 'est alicubi esse,at locus est quidam m. lusi,dc idem est totius ac Prtis,ut totius terra: must glebe: ec ignis item alip scintilae.

Cum indicasset ex viribus naturalibus non posse haberi aliquod corpus infinitum nue v ultidipsiam probare ex naturalibus locis,proinde utitur ruinas ea diuisione, quoniam infinitum vel simplex vel compositum est imprimis ergo ostendit non posse dati corpus infinitum sim. Plex,interea duas dignitates plut primam quidem ut omne sensibile corpus idem dico sensibis le&naturale inlo sit.Nam unumquodqiel eruorum quatuor distineti quenda ac poculiarem locum occupat. Secundam autem, ut quicunqi locus sit idem solius S partis,quoniaubi suaptae natura.uniuersa terra manet,ibi certe S gleba terrae incre ac esse posse vidcturiSio militer ubi uniuersias ignis apta est collocari ibi etiam recipi scintilla idonea δ.quibus prius amammis ostendit fieri non posse ut aliquod corpus simplex naturale infinitum sit.Nam de huiusinodi e pore impresentiaest dispulatio visa ipse dixi Sisit in naturalibus torporibus alia quod extensione infinitum. Quod vero extra coelum nihil sit neo corpus net vacuum ne aliquid alterum in libro de coelo demonstrabit, quod igitur non queat aliquod simplex corpus extensione infinitum esse hunc in modum ostendit quoniam si daretur aliquod corpus exterrasone infinitum constat usiim omnem locum occupaturum,quod si omnem locum occupa.hit uniuersum erit eius proprius locus. Nam si non met proprius locus in eo esset praeternaturam .at nihil eorum quae tant praeter naturam semper est Equidem Hagis non esset aliquid Asemper emet in eo praeter naturam,quapropter alius erit Peculiaris intavi Iocus.Sed si uniue sum est totius infiniti locus perspicuum est ut idem etiam sit partis eius proprius ae peculiaris locus.atvniuersum immobile esse constat non enim habebit quo sese ipiat infinitum, item cum occupet omnem lorum indigebit alio Ioeo infinito si moueri vagarim debet.Sed de illius parte percunctabimur, nunquid haec mouebitur in ne si non mouebitur infinitum non erit ahquia e pus naturale siquidem nullum corpus naturale sit quod secundu alia atm seeum dum partes immobile sits oero mouebitur vhllocabimi cane ubio locabitur. quonia & vnia uersum est eius peculiatis locus.Etenim non magis sursum qua deorsum mouebitur.fiquis dem simile momentum vel similem vim quocunm siue sursum sue deorsum perireniendi haheat.Sed deinceps hoe eonsideremus quoniam si pars ubi erit certe unius acciusdem motus ope omnia loca attinere. Nam si haberet inclinationem ad omnia sese recipiendi loca veham graue exempli causa nabet moueretur deorsum divi leue simae sursum contendem.Vel idepars omnem locum occupabit se quidem fieri non potest ves stabit inter loca contraria fluctu.ans v im ab hispariter attraeta ves diuisa moratum p ab ipsis lacerata. Sed rursus idem quam

iiivir de iAs pari s auulsis abiuncti 'i,qua loquidem ipsa rerum a bone nobis comperia est

203쪽

in rimiam totius &partis loeu. Alioqui si moueretur,v siquequo permeniret.m msi quodae

corpo naturale quod est ortus interituli meeps moue &cu quiescit alicubi tu locu i uaptaen ara obtinet&tadiu mouet quadiu poterit tuu naturale locu cupare in quo cuperuene. Vtq escit.Si ergo pars infiniti quovis pacto dacto moues certe ad locu naturale ciandet accedere,isdcu uniuersum sit locus peculiaris eiusae naturalisqimpsum est Stoti infinito serius vi quequo mouebit S quo in loco sese recipiet.Non enim magis hic quie cet qua ibi cum vni. uertium situ locus eius naturalis. Uestgfvbila est quiescere ac manere cum omnis res quadosuu occupat locu tunc quiescat uniuersumnalestes undiq: proprius ae naturalisimus. Quam ob rem vel undio permanetat.&hoc modo nusqua elebitur ita imobilis erit vel ubim apta est moueri &nusqua quiescere.Ut tu aut guerino pol,qm nullus alius motus esto itemus pira motu iculare,sed unusquiso motusest gla alicuius at id omoues gratiam passi uni ac peculiare locu mouetur,qui est illius finis sed infinitu nem circulo moueri podi,qm cum dico circula iam finitu dixi quadoquide omne quod figura formatu Ipressium m ' uni iusiqua de cauta infinituneo potest esse aliquid substatuae quae ducitur in orbe ita madi indu est parie infinita tempmoueri. Accedit praeterea illud cur infinit una mouetur secun clam mam pariem & non secunditola partes quod si ess partes movebunt id etia a constat

byra potest moueri infinitum.Quocirca pulchrae ac rectae fecit Messurus qui ab infinito sumillimoria. Verii ullam infiniti parte moueri ipossibile est quonis

arm me orpus naturale se motu ab uniuerso demere res est no Oibus perspicua immo setita teste rius absurda&nulla Vi obiectioneae:confutatione. Si ergo nomouetur infinitum cum sit corpus naturale absurduest si Weromouetur ea absurda quae diximus sequentur fieri ergo imn st ut aliquoico us simplexis infinitia. Reliquu est visit corpora ted sic5-si, Moesie ammabitur.Contrariis dubio proculconstabit quum omne corpus naturale hmolam quare loca 'orientium erunt diuersa ac contraria tu iram omne corpus naturale copositurisimplicita mixtione cisoriatur aceidet equide ut e ponetia sint in locu Pter natura v elut etia emteaquae in nostris corporibus S caeteris aliis fiant.Na ignis qui est in nobis Saer viae stternatura existum n loco. Iram fit in multa Gmnentia infinita sint in eo loco qui est Pter natura.

