장음표시 사용
61쪽
V anqua sine ratione ponentes: tamen contraria ponunt quasi ab ipsa uetitate com pulsi:differuui tamen inter se: quia quidam prioraequidam posteriora,ec alii ratione alii sensit notiora accipiunt.Nam quidam calidum di bigidui quidam uero humidum
5 siccum. Non quia nulla rone utebantur ad probada ostendeda pracipia quae statuebat, sed qa nulista illaru adeo psuadebat ut eis fides adhibenda foret,ued quail inepte ignauem posuerint suadremata attamen una voce cuncti pricipia contraria esse statuerunt.Hactenus ira coueneriit disGentiunt aut qm alii uniuersaliora,& quae magis continent alii vero panicularia magis . laeali sensui notiora alii aut econtra roni maras clara tradideruntiNam alii calida de frigidu posuere ut Parmenides quorueali duigne proiciis appellat frigiduint terra alii humida re siccum. Vnde Porphirius inquit Xenophane ratu suisse siccsi di numida esse pricipia terram dico.soc Vide eo aqua.Et adiecit verba eius quae hoc significam terra&aqua ola sunt quae producunc di fiunt. smile i Eiusde etia opinionis vides fuisse Homerus in quibus inquit. Atqui vos quide ora ex aqua αE implio terra ortu traxisti int mirum non est hunc ita dixisse quemadmodum Parmenides in libris ad io, opinionem duo dcia principia n libris autem ad veritatem unum
A LII pat&impar. Nonnulli discordiam 5c concordiam causas generationis esse dixerunt.Haec autem dicto modo inter se differunt. Quare quodammodo eadem dice te oc diuers inter se uident Diuersa quidem ut etiam plurimis uidetur.
Litem dc amicitia Empedocles posuit,par & impar Pithagores, quippe si stituerim unitatem redualitate eise incipias enim notiora roniqsensui dicebant incipia quonia semius non sunt nota lis S amicitia ne par di impar. Diuersa em uteriam pluribus viderur idest perspis Tenus tuum omnibus est eos aliquo modo diuersa dicere Principia. Nam calidum octagidum sunt diuersa a lite di amicitia de reliqua similitera
EADEM autem proportione: quippe ex eodem ordine accipiant Nam contrati
tum alia continent alia uero continentur.hac ratione eodem ac diuerse modo deteriusta melius sunt.Et alii ratione: su scilla notiora sumuntari prius duum .
Quomodo secundu eande proportionem acceperint hoc exponens inducit. Quippe ex eodε
ordine accipiant. Diximus vero quo ex eode ordine accipiebaru.Nam cotratioru alia continet, alia vero cotinentur,quo stam ex eode ordine acceperint hisce explicat. Quonia cum Girari rum alia sim uniuersinora,alia vero magis Particularia eOS dico ex de ordine accipere cottaarietates quonia coordinarasmiliter accipiunt contraria, vel co ne 'vel contenta.Non enim
accipiunt verbi gratia calidu & nigru,quippe calida continearin nuru sit de numero ema quae contineans, sed accipiunt calidu α Digida quae similiter sunt contenuua,&deterius&melius. Unde qui contrariorum ea quae magis continent acceperunt aestus accepere cum oporteat ac cipere comunissimamcipia quae ossius rebus dististum .Qui aut magis particularia assigna. runt,ii peius dixere, paucioribus cope Ano pluribus vel cibus copetere acceperunt
ET enim uniue sale quidem notius est rasione. Singulare autem sensia. Ratio namque ipsius uniuersilis est: sciasus uero particulatis: ueluti magnum quidem dc paruum
ratione:rarum di densum scilla notiora sunt. Patet igitur oportere principiam1un comtraria esse.
Nunc dc paulo superius ide notu non accipit.Nam cum supra diuideret contrarietates in eas quae sunt note roni,& in eas quae sunt note sensui,& in unaquam eam diuisione faciebat securidum uniuersale dc particulare.Nam erant in his quae sunt nota sensui quaeda magis particulaaria, quedam magisv niuersalia, similiter dc in his quae sunt nota rationi.Non igitur eodem modo quo ibi dixit sensui notum , v et rationi, hic dicit, sed in unaquaque earum cathena dicit uniueristiora esse magis nota rationi de seusui magis pricularia.Et enim inhis quae sum nota senasul quae magis uniuersalia sunt ceu raritas B densitassiunt et magis notarcni Gheu de si is dum de haec econtra magis nota sensui.q rationi.Similiter vero excessus S demstus magis sunt notaratam, a sensui, de magisdensitas ct raritas.Similiter etiam in his quae sunt secundum ra tionem
62쪽
r onm notarent uersaliora niagis sunt rationi nouora q ni is particularia, Genii autem mais in sarticularia nota sunt,u magis uniuersalia.
CO NSEQV ENS autem est dicere. Utrum duo mel tria: an plura sint principia.
Nam unum esse non poteti: quia apia contraria non sunt unusin mi intinua. quoniam id
quod ell iissi stientiain non cacit.
