장음표시 사용
71쪽
ωntiens enm sensibilis istiens.pono sentiens est quod partimri est sensus. d mitur dico nore o sensibilia assi re priora sensu existere. quandoquidem sentiens, animal intelligo, qui cum
fieri sensum natura uoluit,esse ipsum habet ex sensibilibus,igne inquam,& aquaslementisq; rcIi quia .quod autem ea aliquo ac uelut ex materia potissimum fit, illo ex quo fuit conditum, & nutura posterius εἰ tempore est quare potest sensibile inquit ese fissu mira uideri. Atque hactenus ipsi quidem progreditur dubitatio. caeterum dictarum instantiarum solutionem n5 addidit. Discendums ad haec,duplici qus ad aliquid sunt ratione intelligi uel uti res ipsae per se abQlum,uelut in mutua quadam relatione coniunctae, ut pater ac si hias, Nam si parem in iis nouerimus ut Sophroniscum, filium aurem ut Socratem, prior erit Socrate Sophroniscus. est enim Sophroni/scus prior, bis ceu res ipsos intelligentibus.quod si uetur patrem ac filium ceperimus, medio carebunt, respectu deuincta.Sic ergo εc scientiam de inhiles perinde atque res consideraueris, prius scibile est quam scienti sin uero ut respectu, haec simul subsistunt. ne* enim scibile esse aliquod potest nisi sit circa ipsum scientia. exempli causa sidera, quae scibilia sunt, si uelut res accipiamur, uersante citia ea scientia erunt prioraesi tanqua ad aliquid sint ut scibilia inquam haec cum scien/tia de iis simul erunt. nam nec scibilia esse possunt nisi de ipsis scientia sit, ex qua denominatiue etiam dicuntur.nam quonam scibilia forent est enim scibile scientia scibile. ergo no costante scientia quomodo illa ex ea quae no sit denominationem habebunt uerum ut res quidcm sunt,ut sti hilia uero n5 item. Eadem quoque de sensu ac sensilli dicemus.Quin & aliter soluas,Cum rerumqusda potestate, qusta actu sint: testite habetur ea qus aliquid esse natura idonea sunt, nondusunt tame actu uero qus naturescin etiam potestate actu ostederunt.uerbigratia actu quidem est consumatus gramatus cui nihil ad artem grammaticam deest.potestate, ut puerulus cui facultas suppetit ut grammaticus fiat.In omnibus quo* quae ad aliquid sunt, ut sese habet alterum ita Maeliquum habebit.nam si hoc actu sit, erit de alterum actu: si hoc potestate, εἰ illud potestate erit. G igitur scibile uel sensile actu fuerit,erit actu scientia quo p dc sensus: si sint potestate illa, erunt de haec potestate. Siquis ergo lunarem desectum ante Thaletem ut scibile excogitasset,etit potestate scibile,&no actu .ec uero huius scientia prorsus&harer potestate adinvenietur. Nam si lunaris deliquii ante Thaletem no fuisset scientia potestate, ut is in actum eius tempestate no prodiiset. quod enim prius ut fieret iuultate carui id fieri prorsus nequit in posterum.quo nanque modo equus cum fi Itate ut sit grammaticus careat,nunquam fiet actu grammaticus,ita si lunaris de fectionis ante Thaletem sta nita no suisset potestate, certe ne* Thaletis ipsius temporibus in actu prouenisset uenam cum eius tempore oestiteritam1 scientia, scibile quoque actu idest lunae deli quium saetiim est.eadem etiam in sensu ac sensili pronunciabimus. Et uero nunc circuli quadra gulationem,si inueniri nunc queat,potestate stabilem eci constat eruis scientiam potestate suticam.* si repetiti eam ab homnibus liceat nunquam nes erit scibile lacultate sed hi quidem ceu res, scibile uero ne potestate quidem eae quemadmodum nec hominibus scibilis arenae potestate est numerus.Hac porro ratione difficultatem quoque illam solvemus quae a legum peritis nobis obiicitur.affirmant quippe illi seruum esse qui hero careant Iut siquis moriens inquiunt, Ieg, do dicat, lis si hoc saeiar, struum hunc meum semiliarems habeto. ecce hic igitur,aiunt nulli addictus domino seruus est quoad iussum haeres no exequitur.Itaque difficultatem uel hoc loco per potestatem de actum solui arbitramur.nam neque dominus ille actu est,neque hic seruus edtiters lacultate. postea uero quam mandatum hsres iserit,sc dominus actu euaseri tunc ec qui relictus Amiliam est,fiet actu seruus. Qua de re in er sermo est qui in omnibus relativa inquit simul natura esse.
