장음표시 사용
171쪽
Vniones, seu potius diuisiones nonnullorum Religiosi
rum,quae fiunt in Prouinciis ratione situs, amicitiarum, se conciuium,&c.unde sequitur suffragiorum fauor in electim nibus C. g. ad unum ipsorum eleuandum, quantum fieri potest, in Prouincialem, ac Definitorem, seu in locorum di scretum, vel tandem ad sibi praestanda vota pro Prioribus
seu Guardianis, nequeut iudicari nisi lethaliter peccaminc in sae. Suadetur, quia praestant vota sub ratione amicitiae, connciuium, aliartimve rationum impertinentium , quae non sp rctant ad merita necessario attendenda pro conferendis dgnitatibuS, ac honoribus, nam tali pacto praestare Vota, omnes DD. asserunt, est peccatum mortale , quia fiunt a Ceptatores personarum a ergo tales uniones nequeunt Enisi lethaliter malae. Praeterea peruertere finem officij, quem ordinatur ossicium pro bono communi conspirietiam omnes DD. esse peccatum mortale: at cum finis rglaninis, ac gubernationi s sit unitas , & pax , ut re cte notat sedina I. a. quaest. io s. artz i. dc ab iis hominibus suis pax tialibus votis dissoluatur unitas , quae bonum commui 'conseruat, dc pax inter alios eligentes conturbetur ergo
tanquam destructores finis rectae gubernationis habenta sunt. Addo, quod tunc principaliter committitur peccatin seditionis, quando homines curant ut unitas distat iaciat',8 . pax diruatur, ut inquiunt Tabiena,& D. Anton. ubi supr. adum huiusmodi homines conserunt vota modo descripto, quantum in se est, intendunt diuisionem seminare in, uincia, unitatem dissipare, pacemque perturbare: ergo rei peccati seditionis habendi sunt unde Caietan. titui. scditicΕ inspicionsistas paruas,& illicitas uniones, ait: & si veraque t
pars hoc malo gaudet, quia neutra ad commune bonumv
sed ad proprium te it , utrique sed i tiosi sunt: nec obstat, quod absque unione nequeant fieri electiones,qura non l. 8'imur de unione suffragiorum , nam clarum est,quod
resecata neque electiones celebrarentur, neque homines.
hi Praelatos eleuatentur, sed loquimur de vn ion ibuspe a narum ratione situs , amicitiarum ,&c. ex quibus sequiritiu
172쪽
sufragiorum fauor iuxta dicta in conclusione,nam istae sunt sectae, factiones, &diuisiones, quae in partes diuidunt corpus multitudinis sua unitate in maximum perfectionis damnum r nec obstat, quod quando merita sunt aequalia, potest elei hor suffragari amico, seu concivi, non ut amicitia sit principaliter motiua , sed impulsiva , quia huiusmodi doctrina admittitur vera Doctoribus quando non sequitur scandalum P &. bonum commune in sua integritate, unitate , per quam Conseruatur , non periclitatur: nec obstat , quod amici, &conciues sint melioreu, quia eo ipso quod incipiunt seditiosε se ha bere fiunt omnibus peiores maxime quia dignio-etitas secundum magis , dc minus mendicatur ab utilitate boni communis, quae per istas uniones, seu diuisiones non insurgis, imo destruitur, percipite Veritatem conclusionis a D. August. in dub. I F. relato: Vae istis, qui oderant uni. tarem, o partes sibi faciunt in hominibus. Elperpendite verba D. Petri Damiani concludentia horrendum exitum illius Monachi sectis, & seditionibus dediti, de quo in dub. 6.
