장음표시 사용
201쪽
ve scilicet obsistat repugnantibus. Ulterilis se extendie
Bannes exponens doctrinam D. Thom. 1 . 2. quaest. lo .art. Ilo
quod aliquando Ecclesia permittere etiam potest idololatriam propter maius bonum multitudinis infidelium, quod
speratur, scilicet aliquorum conuersionem, dum mitius tractantur, attamen minora mala, quam idololatria, nunquam a Principibus in Republica permittuntur, illa scilicet quae Reipublicae pacem perturbant, ad quam seruandam debet maxime attendere Gubernator , idem assirmat Sotu lib. I.deiushq. 6.art. 1. hisce verbis: vitia, flagitia, &scclera debent leges humanae prohibere,quae de sua pace,& quieto Rempubhcam deturbant, ut sunt homicidia, furta, adulte 1ia, fraudes, dc insidiae: idem concludit Azor. I p. lib. Dclex vitia prohibet, praesertim ea, quibus iustitia ciui tun vio latur, incolumitati, & communi Reipublicae saluti nocetur, Pax, concordia, societas humana, & amicitia humana dis-ioluitur: idem sentiunt Richard .in 3- disp. 37 art. ,.quaest. 3.
Dyman tract. I de legib cap. nUm. . Mirand tOm a.qay. art. lχ. Clauis Reg. lib. 2.cap. s. num. I huiusmodi doctrinam cuncti DD. a D. Thom. i. a. quaeae 96. art. a. in corpo mendicarunt.
Nec Generalis, nec Capitulum Generale possunt tuta conscientia huiusmodi diuisionem in Prouincia tolerare..Suadetur, quia tantum permitti potest aliquod malum , inquantum elicitur ex ipso aliquod bonum praeponderan vepau Io ante firmatum est ex toleratis ritibus ludaeorum, vestri quantum euitatur aliud malum suntlltc r praepondcrans in
. ratione mali, quod nasceretur ex non tolerato malo, ut diacebam de meretricibus et sed neutra horum ratio suadet i
aera ascise in hac Religiosorum. Prouiticia factiones, ac diuisioni set ergo nequit permitti . neque tolerari. De primo nulla videtur dissicultas , nam ex malo diuisionis 'uodnam bonum , &praeponderans sperare potest Relirio 2 cerc nullum , quia D equit designari, neque conside- sati deo DO. liaperim relati asserentes posse Praelatos albγo qua
202쪽
qua deliaa dissimulare, atque tolerare, semper id assirmant
ad maiora mala evitanda. non ad bona elicienda, quia, licet hoe ex permissione mali maxime in Religionibus, possiteli , attamen raro contingit, de secundo etiam nulla
est dissicultas, quia nullum malum potest probabiliter timeri praeponderans in ratione mali ipsi permissioni seditionis, ex qua tot inuidiae, tot odia, tot murmurationes , tot standala oriuntur, ut superius dicebam, ex qua homines in malo statu constituuntur, ex qua tot animae in infernum de
Sed dato etiam, quod ex permissione diuisionis vltaretur aliquod magnum malum, quod falsum esse diccbam,adhuc ostendo diuishonem non esse tolerandam, nam qUando malum permissum directh militat aduersias rei fundamenta, quae destruuntur, si tale malum permittatur, nullo modo potest permitti, ut habetur ex doctrina Caietan. afferentis, libros Iudaeorum continentes blasphemias , dc mendacia contra Christum, re fidem non esse tolerandos , quia directh aduersantur fundamento no strae Re Iigionis, nempe fidei,qua destructa, tota Religio Catholica destruitur, ut habetur ex doctrina Soti de iust.quaest. 6.art. h. lib. r. dc Clauis Reg. lib. 3.Cap. L num. 3 .assirmantium .haereses, dc apostasias non esse tolerandas, quia Religionis substantiam concutiunt i sed huiusmodi diuisio directe fundamentis & substantiae Religionis aduersatur, quae sunt charitas, Vnita S,dc multo magis religiosa societas, quibus destructis,etiam Religio destruitur: ergo nullo modo tollarari pote st, qua mu is maius malam per impossibile esset vitandum. Dico per in possibile , quia nullum maius malum potest dari, quam desti uctio ipsi us Religionis. Praeterea suadetur ex doctrina Bann.aliorumque D D. ubi se pr. minora mala, quam sit ido- Iolatria mon permittuntur in Republica ut sunt homicidia, surea,&c. quia Reipublicae pacem deturbant, dc concordiam, Munansmque societatem conturbant: at huiusmodi diuisio omnem a Prouincia anseri pa m amicitiamqU eoncordiam, ac societatem disso ut: ergo permitti haudquaquam potem .