Habet autem dubitationem virum nullas stantia ad ali dicatur, quemadmodum videtur: si hoc contingasecundum quasdamsecundassubstantias.Nam inprimis; stantiis verum est. nam
neque tota neque partesprimarumsubstantiarum dico ur ad aliquid. nam quidam homo non dicitur ulliuius quidam homo:neque quidam bos,alicuius quidam bos.Si liter aurem G partes. quae dam enim manus non dicitur alicuius quaedam manus sed alicuius manus. ra quoddam cwιt nondritur alicuius quoddam cadit ,sed alicuius cap it. Similiter autem o in secundis substantiis. atque hoc quidem in pluribus: ut homo non dicitur alicuius homo: nec bos alicuius bos: nec lignum alicu/
72쪽
Fid. In ali visus vero secundis Iubstantius habes dubitationem et ut caput alicuirus cap t dicitur: π manus alicurus dicitur mirus: e singula huiusmodi. Dare haec sori se cd ali p. id se vid
Absoluta de iis quae ad aliquid sunt ueterum finitione, quoad ninime licuit defensa: deinde expositis quoque relativorum cosequentibus,cum propriam reddaturus definitionem esset,absurditatem prius quae traditam sequitur finitionem ostendere hinc auspicatur Porro absurditas est secundarum substantiarum partes secundum proditam finitionem reperiri ad aliquid. hoc est substantiam in accidens comutari. nam decem praedicamentorum ut dixim us unum est substan/riaenouem uero accidenti , ex quibus unum ad aliquid pertinentium esLErgo si partes ad aliquid sunt substantiarum, posse easdem εἰ accidentia esse quas neget partes sunt accidentia, totum quis erit necessatio:siquidem costat totum ex partibus.substantia igitur accidens erinquo quid absurdius Caeterum traditur hoc loco substantiae nobis id genus diuisio,Substantia uel uniue salis uel particularis est: uel totum uel pars.hsc igitur quatuor cum sint segmenta coniugationes rursum sex fiunt: quarum duae, ut saepe comonuimus, inconsistentes sunt:nimirum quae contra xia coniungunt. no potest enim idem 6c uniueualla εἰ particulare, 6e totum N pars eadem ratione esseconsistunt autem quatuor reliqus,subalternas dico,& per diametrum aduersas.nam aut uanctum toti uniuersale,simpliciter hominem facit, qui S uniuetialis est. praedicatur enim de indiuiduis,atque ea complis.tur 6c quoddam est totum: si quidem totalitas ut sic dixerim quaedam est propriarum partium: ut animalis irationali . Rursus uniuersale si parti applicetur,uniuersalem partem constitui clut simpliciter caput,& manum simpliciter.uniuersale quidem,quoniam de particulari capite omni praedicatur aut manu: pars uero, quoniam animalis partium unaquaedam , propna est.At particulare toti complexum,hominem quendam facit,ut Socratem: qui ob id para ticulare est,st de nullo praedicatur. totum uero quasi partium suarum contentivum.Porro item particulare ii parti copuletur,caput conficit quoddam aut qtradam manum, ut Socratis. hac nam particularis est,quoniam solius Socratis:pars autem,st in suri ius mi egritate spectetur. in hoc cquidem pars a particulari dissere Φ si in pluribus particulare 1ars uni competat soli. Harum tres Aquit haudquaquam ad aliquid cessieris: una autem quae uniueri ilis est partis, ut caput, manus quod ad redditam relativoru finitionem attinet,uideri ad aliquid potis. Ac in prima inquit non sit ad aliquid substantia clare dilucet. non dicitur enim Socrates alterius cuiuspiam Socrates esse. Verum ne* eius pars,particularis pari inquam:ut quidam manus,ne ipsa quidem esse ad ali quid potest uideri. nemo etenim manum quadam dixerit cuiusdam quanda esse manum: quippendiculum est. Verum neq; secundae ea quae uniuersale ac totum concistit homo inquam simpliciter. nemo nans hominem cuiusdam hominem, P bouem cuiusdam bovem esse pronunciabiri sed cuiusdam esse hos & homo possessio dicitur: mo uero cuiusdam esse homon bos cuiusda no item. Quae igitur uniuersale inquit 6c partem duntaxat iungit, ea assignata definitione ad aliquid esse appa iusimpliciter caput dico, dc manum simpliciter. na caput cuiusdam caput, ct manus cuiusdia dicitur manus. Mihi uero particulare quos ec pars esse uidetur ad aliquid. caput quoddam dico,&quaedam manus quantum ex finitione primisa conceditur. Si enim esse illa dicuntur ad aliquid quaecun* ea ipsa quae sunt esse aliorum dicuntur, no pars modo unitur salis ut simpliciter manus simpliciter hominis esse dicitur, uerum 8c quaedam manus cuiusdam esse hominis perhibetur.dicimus nan* hanc esse Socratis manum.estq; hoc tum consuetudo lo/quendi cmunis,tum antiquorum usus rescit .dicimus enim manu mea scripsi: huius manumn aut caput cecidi: put illius tale ac tales sunt manus:& hs manus Aegei.& tremuere pedes max, nantis fontibus i .ec At Iouis haud caput annuit. Quapropter εἰ particulare & pars alicuius est pars.ent ergo id quoque ad aliquid.Quod autem uisum in dictione est sequi inc odum facile est soluere. nes enim dicere est necesse quandam manum cuiusdam quandam manum e quo/niam nec uniuersalem manum uniuersalis cuiusquam nominamus, sed hominis manum. sic ergo ec manum quandam cuiusdam vocamus ut Socratis praefinitione no addita. Dus igitur descripti partes propositi uniuersalis pars εἰ particularis pars erunt ad aliquid: usu* ut dixi eueniet in accidens transire substantiam. Hoc ergo absurdum inquit, partes inquam substantiarum non esse ad
liquid, supra relativorum finitione edici aut soluere protius no licet,aut no iaci Itaque fini.
73쪽
tionciri traditam per abductionciri ad in modum percellit hoc pacto.Est autem ad incomodum abducto,ut cum demonstrare quidquam uolantra huius ac mimus oppositum, ait huic ab surdum is quod cosequens esse ostenderimus:deinde simul intulerimus ex hoc ea de re sequi ab/surdum stralia data propositio sueriti ueram enim propositionem nullam aliquod comitatur imcdmodum. Π, si falsa haec sit propositio huic ergo opposita uera eritrat quid inquam Si immortalem esse animam asserere libeat contrariam huic propositionem sumimus,qus dicit mortalem .deinde absurdum quoddam ex ea sequi ostendimus,ut contrarium hoc pacto confirmemus. Ergo si sit mortalis anima no erunt quae apud inferos geruntur iustior sed ad id usque quod apparet nobis uita consta simul* anima cum corpore interit. Noetit igitur ne* operum Gpensatio bo Dorum,nes luenda malorum poena. Sinano in angoribus amictionibu iustos complures tra . ducere uitam omnem cernimus, peccatores autem e uita plurimos celabri gloria atq; osubus ase uentes occisisse,nec post hac in uita gestorum ulla quaestio estici reunclusa ad id usui solum ho/minum uita,nemo igitur paria meritis accipiet neq; erit prouidentia. Si enim principe bono ciuis ratem administrante,ordine geticunm in ciuitate uideas licet honestari donis ac dignitatibus bonos,malos insemia notari,ais in suppliciis agere, quato magis bono per esentiam deo qui omnia obtutu uno incognoscit ac redus prouidet uniuem nihil in rebus humanis euenire absurdum No erit igitur prouidentia nisi eorum sit quae uiuentes egimus ratio reddenda.hac uero absurditate quid magis impium nam nisi erit prouid ita nihil quod si, ordine constabit quod enim citra prouidentiam fit,temerarium id est,nullos ordine digestum: perinde atqi casu ac fortuito se/xatur. Caeterum quod no casu uita constet aut sorte regatur hinc dilucescit. Rarissima sunt qucae casu uel fortuna eueniunt,atq; ex aliis sequuntur. naturalium* motuum casualia fortuita cos ullatoriorum sunt Gsequentia. Delatum est uerbigratia saxum quodpiam superne naturali impetu deorsum ruens:teress allisum ac costaetis partibus circa id eminentioribus idoneum sessioni redditum est. modum igitur seisioni euasisse.casu factum esse dicitur: quoniam cosecutum est naturalem saxi ad inferna impetum. raro autem superne deuolutus lapis ad sedendum fit aptus. Equus rursum in bello deturbato domino potu accurrit siti cosectusta comita praelio, caesocycum omnibus domino seruatur. casu igitur superstes equus perhibetur suisse. at equus in bello