infinita est sempitem dc id stsempest non manere in aliquo pler natura,qm magismo ' aliquid si semper alicubi permaneret praeter natura.Si ergo hoc infini u fuerit velut idquM aliquando diuideretur inparies cuius unaquem pars suu locu naturale Occuparet certe euadere non poterimus quin id infinitu constare ex his quae se tangunt ameramus,at nulliam corpus naturale iastituitur ex partibus attiguis alioqui hoe modo infinini nem unu aliquos continuum corpus concederetur,at omne corpus naturale est continua. item si infinita est, compositu vel ergo infinitis speciebus infinitis indiuiduis coponitur vel ex finitis speciebus

νnfinitis P indiuiduis si e sto finitus ciebus sed infinitis indiuiduis constabit oportebit idera :ndiuidua quae tab una Ocie eoprehenduntur infinita esse. Sed sarie enim neqult esse itis. nitumst ex finitis speciebus eostat. sed infinitae fuerint,d infinitorum infinita est vis, ut paulo ante mcebatur e reliqua dissoluet.Et rursustorum infinitum simplexerit d non composia tum Desse qm tentauit ex potestatibus denuo arguti & rpositu erat ex locis ostendere infi, nituna non posseidcircocum velit ex locope discin mine iuppositione tollere ae destruere sie rationibus adducittestes qui infinita posuere. Haec in virtute verbori1 sum expliam pus naturale quenda definitia ae onum locum occupat grauia quidem Iixum imum leuia aute supremu si ergo id nobill concedendu est non poterit unum aliquod coponentiu in immadipsum magnitudine infiniisi esse eeu ignis vel terra. At si infiniiada r nulla locii definta ceriam ha ret,&eu unicuim corpori naturali proprius ac dennitus locus non poterit unu aliquod coponentiu totu infinitu idipsum mole Mensium incxhaustu peste id ipsium non occuparet locum definitum&proprium ob id 'rauit, Et naurales quicum posuerunt infinita .corpus esse neq: ignem nem terra statu maniciIe principia quod infinitia esse autumariit sed illud νel aerem vel aqua aut inter editi ancipitis naturae costituerut Nateirae ac igni certa ac psicripta loca tribuunt .siquide terra infi. trium locum sibi asti uerit ignis vero supremii coeperit aeri aut & aquae nullus tribui certus imeusve, quandoquide incocauitatibus terrae utram aer Samaac in locis supra terram esse viodeantur porro dc aqua a superiore loco videtur ad inferiore locum destendere cum iram inis niti locus sit indefinitias nee certus videbatur etia veteribus & h e loca idefinita ac inceria eErinde illi inoma hose tria statueressini ex hose ergo testimonioeoprehcdiciunito opor

204쪽

PHYSICORVM

tere locum indefinitu ae incerta tribuere.Sed nullu torpus naturale habet locum indefinitum nee inceritim ergo no poterit unum aliquod horum infinitu inciliam neo ex finitis speciebus infinitis aute indiuiduis poterit esse aliquod infinitia ac minime ex infinitis speciebus ut individuis dum o vnu indiuidua sub unaquam specie contentu finitu sit sed cur no sit argumentuessicacius: proinde ne p hoe veru esse hinc constat primis enim duplicaretur infinitii siqe infinitae sint species ex quibus costituitur infinitu de quae diuisunt specie ad diuersa loca ipe. cie concedin necesse est ut etia loca ipsope sint infinita at hoc fieri no potest Nam loca maximae prima Ge veluti alioμ principia duo sunt supremus de infimus veru oes sex habentur ii duo dc reliqui quatuor.sdexter sinister anterior,& posterior. Si ergo finita sum loca naturalia ergo leniet a no possunt esse infinita siquide loca iuxta elementope diuisionem una dividantur Sed no modo inquit specie diuisa sunt loca sed etia distantia ae intercapedinessit ergo loca sunt nuo

mero dc magnitudine finita de corpora quae in eis continetur finita erunt eum nequeat corpus esse maius locoqueadmodaneo locus ipso corpore maiorestatam si corpus excederet locum certe no omne corpus locum occuparet haec corpora igis locis no colenta vel in vacuo sunt vianusqua si nullibi esse diceretur id prosecto ridicula haberes, quod vero ne vin vacuo ex hac ratione costat qa in sequeti libro demostrahit vacuit in rebus no esse similitΞ si eocederetur Ioacum esse corpore maiore accideret vacuu esse . Sed quispia ambiget 'quona pacto Ari sto. infinitaru speciersi infinita loca esse,quid enim vetat ut Uresentia etiam fit duo esse loca sua prernu de infimu de in v trom plura corpora collocari ae plura in eunde recipi c At ipse ad haee respodeo quona pacto possumus infinita finitis distribuere hoe enim fieri nequit, v et enim an utroin loco collocabunc infinitae species,ves in virmi finitae,aut in uno infinitae in faero autefinitae si ergo in v tro finitae tollocaretur de id quod utrisqi costabit finitu erit.Si aure in utroivinfinitae reponetur,duplicabis ergo infinita de idem ad seipsum dupla erit,si deniqim uno inofinita eostituentur de in altero finitae augebis infinitii auctione finitope S ide maius seipso erit. Item infinit si non omne locum occupabit si quid infinitae in uno quodam collocantur εἰ nomin alio tam non poterunt esse finita loca infinitis speciebus tributa ac data. Nam quid ipse de duobus sentio tu idem de pluribus similes si aute infinita loca esse nequesit prosecto de specus re iam in his constitute infinitae esse no poterunt quare si nem copositum neq: sm ex pol esse infinita negabitur mino infinitu esse.Habes in ex discrimine locope in finitu de sublatu. Nam omne corpus sensibile suaptae natura alicubi esse potest hoc est primit postili