203쪽
17 me regimine Fegularium,. DUBIUM III. am Religio diuisionis , malo adhibere debeat
extremum remedium , quando morali
Nox, prim. quod Praelatus, ac iudex subditorum delicta
punire debet, ut praeter DD. alibi citatos dicunt Menoch .iust. pol .lib. 2.Cap. t L .num. 2.Bellarm. lib. l . de Princip. Christ. cap. io. eo quod interest utilitati publicae & ex communi DD.lantentia exclamat,& Farin.de accusat.quaest. 3T. num. a. impunita minime remanere debere, quorum poena cum misericordia delinquentibus est semper imponenda, quia iudex temperare, dc mitigare quantum potest poenam debet, ut habetur ex Rend. de Maiest. Princ. vers. seuerum n. 7. Menoch .ubi supr. g. 3 .Tiraq.de poen. caus. 24. n. 2 .Farin ubi supr. n. ex multis,qui quide iudex cu causa potest poenas a legibus inductas, non totum minuere, sed etia pro suo arbitrio augere, eo quod hodie omnes poenae iuxta facti, repersonarum qualitates sunt in arbitrio iudicantis. Ita penEinfiniti DD.quos citatos sequitur Farinac. Vbi supr. num. 8.referens etiam textum. Ratio videtur esse,quia circunstantiae,& qualitates personam delinquentium, & locorum, ubi delicta perpetrantur , crimen ipsum quandoque reddunt excusabile, quandoque magis atrox , dc odio magis habendum , quae doctrina tantam induit veritatem, ut non solum extendatur ad poenas legales, sed etiam ad statutarias, ut ex multis tradit Farinac. num. it . Esto iudex iurasset se se uaturum statuta, nam in quolibet iuramento semper censetur excepta authoritas legis, & principis, & Magistratus, sane iuramentum semper debet ad aequitatem reduci, Ut inultis relatis tradit Farinac. Vbi supr.n. l S.I6.17. Not. secund.quod Concit. Trident. sess. χ cap. I. doces quod tentatis omnibus remediis ordinariis contra contumaces poena feriuntur non solum excommunicationis,quae
204쪽
est mors ciui Iis,& spiritualis hominis,& poena maxima,qua Ecclesia imponere potest, ut habetur ex Farinac. de delict.' M poenis quaest. I9. num. 3 s.sed etiam aliae poenae prae ter eam inferri possunt, ut in dict. Trident. legitur, in quo omnium poenarum fit cumulatio,quae inseruire possunt iudici ad ex- tremum delictum inobedientiae , 6c contemptuS COCr
No t. teri. quod cap. Discordantes Clericos, dist. 9o habentur haec verba: Discordantes Clericos Episcopus vel ratione, .el potestate ad concordiam trahat. Qitare si negligens fuerit in rcuocando discordes ad concordiam peccabit mortaliter , licet in aliis sit veniale. Marc. Anton. Genuens man. Past. Cap. 3. n. F. BCllet. disquis. Cleric. tit. de discipi. cleric. f. I s. num. 96 referenS Felin. in cap. l . num. F. de trCuga, &pace. Barbos de ossi c. &. potest. Epii cop. alleg.79. n. l. dc incolψech. DD. ead. dist. ubi sup r. potest etiam Episcopus per censuras compellere laicos, qui dili fuerunt discordes, ut ad pacem, & concordiam deueniant, dummodo prius cos admoncat. cap. Placuit , & ibi Glossi i. cap. Studendum, dist. 9O. Felin. ubi sup r. num. 3. Barbos. ubi sup r. itemque sub mortali tenetur violatores pacis ex comm Unicare, cap. I. detreuga , dc pace, Cap. Io Episcopus, de pace tenenda usibus seu J. Barbosa de ossic.& potest. Episc. ubi stipr. n. f., Generalis adhibere tenetur diuisonis malo extremum remedium , quando lette morali probabilitate iuuare nequit. Suadetur prim. quia homines huius diuisae Prouinciae inter se sunt grauiter discordantes, quare generali, habens aut horitatem quasi Episcopalem tenetur sub mortali eos reuocare ad concordiam , ut dicebam in tert. not. Ergo extremum remedium adhibere tenetur, quando leuia necessitati suffragari nequeunt: consequentia probatur , quia Rcligio sub quacumque ratione, ut fusius in qnaesito superrori fuit conclusum , homines factionarios tolerare nequit. Secund. not: secun d. habetur, non solum excommunicationis