dominia rarenter excutit eaque de causa seruatur. Rarum etiam est id quod fortuito accidit ac costatorias appetitiones comitatur. Lavatum abiit quisquam exempli causa, uel supplicatum diis: at uenalem librum quem diu quaesiuerat ollandit coemit . hoc sorte fortuna accidit. nsi enim ex quaquam prouidentia, que locum eum adiens ubi uenundari ii solent librum comparauit. id uero etiam rarissimum est. Sunt ergo quae casu fortunis contingunt iris quentissimae artis cialia uero ac naturalis,demum quae ex prouidentia proficiscuntur,ex eorum numero habentur quae ut plurimum,siue etiam in totum fiunt. Finem enim asequuntur proprium materiarius saher a edificator maiore ex parte quam eodem frustrentur. magiis sanat medicus quam non sanet.nam si perinde sanaret no sanaret , utis a nullo accersiretur: ac magis item si ratius sanaret. Et uero intatem quinquestitum crebrius quam sedigitum creat natura: id* ob materis redundantiam. na congressu cum sole perpetuo minuituriindidem recedens augetur. I nunquamno capricomum tenens' ernum solstitium patiricancrum peruadens, aestiuu: nes aliter alias. Sursum quos semper ignis sertur.aqua fluit deorsum.pariter p in omnibus tum arte sacris, tum naturalibus, ac deni iis quae ex prouidentia ueniunt id quod semper ais ut plurimum est licet nec contrarium unquam uidere. Apertum est itaque nec mundum casu nec eius partes constare. atque si ita sit musam eum habere quampiam uidelicet quae ipsi praesidrat mundanasque res G cinno ordine dispona quam prouidentiam vocamus. Ergo si si prouidentia necessario quilibet pro dignitate tractabitur.quod si uerrum est, cernimus autem uti iam diximus multos contrariacorum quantum ex apparentibus iudices,quae hac in uita gerunt sustinere. igitur non ad uitam hanc ess circunscripta est hominum vita.Quamobrem erit ab hac uita quaestio de iis prorsus est qua quae uiuentes tractauimus,in qua retribuet cuis pro meritis prouidentia. Hoc si si immortalis igitur anima est nec Gmoritur corpor permaneat enim oportet ipsa soluente si corpore, nec corrumpatuclut post hanc uitam quae ipsi pro dignitate debentur accipiat.Itam hoc loco cotem/mare quonam pacto immortalem ostendere uolentes animam, propositionem huius contrariam subiecinus,qvie immortalem esse pronunciariaperuimusq; quoddam ex ea sequi absurdum, ni
mum imponanta hoc prouidentum no estu hac ratione immortalem adauimus. Si enim
74쪽
. qui mortalem animam dicit incomodo urgetur. ueram autem propositionem comitari incomidum nullum potest salsa igitur mec est: corraria autem huic uera quae immortalem esse Uirmati uerum nan I ex necessitate id est quini salso obiacet. Hsc itas deductio est ad incomodum.quam uel hoc loco usurpat philosophus. vult enim ipse ad aliquid se habena eo st aliorum sint obsigna m. supponit autem huic contrarium, quod aliis uidetur nempe ex eo st ipsa aliorum dicantur figuram adipisci.supponit uero id ac consequens absurdum demonstrat. est autem hoc ad aliquid socundarum partes quoq; substantiarum esse. nam de ipis aliorum dicuntur. ars hac ceu silis optunione hunc in modum reiceta suam confirmat. sic pote autem dicta concludens inquit.
Si igitur sufficienter eorum quae sunt ad ali d di fritio assigrata est omnino dissicit aut impostibile est ostendere quod nullasubstantia eorum suae suinet ad aliquid dicitur autem non sis scienter ebunt ad aliquid quibus hoc ipsum es esse,ad ali si id quodammodost habere,fortasse .liquid contra ista dicetur. Prior vero distinitiosequitur quidem omnia ea quae sunt ad aliquid, non tamen in ipsis idem est cum eo quod est esse ad aliqui ipsa suae sunt aliorum dicantur.
1 TAQUE SI FINITIO DEPROMPTA SUFFICIAT RELATIVO, RUM, AUT DIFFICILIUM ADMODUM, AUT IMPOSSIBILIUM EsT NULLAM AD ALIQUID DICI SUBSTANTIAM OSTEN,
Hoc autem dicti ilium admodum esse propterea dixit φ defendi quodammodo nonulla posse uideantur.dicebat enim finitio ea ipsa quae sunt ese alioru dicuntur. Caput igitur ad aliquid est. lno ut caput uel corpus,sed ueluti Pan.nam pars totius est pars.sed uerum hoc noest. siquidem caput no quoad pars alterius dicitur,sed in hoc ipso P caput sit. Quamobre si editam supra finiti nem attendas quae dicit insculpi eo relativa si aliorum dicantur partes quo* ad aliquid reperientur substantiarum. nam ct caput alicuius caput dicitur. Quocirca finitio attributa relativorum absurditatem hanc effugere nullo modo potest. eam enim ob rem quonsam admodu difficilium
dixit 6e impossibilissi addidi inexcusitate nepe absurditatem ostendens. SIN MINUS SUF
FICiAT. SED EA SUNT AD ALIQUID OVIBUS IPSUM Ess EpERINDE EST ATQUE QUODAM PACTO AD ALIQUID SE
HABERE. Nunc finitionem relativorum propriam exponit,atque inquit, Sin minus sustisciat hoc est sim satis nequaquam laciat, nec integra sit nobis data a ueteribus finitio relativorum. sed ea sunt ad aliquid quibus ipsum esse perinde est at* quodam pacto ad aliquid se habere id est quibus in hoc essentiae cardo est st adnixum ad aliud quendam recipiant serte ad haec inquit dici aliquid possit.ad quaenam haec sortassis dici posse pronunciauit nimirum ad proditas dissiculta, res.quoniam partes quoque substantiarum ad aliquid esse opinantur. si enim sic inquit finitio sit luti nunc edidimus reddita obicistis occurrere absurditatibus iusse possumus. qui aute sit occuo lsus ipse subiunxit. PRIOR AUTEM INQUIT FINITIO RELATIVA QVi
DEM COMITATUR OMNIA, NON HOC IPSIS TAMEN RELATI vis EST ESSE QUOD IPSA EA QUAE sVNT ALIORUM DICAN '
TUR. Non enim siquidpit, alterius dicitur,huic ipsum quos esse in eo est se dicatur ad alto lium.nam si alterius est quidquam,id alterius quos dicitur:at non si dicitur alterius aliquid hoe re alterius iam est. pater nans cum filii sit pater,ipsum in hoc esse habet st filii pater sti& uero patet etiam filii dicitur. eterum caput cum animalis caput nominetur, non ipsum qu in hoc hahet esse st dicatur animalis.nam 5c abscissum animalis praeterea & dicitur & est caput. at pater a filio seiunctus, neque pater est, neque insuper ad fili dicitur. Quamobrem pronunciatum iure est priorem consequentem rejatiuis finitionem esse, moti autem secundam non item zid se uel
Am us haud posthac humeris raput insit Ussi.