Heu quamperniciosa, inquit, re piritus contumax, o litin sus in Monachol Hic enim, quia temporalem habere pacem cum suis fratribus noluit , aeternae pacis gaudium in tartarum δε-
mersu , amist. Hoc autem , eis praesenti His vi nequaque
non congruat, idcirco tamen inter hae apicibus mandare caraui- 'm- , - rem memorabilem, ne obliuio tolleret, quasi ad paxiliam funieuis stringeremin, atque hic quisquis linquietuου ediscat, Ad quem finem lis animina perducat. Advertant electores in suffragiis ferendis modo praedicto simoniam insurgere posse, ut videre est apud Samuellium de elect. can. tract. a.disp 2. contr. 3. dc periculum annullandae electionis, sicut idem Doctor clare demonstrat referens multos DD. in
Tuta cimscientia nequeuhi electores sub quocunque titulo etiam pacis, & quietis siue re pro dignitatibus, ac honoribus istas paruas uniones , neque scundum doctrinam relatam in duobus praecedentibus dubiis, neque se-
173쪽
eundum aliam proportionem, ita ut suscitentur iac factiones in Prouincia. Suadetur primis: eos qui illicitis actionibus, aliisque mediis ab ambitistratis incipiunt seditiose vivere,&. in Republicadiam seminare est peccatum mortale, eo quod scooperetur eorum malitiae grauiter peccaminosae: ifieret, si electores sua vota conferrent talibus iuxta sensum in conclusione extensum, ut de
. tur tenentur se abstinere a tali illicita distributionς. Seunusquisque tenetur sub mortali bonum commune ieiusque malis, praesertim grauibus quae probabili moratate ei occurrere possunt, quantum in se est, obviares tales homines secundum eorum desideria essent acgnitates promouendi ab elechoribus, infinita damni, quparturit scditio superius descripta, & paucis verbis cunti . lata a D. Antonin. ubi sup r. f. . nulli autem magis maculant communitatem discordiis, quam seditiosi di tiales, breui tempore dispersa viderentur ergo, ut electi videantur bonum commune fouere, eiusque damnis ia. lirse orituris obstare, nequeunt illis secundum ide si votis suffragari. Tertzambitiosus constituitur in statu nationis, quando eius ambitio maximum damnum Rblicat, & E cclesiae inscrt: huiusmodi autem homines obpiditatem regnandi, ac dominandi incipiunt Prouinci, grauiter damnificare in partes diuidendo multitudipacem, ac Vnitatem resecandi: ergo constituuntur iὰ damnationis : ergo electores praebendo vota, eorum altioni adhaerendo fiunt eorum mali status participes, quam causa damnorum: adde, quod ReIigio nullo φtolerare potest inter Religiosos diuisionem , ut patet
dub. a. secun d. part igitur multo minus poterunt
suis suffragiis auxilium praebere seditionibus. - . . Dices, multa sunt concedenda paci, & quieti Prciae, ac proinde ex vi conscientiae fuit firmatum , qelectores in Prouincia, de qua loquimur , seligere sint duos De finitores ex utraque parte , alternatim Prouincialem: ergo etiam in ista, in qua uniones, seudsones aliquo modo insurgunt, poterunt suffragatseres
174쪽
qua proportione Vota praestare. Resp. quod non est parratio, quia in illa ob sarmatas,ac radicatas factiones minus malum eligitur, ideo huiusmodi doetiina fuit tradita tanqua tuta in conscientiatemper tame in destructionem factionum, ut legenti patet, praesertim in ultima obiectione praecedentis dubij, in ista vero , quia factiones coeperunt pullulare, ne Canimos inter se totaliter diuiserunt, nullo modo est admittenda , sed sunt abscindendae, dc resecandae factiones , discordiae, seditiones, atque aemulationes omnibus remediis possibilibus, &. violentis, ut bene notat Decianus de seditione, lib. T. cap. 1 9. dicen S : Principiis debent obnare Principes , nam saepe mis compertum est, modicam scintillam magnum excitasse iucendium 1 alias esset in manu omnium subditorum ambitiosorum lites fingere, atque excitare, ut bene obser- Uat Bannes ubi supr. ut electores lege conscientiae Regnum
diuidetent, & superiores publicis statutis imperium, & regimen resecarent in damnum totius corporis Religionis, Mita de iniquitate arriperent commodum, N. indigni promouerentui, quod nullo modo est tolerandum. Disos,ex his hominibus seditiosis, dc ambitiosis sunt celebrandae electiones: ergo inhaerendo paci aequalitas est seruanda, Zc id videtor utilius Prouinciae. Respond. quod si inuenirentur alij indisserentes, hi sunt eligendi usque ad concordiam hominum seditiosorum , quare si electiones nequcunt Celebrari nisi dc istis , nullo modo ad aequalitatem , &. hoc ad resecandam, ac extirpandam funditus diuisonem, quae incipit sensim sime sensu vcnena per Prouinciam dispergere , sed tali modo, ac tali arte , ut omnCS aliquo modo participent, saltem diuersis temporibus, de con, modis, abique eo quod generetur seditio, quia ut bene dicit S. Anton. ubi supr. multos cumulare honoribU , ac dignitatibus , aliis vero parum , aut nihil disperdare , generat discordiam: quamobrem illa vota, quae sub nomine pa cis ad aequalitatem factionum possunt conferri , sub nomine belli praestabuntur, unde damna paulatim , ac sen sim , sine sensu suscitabuntur, teste Prouincia , de qua loqui mur.
