장음표시 사용
251쪽
ltius ei subditi praestent obedientiam, & cum eiusmodi gi
ernatio communi consensu sit utilior Ecclesiae, hic meritis dignus in hoc casu est utilior, & consequenter dignior,& licet,i nquiunt D D. relati,dignior videatur pati damnum, ri debet illud sustinςre ob bonum commune,quod insurgit ex electione concordi, & pacatiori gubernatione., o. No t. teri. iustissime cap. Nullus dist. 6 i. & cap. Metropolitanus dist. 63 . statutum est, ut Episcopi non crearentur nisi ex personis eiusdem Ecclesiae,quando idonei reperiantur, ita tradunt Azor .part. r. lib.6.c 4 quaest. 2S. Valent. tom. 3. disput. . quaest. 8 punct. 1. Balbosa de ossicio, dc potest pari. 1.tit. l .capcl. num 48. dc in collech. DD. pari. I. decret. dist. 6 I. cap. Nullus inuitis. S. Thom. 2.2. quaest. 63.
art. 2. ad ψ. quia tales habentur pro dignioribus ob maiorem affectum, quem quisque habet erga propriam Ecclesiam. Ita Valent . ubi supr. sequens D Thom. 8c propter amo- - rem, quo eos populi prosequuntur, ut docet Aetorius ubi supr. ex qua essi caci ratione concludunt multi DD. vi Sanche et ubi sup r.ex multis dub. 8. num. 1. & Sal. ubi supr. con-' trou. 3. iustissima , &sanctissima esse statuta, ne beneficia aliis conferantur, quam naturalibus Ecclesiae alienigenis exclusis: Vide Salonius iat, quia, cum naturales maiori amore prosequantur suam Ecclesiam, in qua nati & educati fuere, diligentius eius utilitati, dc honori, & augmento stu- dent, quare licet exteri reperiantur do stio res, vel sanctiores, naturales tamen ob istum amorem innatum sunt utili res, & consequenter digniores, cum haec dignitas ab viii tate Ecclesiae petenda sit. i. Not.qriari.quod Caietan. a. a. q. 7O. art. 8. inquit, quem Iubet teneri Reipublicae bonum commune tutari, nec in dia
scrimine ponere, quod duobus modis fieri potest , vel expurgando Ecclesiam malis, vel praecauendo incommoda, quae progressu temporis probabiliter sequi po ssunt, & hoc munus spectat tam ad Praelatos, quam ad subditos: hinc est, ut exemplis primus modus illustretur, quod ab Ecclesia Dei ablatae fuerunt electiones Episcoporum, quae olim a clero,
ic populo fieri solebant, eo quod passim dissidia, & inuidiae
oriebantur. Ita AZOr.P. 1 lib.6. cap. 14. quaest. I. Suar. 4. de
252쪽
Relig. lib. Io. cap. 3. in nonnullis Religionibus Guardian rum, seu Priorum electiones a coenobiis fuerunt recisae , ω concessis Prouincialibus, &. Definitoribus. ut euitentur rixae, M aemulationes inter fratres ,-alia damna spiritualia. quae ex subornatione fratrum saepius oriebantur. Ita Nauare.
hinc est, ut exemplis secundus modus firmetur, quod ad praecauenda schii mala, dc alia incommoda facile oritura, quae communi bono plurimum obstarent, si aliunde Pontificis creatio , quam ex ammero Cardinalium quaereretur natu tum est cap. Nullus,& cap. Oportebat, dist. 79.Vt e X numero Cardinalium assia meretur , atque iste censendus est dignior, licet extra Collegium magis idonei inuenirentur.
quaest. .punct. r. g. 2. hinc est, quod Concit. Trid. se si 11.de reform. Cap. 6. ad euitanda plurima incommoda, quae ortu tur , si electiones more antiquo in cap. Quia prop. de elech designatae celebrarentur , decreuit , in posterum eorum electiones pro validis haberi in quas maior pars Capituli per vota secreta inclinat. Ita Barbos de iur. Eccles lib. i.
cap. 9. num. 2 2 I. Mirand. tom. 2, qUaest.2 3. art. 27. idem dic de digno neglecto digniori iuxta modum antiquum. D. Th. a. 2. qUaest. 63. art. 2. SOL. de iustit. lib. 3. q aest. 6. art. 2. Concl. 8. Valent. tom. . disp. . parc. a. s. 2. AZOr. pari. 2. lib.6. cap. 3. quaest. 2.