Nec me Telemachi patrem quis nomine dicat. Cum enim pater haud praeterea sit quoniam non amplius est,nes potest uotari.-ropter ψὸ sum dici ei quod est esse consequens est,nec uice obueri hoc uero si ita habet, paries ergo substintiarum cum esse aliorum dicantur,ad uid hac ratione erunt Illud uero quaerendum quid sis iis quae ad aliquid sunt finiendis,quae ad aliquid se habent assumpserit. cum dicat quodam πι
75쪽
cto ad aliquid se habere. nes enim includi finitioni conuenit st finitur. Ad hoc ita duplicia ineasnrmamus quae alio reseriantur. dicuntur enim tum res ipq ad aliquid in quibus relatio fit,tum uero ipsa relatio. quo etiam modo praedicamentum ubi ac quando res ipsas quidem,substantiam inquam & tempus aut locum significant:indicant uero & rritionem ipsam nudam quam ad tempus aut locum substantia obtinet. Quadoquidem res igitur sunt relatione illustriores,ut qui sensibus pateant,eas iccirco in finitione accipit,ut praeceptionem ex clarioribus conficeret.
Q Ex his viam manifestum est 3μου piis ali uid eonum praesunt ad aliquid, nitesciet, et ibiud ad seia dicitur,donite sciturus est. Manifestum igitur et ex iras esto enim nouit aliquis hoc siod ad ali d est est autem essens suae ad aliquidsunt, idem ac ad aliquid aliquo modose habe/ro et illud nouit ad quod hoc aliquo modose habet enim non nouit omnino ad quod hoc aliquo modoJe habet, neques ad aliquid hoc aliquo modose habet,noscet.Sed et in flvulis palam hoc estivis quid ηοin quis donite quod duplum est, et cuius duplum est mox definite nouit . si enim nullius d Unitorum nouit iasum duplum esse,neque sest duplum omnino nouit. Similiter autem et hoc ali/quid si nouit quis quod melius est,et quo melius est statim definite necessarium est nosse. Propter haec sulcm non indonile hoc cognoscet quod hoc est priore melius. D picio enim haec est, non sciresia. non enim adtacsciet exacte quod est peiore melius. enim sic,accitit,nihil est deterius ipso. Qua/rropter palam est quod nec sarium estsi nouerit quis aliquod relativorum defvit et id ad quod dicitur definite necesse est noisse. Caput vero et manus et eorum singula quae Dbstantiae sunt, ea ip/sa quae sunt sciri donitepsisunt, ab quod vero dicantur non est necessariumscire.cuius enim hoc caput,vel cuius haec manussi,non e cire desinite. quare non erunt haec ad aliquid.Si vero non sunt haec eorum quae sunt ad aliquid,verum erit dicere quia nulla Jubstantia eorum est quae sunt ad aliquid. Fortu se autem di Utilest de huiusmodi rebus vehementer uberer nis id saepe perfractutumh .dubitasse autem de horum vnoquoque non est inutile.
EST UERO EX HISCE COMpERTUM. SIQUIS RELATIVORUM PRAEFINITE QUOD PIAM NORIT. EUM ILLUD CERTO QVOQUE AD QUOD DICITUR SCITVRVM.
Cum propriam relativorum finitionem assignauerit. quoeldam Ceometrarum more colligit ex ea corollarium. Porro corollarium illi uocant quod cum alterius rei demonstratione reliquucollucescit quemadmoelum superius animae nobis demonstiare immortalitatem studentibus si mul esse apparuit prouidetiam. Et nobis igitur finitionem relativorum hic ueram quaerentibus, hoc simul enituit nimirum si relativorum quis definite alterum asnouerit definite ab eo scitum iri de altem. at* si teneat altem indefinite, reliquum quot indesinite cognitu ru. Siquis enim paverem esse nouit Sophroniscum,idem quos filium esse Socratem intelliget. nam nisi Socratem norit ut filium,nes an pater sit Sophroniscus cognouerit. Nonulli uero ad hoc aiunt,siquis toto ob uelato corpore caput tantum nudum exerat aut manum,in hoc partem quidem uerbigratia ma/num uel caput certo agnosci licere:quippe parte omnino esse nouimus:cuius tamen sit pari haudquaquam dignosci. no ergo inquiunt,qui desinite alterum agnouit relativorum, desinite & altorum intelliget. Verum praefinite nos cognoscere quidem dicimus ut caput uel manum:non uero definite etiam ut partem,sed indefinite. no enim cuius sit pars intelligimus. Vtautem scimus hoc infinite sic θc id cuius pars est insulite cognoscimus. rerum potest hoc etiam quasi supra citatas
dubitationes latuens addidisse. Quandoquidem enim ad aliquid quae simul natura non remit nonnulla esse affirmabat quippe antecedere stibili scientiam,& sensum sensibili . nam pleruns rebus inquit praeexistentibus scientias comparamus. huic igitur solutionem hoc loco inserens ait,s ea sunt ad aliquid quibus ipsum esse perinde est atque quodam pacto ad aliquid se habere ergo ut se relativorum habet altem ita habere εἰ reliquum sue est necesse Quare si potestate saetis se, potestate erit & scibile. sin alterum actu erit actu εἰ reliquu. veru de hoc placte Icoti iam sumus.