Quod quide sumenda iunt principiarem cotraria iam superioribus demostrauimus. H cvero Pposita est ostendere Prima maxime ct comunissinia contrarietate prorsus una esse.quod iram cum velit ossedere repetit sermone,que a principio fecit,d ostendit fieri no posse rivmisit Principiti riel infinitas ea Pliara uno Seade finita. Venis pia diuisio no est simpliciter is ais OUO irum principiorii aut marmallu,sed comuniter principioru.Na ut materiale principiu necesse e harci na,vel plura esse,&si plura vel finita,vel infinita ta oportet uniuersalia principia meande di. dmisibu fionc incidere. Necesse est.Π.vel v nu esse principiti, et plura,&si plura aut finita aut infinita. pyiopio Diuidens igitur extrema reliquit media,& id quod veri αUnuigis esse principiuno pol.quo, Nam Diam demonstratu est oportere Principia contraria esse. At contraria alicui cotrariu cit in ni hil est ipsimet cotraria.Nam coiranu est ad aliquid, quare impossibile est unu esse reria natura. lium principi Ite nem plates Ie infinita I rincipia. Primu quide qm tolleresde medio scientia ut antea dicebat ,vel potius ipsam enue exilet rem cogntuone.Nam infinita coprehensi cog oscit nequeunt sed ignoratis principiis ea quoq; ignorantur quae ex ,rincipiis proficitctitur ieitur ii uni ueriale olum ignorantia introducunt,qui principia infinita statuere volunt. Deinde u. iud et Iequis quod in libro degeneratione dixit icilicet quod duplicandu esset infinitu. Nam c5istrarietas c6. inciduo co raria,quare si infinita essem cotrarietates.duplicia rent cotraria.quare dupla erit infim v. inceps inquit in νn uolgenere unaqtradam contrarietatem esse maxia
me uniueriale quod quide indicat ex inductione.Nam in superii cie est maxime prima contraotietas secundii lata de angustii Nam aspes α lene quaqua primo insint superficiei, atrame non quatenus ipsa est aliqua quantitas counua ita quatenus praesicamento positionis participat, quippe aspe& lene secundu quanda positione partium insint eide atqui lassi & aneustii supis scici primo inlunt tanquium i petiei magnitudinis.&militer ingenere numeri mavi me prima contrarietas est par α impar. Item in genere coloris ni 1 dc alba. Nam sub iis reliqua continen tur.Si ergo i stantia est aliquod genus cuius principia quaerimus prorsus oportet utari eadε sit una maxime prima contrarietas. Est ergo initainacia maxime uniuersalis eoirari elis secuda bima οἱ priuationem ad qua ora alie reducuns,quae no solu in generes ibus de eorruptihilibus sed et in celestibus summius rebus esse coprehendis.Nam animuscum ex ignorantia ad scienotiam mutatur secundu priuatione 6c habilii mutatur,similiter euacu ex vino ad vinute puenit
siquide substantiae animi periectio sit ipsa virtus.Sed qdpsectionErecipit is a sua recipit sed:
quod recipit sua se a pila' reciperet eaera in priuatione eius.idcirco in libro de ala hane mutationEanimi pulchre generationi potius,ualterationi assimilat. Ite in celestibus limoi oppositio esse cognolicis.Nam 5 si interduis Linterdu*priuatione divisim no recipiut ceu gnas bili ad corruptibilia attame alter habent quae subiectu obtinet dic sis LPrmerea in monacaelestiu secunduloruinuenies diuisimvriatham dominari ac preessemam quoties hemis orium in loco sub terra voluit tunc priuata OsuPterri.& unaque peius pars similiter.quare
si una corrarietas mac me pria in omni substantia est ad quά ora aliae reducuns, perspicuu est nem infinitas eme cotrarietates,nel finitas, ne*duas. Quaerunt aute hic inprimisqd genus Dubita oAri.mqt. Deinde quo in Oigne sit una corrarictas. Temo si de Oi tulinutatioe hic Imtur. v et m. tio. tius si de coissimis praepius olum reye naturalisi simul sermonc facit, cii Et nomo substanae sntres naturales sed Et reliquamicam Ea quo ergo tuentes substanae pricipia putat olum rept pricipia laenisse. natilicsperuit in submua quaere ueravnu genus Reu fit aliqd, una esse pricipale cdtraritate qua dicimusee secuduis g& priuatione. Rndet stat iterpretes hie Arist. non apis
pellare genus id qd de pluribus 5c disseretibus spe in eo qdqd Nicae sed subieelum. Hlam. est Rnsi
unus signatus gnis apud Ari. qppeqmultis in locis atm in phabius subiectu genus vocaverit. ni asseruli Democritii statui me inscissilia seu at homos ee unam idest resi subiecto. Accipiter. go hoc in loco oeni subsis iam no quatenus diuisiam i sorma dc priuatione. sed quatenus eadesubiicis meae Sc priuatioi divisim quea odia diceremus olla humana corpa subiici albo dc ni, .no,ita dicimus in Ibam subiici ac receptaculu ee maxie pris evirarietatis rrea re priuatione a ustus alias recipit ad hae ille reducite sive aiati de malati oppone dixeris,sive illa rona
63쪽
lis 6c irrationalis siue quavis aliam Quum enim fieret quodda rationale videlicet id st fieri des
t ronale anteu hanc forma rationalis assecuru sit priuatione eiusde sormae obtinuiticea paulo prius embrio sormatus, deinde aduenienti irmae iubieelo cedit S tollis priuatio, idem* moibus obseruandu est.Sed forsita quispia cotrahaei dicet,qa sic diceres nihil aliud mop haec diiscimus qgenus quod praedicas de pluribus.Nam cu dicit in omni gne substantiae, dccoplectit ocm substantia quid aliud inquit Q communissimum genus. Praeterea ronalis α ιrrati natis, vel animati de inanimati oppositione cii ad habitu de priuatione reduxero, qua dico esse Iubila, tiae cotrarietate maxime prima,O aliud qua genus in hoc diuisum accipio: Dicere itaq; ad hareci, si eande substatia accipio dico scilicet comunissima,auamen altes alim habitu leu respe
uritu esum habet ad suas differentias. Nam pulchre diceres id quod ei dixi i olet quod gna medum
do ibrρ drias gnatione Ous coexistit simul adest post gnatione, quippe in gnari hois primo in mamRNin teria fiat corpuddeinde in hoc subiecto tanquam in materia secutaintroducas kima animalis Dd ide aduenit cui postremo tanqua materiae puersus proximae forma humana aduenit. Vnde Au Porphirius dixit genera respectu suaru differentiam habereronem materiae hoc pacto igie geo qbu nus praecedit drias.quibus deinde adest in his rebus quae iam coditae sunt. v igis maxime vinis Opp uersalia acceperimus tanq ea quae ronem materiae c5unent,tunc prosecto eade diuidi p disserengnit la' u in speties non dicimus sed ipsis subiici sed qneas acceperimus ut ipsis disserentiis ad sintseu lini α in rebus iam produetis tune no amplius subiici sed diuidi P ehs fatebimur, qn:gis dividemus cuculla secabimu genus quod de pluribus praedicas iam id se subsistens est ac coexistens differen, tu tiis diuidemus sola non dicentesqd est quaeda natura cois quae huic&huic spetiei inest. uulgitur nobis rpositu non sit res quae sunt diuidere, sed eas cocipere de speculari quatenus fieri pis duciqi pnt,coe genus substatim subiici cotrarietatibus quibus v naquei res fit asserim us 5 dicimus contrarietate maxime prima esse secundu forma de priuationem .iccirco dicimus principia . maxime prima ex quibus res producunt sorma εἰ priuatione esse. perspicuum et hine est nos