Dices, in prima conclusione fuit dictum, quod homines. T cliuersae
175쪽
diuersae nationis debent deligi,&c. ergo Mquia videntur diuersa statuta aliquarum Religionum a Sede Apostolica confirmata, quae ordinant hi electiones. Respond. maximum videtui discrimim, ieum illi homines sint diuersae nationis praeseserentes Cialem, ac naturalem aemulationem , ut dicam suo liideo quasi naturalem diuisionem statuunt, unde diuisum a natura, arte, industria, Eelo, ac sancta vvnitur, bc in unum colligitur, in istis vero nulla inuet diuisio, nisi illa a sibimetipsis desiderio domitiandi gnandi fabricata, ideo nul lo modo, & modo descripto edebent, quia esset vere seditionem fouere, quod uat scientia fieri nequit. Ad statuta vero Religionum , quod fere omnia sunt Ordinata in fauorem diuersaritionum, & ad pacem conciliandam, concordiamque iducendam, & si aliqua leguntur inter homines siunationis rarb leguntur, & ad euitanda yaaiora mala cmalum diuisionis inueteratum : aduertit tandem dat ubi supr. quod huiusmodi leges non debent condi freqiter, alias communiter beneficia, quasi ad ius haereditari reducerentur,& dissidiosi eligendi essent,eo quod iam elege firmatum, qui deberent eligi.
em Generalis mittere teneatur iuxta petitio
partu tis Visitatorem pro eimsublquando ipse eam adire non potest i
DVbium mouetur, hoc praesupposito , quod i
factiosi nolint modo descripto unitati , ac paerere,pro intelligentia ergo sit prim . not.quod Emntom. B.quaest. 4.art. I . quaerit, an Generales sint obliere Visitatores ad Prouincias vi sitandas, assisti multis concludit. Ratio videtur esse, & fundatur in i
legibus, quia cum Princeps reddere t
176쪽
de gravamine illato subditis a suis officialibus, ideo eorum syndicatus fuit ad inuentus, unde in Evangelio habetur, ut unusquisque reddat rationem Villicationis suae, hinc colligit art. Σ. iuxta decreta Concit. Trident. sess 11.
de Regul cap. i.- tradita a Nauarr. Cap. Nullum, num. 24.& 3 . quod opus est in Religionibus adesse frequentes visitatore S ex eodem ordine, qui intentiones fratrum diligenter inquirant, quibus denuntientur, quae in capite, in membris corrigenda videantur, quasi dicere velit, ad Visitatoris munus non sollim spectat grauia delicta punire, eaque inc futurum praecauere, scd Religiosorum animos indagare, ne artificiis, aliisque mediis ab ambitione inuentis regimen dividant , & homines in factiones , ac schismata dispergant. Not. secun d. quod duobus modis a factione oppressa re- Ι quiri potest Visitator apud Generalem. Prim. non solum pro citis subleuatione , sed simul cum oppressione alterius partis , ita ut Vissitator tollat regimen e manibus partis opprimentis, & petenti tribuat, id nullo modo tuta conscientia potest fieri, quia intendit laedere alteram in bonis, ad quae habet ius,& pacem conturbare, necnon &vnionem dirimere in maximum Religionis damnum, imo
hoc videtur tyrannicum ex mente Tabienae tit . seditio in sine. S una, ad tollendam oppressionem , qUam patitur a parte regnante, ad seruandam aequalitatem in bonis Religionis , &. ad pacem introducendam, hoc non videtur illicitum , nec conuontio , quae fit contra superiores regnan-
res, potest dici conspiratio a lege prohibita, ut ex multis canoni stis notat Enam. Rodriq. vide etiam Decianum desedi
tiosis, lib. d. c. Is . n. S. tom. 2.