EODEM MODO SI ET MELIUS ESSE DEFINi TE HOC QUID/
76쪽
LiOR SIT DEFINITE INTELLIGAT. NON iNDEFl Ni TE VERO INTELLIGET ESSE HOC DETERIORE MELIUS. EXlSTIMA TIO QuippE ID GENUS RES EST, NEC SCIENTIA. NON ENIM Ex ACTE ETIAMNUM DETERIORE ESSE MELIUS NOVERIT.
Qui erum o melius sit de quoquam cognouit, debet isqq, melius, & cuius rei nomine meliussit distincte cognoscere.nisi enura quam re melius sit intelligat,ne an melius sit quidem dignoscet. quomodo enim cum disserentiam nesciat qua melius esse illo perhibetur. NON INDE FU
Ni TE VERO lNTELLIGET ESSE HOC DETERIORE MELIUS. ExisTIMATIO QUIPPE ID GENUS RES EST, NEC SCIENTIA.
Existimationem hoc loco obscuram infirmams cognitioinem uocat,quae uelut opinatio est, quastixci Docesin nominant.Scientia uero mitio est offendiculo carens, ais irresutabilis existimatio.Quamobrem qui deteriore melius hoc aliquid infinite nec scite esse didicit, perinde quasi eratoribus labefactatam cognitionem habeat de omnium qu deterrimo, materia inquam P molius sit aliquo suspicari posset quandoque, ignarus discriminis penes quid melius, & q uo melius si quod est absurdum. Ex hisce igitur caput εἰ manum partesque substantiarum omnes, quae de ipsae substantiae sunt, esse ad aliquid demonstrat: si praefinite cognoscere quidem ipsa sit,ea uoto praefinite quotum esse dicuntur non sit necesse. ad iiiquid enim uocabantur, quoniam ut eo Tum alterum noris,ita dc reliquum necesse est dignoscas.Quocirca no sunt ad aliquid partes sit
stantiarum. CAETERUM DE TALIBUS ACRITER PRONVNClARE Di FFiCILE EI FORSITAN SIT QUI DE IIS NON IDENTIDEM CONSIDERAVERIT. INUTILE TAMEN HAUDQUAQUAM EST DE EORUM SINGVLlS DUBITANDO DISQVISIVISSE Philosophice admodum hoc loquitur. Quoniam enim manum dc caput ut substantiam quidem dixit praefinite agnosci,ut partes uero infinite,nisi cuius caput si aut manus intelligatur, eapropter ii, quit qui ita non admodum consideraum acriter hunc de ipsis pronunciare non oportere.non de his uero durarat,sed de re etiam qualibet minime couenit. addubitare tamen de huiuscemodi rebus ac difficultates petimui est necesse.nam facultatis mitium difficultas ac quaedam ad disciplirum uia est. Haec autem dicit, cum nos eius uerbis acquiescere nequaquam uelit, sed nos quos ipsos quae id genus sunt indagare,neque ab alio moueri.
Ualitatem vero dico oecundum sum suillis fritam esse dicuntur. Hi autem
qualitas eorum ae multipliciter dicuntur.
o ALiTATEM AUTEM EAM VOCO SECUNDUM QUAM Qv ALES ESSE QUIDAM DICUNTUR.
Hoc rursus loco de ordine qualitatis, inscriptionis causuri,qualitatis diuisionem, ac specierum ordinem diuisonis perquitimus. Primum itas de ordine. cospicuus autem ex supradictis is est, in quibus docebamus relativis ex eo anteponi qualitatis disputationem oportere,q, per se haec lino spectetur, ad aliquid uero pertinentia ipsum esse in relatione ad aliud obtineant. pluris autem ea fiunt quae per se subsistunt iis qua ipsum esse per se ipsa non possident. quod* sublato quali, simul quoque existens in eo relatio perimiturivi albim,dc calidius dilapulus ac praecepto simi/ham q, si non sint relativa qualitatem omnem Genu uerat. quippe relativa subsistentiam protis o habere propriam sed pridicamentis superuenire aliis diximus.uerum uti memorabamus, propterea q, relativoriam Philosophus ubi de quanto disserebat meminisset,praeceptionem de ims, consessim sacere havit necesse,ne diu naturs ipsoru ignorantia laborarem .ais haec quidem de ordine.)yd autem. duplicem titulum praescribit de quali εἰ qualitate,nec ut in pudicametis aliis simplicem Dicimiis aliud quale esse, aliud qualitate.qualitas enim, uniuersilis ipsa qualistas est a qua participantia qualia denominative nuncupantur, ut uniuersilis albedo nigredo.quaie autem corpus est particeps qualitatis,qu S ab ea de' maliue aprinatur, ut album corpus, aut calidum. Est ergo intelleM solo comprehensibilis qualites: quale autem cadit substitium
Qitandoquidem igitur nomen est duplex qualitatis, uel st ut ipsum per se solo intellectu cons.