no dicertaenus illud qdde pi uribus praedicas, hoc modo et specie specialissima diceremus. genus A. Nam cum diceremus in genere holum esse cotrarietate secundu scientia de imperiotia vel secundu cognitione d ignorantia nihil aliud diceremusqholam subiici cognitioni α 'p' ignoratiae qua cotrarietate prima inesse homini ronali diceremus.Prima stam dubitatio hoc motollatur. Secunda aut erat quom pacto in omni genere esset una cotrarietas. Dico ergo inqua '' tale eme discretuo continuit,sumane rursus excessusta desectus in quibus qualitas non sit vessini R- sed potius velut subiecta illis inrone materiae. Nam pol quantitas discreta reduci ad se Ii eYcessum de ad desectu ipsa e5tinua.Eadcin.magnitudo si discreta separatam fuerit, tota ut tota ἷς β' a maiori loco c5plectes. ite qualitatis erit c5trarietas maxime prsma,secundurarum S densum. dR Quod .n.passibiles qualitates ad rape de densium reducibiles sint liquido constat. Nam ad cal di sicci.humidi de stigidi oppositione ora aliae ordinant,quippe haye mixtione ora aliae fiant, quae . ad raritate de densitate psipicuo rediguras,quare et ipse ad has reducunt. Nam quatuor elemenas complexione duarucotrarietatu fiunt. perspicuo raritare dc densitate vicissim inter se transmutans. Potentia auto impotentia siquide de passibilibus qualitatibus dicerens ceu id qd habet vim potentiam*calefaciendi frigefaciendi .arrefaciendi de humectandi, aut si cudualiamin, qualitat Euasmutandi vel impotentia aliquid hiadi, pspicuu est qdaeede ad raritate de densitate reducerent siquis qualitates quibus ipse insunt ad easde reducans. Si aut de potentus ronalis in qΠδllias iis potentia diceres ceu potentia distendi musice vel quanda alia stientiam aut impotentia qua quis non pol scientias cosequi qmaius in corpore collocatus ex varia diuersam coplexi qua sortis in ipso recipit diuersas aptitudines.corpus nam ex mixtione qualitatu passivam costituitur.Vnde hoc mo et qualitas secundii potentia de impotentia ad passivas qualitates reducereo tur quae aut ut ostendimus' ad rarittate 5 densitare reduc f.Et si potentia vel impotetia de ira rationalibus dicerens, prosellio diccmus equu habere impotentis adipiscendi gramatice in quo et patet no sine h uiu smodi coplexione qualitatu passiuaμ tale impotentia fieri. Non.n.queuis atavi inita tulit in qua uis corporii coplexione apparet 6 introducis. Quocirca dicuns corpora brutop habere impotentia cosequendi rEnales scientias Aa ronalis ala suapte natura idonea n5 est vi in huiusinodi cormpcoplexione appareati videaLSimiliter habitus de dispoinmurali potentia dc impotentia reducunt quae partim cum dicans depassuis qualitatibus de pariunde habitu animi sic dispone secunda scientias,ob maiore dc minore aptitudine, qua ex potentia animae sortimur in nobis habitus 5 dispones fiunt. Diximu aut aptitudine atmine tudine anima obtinere ex coplexione corporis ac coiunetione eius ad illud. Quarta etia qualitatis si oues dico
64쪽
ces dico. s.figura&sorina hoc pacto reduci potest ad raritatem di densitatem, figura inquam,
quoniam cu ostensum est eam figura inter planas maiore loci ambitu occupare,in qua maror angulope multitudo describi fierit posse idcirco angularibus figuris planis spherita capacior est. Reduces igit sphericas orbiculateria figuras ad raritate re angularcs ad densitate. Ppterea quod ide corpus raru maius erit,derisum vero minus sedibrma quae positio est ac iei me dis Vide austantia paruit.Raritas ria erit per similis alicui raritati aruiiciali quae fit iecundit distantia par. ilioremtiam, ut illa te habet quae in corrigiis loriiq; extensis vel in laria expansa fit. Hoc igit mo rarita: e sphcio densitate contrarietate una facimus,sed caetera praedicamenta propria existentia non ha. α Arii hent,sed in his sunt idcirco redactis hos praedicamentoru contrarietatibus ad maxime uniuer, i do caeiales hape ope et reliquom praedicameiatoru eorrarietates ad eas de sint rediicie. Ueμ haec perlua li α. Placendi quaveritatista dicta sint,qioper retia est accuratius animaduertere ccsiderarem ac tone iti intelligere v na esse in v noquot genere idest in unoquom micamento coorai ieraἰe,qua sorma meo abiicis,d assumit haec aut est forma dc priuatio Sin praedicanacto substantiae contrarietas ea, quo fisdem HetSed hoc rursus nihil aliud est uidem p ide demonstrare.Et.n.qum it ostedere in subis gura orstantiam esse prima contrarietate quae euinterso ad priuatione.Et rursus etit hoc ces. biculassum sibi daristin omni genere sit una contrarietas secundu sol ma&priuatione , 5 ob id erat ris sit c eonin arisas in substantia.Sed demonstrat et sic unam esse in unoquoq; genere contrarietatena, pacior
o inquit si uniuscuiuis rei siue uuiuersalis siue particularis una est aciniuO,5 non contingit Alius duas esse eius di definitiones perspicuuerit ut desinitio illius quide cfiiciat gnatione d oppositu modus definitionis corruptione quare si v ni definitioni existenti v nu est opposi: u, necesse et est v nam demonis esse Tarietatem in unaquai re circa qua generatio Smiruptiovercatur. Verticu unaquei stradi in suo proprio note non possit significari sufficit in oes colithrmae Spriuaudis note appellemus, uno is sed et hoc demonstrat qd v naquci res secunda una cotrarietate habeat generatione S corru. quomptionem.Uerutra non amplius tequit ut sipra sub genere collo Ie,ceu quatuor speties quas gne esse luatis ad ea contrarietate reducans quaeproxime in qualitate existat, quod qui e hoc videbat conarie hoc. in unoquoq; gne est una contrarietas significar Nam formata priuatio equi uoce praes tatem. dicantur de omni cotrarietate. Haetenus de secunda dubitatione. Tertia aut erat qo quomodo Tertia
inueniens principia substantiae paratheseolum dc reliquoru camelorii principia. Inquisit D. ergo interpretes ens primo ad substantia pumire deinde P substantia ad reliqua praedicameta, quippe quae in ipsa sint sic etia Drma dc priuatio substantiae propriae insunt per qua postea re.