NO t. ter t. quod quando Religiosus emittit professionem in Religione approbata , initur quidam contractus tacitus intcr Religionem, & Religiosum , ita ut iste se transferat in potestatem, ius Religionis ad obsequium ordinis fa-ccns se membrum illius , dc teneatur omnia opera su a in Religionis fauorem impendere, obedire Superioribus intra promisse obedientiae terminum , & vicissim Religiose obliget ad illum tractandum tanquam filium , eique pro-T a uidendum
177쪽
uidendum de necessariis tam in spi ritualibus. poralibus, tribuens quoque omne ius tam passactivum in omnibus electionibus,ac ossiciis.Italib. 2. cap. I .dub. 8 num. 67. Llamas 3. parti me Petrin. de Praelato, quaest. I. cap I. I.num. J8
ctrina obiter possi int resolui multi casus facili mtes, scilicet quando Superior necessaria subdit' ad victum, & vestitum iuxta Religionis paupecat mortaliter, & potest tunc subditus aliunde si
re absque labe peccati contra paupertatis voturecipit, &.non alienum, nec actum dominij tali pacto votum emisit. Petr. Nauarr.lib. 3 .de. num. I96. ROdriq.tOm. s. quaest. 29. art. lo. Sanc. lib.7.cap.r '. num. J . Videatur etiam Castrus P de obedient. disp.3 .part. 2 3. num. 3 O. scilicet, qilati negant studium Religioso benemerito, p lethaliter, quia eius ius in re graui laeditur, nisilet bonum commune,quando Praelati subdito niratum, aliosque gradus praeseserentes dispositi 1oribus dignitatibus, timentes, ne sibi locum aper passionem, seu indignationem ne ascenda extollant,peccant mortaliter,& propter ratio & propter damnum, quod insertur Religioni ambitionem cum alterius oppressione. m
. latorem a Generali petere iuxta secundam acci secun d. Eod designatam, Generalis vero an inrtioni tenetur , ac tempore Congruo Visitatori subleuatione mittere. Prima pars suademtaquicui
tur, & aliquod incam modum patitur pro sua
ne potest recurrere ad Superiores, cuius natinu αque reddere, quod suum est: sed pars oppressa ititur incommodum in rebus, quae de iustitia ei ago recurrere potest ad Praelatos, ut damnum' gravamen abscindant,vnde dicit Mirata.lom. k
178쪽
conclus. i. quod unusquisque potest confugere ad superiores, cum aliquod patitur damnum , dc incommodum , veluti ad quandam animatam iustitiam, quorum iudicium debet procedere ex habitu , 5c inclinatione iustitiae , qua quis
' propendet,dc inclinat ad hoc, ut quod suum est, reddat uni- cuique : doctrina quippC mendicata a D. Thom. 2. t. q. 6 l. art. i . qui refert auream sententiam Aristo t. s. Ethic. . asse' rentis, quod homines ad iudicem confugiuntsicut ad quandam iu- sitiam animatam. Secunda pars quoque suadetur, quia , si de qualibet iniustitia , quam ex malo regimine Superiorum inferiorum patiuntur subditi,tenetur supremus PraelatuS rationem ante Deum reddere : ergo , ne istud onus ante tribunal summi iudicis ferat, tenebitur petitioni partis besae
annuere, Vissitatorem destinando. Tandem tertia pars probatur: ex vi contraditis initi per professionem inter Superiorem, de subditu uterque tenetur ad ea quae fuerunt cotracta, alias tanquam iniussus habendus est contractus: at Superiores illius Prouinciae negant ea, quae fuerunt tacite promi lsa parti opppressae: ergo Superior maior, in quo pro bonorum distributione specialiter Religio residet, ea, quae ad iustitiam contra eius spectant, concedere debet: ergo Visitator: secundum aequalitatem designatam usque ad remedium adhibendum a tota Religione pro factionum extinctione , obi ringitur ad subleuandam partem oppressam. Percipe , quaeso , Generali S ea . quae egregie dicit Rodrig.
do Generalis deputat Visitatorem pro visitatione alicuius Prouinciae tenetur non solum deputare virum scientia, Fc experientia ornatum , sed etiam segregatum ab omni affectione humana , ut possit malos coercere, dc diuisos in unum congregare gestando in manu stateram, quae non declinet, neque ad dexteram, neque ad sini stram, sed unicuique det, quod suum est, contrarium facientes non sunt appellandi iudices, cum sint partiales, de fautores factionum , ic seditionum prout in iure solent appellari iuxta Baldum, speculatorem, dc AUendanum.