tum quonia omne corpus nariarate suaptae natura aptum est locum occupari dico autem coeo

pus naturale illud quod ortus interitus p est particeps Nam de tali est necessaria aestio disputatio si quippia tale censenda est esse infinitum quod quidem sit eorum quae fiunt S cororumpuntur principia,qualia modo asserimus quatuor illa prima e pora omnia alioni se menta esse ae ea esse ex quibus res trahunt ortum de in quibus resoluuntur. disputatio ergo indagare ae perscrutari videturne astruendusit ante haec alterii quippiam ves unum aliquid eorum Wel aliud praeter haec quod sit mole infinitum ex quo S elementa 6c reliqua alia omam trahunt omne igitur tale eo us loco continetur non tamen simpliciter omne corpus quandoquidem orbis stellarum fixarum loco non circustrabatur quonia nihil est quod iplanismbiat complectatur nee e pus neqt inane sed ipsa sibimet locus est cominens s ipsam quod tamelici uenti volumine exam us tractabitur 6cidem totius de partis Secun' dignitas hare est quoniam multotius idem lorustra θc pariis idem erit. Ueru idem non ambitu le quantitate sed spocie vel sursum vel deorsum.Nam ut si uniuersam terra in centis statueris ac firmaueris mouehitur adeo usquequo emitu nacistatur & occupet ita oc gleba terrae si de alto ico demitteretueprolabereturo inclinatione ac momenta habebit sempimpulsa quo eude teneat locum.

V ΑRE si infinitum partium sit similium, immobile erit,aut semper ferretur. At id fieri nequit: ciit enim deorsim magis qua salsiim aut ad que uis locum moues istur.Dico auremi sit gleba quorsum haec mouebitur,aut ubi manebit.

Hic exorditur probare non esse infinitum,& imprimis ostedit idipsum corpus simplex esse non posse.Nam hoc inquit si similare suerit vel immobile erit vel semper cictitur, unde non de toto infinito es Et argumentum sed de parte ipsius vi dei neeps indicat exemplis eum mox inquiat. Dico autem ceu si gleba sumi quo ipsa tenebit iter.

Co RPUS erum eiusdem formae locus est infinitiis, occupabit ne i tur totum

docum.

205쪽

locam . At quomodo fieri potest.

Idest si tetra exesi causa esset infinitu nunqd pars eius tau gleba semp mouebitur ves sempmanebit.Uidetur enim virul istorum necessario inesse infinito&parti Si enim pars fertur e ceru fertur quo & totu ducitursimiliter cita pars quiescit ubi totu manet corporis enim eiulaemu partes cum toto generis sunt,locus eiusde dico. sinfinitu uniuersitatis es infinitus. Sed Mia Pariis idem locus nec viatio est siquide pars infiniti suaptae natura propria locum come aeream sit.Sed quum locus infinis illius sit pest aptum moueri id tame potius aptum est in proprio loco manere quiescere qua moueri. ictu diximus eunde ine locum totius αP S. veru non saeundu ambitu ac magnitudine no enim uniuersus ambitus in quo est tota terra ipsemet est etia locus glebae quonia hoc modo partem aequale toti quis vitare posset Sed idem locus specie ceu locus infimus. uemadmodusi animo conceperis terra augeri adeo visi' globo lunae proximae collocatur dices profecto totum ambitum qui intra hanc spheram coplcctitur unum line terrae locum Uerii no simpliciter totus ambitus haberetur pro loco cius naturali siquide locus esus naturalis centru sit tame accidit ob magnitudine quae continue pro tenditur ut ipsa eminus a centro iaceat sibiipsi tame herensae coluncta quonia dc modo partes terrae circam cauam superficie eius cui modo incolimus quae ncm tantu suaptae natura distare mi sunt in toto loco in quo sunt sine quata violentia permanere possunt sed recipitii in cora re cum quo genere conuenium qua ob rem&siti us ampliaremrvis ad coelum adeo ut etiam locumlolium occuparet cine totus locus qui intra hune spherae ambini continetur aP laretur locus eius tanqua locus totius tamen ipsa no utam manere 6c procul a centro circo serentiat, bere suaptae natura potest glebalos terrae si diceres in loco moueri quoni ex su/Perficie coeli suaptae natura deferri ad centrii v so idonea est rectae diceretur. At si tu dixeris pro Pterea quod tellus omne supra de infra continet locum eta eius uniuersitas undi est glebam terrae undit sursum di deorsum moueri debere non dices certe rem sibi ipsi consentane . Poromnel impreiuritia qa terrae uniuersitas extensa est vG ad superficie aeris continentis ipsam ac ea intercapedo est totius terrae locus quae ab eade superficie ad centrii vis portat tur , idcirco debet gleba quocunt intrahoesipacium petere qmnem si 'gleba centruna laestet inde disces deret ut stiperficie terrae occupet,quo igit modo de de infinito sentire non erit incomodu dicen tes eius partem quolibet moueri ac duci eum infim uomne locum c5plectaturae naturale inscinatione undi*permanendi habeat.Sed ipsum vel nullam inclinati me naturale habet Sita obile prorsus concedendueritvelfi omnino inclinatione tenet non est contentaneum dictu ut pars eius vel ubi permaneat vel quocum moueas cte pergat. queadmodum ne P de terra nunc diceret Sed ister de terra dicere debemus qm ipsi finita est ac locus qui continet ipsamι Praeterea adducere in mediumpossumus ea quae diximus si locus est infinitus quomodo Possumus infinitia diuidere hunc.cfateri naturale illum vero praeternatura.Utinam ipse in Perioribus dicebat quomo in infinito locus ac loci sursum & deorsum vel ante retro assignari