liquas praedicamentis insunt,quare sis madc priuaucia substantia a ficiscunc ad reliqua gna secundu ea quae ab uno ad unu vergunt aut quae prius dicant de uno qua de alio,merito ina reniens substantiae principia et oium repe pricipia inuenit,quae sane dicta coctona erunt iis quae diximus in prohemio,vbi inlini sumendii esse duximus ab iis quae colora de consula lunt.Naostedere priua:ione 6 larma esse olum rerii principia insecto est coia dc confula demonstrare, comuniainqua, olbus,confusa vero qinultu propria principia alicuius significant . Sut Praeterea natura posteriora tanqui comuniora ex singularibus collecta. Sed iam ad textus veisinamus declaratione. In his aut ponit Aristaeritu argumctu quo demostrat no re infinita principia schoe est si alia aliis priora cotraria sum,&oporicis Ur principia manere necesse e nosolum finita esse principia,sita nem plura Q duo sed si admittit primu is secunda admittendum est.Veru querimus in hoc syllogi uno imprimis quide quid sibi hoc velit semo manere princiaria. Deinde quo vera deductione essicit. Quidi igit existimarunt Arist. hic caelestia pricipia Prima appellare ac dicere quippe quae sempit a sint. Atqui hoc in loco no est sermo de in efficiem expo. te. sed de sermali laus principiis,quapropter nel de caelestibus inquit.Vnde alii inquium ipsum Colatao appellasse principia species seu λrmas quae sunt ante multa his semp permanentibus, sic tio. semper ea quae sunt hic fiunt.Sed ne hoc verti est primo qa Arist.non ponit istas speties de Secsidam as ante multa. Deinde qa hic disserit de contrariis principiis quae vicissim inter se agunt & exm.
pareantur de sua praesentia & absentia gnatione de corruptione eniciunt. Haec aut no sunt an, Confuiste multa. Proinde alii aiunt ipsum apppellasse principia ipsam trima dimensionem, quippe quae latio. semo maneati sit imobilis. At nem hoc versi est,qm sermo est de formalibus principiis retii. Tertia ipsa vero trina dimensio potius retinetrone materiae formae.Unde nos dicinius illud semper expo. manere idipsum significare.Lipsa principia in omni mutarioe semper inueniri aco trasmu, Consuatione secundit ipsa fieri.ceus quis de materiali in quaerens dicat ligna materia remnonee, qm ratio. n5s pinueniunsiqna in eneis vasibus nem in aureatis ligna vi materia nori subiiciuntur, Exposio oportet aut mataria coem semper in ossius inueniti idest in ossius rebus ac in omni traumutatio. Eo sua.
65쪽
De. Sic igitur Arist.eum quaerit hic communissima rerum omnium principia M alia inqui o nere ipsa semper inueniria. inori rebus materialibus eade ee, atq; Pipia miras muta. Λ A seciei si e fieri. Sed quo deductis v era sit deinde ostendedu est qm si lunt alia a . iis priora contraria d horu quaedam continet quaedavero continent, qm comunia.rerum principia inuestigas
mulis pluratfinito Bra ea quae cotinent,sub ipsis,qppe multo plura sintqcounent qua quae finet'sed quis principia maxime uniuersalia oporteat esse finita.m no essent filuta, nisi neces, 2 t. tri ni transmutatione sempeade essent,nita deinceps. dc si non emni infinita uuae subsisterent attamen ut fieri pruinfinita serent.Nam semper aliis ali aliis acceptis risis contingeret numem principioFaugmin infinitu quare Putral luppositione necesse edita esse principia ea decu esse ac duo tantu Nam si duo nor uerint,nel am us statuere pol nrimu anda trarietate comunissima, ac eande in cunctis inueniri.Necesse enim et eandev ad quanda alia reduci .vel noesse cuiuscun transinutationis cam,sed alterius hanc,&illa alteri Nimiru igit no est si duabus existentibus couarietatibus quibus elementa gnantur easti licet calidi & frigidi aloe illa humidi & sicci no secunda utram contrarietate fiant mutationes
in elementi ignis nam trasmutae in aere secudusiccitatξ
eundi1 caliditate & humiditate,quippe utral sint calida.Rursus aer inqua trant minas secunodum caliditate.& frigiditate minime secundu siccitate dc humiditate,qm utram aqua conuertis in t a secunda siccitate de humiditate sola,quonia ambo sunt se aea. In aut e contrariis secunda utraq; fit mutatio ceu in igne aere,aqua,ec terra, sed in cunctis secunda vir m contrarietate non fit idiatio quare si oportet comunissima elementoru o siue ueni e per quarolatransmutentur state raritas&densitas erit quibus.n.oium fit mutatio fi aut hoc conced persipiculi est fieri no posse,ut due contrarietates sint cause cuiuscunt trasimula: tionis quare Ortet contrarietate maxime prima dccomunissima secundu qiriois mutatra una esse Arist.igitur hisce tantu demonstrat finita esse principia formalia. Ite fi possunt ex pian trarias rerum naturalia finitas esse quibus simul etia ostendit Ir atm apparet assignanda ec una contrarietatem maxime primam de communissimam putabit de materiali cauta id ipsum promittit atm tractat. Demoerabit etiam re unam esse contrarietatem maxime primam,dcvnu subiectu,&qd plura unoeeno post inti
UNA Focii contrarietas est in omni genere uno.Substantia uero genus est quodaunum .Et quia generatio ex finitis feri potest:melius est ex finitis quemadmodum os natur Empedocles:quam ex finitis.Nam cuncta putat ex finitis reddere perinde atque Anaxagoras ex infinitis.Praeterea alia aliis priora contraria simi:& ex aliis alia fiunt ceu dulce, rum,album,& nigrum.Principia uero manere semper oportet. Ex his igitur neq; unum,nel infinita esse principia constat.