77쪽
3xdrianu quale ipsum est qualitatis genus,uel ut issu perceptile, duplicem quos hac de causa in/scriptione fecit.P posuit uero qualitati quale:quoniam utpote sensibile est notius. semper enima notioribus praeceptionem exordiri inuenit. Dicere autem dc aliter possis: nempe ς, qualitas quoque ipsa quale sit.nam de quali & qualitate comunius praedicatur quale. quo fit ut qualitas quoque quale dicatur. quo pari de nomen comuniter uerbigratia de nomine praedicatur ac uerbo. cametsi enim de qualibus G de iis tamen uerba sint primum,sed qualitatis ipsus gratia distenta ut oratio de ea perspicua uelut a notioribus fieret.Diuidit uero qualitate in species quatuotiqua/rum primam habitum dc dispositionem uocacialteram potentiam & impotentiam: tertiam pass/uas qualitates passione x lustremam uero figuram ac somam. eterum ut intelligamus cui uonam rei gratia qualitatis species quatuor duntaxat,neq; plures pauciores ue sint, ac quam ob cau/sam in huiusmodi eas digesserit ordinem,qualitatis diuisonem quandam faciamus. Est ergo uel per potentiam 5c impotentia uel per actum qualita .per potentiam ut puerulus est facultate gra/maticus.per impotentiam,ut equus qui impos est percipiendae gramaticae. Sin peractum sit qualitas aut perfectiva est aut deprauatiua subiecti,aut nec persectiva nec deprauatiua ac si persem/ua quidem deprauatiua ue sit aut assectum in nostio nequaquam sensu generat,aut genera a s affectum no generet quidem aegrue amittatur habitus: sn ficile dispositio nominatur. Sanitas exempli causa 5c animi uirtus aetii de persectiva est, nullumque affectum inuehit.morbus & ularium deprauat. ficiunt enim subiectum sanitas de uirtus, quoniam Sc secudum naturam sunt: neque ingenerant actutum, quippe sensibus nullis succumbunt. nisi sorte consequentia sanitatis memores,ut colorem probum:uel morbi labefactantis pallorem. uerum sanitas ipsa Be morbus similiaque nullis sensibus occurrunt.uocantur habitus tamen cum diu perdurant nec facile amit tuntur.nam uirtutem obtinere in habitu seu uitium dicimuretnec non sanitatem uel morta. quocirca bono quos tum frui dicimur habitu cum intenta sanitas fuerit quin & hecticus quida hoe est habitualis uocatur morbus: malo' rursus laborare habitu dicimur. Quod si breui finiantur ac lacile deserant,dispositiones nominatur. Ceterum speciem hanc esse affirmat qualitatis prima, habitum inquam ac dispositionem. Porro habitum uocant, stabilem qualitatem a grem dimobi i .dist,msitionem uero, depositu ficilem. sic nanque habitnm rhetorics habere eum dicimus qui non eius rationes ac uias duntaxat nouit, sed obsistere quoq; obiectis difficultatibus ualet. at qui compos rhetorics non admodu est,nec facile eius obtinet methodos,alioquin uero qualitate quodammodo rethorica delibutus, no hunc quidem rhetoricae habitu praeditum,sed quodam pacto in thetorica dispositum appellamus.Quid ergo im est Shabitus dispositio qui enim possidet halatum dispositionem is multo magis obtinebit.Dispositio quippe tum uniuersalior est,tum paraticulatior. habet enim secundum eam se quodam modo qui disponitur. nam duplex nomen esse dicimus dispofitionis alterum generalius,st uel de habitu pridicatur:specialius alterum,quod ab habitu seiungitur in oppositum.Dispositionem iras hoc loco no generalem sed specialem assumpsit quae ab l itu ex aduerso distinguitur. Illud uero sciendum est, celebrari in iisdem habitus nomen in quibus 5c boni habitus fertur.imus nans habitus intensio est habitus bonus. Ergo si ni habitus nomen in solis animatis ferre consuevimus, nemo quippe bene habere in taliditate ignem dixerit aut in frigiditate niuem nomen habitus quoq; in solis animatis praedicabitur. Sinuero aetii existens qualitas, persectiva depra uua ue sit, ac nostrum circa sensum assectum inducat passiua qualitas nominatur,quasi nostro sensui affectium importet. Hostiua ut in igne caliditas aut dulitio in melle:deprauatim, ut uinci aco putred, in fructibus alistis corporibus. pe semine porro n5 iniuria dicuntur ilis siquidem iis forma mel ais ignis ferunt acceptam: hue u to deprauatiuae quoniam subiecti sunt corruptrices. sensui tamen omnes nostro assutium conci liant.Caeterum no ut ab affectu hae fieri dicuntur,quandoquidem non sunt per mutationem sui hiecti quampiam gentis persectium intelligo. uerum qualitates substantiales earum sunt, qui bus item insigniuntur.Haud uero segmentum hoc ut alterum in facileagreue dimobile subdiuidi est necesscinam illud in solis animatis uises,atur,in quibus deprauatiuas etiam qualitates 5c perfectivas fieri ais defieri uoluit natura subiecto eodem manente.iccirco dc in diuturnas diuideba/tur breuis durabiles.hoc uero in inanimis segmentum spectitur, in quibus S petitistiuae subie/m dc deprauatiuae qualitates pariter cum subiectis perdurant,secumque de subiecta marcescentes extinguunt, seu cum subiectis marcescunt,ut in rosa sest res habet ac malo.quippe horum suau
78쪽
ta se eodem pacto 6c deprauatiuae, cum simul de ipsae cum subiectis in quibus gignuntur perennent atque intereant,quald uini est acor ac fructuum,corporums reliquorum putredo. Dod si uel deprauatiua in nonullis qualitas non diu permanens reperiatur,ut aerugo in argento,aut huius/modi quidpiam, talia quidem potissimum quis forsitan magis proprie affectus seu passones quae ad qualitatem rianuatur nominauerit. Quoniam uero occupauit prorsus deprauatiua qualitas penestiuae coniungi, propterea st in altera subdiuisionis parte, ea inquam quae perseetiuas ac do prauatium nec passionem ingerentes tant,conlata in omnibus est persectivae, si t enim uel holatus utrue uel dispositio:at 7 in solis animatis conspiciebatur. iccirco dc in parte altera, nepe hac proposita necessario construm cum ea per omnia est delata: nes in diu breuio durabile diduella, a effigiem ex affectu invehendo magis recipiens,quam ex eo ς, ab assectu inducatur.Connexae hae porro inter se sunt perseetiua inquam εἰ deprauatiua, ne multifida diuisio reddita posset oculis tota incomode subiici,at se in eadem segmenta discerpi cogeretur. Sin nec persectiva sit nec do prauatiua qualitas aut in prosundum penetrat, aut per summa diffunditur. ac si alte desedit aut difficilis abiici est aut facilis. si uix ergo abiiciatur, passim qualitas dicitur, quasi a passione innuscens: ut dulcedo in iure:uel ab ortu pallor. Haud uero haec passionem citra sensum nostrum v luti ingenerans uocatur, quanuis ipsa quom ingeneret: sed tanquam a passione innascatur propterea quod ipsam peculiarius ab eo quod ipsi magis inest appellauimus. id enim ipsius