179쪽
cum ad Generalem spectet homines ad illam p
consequenter non debet partis laesae postulationi an visit torem destinando. Respond. prim . ess argumpatientiae, ut dixi in s.crib. Scideo nullius roboris; quae ibi dixi. Secundo cum de duobus malis minus si - sit eligendum, minus quippe malum est petitionein et tere contra perfectionem , quam permittere domini parte regnante in malo statu ob administratum cum aliorum oppressione, & propter seditionem, seruatur, & propter mala, quae continuo suscitantur. -
An visitator teneatur partem oppressam sublei poenas debitas infigere illis, qui iustitiam
' butivam Meruntis curare, ut in omni
ctrumbus, ac ossiciis, quantum feri, h
litasJeruetur. I J. TOt. prim. quod iustitia , ut optimE notat Ambros lib. . 1 lossic. cap. 13. est virtus quaedam moralis , quae, quod suum est reddit unicuique. Et S. Augustin. de lib.arbao Cap. ε 3 .& lib. de quantitate animae,c.9. & Bel tarm.de Primcip.Christ.lib. I . cap. I .Vnde dicitur Sap. i . Diligite tuis,tiam qui iudicatis terram, & S. August. 1 .de Ciui t. cap. x tria publicam regi, istare non possesne iuuitia. Praetermisso ibro commutatiuae, diuiditur aliud membrum clistri in remunerativam, quae praemia distribuit secundum meri, ta, & in punitivam, quae delicta sine debita pruna nos linquit. Tenetur ergo Praelatus delicta punire, rat β
Conclus. 3.&omnes alij DD.quia ad bonum publisunctar, ut mali homines sint puniti, & leges obi eruenturii 1ρ. stiam, inquit Gellius lib. 6. cap. t .vt malefactor attentior, Correptiorque fiat, unde Suare et s. de Relig. lib.α
180쪽
num. 9. ex VasqueZ dicit, quod in Praelatis dcbet esse aliqua iurisdictio coactitia, quia sine illa nequit hominum congre- 'gatio siissicienter gubeuaari, quare non lethali culpa vacabit dissimulans delicta ob pigritiam, vel verecundiam, vel ob metum in inimicitias incurrendi, ne impediatur a consecutione alicuius boni, vel amissione alicuius rei. Ita P ei
rin. de Praelato, qUaest. I. cap. 7. num. ι S.
Not. secund. quod ad recte iudicandum , & puniendum est necessaria scientia, ideo Praelatus regularis debet esse virm literatus , ut habetur e X Psalm. 2.Eν-imnI,' Ut sudicat Is terram, EXod .a 8. Provide ex omni tribu viros sapientes , se constitue ex eis tribunos. Et ex Conc.Trident. se T. χ χ .de rcform. Cap. 3. Tres autem gradus scientiae communiter enumerant. DD. Primus est quo quis scit dufinire, & explicarc dissicillimas quaestiones pertinentes ad suum munus,& haec appellatur scientia eminens. Secundus, quo quis scit enodare eas
dissicillimas, N. nuncupatur mediocris. Tertius , quo qui Spotest satisfacere suo muneri authores legendo , Doctores consulendo , & de eis , quae nescit, vel de dubiis interrogando , & apellatur scientia idonea, & sussiciens. Innoc.
cap. Cum in cuncti S de elect. num. 2. AZOr. pari. 2. lib. 6. c. 7.
quaest. 3.& alij. Prima conuenit Generali, ut ait S. Ilio m. in addict. 3. pari. q. 3 6. art. a. Ad Superiores Sacerdotes, scilicet Episcopos pertinet, ut etiam ea , quae diffultatem in lege facerepsisunt, sesani, o tanto magis, quanto m maiori gradu cog cantur. Secundo spectat ad Prouincialem, quia, licet debeat ex cere omnia ossicia in sua Prouincia , quae Generalis in tota Religione, nihilominus non tam ardua,& passim ei occurrunt, ut Generali. Tertia pertinet ad Priorem, seu Gua ' dianum , quia pauca negotia ei Occurrunt, quae facillime enodare non possit Verum defectus huius scientiae in Praelatu minori potest suppleri diuturno usu,& longa experientia , etiamsi Grammaticam, & linguam Latinam penitus ignoret. Azor. Vbi supr..quaest. 6. Regin. in praxi lib. i. tractH. num i 23. SigismUnd. a Bonon .de Clect .dub. 6O; n. ardens quoque charitas, Vitae, morumque probitas possunt supplere scientiae defectum. Angel. tit. Clericus a. n. . fine. Silua