Possunt.Nam in infinito haec eode modo se habet de ipsum sibi v ndio simile est quaobre infio

Qui partem aut punetium abiungere non possumus quaesit naturalis corporis infiniti locus quemadmodum nunc dicimus centrum esse locum grauium naturalem. Reliquia igitur est. tas ieramus uniuersum me locum corporis infiniti naturalem. Si ergo uniuersum erit locus

mus naturalis sequentur istarda quae ab Aristo.dicta sunt. quare si similare fuerit immobile erit.Verii hoc immobile erit potest accipi vi sbium quod ex hoc se ratur si similare fuerit.Nas infinitii&similare fuerit.Eiusdem uniuersum erat proprius locus qui etiam erit pariis. At Mihil eorum corporum quae recto itinere feruntur in proprio loco ciet ur igitur pars infiniti nomouebitur.Hoc quidem igitur non ab re sequitur suppositionem quo dicebatur partem ins iniit in proprio Ioco immobilem esse,quae sub praetextu infiniti intellipitatur. Sed squis non dabit idem infinitum esse immobile ne motum eripiat tollaim de medio saltim dabit idipsum stiraper moueri.Nam id significat ea pars argumenti ubi dicebatur veli semper mouebitur, PQMdem sequitur tanqua destruens hanc parte qua diceretur semper *1iescere.Nam qua rati me demonstratum est ipsam infiniti partem imobilem esse.Siquis hoc nio admitteret demosti his necessario ea esse semo mobile qQ si suaptae natura apta est in oprio loco moueri ut suppotio idicar locus eius illae eqqde toti ascribis eci finitus e ge mouebic ira loco ifinito quaren5nabit qescet*.Na motus in i finito fit.Item nem huc magis qua illae uno bis de migrabit sed

206쪽

PHT SI CORVM

semper moueri non pom sed quonam pacto nequeat semper moueri subsimis quoniam alis

uuid simul trisum&deorium& eodem modo movemur,quandoquide uniuersum est prius eidem locus 6c uniuersum non magis sursum qua deorsum sit quod enim nihil secura idem magis sursum qua deorsum simul moueatur pro comperto aeciso siquidem quocunivisti duci in aptum est sed idem moueri. ad contraria loca non potest istam non mouebitur.Nasi impetum inclinationem Q habra ad omnia loca proficisci iam 5c ipse uniuerstatis status duaceretur eo quo inclinatio vergit ac ducit. Sed ducit equae ad omnem locum quod fieri nequitergo non poterit moueri. Necesse igitur est si mouerar ut ira moueatur. Nunquid occu bit tota v niuersi locii ct quomo.i. gimr esi aptum sit in omne locu duci ae moueri simul quotam ciebitur de sursum de deorsum sed hoe fieri non potest quonia hoc pacto ad conaria mouereri

OV AE nam igitur ipsius quies: aut ubi nam erit:& quis 'terea motus mutas

ma est,non ergo motu inditur. omnem ad locum mouebitur,non ergo quietas inquam ac stabit. adest quo te ad quem lorum mouebitur vel in quo loco manebit. Nam si quiescet inquii a

ubim quiestet. Non enim quando in proprium secesserunt locum tune quiescet quandoqui dem uniuersum sit locus eius proprius, ubi sp igitur quiescet si autem hoc admittitur prorsus ergo non mouehitur, quod si mouebitur. Rursus quocunqi eodem modo mouebitur quooniam eius locus proprius ae peculiaris est uniuersum sed si concesseris moueti illud quocuo quomodo fugere poteris ipsum motum nunqua quiestere ac stare.

SIN VERO sit dissimilium partium,dissimilia etiam erunt&ipsa loca. Atque

ptimo quidem ipsius uniuersi corpus non erit unum nisi tactu . Deinde partes aut sunt infinitae specie, aut finitae.

Cum ostendisset infinitum simpleat corpus non esse impressenda ostendit ipsum ne p esse compositum quoniam si constabit dissimilaribus etiam oportet plura eorum loca esse quonialiis quae genere diuersa sunt diuersa etiam loca tribuuntur si hoc admittitur iiDpmmis h emergit absurdum ut non sit corpus uniuersi continuum,sed ex his constituriam quae attactis Scongestu sunt unum , sed quonam pacto hoc accidat praeueniendo dixit quoniam si dismmissaria essent eommixta semper locum praeter naturam occuparent quod si fieri nequit ne oportet unum quod suum locum occupare peculiarem ergo infinitum erit constitutum ex his quae attigua sunt.At nullum corpus naturale huiusiuodi est.