expr ius figuram repraesentat Ap est secundum mutationem subieeti esse genitam, hoc est secundum passio nem magis quam Φ eadem in sensu nostro moliatur. Sin autem reiici queat facile, id est breui petmaneat nisi paruo negocio emendetur expellatur*, passio dicitur ad qualitatem relata: ut pallotex diutino morbo: dc sustus color ex multo solis aestu contractus.quae sese propterea quoque sub qualitatem recipiunt,quoniam proprium 6c in his cdsequens seruatur qualitatis, nempe id quod vi denominative ab ea quae participant appellari. Quod si facile emendetur, passio ad pati p discamentum relata nuncupatur:ut siquis expalluerit metu:uel pudore erubuerit.hic enim ne qualitates censet quidem prorsus appellandas:quoniam nec qui ita aikcti sunt, denominative ex iis suocantur.nemo enim qui uerecundia inquit erubui rubicundum: aut qui impalluit metu pallidum nominauerit. Tertia autem ex hisce species fit qualitatis quae sunt qualitates passiuae passim reis: passivam qualitatem eam uoco quae ceu passionem intus generat, quaeq3 ut a passione inna scitur.& passionem eam tum quae ad qualitatem,tum quae ad pati praedicamentum redigitur. simi priora quidem tria qualitates, quarta uero pastio est. Uerum quo pacto subiisse haec in pro landum dicimus, pallomn inquam stique erubescentiam, cum circa corporis summa duntaxat spectentur Dicimus non sine mutatione in profundo sulam circa superstam esse id genus qua litatem.nam sicuti ab ortu rubicundi, tales temperaturae eiusnodi causa extitere, superante nimi rum in ipsis calore,ais ad superficiem erumpente:sic rubri quos uel pallidi per timorem aut ue recundiam redditi,sine mutatione in profundo tales haudquaquam euascere. At uero si actu qualitas nes pers ua nes deprauatiua sit,ac superistem tantum occupet,atque in inanimis habea/tur imaginariisque figurarin animatis uero, forma seu graece morphe nuncupatur.in imaginariis quidem,ut mathematicis omnibus,triangulis inquam, de circulo,ac reliquis figuris.haec nan* ip tum esse in sola imaginatione obtinendinanimis uero,lignis lapidibus,ssimilibuis. quippe imagi/natia hoc est figurae quae inanimatis insunt, ea quos tali ratione esse aut tali disposita pro figura/rum differentiis laci Lin ipsis uero animatis ut animalibus omnibus forma seu morphe circa superficiem solam consideratur.Quid ergo, ne morphen habere dc statuam dicimus Verum non prima ratione.figuram enim habere in primis dicitur: secudaria uero ratione Sc is M. eo enim quoniam animati imitamen est, in quo εἰ forma existit, forma quo* in eo magis per abusionem sertur.Habes 5e speciem quartam qualitatis figuram inquam ac forma reddeis descriptio diuisionis faciliorem captu rationem nobis ac uiam. Aperuit itaque nobis diuisio cuiustam res gratia solae species quatuor nes plures neque pauciores sint qualitatis. Haec uero de earum ordine projnunciamus, Statuit quid iure speciem habitudinis ac dispositionis primam. quandoquidem enim circa animata ex uersintur,m stantiora uero sunt omnibus animata qualitas quoque quae in iis uisitur iure sibi primas uenditauit.Metito autem saeunda per potentiam species est at* ini Potentiam.nam quoniam potentia de impotentia naturalis quaedam est aptitudo r quippe de pue/rulus naturalem quandam habet potestatem suscipiends grammaticae uel rethoricae:& equus naturalem talium percu tendoinin impotentiae ignis qirus naturalam caleta di inultate obvi
79쪽
net si maliters id genus alia secunda uero sunt ab animatu naturalia, qualitatis quo* per pote tiam & impotentiam species cum in naturalibus rebus uisitetur, secundum locum no immerito obtinet.Quoniam uero naturali quadam ante prsditum esse aptitudine dein secundum eam aut lacere quidquam aut pati conuenitinam nisi prior aptitudo erastit,utis nec pati quis poterit aut lacere. quandoquidem Amiantum uerbigratia aptitudine urendi uacat: neque si sexcenties quis ignem admouerit conflagrabit . at lignum potestite urendi praeditum, igne adhibito uretur ha/hent & passive ob id qualitates passionesque tertium inter haecies qualitatis ordinem: quoniam nemo uti diximus sacere saeundum eas aut pati ualeat, non prius facultate in eo existente aliqua quae apta sit ad eiusmodi res tapessendas. erum figura de forma cum in sola superficie considorentur, sedem sunt postremam sortitae, passi uis qualitatibus ais assectibus usque in prosundum peruenientibus. ec quos de specierum ordine. Sciendum uero modis pluribus eadem dici qualitatem posse. ut calor in igne passiua qualitas est uelut sensui nostio asse tam insinuans .in nobis uero,ut febris, passiua qualitas uelut a passione ingenita. in ferro cadente ais eum si sorte accidat per diem seruante,passio quae ad qualitatem referturi calor autem qui nobis sorte iuxta ignem fit
praetereuntibus, so est quae subpati prsdicamentum redigitur. QUALITATEM AU
TEM EAM VOCO SECUNDUM QUAM QUALES ESSE QUIDAM
DICUNTUR. Cur qualitatis meceptionem facit per quale Respondemus quoniam mani stilius quale est ut iam docuimus,uelut sensui perceptibileiac dem se a quali in qu litatis notionε
uenimus. quippe album in lacte, in niue in cerussa contuiti,in albedinis notitiam concedimus. si/militer gustato melle,& palmula,& carita,m dulcedinis intelligentiam deducimur.ex quali igitur Di pote planiore praeceptionem incit. Porro ipsum id cui imperiitur,qualerae quod impertitur. qualitas est.Sed quamobrem uerba adiacent illa, secundum quam quales esse quidam dicuntur an ob ruborem ex uerecundia, εc pallorem ex metu. non sunt enim qualitates har: quoniam non rubicundi uel pallidi qui sunt pudescisti ac territi dicuntur. nam praeuertit appellationem muta tis sed erubuisse at expalluisse: appellationem non praeuenit. neque hscetiam qualitati passio eadem de causa tat praedicamento pati senur acceptae squidem non patientes. scis passi duntaxat
nominantur. EST VERO QUALITAS EX EORVM NUMERO QVAE
MULTIFARIAM DICUNTUR. Quonam pacto multi seriam: hoc est secundum ea
quae uelut ab uno ars,ad unum pertinent:sed n5 uti uox aequivoca.Multilariam igitur dici qualitatem Uirmat.hoc cum dica non aequivoce, sed modo diuerso appellari indicat. nam dici mulati latiam non aequivoce significatsed ut hoc loco,disserenter. nam si aequivoce rere sumptum,in diuella significata diductio fieret. uerum quoniam pro disserenter acceptum est,diuisio iccirco ut generis in species obitur. Utrum ergo non est qualitas genus quamobrem igitur species eius prisma alia dicitur alia saeunda Re*on demus non quoad qualitas primam hanc, secunda esse illam, nitate duntaxat: ut homo quos digeri ab equo.