Electores suis votis pro pacifico regimine Religionis pollunt, ac debent saltem quatuor, si sunt lex, ex Definitoribus ex quatuor nationibus prout in titulo , deligere. Conclusio duas habet partes, quarum prima sic suadetur, supposito quod publica pax, dc tristitia sunt finis omnium
regiminum, ut communiter inquiunt DD. praesertim D. Th. - .de regi Princ. cap. S alibi relatus. Consenum, ais, videtur 3Mura, mi dominium sili consessum p=o piis iustitia seruanda,
o iurgiis, o discordus res AEndis. Si Ecclesia ad dirimendas
253쪽
lites, rixas, seditiones, caetersque incommoda, quin, teste experientia, iam fuerunt orta, & facillime oritura, si Episcopi a clero, & populo eligerentur, si Priores Regularium a familiis crearentur, si homo extra Collegium Cardinalium assumeretur in Pontificem, si digni electio non esset valida, i electus a maiori parte suffragiorum absque alio examine non validaretur, statuit, ut Episcopi deligantur a Summo Pontifice, & Priores, seu Guardiani in nonnullis Religionibus a Prouinciali cum Definitoribus, ut Pontifex ex purpuratis Patribus assumatur, ut dignus electus in utroque foro sit validus, ut electus a maiori suffragiorum multitudine pro legitimo superiore habeatur: ergo electores ad praecauendas rixas, seditiones, murmurationes aliaque incommoda iam folle orta, dc oritura, & ad introducendam uniuersalem pacem possunt quatuor Definitores ex nationibus prout in titulo te ligcre: nec obstat dicere hanc rationem esse parui momenti, eo quod Summus Pontifex multa
possit de plenitudine potestatis essicere, quae ab inferioribus, fieri nequeunt, quia id fundatur in eius authoritate necessaria ad resecandas rixas, &. discordias inter homines, pacemque introducendam pro pacifico statu Rcipublicae Christianae, cuius authoritas suo modo conuenire potest electoribus, quia, ut bene dicit Caiet. ubi supr. quilibet tenetur commune bonum Reipublicae tutari, nec in discri
inquit, electore S teneri communi bono consulere, eiusque
damna impedire. Secund. suadetur; si aliqua statuta factatam in Religionibus, quam extra, quod tantum tres, seu duo de una natione ad dignitates assumantur, sunt firma,& maximi roboris, ut probat Nauarr. lib. i . consit. de constiti
ne detur aliis occasio se eleuandi in superbiam, aliis verbprorumpendi in murmurationes , aliis demum tribuendi nimium suae genti: ergo signum est , quod ratio dictat, α vult vota vagari posse per nationes ad pacem thacndam, discordi sque resecandas: ergo electores ad rc mouenda i commoda , commodaque introducenda possunt ex sin-
254쪽
gulis nationibus Definitores assiimere iuxta mentem ti- .