AT FINITE nequeunt esse. Erunt enim aliae quidem infinitae, aliae uero non inin

finitae. Si uniuersum est infinitum ignis inqua uel aqua.Tale autem corruptio est con uariis ipsis:ut antea diximus: N ob hoc nemo naturalium infinitum ipsiim unul igne aut terram fecit,sed aut aerem,aut aquam,aut id quod inter ipsa medium collocarunt, quoniam illorum quidem locus manifeste erat determinatus atl distinctus. Haec a tem utrol in loco in supero inquam ac infero esse possitnt.

Inquit insinini ex finius speciebus constitui non posse qm oporteret unum aliquod eorum quae sub speciebus conlinemur vel m itudine vel multitudine infinitu esse. Nam si ea indis uidua quae continentat siab omnibus speciebus essent finita certe id o ex omnibus erit eonstis tutum finitsi erit,st si onania vel quaxueodie erunt infinita duplicabit ivinar vel multiplicatae infinitum reliquum io tur est vi dataxat ea indiuidua infinita sint quae sub una sipecie compreahenduntur.Sed hoc etiam fieri non potest primum quia infinitum ampliaretur adiectione sinitorum ad infinita.Deinde id sequetur quod paulo prius dicebamus.scorrumpi consumique finita ab initio . Siquidiem vis infinita in infinito constituta sit. Quocirca nullus naturali statuit unum dc infinit L im esse ignem aut terram.sed mancum mutilatucti argumentum dice batura am vidixi ex his quae illi fatebantur volens positionemρι refellere haee adiecit decuit enim ita dicere vi arguitnen peribis haberesi praeterea ne pm esse unum elementu in cooposivone infiniturpi et ea quod unaquod pelementutem ac desinitum locu habet infinista item nullum certiam diuerminatum loca tenet si obrem unum elementis non erit in

nitum.

207쪽

nuum. Quod vero infiniti locus sit in certias ac indefinitias indido sunt naturales.Quocirea naturali unemo statuit unum α infinitu esse ignem dc ura.At haec iursum& de tum utrum ancipite loco collocari queunt. rutamen illos etiam Noriebat contueri non modo aerem de aqua in alienis locis vaghari,sed etiam ignem oc teriam nimiru multifariam crateres ignis emi innuisivi in monte Ae snad incilicia. Item seriur lapides fulmina sursum consistentes deor. sum labi tamen manifestum est ut actu scilicet alienis locis potiri non possim,sed dulisticum Producuntur quoniam quodcunt elementum in quocuno transmutari potest.

AT NEQUE etiam infinitae rium si sint infinitae ac simplices,& Ioca erunt in

finita proseuo,oc in finita etiam elementa.Quod si hoc esse nequeat:santi ipsi loca honita, di totum ipsum finitum esse necesse eli. Fieri nant non potest, ut non equa sint locus, corpus. Q enim locus maior esse potest qua ipsum corpus, net corpus maius qua ipse locus.Nam aut uacuum aliquid ent,ec corpus insuper inunitum non est.

Aut corpus quippiam erit quod nusquam aptum est esse.

Ad altera proficiscitur iuppositione in qua supponuntur infinitae species es infinitis indiui isduis siquide ad minus unum indiuiduu iub una ipecie cominetur.Si ergo specie infinita essent ea qvie coponunt infiniui quonia eoF quae differum specie sum diuersi loci specie necesse erit vi ei loca infinita habeatur.At hoc fieri nequiti Nam Oes Ioci finiti simi qui si finiit habentur oportet etiam fateri corpora his colenta finita esse si ergo finita sunt corpora emo id se omnibus

constat finita eritSed vicesquaobrem si numero finiti sum loci necesse est etia corpora,his coaplexa no itu numero,icii etiam magnitudine finita asserere, omnis locus mole finitus est α cum corpus loco couneatur si locus ergo qui continet ipsum finitus est oportet etia corpus quod eo coplectitur finitu esse.Nel enim ut inquit concedendii est locu corpore ampliore esse nam residua loci inane et sely econtra corpus loco amplius qm reliquum corporis erit corpus sine loco.Sed ubi inquit arm elementa infinita erunt. Haec pars per se legendamvis hasius argumen habet.Si enim infinitis lyciebus poneretur infinitu, portebit etiam elementa infinita esse. At hoc heri non posse ostendit etiam in primo libro,in his rationibus quas aduerasum Anaxagoram adducebat idem etiam demonstiabit in libro de coelo repraesertim in libro degeneratione.Nam diciti quod si infinita elementa essent,imprimis hoc absurdum sequente quonia duplicaretur infinitum cum subiectis dtinde ipse rerum ortus oc funditus omnis mutatio de m o tolleretur,oportet enim fere infinitas mutationes esse si quidpiam produci deis t. Si autem hoc fieri nequitides sinequeunt esse infiniti loci. de haec particula haec loci ianitierunt,addimatures si autem hoc fieri nequit S caetera. Deinde haec altera particula insuper ante nem erit infinitum corpus copulanda est,huic.me enim uniuersus locus maior est qua corpus&caetera.Deinde eadem pars simul autem ne v erit infinitum corpus quam quanti iacunqi corpus spinen esse simul cum eo adhuc copulanda est huic nem corpus maius. Nam haec est V eluti eonclusio aliarii Si minem locus est corpore amplior nem econtra eo us loco maius igitur si locus est saetur oponet etia corpus finitu esse nihil igie erit corpus infinitum.