43 Uris stacin igitur lectes qualitati habitus et Zicantur. Disseri autem balitus a distositione, uia permanentior o diuturnior est.Tales verosunt scietiar o virtutes.stientia enim videtur esse permanentiumn diuturnorum si luis vel mediocriter sumat scientium tris grandis permutatiosactast vel ab aegritudine vel ab aliquo hi iusmodi imili re autem o virtus,ut iusti stitia, τ temperaκtis, Ungula talium non videmur posse facile moueri, ne sis cile permutari.ωststiones vero dicuntur quaesunt facile mobilia: in c. Gr,er infrigidation ggritudo,e ani asis sucos alia huiusmodi. scitur enim suo damo secundum eas homo. ito autem permutatur, o ex calido frigidus si in exsanitate in aegritudinem transit. Allifer autem o in a*s si alis
earundem contingit per temporis longitudinem congenita et immobili vel omnino discite mobilis ementiquum iam qui piam ut habitum vocet.Manifestum est autem quod haec volunt habitus di
cere quaesunt diuturniora o docilius militia. disciplinus non multum retinentes sed sacrare mobiles e cistentes non dicu nt habitum haebere: π tamen dissVitisunt aliquo modosecuta rietiam peius meliusve. quare Uert habitus a destion quia haec quidem scire mobilissiluite voro diuturnior ετ dissutias mobilis. Sunt autem habitus,s di hostimendestiones vero,no ne
80쪽
cesse est hilitus esse. ad enim retinent habitum: suodammodo,dinos isonisecundum ipsen i
autem dictosili sunt,non omnino retinent habitum.
SpECIES ITAQUE UNA QUALITATIS HABITUS AC DISPOSI,
Species prima qiralitatis habitus ac dispositio est. Dissere uero inquit a dispositione habitus se amittatur facile dispositio, habitus non facite: quod* habitus omnino de dispositio sit, dispositio autem non etiam habitus necessario. TALES PORRO SCIENTIAE VIRTV,
TESQUE SVNT. VIDETUR ENIM EX IIS QUOQUE SCIENTIA ESSE QUAE TENACIUS ADHAERENT NEC FACILE DILABUNTUR. TAMETSI MEDIOCRITER SCIENTIAM ACCEPERIS MODO NE MAGNA SIT VEL A MORBO FACTA VEL ALIO QVOγQVAM EIUS GENERIS MUTATIO. Vocat hoc loco scientias non qvietarent
errore sed artem absolute omnem pertinacius animo insitam. Fit igitur hoc significato, ut scientis tum grammatica tum labrica,tum mechanicae artes reliquae sint. stabilis enim sunt quidam habitus singular. bus autem modis nominatur scientia nam 5c cuius labiectum offendiculo uacat, atque secundum eadem ac eodem pacto perpetuo habet, sic dicituriqua significatione 6c Geome tria dc Astronomia.& Arithmetica scientiae habebuntur. Medicina, si hoc significatum attendas,no item cum circa sublestiam fluxile uersetur. catur scientia 6c ea quae ex probatis per se principiis emanat. ait haec re uera scientia est,quam philosophiam suppositionibus carentem,sem ν e
anypotheton nominantapropterea4ex comunibus animi conceptibus prodeat. Hac porro ratio
ne nes Geometriam, ne* Astronomiam, ne* ullam eius generis,scientiam appellabis: quoniam non ex creditis suapte natura principiis oriuntur, sed demonstratione indigentibus . Sunt enim Ceometriae principia,punctum,lin superficies ac similia. desinitque horum quodlibet Geometra punctum id esse inqstiens cuius nulla pars est. lineam uero longitudinem latitudinis raperte. ac caetera uti habent. at horum demonstrationem, qua inquam de re impera punctum sit, uel li nea longitudo carens latitudine,no etiam qua Geometra est noui sed horum laciendas demo mationes ad primum philosophum relegaucum scientia nulla ipsa sui ipsius principia demostret. ergo non ex creditis per se principiis proficiscuntur, ear nescientiae quidem proprie fuerin id se uel Plato affirmaticui enim sunt quae no nouit m inpia edia autem finiis ex iis limi quae ignorat,quomodo costare huic potest scientia in uero dc tertia quadam ratione scientia paratrix uiae, cirmi odo reticen uocant intelligens quae antecedere,quae sequi conueniatan quo signi/ficatu scientia est tum Medicina, tum Mechani ars omnis. qua sine significatione uel hoc loco us est scientiae Philosophus. Virtutes aute hic dicit perscistas,eas nimiru quae de quod sit sciunt, re quamobrem sit.Sunt enim uire resaliae naturales, ut qui naturalem modestiam obtinent quadam aut mites natura sunt:qua bruta quo* praedita seruntur nonnulla,ut turtur de cornix castitare,ciconiae iustitia. aliae morales, quae honestum esse iustitiam, dc omnem simpliciter utitutem norunt, quam autem ob causam honestum sit haud norunt: sed hoc qui praediti iis sunt ex patribus aut prax toribus recta opinione instituti intelligunt. aliae ciuilas, quae simul & quod sit, Scqua de re sit cognoscunt.qusdam autem purificae.Porro a ciuilibus distant purificae eo, et, circa in ora ciuiles uersentur, honestioreis arripiant uoluptates, ac tempus dc locum se quantitatem obstruentiqui autem pure agunt,haudquaquam curent deteriora,voluptate'; stinet contenanti sunt uero dc contemplativae quaedam uirtutes.Itas uirtutes hic ut comonuimus perstetis intel/ω nempe dcciuiles θ purificas&Gtemplatium. MODO NE MAGNA SIT VEL
A MORBO FACTA, VEL ALIO QUOQUAM EIUS GENERIS MU
TATIO. Consentaneum enim est ut diuturno aliquo uexatus morbo, aut alioquin negociis
impeditus ob posthabitam meditationem scientiam amiserit. DICUNTUR VERO DDSPOSITIONES EA QUAE SUNT PER MOBILES AC CITO MV. TANTUR. UT CALIDITAS, ET FRIGIDITAS, ET VALETUDO, ET SANITAS, ATQUE ID GENUS RELIQUA. DISPOSITUS QViDEM HOMO QUODAM PACTO IN IIS DICITUR. NON HABI/TUM TAMEN OBTINERE. NISI HARUM QUOQUE A Ll QUA