Addo non solum posse, sed etiam debere, ac teneri, tahaec sccunda pars in primis suadethir, ex vi iustitiae comin lati e ob initum cotatrachum per professionem inter subditum, & Religionem, quia professio nihil aliud videtur esse,
nisi contractus vltro, citroque obligatorius, cap. Porrectum, de Regul. Nauarr.lib. 3. consili. de Regul. cons 26. num. I. tenentur electores damna impedire: sed si modo descripto non celebrarentur electiones, damna iam forte orta, Moritura, praeceptum Arist. 1.Po I cap. 8.est, ad conseruati nem Reipublicae spectare, periculum, quod longe abest, propinquum facere, j non resecarentur : ergo tenemur sus. Ragris huiusmodi distributionem recognoscere. Secund. mensura digniorum desumitur non ex qualitatibus person rum, sed ex maiori utilitate Ecclesiae ut dietum est, tamultoties dicetur: praestare autem vota, Ut Religio pro De finitoribus his hominibus descriptis gaudeat, est summa Vtalitas , quia secantur odia , tolluntur inuidiae , cessant murmurationes, sugit discordia praesertim orta ex tam diuersiS naturis, uniuntur an mi, dcc. ergo ii sunt eligendi tanquam inter omnes dignissimi. Tert.ratio formalis, quare Episcopi, &alij ex eadem natione honorantur tanquam dignissimi inter omnes alios extraneos, est propter mutuum amorem, & intensum inter gregem, & Pastorem, quoniam populi naturali regimine magis gaudent, & Praelatus magis delcchatur oves ex communi Patria regere: Ergo ubi inue nitor intensio amoris, ibi etiam inuenitur ratio dignioris: Sed celebrando modo descripto e Iectiones inter subditos,
di superiores mutuus amor fervescet, quia omnes nationes suos indignitatibus constitutos recognoscent, N. inter su ditos mirtuus , & reciprocus amor excitabitur, eo quod nationes ad inuicem votis se praeuenient: ergo consonum est iustitiis, S rationi eis tanquam dignioribus suffragari, unde. D.Thom ex Arist. I . 2 quaest. Ios .art. i. in corp inquit. Eona ordinatio Principam est, ut omnes aliquam partem habeant in principatu, per hoc enim conseruatur pax populi, se omnes talem strilinationem amant, o cu itodiunt. Quart. experientia docet,
255쪽
quod eleisti communi consensu, ic desiderio subditoriunmulto suauius gubernant, promptius illis obeditur, unde habendi sunt pro dignioribus, quia suauis, M pacata gubernatio est utilior Ecclesiae, ut superius dicebam: Sed eos deligendo, sequitur pacata gubernatio, & suauis,& prompta obedientia, eo quod subditorum desideria completa videantur: ergo isti ex singulis nationibus non possunt negligi , nisi negligantur digniores. Vitim. suadetur ex sacra Script . Deut i .ubi habentur haec verba Moy fis ad populum. Iob valeo solus Uevra negotia suntnere, o pondus , or rurgia,
adite ex vobis viros sapientes, ct gnaros, σ quorum conuersatiost probata in tribusus ves ris, ut ponam eos vobis Principes, tunc resondictis mihi: bona res est, quam vis facere. Tuli que de tribubus veΗris, &c.. Super quem locum notauit Glossa, quod
Moyses subditis electionem tribuit, positionem sibi retinuit, ne plebs contemnat, aut oderit, si non licuit habere, quem voluit, & Dionys.Carthus . inquit, quod aliqui de qualibet
tribu accipiebantur , ne aliqua tribus videratur contempta.
Limita primo, modo in istis nationibus sint sapientes,& idonei, ut bene notant i scriptura relata, &Bann. 2.2. quaest. 63. art. a. prope medium , vers. secundo nota, quod
rationes, ecc. quia indignus nunquam est eligendus , ut docent communiter DD. nisi in aliquo casu , qui non est
Limita secundo, modo ex tali electione bonum commune non periclitetur, re in discrimine ponatur, ut si homines illius nationis propter caput acquisitum seditiose se inciperent habere , ambiendo 'pincipatum , maiora commoda anhelando, Religionem relaxationibus infirmat do , dcc. tunc nullo modo sustragatores unum ex illa n tione queunt votis sublimare, quia utilitas Religionis non augmentatur, sed deperditur.