pinnam, quae est maxima quam Ecclesia inserre potest, sed etiam
205쪽
etiam alias contumacibus imponere posse iudices: erto, quando extremum eii delictum, extremum adhiberi potest remedium: sed diuisonis malum huiusmodi Prouinciae vita
detur esse extremum, ut per totum tractarit m clare apparet: ergo extremum remedium ad curandum hoc malum infinitorum peccatorum seminarium est statuendum:quare
dicebat Tacitus apud Lips Polit cap .6. diuod tamen si coaluit, . o iam fortis esseditio, nempe fortioribuου remediis es agenduma
Tert. nonne est in arbitrio iudicis minuere, & augero poenas 3 ita communiter D D. eo quod aliquando crimen est cxcusabile, aliquando vero est atrox, & odiosum: nonne cmalum diuisionis videtur esse atrox , M summe odiosum Ita exclamat D. Anton. 2.p. tit. 4.C. 8 in fine, f. a.de discordia, quia totam vitam regularem eneruat, ic funditus destruiti ergo extremum remedium tanquam poen- Prouinciae im ponere Generalis debet. Quodnam erit isthidὶ elicitur ex D. August. de lib. at . . 'lib. i. cap. 6. diuando , inquit, populus es benὸ moderatus, '. GT grauis, communisque utilitatis diligentissimus euuos, recte lex fertur , qua tali populo liceat sibi creare a Iagistraι- , per quos Respublica administretur , porro si paulatim idem Zopul ideprauatus habeat venale suifragium, on regimens gulosis,se .leratisque eo ittat, recte adimitur populo talis potens dandii honores, cum ergo talis Prouincia in electicinis materia
deprauata, bc regimen seditiosis bominibus committat, auferatur ab ea potestas conferendi honores per dece ν nium, si committatur Genetali, scu Visitatori Generali, simul cum duobus aliis pxtraneis vixis,ab ambitione alienis, hseditiosorum inimicis, qui per scrutinium clectionςm pro- Mincialis, Definitorum, necnon 8c Guardianorum. tempore 1 . debito. celebrent, adhibitis Prius informationibus cuius: 'cunque hominis, ut digni as indignis secernantur , & digniores inter dignos eligantur: dc cum dignioritas mendi, .canda st a . maiori utilitate Ecclesiae , ideo informationes fiant de aetate, de moribus, & de regimine iam administr tvi de aetate quidem ad hoc, Vt iuuenes non praeserantur rsenis ibus, quando senes futuri stant Ecclasiae utiliores, de di moribus , an habeant mortificatas passione. , δn virtutcs vanamov
206쪽
Para II. Dub. IV.equantur, an sinsulares sint in suis commodis, ri amatores, orationibus dediti, pacis cultores, gra, ac magis disciplinam regularem propagan-
, Mon eminarum visitatores, non rerum saeculariumatores , do tandem an praeseserant commodam apti-
tudinem ad promouendos subditos ad religiosam persedionem , di regimine iam administrato , an fucrint benigni, dcci' noror, i di, an magis exemplo, quam verbo subditis prae-
di diu sionem tolerare , qtiae cura erit adhi-rcmedium erit applicandum λ ad radicem securis cst applicanda. Quis enim ignorat roriginem e sic deprauatum electionis modum tollantur electiones, & e Prouincia procul du- mala , sed hoc forte antidotum relatum ni- , quoniam 9mnis resormatio dulciter, ut bene aiebat Caietanus apud Rodriq.; .art. . ad Prouincialem Prouinciae Lusitaniae matione ordinis in co Retno consulen- mare per fluuium, significans paulatim, eri potest, ec nori ex abrupto ultimam re- introducendam i assentit Emin. Lugo de . 2.num. 13 .& doctiss.Nauarr. in cap. Nullum, : non decet Regulares, & Ecclesiasticos ita. - , ut eorum desectus apud saeculares ma Rodr' toui. s.quaest 3q.art.7. Elee OrU, non minimam apponere diligentiam circa. Z e OS,