Genus dixisse Aristo.T hemistius coniecit cuius diuisone solum in speties & non in genere facimus inquit igis circa colorem una esse con rarietate album dc nigrum,S circa lammm dulce dc amarum. At hoc non est consonum sententiae Aristo. Nam circa totum genus substans Onxy--inquit . nam esse contrarietatem. Atqui diuisio communissimae substantiae in proximas si T i, mi ite genere subalterna. Contrarietas aut est habitus de responsum duorum constium. trariorum.
sit con. CVM autem sint finita non facere duo solum aliquam rationem habet. Nam duo Miς - bitaret quispiam non immerito: quomodo densitas apta est facere ratitatem,aut raritas dcnsitatem,S alia qucuis limili modo contrarietas . Non enim concordia discordiam
congregat,ec facit aliquid ex ipsa,nel distordia ex illa.
66쪽
Cum mulus ostendisset principia esse contraria atque maxime prima,ae eadem ne* in finista esse,siquidem complecti omneat in ratione principiorum contrarietarem maxime primam α communissimam.Nam ex hoc ostendebatur duo esse principia, quoniam una est maxime Prima contrarietas, cum ergo v elit tertium principium statuere dico scilicet materia iubiectam contrariis non sine dubitatione sermonem intrini it,6 contrarium afferre nititur demonstrasst non lassicit complecti cotraria in ratione principit,lita quod oporieat statuere aliquod prino cipium quod non sit contrarium,& quod per se substat, quod quidem nititur ostendere ex prioribus quibus demonstrabatur oponere principia contraria,quoniam res transmutari oporter, transmutantur autem quae vicissim inter se agunt ec patiuntur mutuo. Agunt vero di patiuno tur non queuis temere ieci conti aria.Ex his autem quae nunc dicit ostendit minime rationem Principiorum explere contraria quatenus contraria iunt, ita oportet aliquod esse contrariis lormis iubiectum. Nam virat sese inserunt simul subiectum dicontraria principia . Aggredi iurii . . I . . itam multifariam ostendere non omnia principia esse contraria de imprimis hoc modo inquit tem.' nullum contrarium idoneum suapte natura est per se agere in alterum contrarium. Neque enim raritas in densitatem agit sinealiquo subiecto quippe eorum pugna sit circa lubiectu cum virunm cupiat illud amplecti vel accipere.Item neque calidum agit in modum neque amicistia teu concordia in litem dciscordiam.Non enim lis S amicitia coagunt a simul sunt, nequelis respuit separat amicitiam sed alterum quodam subieetum ipsis est in quo divisim storasumque vel amicitia. vel lis agit, non igitur eadem principia lecundum se contraria sunt, sed magis propter subiectum. Nam idem est quod trani mutaturia causa cur contraria Mantoc , . . ia patiantur, quare subiectum erit principium . Praeterea ait contraria esie in subiecto, principia
autem substantiae non sunt in subiecto, quoniam subicctum N principium est prius eo quod F ' ' est in subiccto, hoc modo inquam substantia cum subiectum sit reliquis praedicamentis est hmor, quibus quot praestannor est,quare si contraria sunt principia .d contraria sunt in subie
cto. et tigitur principium principit. Item contraria nihil sunt sives abiecto, principia autem , . I o
esse oportet, itaque contraria non siam principia . Rursus contraria non sunt lubstantiae prin. γ'
Opia autem substantiae sunt substantiae, igit contraria non sunt principia, quod vero primi: MI.: z. - .cipia substantinoporteat esse substantias sic ostendit. Et inquit si ex non substit iis substand
tia est,ante substantiam erit non substantia ed non substanua sunt accidentia, ergo acciden tia erum ante substantiam quod quidem fieri non potest, immo contrarium accidit ut substa. tia sit prior natura ipsis accidentibus, quippe ipsa destructa simul accidentia demoliantur, at accidentibus destructis simul ipsi non tollitur, quare principia substantiae oportet esse su stantias, substantia autem labiectum est, quoniam per se substat, sed conreatian5 sunt subo . stantiae, igitur subiectum, re non contraria erit substantiae principium. Verum aliquis am 'higet quomodo dicit principia substantiae esse substantias. Nam principium oportet esse diuersum ab eo cuius est principium. Et si iuxta alium significatum fuerit substantia principium, α secundum alium id quod ex principio emergit, curetiam forma non erit substantia secuna
dum alium significatum quo subiectum esse substantia dicitur, quomodo sic omnino subie yctum de materiam inquit esse substantiam, de minime formam, siquidem in secundo libro μγ,.....
inquiatis amesse magis substantiam, quoniam per illam sormantur res atque distinguun Etur, at secundum materiam nulla inter se differunt. Quod quidem igitur significatus substan
tiae indifferens sit apud Aristotelem perspicuum est, siquidem Brmam, materiam, α id ex hi Θ, coniunctum est substantiam appellare seleat. Nam sese omne ens simpliciter substantiam apis
pellat quatenus substantia significat solam rerum existentum, hic vero substantia vocat quaatenus lubstans est,&non indiget subiecto visit quemadmodu in praedicamentis dicitur. Quos Diam igitur non sine dubitatione hic sermonem introducit. Est aute composita substantia per se substans e in altero non est,quoniam ei per se substare ex materia magis competitu ex iroina. Nam forma subiecto eget ut sit .materia autem non eget subiecto Quodam. id ergo mao 3 - -
sis principium &causam substantiae compositae materiam vocat appetat et existat,attamen non ut existat queadmodum larma eget materia ut si aeque existat,
sed potius ut ornetur di determinetur. Ea igitur ratione quia per se substans est materiam subis stantiam appellauit, α inquit oportere principia substantiae compositae per se substantis prinaci pia esse per sesubstantias.Nam si principia substantiae non per se substarent non per se subis stans seret causa per se substantis ac eo prius, quod quidem fieri nequit, quandoquidcm eius contrarium salictio se substans sit causa non Perse substantis,&eo natura prius ceu accis Ioan.Gram. F ii . Duiligo 1 sic
67쪽