ANAXAGORAS autem absurda de infiniti quiete dicit. Fimiare enim infi/

ninim seipstim dicit. Id p in eo fieri, quia est seipse. Nihil enim aliud ipsiam continet. ubi quippia sitati esse aptum cosistere Hoc autem veru no extasi emin alicubi ibi quippia potest non ubi aptu est esse.Quauis igitur qua maxime tora no moueatur.

Anaxagoras inquii absurda causam cur finitum maneat de immobile sit assignauit st quisdem infinitum apud eum ex omnibus dissimilaribus infinitis erit constitutum quod proteisto aliquo toporis initio metue diuidere coepisse tuli ur igitur hoc totum miscellanea immobilet esset Anaxagoras hanc causam dicebat.Non enim quia esset in loco naturali hac ratione illua inuriobile dixit. Nem illud omnino in loco esse constitust ne hae de raula illud statim finitum asserere cogeretur,ted hac causuri ipsiusmet immobilitatis affirmauit quonia in sede ac basi firmabatur,idest sibi psi innitebatur ac semet suspensum tenebat nusqua opem dc auxilium PQ nulam. γα illi ineue autumauit quonia ipsum in aliquo non est nem externo ambitu comunetur sed ide est in seipso ac sibimet basim dc locu offert. Hoc aut dicebat s ut inquit quasi dico ubi tolli collocariar ibide cosistere aput esse.Si ergo quieus dc stationisinina no est locus natus Nan. Gratu. a iis

208쪽

PHYSICORUM

tali,sed tapso fulciri ae in seipso esse poterit etiam alibi esse dc Rue.Si verbi animo

us in sublimen regione tolli concepero, ae duxero illam ad locum volsuccensiones apoparem quonia&ibi in seipsa est 6c seipsa firmatur,oportebit ipsam rea immobilem esse. Sia hoc fieri non potest siquide mouebinu semperquoustu naturale locum nanciscatur ec occua pet qui medium mundi est,quaobrem sicut modo terra no eo quod stipsi innititur,mane sed deorsum vergit ita dicendu est infinitu non eo imobile esse quod seipso sulciturae firmatur. Praeterea nem haec est potissima causa. eipta veluti hasi firmari in seipse manere. Et a nullo continere cur infinitu secudii natura immobile sit immo contra tu quonia haec est causa eius, dem violente quietis. Nam ob loci carendam de quia non habet quo sese recipere possit proinde

non mouetur,&non ea de ea aqa non est suaptae natura idoneumoueri.Non enim constat si eoin loco que tenet suaptae natura quiescat.Nam ob id terra suaptae natura immotam ac manerevhi est dicimus qm si adesset etiam es undiqi vaphandi locus nihilo tamenniam mouearetur.Ouoniam iram tellus habet quo moueri potest ec tamen nomouetur ob id quietis eius causa aptam esse in medio stare. admodu igitur si supponamus terra esse infinitum aeram non minus tum immotam qua modo de si liceret nobis dicere ipsam sibimet initi in stipsa esse dc nullo contineri attamen haec eausa illius imobilitaris naturalis non haberetur sed M a medio sua grauitate coercetur de circa stipsum constat ac natat.Ita dicemus de ipla infinitocli re si seipso firmaretur α nullo contineretur.H tamenno esset causa illius imobilitatis secundu nariam immo contraria haberetur quietis violentae causa.Nam unde constat si chaos in scellaneum qi illud locum haberet,st non moueretur. Q obrem oportebit Anaxagoram asserare causim naturale immobilitatis infiniti quoniam ea causa qua tradidit non est causa naturae infinitu st quide ex omnibus cominu est,sed potius est cauta molis ac magnitudinis infiniti. Nam si immobilitas infinito secudsi naturam congrueretcerte di unicuim partium eius insituae inditum esset qm id se uniuersae terrae secunda narura conuenit idem effam unicuitu illius pateticonuenit similiter Dinnatu est toti aquae veluti tali naturae eongruens secundu naturamee ad si1bstantia eiusde persectione attinet idem proculdubio & miho aquae copeteti uocirca pereunctabimur ab Anaxagora.Nunquid unicuit pamum infiniti copetat secunda naturam seipsi firmari ac in seipsam esse vel non.Si ergo secundu natura hare causa illis tribueret partes etiam maptae natura imobile serunt stne ipse concedirnem sensus adminit. Si ergo quoniapanes finite sunt ob id sic etia mouentur igitur non secundu natura corporis immobilitas uniauerso inerit quonia& panibus in esset siquide similare esset illud chaos seu illa miscella, re in his quae uniuerso conueniunt singulis partibus,tisruere debet.At si Anaxagora contendit ilis lud immobile asserere ob suam ingere molem, hoc certe modo eausam naturale non assignati

Praeterea si prorsus infinitu suaptae natura posset in seipse esse idem sibimet loeu esse oportebitinam vnἔquam illius partem sibimet locum ess areae in seipsa esse,quonia cum locitosius sunt similares euam partia loci erum similares ut diximus. Si ergo infinitu est sibimet locus vel seipso manere dem etiam partis loeus erit item si inobilitata causa est in seipso esse &sibilo, cum afferre ergo&paries erunt similes toti, quapropter nihil vetabit ut ignis deorsum collocaediterra surium quadoquidem utrum ubim fuerit in seipso sit.at hoc fieri nequit. Si ergo isto

Oxpanibus naturalis non est igitur nem uniuerso tini naturalis erit. Nam idem locus specie

est totius dc partis. Neru inquit quod quidem eo euenit st seipsa fulcitur,et seipso firmari infiis nitum inquit.l.hoc euenit quoniam in loco non est ne ab altero continetur sed in seipse est quasi ubi aliquid est ibidem eosistere aptim sitsed hoc qua obseure in inquit m vero inquit quasi ubi aliquid est Bidem consistere aptum sit, hoe dicere vult. Si enim in seipso esse causa quietis est,quaqua ignis sursum non esset,sed deorsum attamen in loco suo esset quoniam ins ipsio est. Quia quidam a veritate alienum est similiter etiam gleba pendens ex te non est suaptae natura idonea in sublimi loco quiescere quavis in seipsam ibi sit, sed locus insmus es tribuitur. Si ergo non esses inimiusque rei locus definitus & certus non magis sursum qua

deorsum terra maneret similiter etiam ignis.