207쪽
eos, qui sunt promouendi in Praelatos, ut sint a natura mansueti, dc besigni, & S. August. de temp.serm. I a J. loquent de Petro ait. Erat enim re vera hic Petrus paAlo durior, atque seuerus, Aut eius aucteritas truncata ob Chrim iniuriam Jerui Principis deelarat auricula, hic igitur tam durus , t mque seue- rus, s donum non peccandi a Domino fuisset adeptus, quae venia commisiis populis donaretur , sed idcirco diuina prouiἀentia δε- cretum ita temperauit, atque permisit, ut primus ipse taberetur, ac rueret in peccatum, quo erga peccantes duriorem sententiam proprij casus intuitu temperaret. Ideo securis non est huic radici statim applicanda, non tamen e manibus proiicienda, sed blandius intendenda, dc applicanda mitius, ne subditorum sanguis e manibus Praelati in die iudicij conquiratur, quomodo erit applicanda 3 Equidem ita sentio, si mutua utilitas, Zc reciprocum commodum in electionibus resecetur, nam inferiores electores , videlicet Guardiani seu Priores, & Discreti locorum in Prouincialem, ac Definitores eligunt eos, qui sunt ex propria factione, quia ab eis Religionis munera recipiunt, ut sunt Guardianatus, Lectoratus, loca disposita pro discretis, caeteraque commoda, ideo Superiores maiores, scilicet Prouinciales , ac Definitores, seu Consultores praebent suis dignitates, & pro suis familias disponunt, ut sint discreti, quia ab ipsis quasi perpetuum regimen Una cum omnibus commodis recipiunt, auferatur ergo. ab eis huiusmodi commodum, & ecce quasi omnino reformatam, dc restauratam Prouinciam.
Duobus modis, qui nullam pariant violentiam , meo iudicio utendum est. Prim. expoliando Prouincialem, ac Definitores , ne sint Priorum, schi Guardianorum suffragatores, prout de iure ad eos non spectat. Secund. priuando monasteria discretis, cum nullum ius ad hoc munus habeant cum M ius Religionis, dc merito prim. quia cum tales electiones de iure spectent ad conuentus, ut videre est apud
Regul. num. ' . nihilominus Religio per modum cuiusdam compromisi in fauorem Ecclesiae, Sc non compromissario-aum electiones Definitoribus, ac Piouinciali tuis commisit,
208쪽
M rationabiliter asserunt DD. citati ad euitandas rixas, aemulationes, contentiones, subornationes, aliaque damna spiritualia, quae ex ipsorum conventuum electoribus, ut-plmmum, oboriri solent : Si ergo Religio annuente, 6c
concedente Pontifice ad praecauenda damna enarrata conuentus sis o priuauit iure, quare conueniens non erit suffra- giis eos pritrare, qui ad hoc munus cxequendum nullum ius habent, cum omnia niata recensita oriantur ex electionibus celebratis pro tui, dc amicorum conseruatione 3 Et id cum maxima iustitia fit. Primo quia, ut probat Barbosa in s. de electione, C. Si compromissos. Compromi Tarius qui non bene se gerit in electione Praelati, puniendus est. Secund. quia Compromissar ij sunt nudi ministri, dc executores deputati, ut ait Sigismund. a Bonon. de elect. pari. I. dub. χχ. minister verb, qui non recte tractat sui Domini negotium priuandus est ossicio. Tert. quia forte in dubium reuocari potest, an huiusmodi electiones partiales teneatur Religio acccptare, quia, ut bene asserunt Silu. tit . clect . quaest. F3.