Dices, digniores saepe, ac saepius essent postponendi Resp. negative quia hi sunt digniores. 6c non alij ut dixi superius , dc indub. 13. i. pari. quia dignioritas a maiori uti- Iitate Religionis desumitur, quae fine dubio ex pacato regimine , & deiiderio subditorum anhelantium huiusmodi
256쪽
ius aliquam iniuriam patiatur, ut adnotauit Salon. ubi supri controu. . pro iniuria non debet habere, quod cedit in honum commune, & hoc compensatur omnium dilectione,ait Bann. ubi supr.paulo ante. Dices, hoc modo est firmare diuisionem. Respond. duplicem esse statum diuisionis, alterum a natura praeseserentem naturalem aemulationem, ut sunt Hispani, & Galli,&c. alterum ab ambitione dominandi. Primus huiusmodi electionibus non fovetur, sed quod est diuisum a natura, arte, industria, at sancta unione unitur, ec sicut omnes ex variis nationibus unum corpus Religionis essiciunt, ita unum regimen , quod est bonum , constituunt. Secundus foueretrur, si siccundum aliquam circunstantiam non cohonestaretur prout in dub. 2 3. & 24. dub. I. pari. quare suffragatoreS nC- queunt eis, ut nationalibus suffragari, quia essent aeceptatores personarum , quia esset etiam diuidere in partes corpus, contra munus electorum, quod est unire, sed quia maior utilitas Ecclesiae id postulare videtur ad naturas tam diuersas in unum trahendas.
Nullo modo est dicendum, quod Generalis nequeat e
Gallus, H ispanus, de Imperialis. Suadetur ex doctrina Bann. , ubi sup r. afferentis, ad huiusmodi dignitates supremas regendas , digneque tractandas vix possie unum, aut alterum, id est, paucos, inueniri: ergo si illae tres nationes a Generalatu excluderentur, in maximo dilcrimine poneretur Religio, nam potest dari casus,quod illi pauci homines prae ca teris boni ,-apti ad tam graue onus sustinendum tantum eniterent inter illas tres nationes: e o. Et confirmari potest ex multis hominibus , qui digne , ac laudabiliter pondus huiusmodi supremi ossicij in maximum decorem ac reformationem suarum Religionum iam subierunt Pr terea ita tres nationes sicut suis,operationibus tenentur Rel gioni in seria ire, ita habent ius ac omnia eius munera: ergo
257쪽
assumi homo ex tribus nationibus praedictis pro ossicio illius
supremi regiminis tractando. Limita , modo inter sese non intendant pugnare moribus, dissidentia, ita unaquaeque natio propria natura modificata, & intra terminos fraternae societatis ac charitatis in clusa, atque vinculata libenter, animoque pacato, ac tramquillo omnium regimen acceptet, & ad inuicem debitum obedientiae obsequium non reluctante voluntate praestet, alias secundum naturam illis operantibus apud electores
dignum est magna consideratione, in Gencratis possit esse ex nationibus praedi ctis, quia superius dixi, ad praecauendas
rixas . factiones, murmurationes, aliaque incommoda posse fieri modo praescripto Definitorum electiones, modo dico. illa incommoda, quae ex assignatis electionibus euitantur, eligendo Generalem ex tribus nationibus designatis, si nationes inter se se amore, naturalibus, ut dixit, moribus depositis intra limites charitatis inclusis, non prosequantur. fore excitanda, nam quis non videt Gallum supra se aegrElaturum Generalem Hispanum, aut Germanum, & e contra , Hispanum supra se aegre laturum Generalem Gallum quis prudenter non iudicabit mille incommoda excitanda, maxime in iustitiae administratione, quae consulto praetermittuntur, si supremum regimen Generalatus istis nationibus conferatur3 Praeterea dixi superius,teneri electores modo descripto Definitorum electiones celebrare , tum quia unusquisque tenetur damna Ecclesiae praecauere, tum quia sunt digniores, modo dico, ablata limitatione, suffragatores lento pede debere progredi, dc matura conssideratione ad seligendum hominem in GeneraIem ex tribus nationibus,tum quia tenentur ad euitanda damna,que probabiliter sunt oritura, tum quia forte non esssent digniores illi homi nes , nam mensura digniorum ab utilitate ecclesiae desomitur, quae ob aemulationem naturalem inteD ipsas nati nes non insurget, tum quia eadem mensura mendicatur ades rio subditorum cupientium talem electionem, quod probabiliter nequit designari in Hispanis crga Gallos,& in Gallis erga Hispanos: quamobrem Italus, si auferatur ibmitatio, est tantum dignior pro Generatatuo munere, cum
258쪽
eius regimen recipiatur ab omnibus tanquam naturale. Verum tamen e sh, esto doctrina sit satis probabilis, nihilominus etiam credo, si iuueniretur Hispanus , qui esset alter D. Thom de Villanoua, vel Gallus, qui esset alter S. Ludovicus,posse eligi in Generalem, quia sine dubio omnes sit, . diti eorum achiones, tanquam e coelo elapsas, ec a Diuino spiritu rectas, reciperent.