ID ENIM quod in sessis simiatur:& in seipso est immo necesse est esse.

Dicat tamen ipse oportet,cur non est aptum moueri.Non enim sit esse hoc dixisse pacto, cevasisse. Fieri enim potest ut non moueatur,ec quodvis aliud corpus. Sed tulia prohibet aptum esse moueri Et terra nanis non fanimnec si infulua etiam esset,ex eo

tamen

209쪽

tamen quia medio coercetur.Non enim quia non est aliud ad quod semiris medio,

to quisistised quia non hoe modo est apta ferri. Et tamen liceret dicere scipsam terram nare. Pod sine ν terra si infinita esset hare esset causa,sed graisitatem habere graisue autem in medio taptae natura quiestate selet.Similiter ec infinitum in stipso qui scit ob aliquam aliam causam .Et non ex eo quia est in tunita seipsum firmat.

anquit si etiam h dabitu stipis fulcitum ac in seipso manens tum quia nullo continet tum etiam quia non habet quo moueri queat, necessat imobile esse.Et tamen si non haeret

quo ducereriar idipsum suap e natura moueri posse nihil vetaret oportet intur immobilitaris causam naturale reddere 6c non violenta ac lituita praeternatura. Quociare terra non seriurnem si infinita essetcoerceretur tamen a medio. chunc in modum .si terra esset infinita non qa

infinita esset&non haberet quo cieretur ob id immota esset, sed quoniam a medio cohibetur. Quaqua liceret asserere ob id illam immotam esse quonia seipsa fulcitur dc nullo continetur, e caetera.Tamen remellit hac esse causam Imobilitas eius quae dicti est, sed potius quia habet quo moueri queat 6c tamen non mouetur. Hoc igitur modo etiam si infinitum non mouetur dicenda est eausa immobilitatis eius naturalis. Nam illa quam dedit Anaxagoras in potius cauta magnitudinis qug naturae.

E T insuper patet ec quamuis ipsius partem eodem modo quiescaere oportere. Nam tit infinitum in tapso manet seipsum firmam,sic ec omnis ipsius pars quamcunq; areae petis in sessa manebit. Loca natat totius ac Frtis: specie esse eiusdem constat.Totius

enim terrae Mebes idem est locus qui est inferusmetiam ignis totius atq; scintilla qui est superus. Quare si infiniti sic Iocus in scipse esse:&patus idem erit profect Quolibet ergo in seipsa manet.

Si enim causa immobilitatis imi uersi est in scipso consistere eandem eciam oportebit immo italis panis caulam haberi.Nam idem est locus totius S partis Si ergo de parti secunda naaturam conuenit tapsa sulciri cuncta sane immobilia essem. Quod si pars eo mouetur quosmiam finita est,neo toti competet immobilitas secundum naturam. Sed quia non habet Quo

moueri possit.

O M NIN O autem patet seri non posserat eorpus infinitum in ratione rerum po

nanar locus corporibus tribuatur.Si corpus omne sensibile , aut graue sit, aut leuci Et graue quidem ad medium straptae natura seratur:leue uero similiter supera loca potat Et infestum enim hanc eandem naturae subeat legem necesse est.

Cum ostendisset ex viribus locis p nanualibus eorpus infinitum haberi non posse Uresinaria ex momento inclinationeue corporii quatenus corpora naturalia mouenin dem prebat. Sunt enim in uniuerso duo motuum species alia motus recti alia vero motus orbaeularis. Itia motus recti due species, v na motus leuium sursum altera grauium deorsum. Si ergo demonantabitur nullum eorporum quae recto, telorbiculari mora cicntur esse infinitum, quae uno naturali motu moventur,ac omnem morum esse finitumsonaeibit edam locum non esse infinitum qui cum non fuerit infinitus nev corpus naturale infinitum affirmari poterit quandoquidem omne eo pus naturale loco complectatur.Η:e istam ostendit non esse morum' rectum infinitum in libro autem de coelo ostendit etiam morum orbicularem intra terminor ae limites fieri, quonia si corpus omne naturale vel circulo ves recto agitur m dc utram corpora sunt

finita motus etiam 5c mota necesse est ut finita habeantur. Quod igitur dicebam hic demotat non posse aliquodcorpus rectum infinitum esse re imprimis syllogis o hippotelico ostendit. At inquit si enim infinitu est aliquod corpus sensibile vel igitur graue vel leue eritSed nequitene graue aut leue ergo infinitum nullo modo poterit esse corpus quod recto ducetur motu. Sed dices unde habetur infinitum nem grauenem leue affirmari posse.proinde statim inquit senim totum esset praue deorsum moueretur si totum leue sursum vergeret quod quide volui manifestum struesum non probat imprimis quia non solum grauia extant, sed etiam te uiui inde siselum superarumlocum infinitum occuparet desceret Iocus infimus ta econtra