dentibus substantia.Nam destruitur eo destructo,scd illudnon tollitur hoedest in quo practo i ut materia est magis lubitantia ἀ torma . ed alio modo sorma est magis substantia materia quonia torma est ea quae informaια di tinguic unaquaque i strua, maletia auteDubita comunis cst. Praeterea aliquis dubitaret quomOao inquiM Principia substantiae non eme in subiecto α quomodo in subitamia priuscite umiectum asto at,quon a primu aliquis non coiscederet. Quonia quaeda princi Piam iudiecto non iura,c cimmaucontutqu,quonia nunquaest materia sine forma. Dico ergo quod quaquam teri nunqua inlincto amanicii ea estorior natura,quoniar ea lublara tollitur,ica non econtra icilicet Q maiiuria destruatur destrui, forma. Nam cogitatione polium usi ararc iis. maa a materia, Ocipiam intelligere possumus ut subsistat.Nam subiecto non indiget visit.Attorma nequcaninii cogizatione potest p te subis sistere atque Elie sine materia. Ei si Particularcs res deuSProduxit quia tu praeexinebat aut subis stabare Constat sane praefuerat iubiectum ocia quoa recipit formas deinde ri illo inesse do hebant formae itam prius natura lubiectum eii,dcnacrauone iubitanti*copositae magis prinis um est materiari torma non tamen quia forma non sii Principium,iedurescebam deducit sermonem non sine dubitatione,ut ostendem quam DPpori unum esiet illectum in rami Principiorum sic itam ex ratione probauit m i iam cilc Principium illud icilicet se lubiemunest. Inqu: titit si prima opinio videtur vera vis quae concedit principia Oportere contrariae, etiam lecunda erit vera Sic nanque Oporici simul vumque dicere dc coniunctim, quoniam si contraria principia sunt,quia agunt x patiuntur,ec tertium Oporici est e matriiam . si quidem α - contraria non sunt suapte natura idonea instim agere ed in quodam altero cum insunt ago: te Queant. Praeterea neci, potest materia ibi a principium G, quoniam ipta nihil efficere potest, 'obstendensistitur ratione tertium principium esse materiam contam idipium testimonio anis
orum: inquit hoc modo numerus principiorum iubiecto indiget. unde merum qui 'neque hoc unum facere. ed plura. Empedoclea inquam quatuor elementa materiam eme st
4 -- lxit Parmenides vero duo ignem dc terram, alii aut mitia,alii unum. item eorum qin unu eme dixerunt alii unum quatuor elementorum esse dixerunt, alii vero Praeter ipsam diu inter e ζ 'tim statuerunt.Approbat ergo illos qui unum lubiectum Pluribus subiiciunt. Nam aemona strab:t deinceps fieri non poliqviduae materiae sint, quemadmodum erra impossibileest duas contrariciates EeA erum inter eos qui unum dederunci lectum potissimum . Anaximam drum laudat.qui illud intermedium statuittanquam marei aliquo modo similius, nulla mimam earum obtinet quae in ipso generantur.Post hunc re ensi Anaximam rem materiam statuit. Nam aer minimas diffisentias sensibiles trabent, pollea T hales qui pira. suit aquam eme matulam.Etenim haec etiam videtur semesine qualitMeesse ac contrarias aGVide Psectiones sustini quippe id subieetium calefiat,infrigidetur, lique , dc congeletur. Nam cuhoc sta sit humidum proprio termino difficile terminatur,alieno aurem facile clauditur. Nam hoc mocunda do definitio humidi in libro de generatione traditur,aqua nanque cum conuertitur in cristata linge de lum siccitatem nancisicitur.Siccum enim difficulter alieno termino te inatur suo auter e, Enati Oe propr:o facile clauditur,li postremo qui de materia sermonem faciunt dicentes illam ignem eme sonee improprie dicunt. Nam combinatio complexio ignis ad diuersas partes contrariorum, n aratus ratione agendi potius pollet siccitas scilicet dico ct caliditas, i r inter Elementa lus ignis in alia mutara non potest. Hi ergo omnes Vesvnam,vel plures statuentes materio ' contrariis formari dicunt. Verum quidam raritate d densitate quida lite dc amicitia,quia dam denim alia de alia contrarietate ipsas mari lentium ut diximus.
SED utraque quidem alterum quoddam tertium.
Communiter enim congregant utram. quoniam neque amicida litem congregat de eonduisti cit, neqtis et rura lix micitiam , sed ambae lis Samicitia alterum quoddam tertium congreis gant vel separant.
S V N T autem qui plura accipiunt ex quibus eorum quae sunt naturam conficiunt. Item S id quispiam dubitauerit,nisi aliquis quandam contrariis natura subiecerit. Nae
lius enim eorum quae sunt, videmus substanciam contrariam esse, principium autem de
nullo sibiecto dici oportet. Alioquin principii erit principium. Subiectum enim prius
pium e prius praedicato esse uidetur. .
68쪽
Tam opportunum est subiectum in ratione principioru,ut etia quide eom qui ante nos extitere plura iubiecta corrarus subiecerim.N ullius enim eos ii quae sunt, v iden us substantia con Textus , Maria esie principi ualude nullo subiccto dici oportet. Aliosin principii erit principissi. Ficci sit possunt cor unctim ut unus syllogismus accipi. α divisim intelligi viduo syllogismi, vi hcc sitvnu umentu.Nullius enim eos quae sunt,videmus substantia ceu aria esse, S reliqua sint alter iam diu.Si ergo ea omnia redigemus ad unu lyllogismii hoc mo dicemus. Praeterea inquit aliquod nobis dubrandusequitur,nisi corrariis Aqua natura subiecerimus. Nullius.itieme quae iam,videmus substantia contraria esse dest nihil habet lubstantia in eo qd contra. ruteu,qrhoc accideria cetraria lunt. Principiu aut de nullo subiecto dici oportet,idest nocroristet in subiecto esse.Lv t accidens est. Huiusmodi ergo tot u s syllogismus ccficitur. Cotraria iunt. accidenua,principia aut rerit no sunt accidcua ergo principia rese no sunt cctraria,cur aut prino mina rem non sit accideria iam adiecit dices.Alimn principii principiti erit. Na subic cilii ipsis acacidentibus principiti eoμ sor Na psupponi oportet secadu natura esse aliqd quod sit capax. Dixit aut micam, accides de s stilua micat a ta dicimus holcm allacesse. Praeterea sinishil substana est eo qd contrariu est,ia accideria fiant corratia , uis patet no posse principia su stantias em coiranci,abmia principia substantiaμ erunt accidetia si vero hoc cccedis,& principium accidentiu subicctu est,igit erit principii principia,ω quide fieri no pol.Si vero textus est cotinuus ita intelligedus ac exponedus est, si vero diutius hoc mo explicadus erit. Praeterea ta P rimus idqiuspia dubitauerit nisi terini quota principiti cotrariis subiecerita.queta dubitabo laucis. syllogis Nulliusataeas quae sunt videmus substari cotraria esse. Ne m. ignis eoqdcdtranu est aquae muri substantia est,alimn nunqmutares in aqua. ted est aliqd subicctum mutatione qua ignis in aqua mutas qd quide no est aquae conariit. Si aut non subiiceres uariis quodda teritu principiti hoc accideret,ut res essent ac substantia haberet in cotrarietate,& sic deinceps in alio principio essent. Principiu aut no portet de aliquo subiecto dicitae. Principiu desubiecto nodicis, Textus iatraria aut dicunc de subiecto, ergo cotraria no sunt principi LN si principiti de subiecto dice. Secun rega roseisto principii erit principiti quonia esset principiti illius stest in subiecto subiectum. dus syl
PRAETEREA substantiano esse contraria subflantie dicimus. Quona Epa
ctora no substatus substantia: aut no sibilatia prior et it substatia. uapropter necesse est eu qui priore ait hac ratione uera esse existimauerit.& si ambas uoluerit seruarciter/cum aliga covariis , sistibiicere: quemadmodu aiunt ii qui uniuersum sela una natu/xam quatam esse asserint: ceu aquam. uel ignem uel medium inter haec.