Mirand. tom. a. quaest. ε 3. CX variis textibus, potestas data
Compromissariis eligendi Praelatum, seu ossicialem semper intelligenda est de idoneo, ita ut si electus non sit idoneus,
non teneantur electores recipere QIart. quia Praelatus su-
austenetur omnia scandala, ac delicta Religione remouere, si unquam aliquod scandalum est remouendum, maxime illud, a quo omnia mala exordium sumunt, quod
celebrare electiones partiales, ad proprij commodi merito secundum , quia seditio, Sc perpetuum regi-:n Conseruatur hisce artificiis, nempe dispositionc fami- rum pro discretis ex propria tactione , congruum est er- talibus eos priuare auxiliis, quae in Religionis commo- fuerunt concc ssa. Et ratio est mani sesta, quia munus cretorum inter alia commoda fuit datum coenobiis , ut Guardianorum electio ὶ Patribus, nempe Prouinciali, ac Definitoribus sorte celebrata in proprium commodum, discretorum votis temperaretur, in hac diuisa Prouincia non solam non temperatur, sed factio augmentatur, eo quod di-:s locorum artificiosE ordinatae non sine magna
209쪽
iniuria, & conturbatione multorum non nisi proprios sa-ctionarios parturiant, nec ulla querela de iniuria erit audienda , cum nullum Proprium ius, sed ius Religionis cis
Auferantur, auserantur huiusmodi discreti,quia simul smre tota seditio aufertur, ic ferε tota Religio ab infinitis malis restauratur. Sanatur enim ab ambicione, & insatiabili
cupiditate, quae per totum anni circulum coenobia circuit, imo, quae tandem maculave , ac contaminare potest maiorem Religionis partem. Sanatur a conuentionibus interdum simoniacis , quibus pretio , vel pactis ad inuicem promittunt a Iij aliis suam industriam, & fauorem in alio simili euentu. Sanatur ab imbecillitate. Praelatorum, qDi pro habendis subditis benevolis ad effectum praedictae cicctionis
non audent eos corrige te, ac punire, quamuis in multis delinquant in maximum Religionis damnum : dico in maxi- . mum Religionis damnum , quia ablata correctione , ac punitione tota disciplina regularis eneruatur , εc infirmatur. Sanatur tandem a perpetua subornatione , quae maximam anni partem in conuentibus circuit , a d lis , qu bus se inuicem homines opprimunt, a iuuenum relaxatione, quos pro habendis eorum votis pro nihil habent verbis , munusculis , ac prauis exemplis ab arctioris disciplinae studio abstrahere, eorum animum a Superiore alienare , di beneuolentiam erga alios Religiosos
infirmare Scio Ludovicum Mirandalom. 2.qUaest.22. art. 2. praesentem quaestionem agitare, an conueniens sit, ut discreti eligantur in coenobiis, scio pro utraque parte validissimas a ferre rationes, scio fortiter inclinare in partem affirmatruam, scio etiam approbare, ut dictum cst si pr. Guardian O-rum elcctiones a Dc finitoribus, ac Prouincialibus esse celebrandas ad rixas, inuidias, conteritiones, aemulation Clque euitandas, quare modὁ sententiae negatiuae non adhaeret scilicet ut discreti e medio tollantur ad praecauenda omnia mala superius recensita ι maxime quia in illis monastericrum ius violatur, in istis nullum ius aufertur.
Respondebit forte, quod, licet in omnibus aliis electia
210쪽
inlus mala enarrata videantur, non ideo huiusmodi electiones e medio fuerunt ablatae, unde nec etiam discreti sunt asserendi, cum de similibus idem sit iudicium , responsio herte metam non attingit. Primi, quia ipse ob incommoda
.enarrata munus eligendi Guardianos a coenobiis remo
uet. Secundo , quia aliae cunctae electiones stant Religionit necessariae,& non illae discretorum; sorte denUo responde-- hit,quod strictius,& obseruantius homines spe praem ij suae regulae praecepta, constitutionesque custodiunt, ad quid istae oves exterius mansuetae, & intus lupi rapaces 3 est for- stan bonum praeponderans malo minime quidem , dc de inde illud bonum externum, quod spe lucri habetaer,maio-m vi habebitur a fortitudine Praelatorum, quae ab infirmitate pro habendis votis ad proprium nutum deperditur ι rur- sus respondebit, quod ex multitudine suffragiorum ambuatio si Praelati non tantam habebunt vi in in electionibus, ne- que ita facile Prouincias opprimere,& ad suam voluntatem diacere poterunt ι responsio non satisfacit, quoniam an- seponit hitiusmodi dissicultatem tot scandalis , rixis, inui diis, aemulationibus, subornationibus , aliisque malis , imo xx pCrientia teste,quae omnium rcrum est magistra dissicul-rias ipsa nonne superatur dii positionibus familiarum, quae Peandem vota in proprium commodum cum scandalo totius Religionis, necnon re iniuria multorum pariunt minus Q malum est supposita ambitione Praelatorum , qPod tantum sint vota Guardianorum, quia minora mia a committCrcnssur, dum Prouinciae ab oppressione Prouincialium pro di- discretis ad votum habendis noti liberantur, tandem forte rClondebit,quod ex electionibus discrctorum omnes Una ni- iter ad omnium Praelatorum electionem conueniunt, dcconccirrunt a minimo laico usque ad supremum Patrem, Mehoc videtur maxime expedire bono regimini totius ordi-His Sc forsitan hac intentione discretoiu munus a R eligione sit coenobiis conccssim , postquam elechio Guardianorum
Ea hii e secata ue fateor hanc rationem , habere aliqUam vim, nihilom intis dico, quod si pro con eruatione hE s ra- tionis debent tolerari tot mala enarrata, iudicent alij ,qDia ferendam pro di scrccis semcntiam: scd