210쪽

si du taxat locum imum teneret locus supremus no haberetur aliquom5 igitur probat esse infinitumst simul omne locum occupet,vel potius deducit ad absurdum eam suppositione quae infinitum parum graue pariim leue tueri niteretur.Nam si aliquid infiniit graue esset, aliquid vero leue partim iupemum locum occuparet Parum initium. Quo pacto igitur inquit. aduersari potens secare infinitum ut pars aequissime tribuatur, dicere dimidi si graue essere alterum dimidia leue vel aliter quanitalibet leue aut graue.Sed dii boni quomodo is putat dimidium infinitia aut divisionem dataxat in duplice parte aut quantulibet pariem accipere e Praeterea quonam pacto in infinito prorsus sursum dc deorsum poteris statuere. Nam unde coeperis usquequo conieceris oculos id cerie interuallum erit sursum ec deorsum. Haec igitur de infinito dici non possuntiatem poenitus supemum re infimum locum infinitum habet certe extrema habebit quoniam huiusmodi loca sunt ipsa extrema. At si extrema tenebit non erit igitur infinitum Possumus praeterea hic adducere ea Pace de potestatibus viribus i naturali.

hus diximus,quonia aut finitae erunt aut veluti ea quae contactu colligutur. Et ita priores ras/ tiones adduci poterunt.Hoc igitur est primum argument Secundu aute argumentu prorosus de loci s fit.Et inquit omne corpus naturale in loco est. At Ioci sex sunt discrimina& d mearentiae principes de maxime primae sinu duo sursum dc deorsum & altere aut siter has quatuor sunt vitilicet ante retro dextrum dc sinistrum imprimis dixit sursum dc de ium, quonia h:a sublatis disserennis taetere tolluntur,sed carieris sublatis 'ipse non demuntur.Nam cum fuerit latitudo dc profunditas omnino necesse est ut eua sit longitudo.Sed eum fuerit longitudo non opor it caeteras esse quod quidem in secado libro de Aio exquisitius indicat ae explicat xvitur habentursed etiam in uniuerso suaptae natura constituta sunt motu sursum &deo sum planissitae in ipsis uniuerso conspiciuntur dextrum autem&sinistrum Neris in rebus Particularibus perspicuo noscuntur.Nam domunia sinistrum ipsa natura in partibus constituta sunt. in ipso aute uniuerso oriens est dextra mundi pars q uonia ab ea parie capit motum initium eua aute est pars contraria ait huic opposita.Hoc modo etiam poeta appellat.Nam inquit siue in dextrum eant solem versus in aurora,siue is leuam ad ipsas occultas tenebras.

Haec igitur sunt dextrum Ssinistrii proportione, Ante in uniuersbest ubi illud coeli culminHome. est quo stat Boreas, qui etiam septentrio aut cardo articus appellatur retro vero ibi desiariaturri dictu. est alter coeli cardo a quo nothus austero flat.Necesse est igitur sidatur corpus in itum hoc certe quepiam locum obtunere, quod si loco complectitur huiusinodi differet is distare ac dimetri debet.Sed nequeunt haec discrimina di fierentitam infinito corporittitui alioqui quao primu aliquid infiniti in loco prospexeris mox oportebit illud secundu partes differentiis loci condiuisum finatu esse. t igitur aliquae paries erunt infinitae fc quaedam finitae vel omnes insfinitae aut Mnes finitae.Etsi omnes finitae igitur id st ex omnibus sonstituitur dabitur finitii Si vero quaedam infinitae 6c quaedam finitae vel omnes infinitae aut multiplicabitur infinitum aut au itur. Tertio arguic omnis locus suaptae natura finitus est quippe qui terminus cono tinentis sit.Si ergo corpus in loco estoc omnis locus finitus est, igitur omne corpus finitu est. Item negativus potest confici syllogismus.Si omne corpus loco ambitur locus non est infiniatus ergo nullum corpus est infinitum. Quartum argumentu tale adducit.De quibus genus praedicatur omnino necesse est ut etiam Mima species predicetur, quoniam nullum habetur genus a Perse arm a speciebus alienum esse conspiciatur utpote animal quoddam non estuprorsus non sit homo v et equus vel aliqua altera species animalium iram si infinitum in loco est omnino eliam in aliqua specie loci inuenietur. Vel ergo complectetur loco ut supremo aut in alio quodam caeteroru quandoquide ullus alius locus reperiai aut nullum aliud loci diis scrimen hactenus c5pertum sit praeter ea quae diximus d saepe demonstrauimus infinitum nullo istorum nuneri possie ergo.Hunc igitur in minisi Aristo.in hoc libro de infinito disseistit. Sed in libro de coelo multis argvinentis probat motu orbicularem infinitum assii mari non posse quonia nem circulus mole immensus infinitus est.Ex quibus duo vel tria ccmem rabimus,quae mini magis in mente veniunt, & sumuntur ex deductis ingeometri licet non huic modo contemplationi insistemus. tensum igitur in geometria est os duς rectae linem ab uno puncto protraherentur in infinitu intercapedo earii infinitum adaestet de si actu ea ad lineas protractas in infinitu animo conceperis etiam intercapedinε illaru actuinistam existi. minis quia si hoc admittitur concipies animo deinceps a centro torae duas rectas lineas pora rectas. Vnam quidem extetam v sq: ad media coeli alteram vero ad partem oriensis. Si ergo ino

urcapedo haru duara linearum infinita erit wnia ses huiusinodi interstiuum horis pera ablatuito

SEARCH

MENU NAVIGATION