An negare honores, ac dignitates dignis Religiosis, Albus habitis ab ele toribus facillime promouerentur in Definitores, seu Consultores, ac Prouinciales, censendumsit tutum in conscientia.
TRoplicem sensum habere potest praesens quaesitum.Primus est, quando isti homines a superioribus priuantur
huiusmodi honoribus, ne ipsis arripiant locum, hoc modo non videttur esse tutum in conscientia, quia utraque iustitia violatur, commutativa, eo quod non fouetur bonum commune optans plures ministros habere ut in si nuat Sancti. i. opuscul lib. 2.cap. 2.dub. s. distributiva, eo quod sicut communitas ex partibus componitur, & Vnaquaeque pars, quantum fieri potest, incolume seruare tenetur boniam commu-- ne,ita bona communitatis secundum proportionem meritorum singui partibus sunt distribuenda, id diuidenda, ut superius pluribus in locis dictu est. Adde inuerti finem Prae-ntiae , qui ordinatur ad subditos, non ad Praelatos, noncst hic sensus quaesiti. Secundus est, quando factionarij Superiores agnoscentes manifestum periculum damnationis, in quo sunt inuoluti ob factiones, quas nutriunt, prohibent ' tanqUam ex munere, ne alij eas dignitates adipiscantur,per quas supposita partialitate promovcndorum idem ipsi pro-. mouendi subirent periculum, hoc modo videtur c sic tutum in conscientia, quia ad Superiores pertinet proximaS Occasiones peccandi a subditis abscindere , sed isti et elator Ff 3 iastruendi
259쪽
instruendi sunt, primam charitatem incipere se ipsis, remittendi sunt ad ea, quae passim in dubiis prim .part. sunt dispersa, nec hic sensus quaesto conuenit. Tertius est, qua nudo sub specie geli his hominibus negantur honor S, ne multiplicentur Definidores, ac Protiinciales, eo Mod sit utilius Prouinciae regi a paucioribus Patribus, quam a pluribus,hic sensus est germanus quaesiti,& ideo quaeritur, an hoc stitutum in conscientia: pro intelligentia sit Prim. not. quod intentio quaesiti non est eodem tempore esse ad regimen Prouinciae plures Definitores, quam quatuor, & plures Prouinciales, quam unum seligendos, sed quod alternatim non semper gubernent duo Prouinciales, non semper quatuor, vel sex ossicio Definitorum fungau-tur, sed multiplicentur, si hominum idoneitas permittit multiplicitatem , & ideo, si ea videtur esse utilior Prouinciae, negare honores , ac dignitatςs idoneis Religiosis non erit alienum a labe peccati.