Inquit corraria no sunt substatiaea rincipia substantias: sunt si statiae uis conaria no sunt principia substantiaF. Verii unde demostrauiis, principia substantiam non sint iubstantiae ibi cum dicis aut non substantia prior reii lubit tia,in virtute dicens st principia iubstantiara non sunt substatiae,At non substinae sunt a ueti'igi ferunt principia iubstantiarii accidetia sed si haec sunt principia,erit accidens natura prius ipsa substatia, quia quidem herino potest' immo contranum substantia accidentibus natura prior est. 'A T QV E uidetur ipsum medium magis. Nam ignis,terra,aerita aqua cum conistrarietatibus sunt annexa. 1ccirco non sine ratione facilit qui subiectum inuin aliud ab his eiciun cicrotum autem qui acrem ponuntiNam aer minus respectu aliorum dii ferentias habet sensibiles:hunc aurem laquuntur ii qui aqu am ponunt.
Inquit rectius sentium ii qui intermedium ponunt tanq materiam, qua ii qui ponunt unum aliquini elementorum, siquidem quatuor elementa cum conirarietatibus quibuidam coniunsint portet autem materiam v t demonstrauimus non habere quandam contrarietatem.
VE R V M omnes unum contrariis formari ac imprimi ueluti figura sentitit : den
sitate inquam S raritate Neo qucd maius ac eo 2, minuS,quequide prorsus cxccssus desectus , sunt,ut antea dixin m. Haec etiam opinio uidetur tVS Suedanunc. V nu inuta ex ni a delictum principia ierum elle.Attamcn non eodem n cdo. Ecd te res duo quidcm agere,unum autem rati diccbant. At postericiu Studa econtra ut uti, quidem asere duo ucro pati potius.
69쪽
Quoniam verem non solum materiae intelligentiam habueriint licetnon recte metia principioni tormalium quae sunt contraria, lax enam omnia reduxeriit ad excessum & desectum quare inquit principia corii qu* iunt,tria materia,ex sius & desectus sunt,& haec principia este cuncti dixerunt. , erum diliciatiebant circa Ordincm ipIesum, Δ circa ea quae agur Spatiun. tur. Nam pithagorei quos Plato imitatur duo uelut materia ponentes ipsam pati ab uno. si .ma dicebant & ita sentiebant heri rerum generationem. Naturales autem Platone antiquiores unam materiam tacientes intermessium,vel unum aliquod quatuor elementorum, hocpati dicebant a dualitate contrarior um,ec sic fieri generationem & comi one,quos Aristo. undi pac per omnia imitatus est.
TRIA igitur elementa esse ere his di huiusnodi aliis nobis considerantitas
uidebitur aliquam rationian habere. Quod igitur oporteat principia esse critraria,ae pter haec aliquod subiem teritu, satis ex his
quae anteposuit demonstrauit. Uerum de definitione & numero principiorum non sufficiunt ea quae dixi LNani cum dubitauerit quispia, UA concessum ac datu est oportere principia esse cotraria,scpterea subiectum.nunquid duo, vel Plura sint c5trarietates, similiter nunquid duo, ' Vel plura sint subiecta. Item quia ex his qu*sumpsit,non satis demonstrauit oportcre una esse maxime primam contrarietatem,iccirco his praesentibus ostenditur fieri no posse ut plures sint coirarietates quiaad una subiectum. AGipit ergo ex diuisione queda principia Me formalia. de queda materialia.Inquit igitur prorsus necesse est,uel unam esse contrarietatem in principiis vel non . nam sed plures. Sic etiam necesse est subiectum,vel una esse vel non unum, sed pluisra,quatuor igitur cum sint huius sectioni membra fiunt sex colagationes,quaru due quidem contrarietates simul stare nequeunt,relique autem quatuor simul stant, quaru due sit balterna An la timponunt, aliaeeero duae sunt angularea Vel enim contrarietates plures sunt,& plura subiere u cta, vel plures contrarietates Oc una iubiectum, vel econtra plura quidem subieri &ψnaconis res cons trarietas, ves unum subsectum S v n contrarietas, si ergo demonstratum fuerit non posse tres iis coniugationes consistere ac esse, linquuur ergo reliqui stare in qua dicitur unum subi Octum ei ede unam contrarietatem pertraitat igitur prius unam coniugati onen ,in qua discitur unum esse subiectiam plures contra. rietates. Accipit autem per rationem manis stam ex ipsis multis contrarietatibus duas.