Not. secun d.quod homo natura est animal sociale, ut do- .cet Arist. I. pol. c. I. dc S. Th.de re g. Princ. lib. I. c. I .cu AEgid.
d C reg. Princ. lib. 2. c. I .p. I. ideo conUeniens fui natura cO-
gente, in unum homines couenire, dc quia habent a natura,
ut ait Bald. in i .ex hoc iure. E. de iust. & iur. n. 3. ut inter se sint discordes propter mentes diuersas, ideo natura regimina , & imperia erexit ad reprimendas discordias , 5c ad
tuendamconcordiam,Vt insinuat AZor. p. 2 . lib. II . c. I . q. 2.
vers. his igitur, quare S. Thom. Vbi sup r. cap. I. ait. Naturale es homini, quod in scietate multorum vivat, o necesse es homi- .mbin inesse , per quod multitudo regatur, multis enim exiisentibus hominibus, or unoquoque iil, quod est sibi congruum , prouidente, multitudo in diuersa dissergeretur, nis esset aliquis de ee,
quod ad bonum multitudinis pertinet , curam habens , undσSalomon Prouerb. I I. inquit. Vbi non es Gubernatoreopulus cor
ruet: Tres ergo sunt species regiminis. Prim. appellatur Mo- narchia, & est, quando unus solus in regno imperat. Secund. nuncupaaur AristrOcratia , quando per paucos, Moptimates Respublica gubernatur. Tert. vocatur Politia, seu Democratia, quando multi, & populares ciuitatem ad-mnistrant. Ita Arist. 8.Eth. cap. io.& 3.POliz. cap. I. D. TH
260쪽
vbi sup r. cap. I. 8c 1.2.quaest s .an. . inter istas communiter docent DD. Monarchiam supremum i enere locum, eo
quod magis accedat ad perfectionem Diuini Imperij, quod exercetur per unum solum Deum, dc ideo inquit Rodriq.
tom. 3. quaest.24. art. I. Omnes Religiones per unum Generalem regi, eique omnium subditorum voluntates subiici,& ita debere fieri docet Nauarr.3.comm. de Reg. m. I S. in omnibus monasteriis, si omnes Praelati e sient Augustinus, de subditi Possidonius, sed quia tempora mutarunt mores, & quantb magis res a suo principio e longatur, tanto magis in perfectione languescit, ideo ut inquit Nauarr. ubi supr. regimina Aristo cratiae, ic Democratiae sunt meliora, icsc multae Religioncs quasi quartam speciem regiminis tan-
quam maioris perfectionis inuenerunt, per uniam enim Ge- 'neralem , non elongantur Monarchia, per alia inferiora 'regimina reguntur ad modum Aristo cratiae, &Politiae. Naua . Vbi supr. Rodriq. to in. I.quaeso. ET .ard 2. Vnde Aristot. . pol. Cap. I 2. ait diuanto melior es gubernatio temperata , tanto est durabilior rit S.Th. i. 1. quaest ' s. ari . inquit.Est etiam aliquod regimen ex istis commixtum, quod es optimum. Not. teri quod est summa, ac naturalis creaturae dignitas, 3T . Vt docet Caiet. 2. 2. quaesh9 s. art 8. hominem bono intellectus frui, ut ratione sibi, M aliis . prouidere possit, dc cum omnis distributio bonorum communium , ut insinuat δε- lent. tom. 3. disp. I . qUaest.7. punct. h. g. 3. ex natura rei ordinetur ad promouendum bonum commune Ecclesiae, se- 'tiitur, electores cogente natura ex utroque capite necessitari ad distribuenda vota, ac dignitates, ut magis, ac magis bonum Commune Prouinciae, seu Ecclesiae promoueatur,
di tunc videbitur id sequi, quando ex eorum suffragiis, ac electionibus erigetur tale regimen, per quod iustitia exaltetur , pax sublimetur, discordia, ac seditiones resecentur iuxta sententiam D. Thom. 3. de reg. cap. s. alibi relatam. Consonum videtur naturae,ut dominiumst concessum pro pace, oisi uia seruanda, ct iurgiis, ac discordiis resecandis. Ne multitudo vocabulorum lucem veritatis in Oriente 32. sepeliat, sit quart. not.quod quando nonnulli DD inquiunt, entis certis temporibus, causis, bc personis Aristocratiam,