quoniam quae de duabus dicitur demonstraturi contrarietatibus deplacibus eadem de monstrari poterunt ergo i uerit v num subiectum de dae contrarietates,percuctabimur ab iis qui hoc concederent, ne utram divisim contrarietas possit generare Omnia, an alia generabit alia,um alia alia. Si ergo viram diuis mcuncta generabitum superuacanea erit cum una ista possit producere omnia ,sed nishil superuacaneum nem vanum deus de nastura agunt. Si autem unaquael non omnia
efficit. sed quedam producit haec, & queodam illa, igitur tollemus de medio mutati nem rerum mutuam inter se. No enim transis mutatur quodvis in quovis temere, sed contrarium in conti arium. Nam demonstratum est
omnium esse mutationem inter se, ergo hoc modo impossibile est duas esse contrarietates demums tectum. Item si fuerint duo subiecta dc una contrarietas easdem dubitationes rurissus excitabimus. Nam siue ex utrocu subiecto cuncta sieri possint. dc unum superfluum sit,
siue uno quedam generentur, εἰ ex reliquo quedam alia rursus destruemus mutationem viacit situdinariam rerum interse.Nam ut non contraria non transinutantur inter se ita quae idem subiectam obtinent tarte non transmutarentur vicissim idcirco cereus equus transmutatur ira. ceream statuam .sed ereus equus sorte non transinuraretur in ceream statua quare necu duo
70쪽
subiecta esse terunt cium contrarietas. Item ciuiem rationibus nem duo substela & duecontrarietates erunt, quare si necesse est v nam quatuor iuppositionum esse veram tribus rei esciis ac confata: is quarta relinquitur es le v ei a in qua dicitur u num ei te iubiectum oc v nam contrarietatem.Hurai modi auicin aemonitratione plenil uὶ locis vlliturgeometre quandocun. Quo quem plano rectol licqueuni uti demonstratione destruunt ea quae contra veritatem iunt di Geomeuita, o relictam partem aiuisionis veram accipiunt ceu diameter, vel equalis commenturarim tres e icit lateri, vel aequari commenturarii non Pineti cum ergo tollit vianaeuum adequari late demonori quoa lane relinquitur vel um est lolacci st illa sit inequali S ait ei commensurari non valeat. strat. naico etiam ill ua quod quidem Paulo prius di xu,quoniam in omni generatione est una contrarietas,dc in iubiecto quod cum Proiecto sit genus una erit maxime pi ima contrarietas. Haec V ide euitaq; inquiens deincepSquerit nulnerum Principiorum quot appellanda nendat sit, nun. cIidem quia avo,vel tria. Nam matur secundum aliam conliaeracionem interauni duo esse, in:er. dccimocium vero tria ipsa appellanda est e. Postiuuenuniria est e duo quidem contraiia ibim a depri, de qua Mauo dc unam tubiccium ipsa materia, postunt etiam non tria principia dici,sed duo, redactis tutatibus aribus aaduo,quat e quia ducant redigalazium Menan dc priuationem. Quoniam igitur irratio sese nimia os endum nunquid duo vel iria principia alici enda sint,ati surrunove, natibus cum suem, quomodo oponeat duo dc tria assercre , iccirco prius determinare distinguereo sicut la vult quod interie dii terrant materia dc priuauo,ia si non disierunt lubiecto, ii tamen ratione di αλ .Primum igitur hoc ficataec duobus modis ostendit priuationem a marcria differre, ex diames
conina uni si,scipia rerum tralura, ex ccmmuni quidem uiu, quoniam de priuatione sole, ter alius a cere ex hoc aduersium addetues,ati hoc. alia coniueuimus dicere ex immusicomuis
sciam heri, ac ina musicum musicum generari, de non philoiophum philosophum, ai* ex non philolopho philosophum euadere. At de materia una Querbia dicimus, altamen nonae erae iea divisim de alio quidem dicimus ex hoc di de alio hoc. Nam dicere ex a re fit statua .uauenit,ta minime ara liti larua.lumesccre licet hominem ex spei maletaeiu P produci ati amen nodicimus spuma,satine genitale, dc faetii heri hol Sed si v tral de ambobus dicunistar, ii materiae magis propriticomodi uis est hoc adverbiu in graeco choc priuationi aute exho a cii materia maneat sustineati forma ingredicte, priuatio vero minime igit ei st seri lcsuit inci magis 1 pria est ii adverbiu hoc de ei P nostri ne iustinet magis gruit alteF ad uer ia.ex noc. , ep si peculiare est maliniae illud hoc quia manci ac stri,cur aliqv v tris p ad. Dubii, Methiis illo ex hoc oculo hoc)1n priuati de utimur n materia vero altero trii. Dico igis qicii hombiectu notamus a priuat 5e,dc una v oce simul coprehendimuS materia dc priuatione. Na qn solutio dixero usi cu no simpliciter dico ipsam imusica ita illud st participatimusica, qtia igit vox participans A signat, merito materiaecogruit adverbiu hoc deae ipsa ac de priuatioe dicimus illud ea hoc. De priuatioe iram hoc mo dicendu est de matena aut sim vox no coprehendit simul alii quid aliud dico. s.ceu imusicu.Et.naesi dixero incrates albus fit,in Socrate quide no est aliqua Privatio albi apparota prolata dico.cn5allam ob id igit uno solo adverbioe notare solemus, ceu D musicus fit,de Socra. albus,vel philoiphus,oc minime ex hole fit mi ascus. vel ex bocrifit philoibphus.Sed si ea de ca uno solo aduerulo materia solemus notare.*h no coprehendis sub utra voce materia de priuatio, cur in ol materia no utimur de adverbio dico.Lillud hoc A Itera
quide diximus magis a prati peculiare materiae esse jed de quada materia illi illud sex hoc) dubita . cicimus il sane magis priuatisii Guenit,dciti una voce sinini n5 coprehendunt materia 6e pri vinuati O,cur ergo n5 imp ei notamus ex Pprio adverbio eius,ati potius dicer spma fieri holam fe lapides domun ex spermate piuei holem, S ex lapidibus constitui domu Dico igit ad hoe inti quii dicimus aliqd fieri ex materia,qa no ex prima,sed ex rxima materia fieri dicimus,q in Rnsum his no pmanet is subtant,sed tota tral mutat, quippe nihil spmaris de faeruspmaneat, idcirco in limo: maretiis no hoc dicere solemtu,sed ex hoc. Na in gnatione is substanti nihil pxime materiae dico. s.spermatis de fictus pmanet pler subiecta prima materia dc trina dimensione. ob id ergo in omni generatione substitiali non hoc dicimussed ex hoc. Non.n. dicimus cibu fieri ciba,ita ex cibo fieri cibit,dc ex ordeo ordeu,qicacibus vices materiae Sspermatis t5tineatrio pmanet qn ex ipis alter cibus fieret,sed sectata toni substantia real mutaret nihilo eius remanente Rer materii de trina dimensione v idicina. In gnationibus ergo secundit substantia ob id lesii oecim us exhoc ae non hoc, at* in hisquecunq; G sunt secundum substantia, he nan mimitarit gnationes secundu substantia. Na gitatio ex statua erea no est secunda substantiam imitatur tamen aliquo modo generationem iucundum substantiam, iccirco cum calefit aes de