장음표시 사용
291쪽
amissa facillime subditi prorumpunt in quaecumque flagitia.
Secund. inter subditum, & superiorem seu Religionem videtur essc mutua obligatio se defendendi , ut probat Petrin. de subdito, quaest. I . cap. i s. Sed si Praelatus rcmoueret subditum, &c. a propria obligatione in re graui deficeret: ergo: Tert. si ad tuendam famam peccatoris occulti publice petentis Eucharistiam, ad conseruandam rectam gubernationem sui ossicij minister tenetur ei ministrare panem Angelorum, aliis obnoxius mortali culpae censendus est, ut dicunt D D. & nunquam dicetur cooperari peccato, sed tantum culpam permittere: ergo tanto magis ad con
seruandam famam, & honorem subditi, dc ad non postponendam scientiam publicam priuatae contra dictamen boni regiminis, nequit Praelatus amouere subditum a loco, cum iactura eius honoris, de famae indiciatum de aliquo delicto. Aduertendum tamen est, posse Praelatum talem subditum a coenobio remouere, seu ossicio, quando eius remotio in periculum non adducit famam. Ita habetur ex Suar.Torres, Castro Palao ubi supr. unde Pontifex in cap Qualiter,& quando a . de accusatione dicit,ordinem correctionis cum personis religiosis non semper esse obseruandum , quia facilius,& liberius possunt a suis administrationibus remoueri, nec est existimanda remotio iniuriosa, esto delictum non fuerit commissiim, quia iussicienter honestatur ob ma- , tum praecauendum. Debent tamen superiores maxima prindentia, ac animaduersione procedere in examinado, an necessarium sit ad emendationem fratris, & praecauendum damnum illud ab ossicio , dc occupatione, dc habitatione eum remoueretnam sit hoc necessitate , utilitateque careat, nequaquam id essicere debent, quia esse videtur med umnimis durum, & rigidum, sed potius debent eum eodem modo tractare, dc honorare, sicut prius, coli igitur ex Calixto Papa relato in cap. Ponderet, dist. o. Si aliquis lapsus quocumque modo fuerit, portemus eum, o paterno corripiamus Alfectu. Et paulo inferius. Porros Dauid de mortiferis crimis bus egit paenitentiam, se tamen in honore permansit. Debet 'etiam superior animum delatoris inuestigare, ne sortὶ inu ' - di
292쪽
dia , odioque motus falsum crimen innocenti imposuerit, quapropter ob unius dictum non concurrentibus aliis prae-1umptionibus affirmat Castrus Palaus ubi sta pr. ex doctrina
bere ab officio, de loco subditum remouere, ni si ut inquit Suare Z, delator esset persona insignis, de cuius veritate minime esset dubitandum, quia est res nimis grauis , dc quae subditos valde nimis grauat , quod si hoc fiat absque culpa, .
iam ex se apparet, quam sit graue innocentem punire, nocente delatore manente indemni. Addit etiam Castrus Palatis cum Torres 2. 2. quaest. 3 3.
disp.89.dub. . circa finem posse Praelatum, cui delictum, ut Patri est reuelatum, illud narrare alicui , vel aliquibus ex suis Consul toribus, ex necessitate tamen pro remedio adhibendo , sed de hoc inferius. Verum tame n est, quod sit Superior coenobij potest se solo delinquentem a reincidentia praecaUere, abique lethali culpa reuelatio criminis apud .. Prouincialem seu alios fieri non potest, quia iam illa manifestatio delicti, & ablatio famae non habent finem paternae delationis , quae est fratris lucrum , cum absque illa sit
emendandus: nec obstat dicere, licet non sit necessarium, est tamen conueniens, ne Prouincialis ignarus huius doli delinquentem exponat aliis periculis maiora delicta, committendi , quia, si hoc esset verum , pateret aditu Smanifestandi pluribus delictum commisitim, cum non siit maior ratio , quare non manifestetur cuilibet Superiori immediato, quem delinquens habcat, & tam subsequenti Prouinciali, quam praesenti, cum tunc securior futurus sit delinquens a reciditio , quod quidem non est concedendum. Ita Castrus Palatis ubi sup r. num. 3. Vide ea, quae notata sunt indub. T Dices, unusquisque tenetur ensem datum ad custodiendum denegare publice petenti ad occidendum se , vel
alium, ex quo homicidium sequuturum secreto constat, ycet opus sit prauum eius animum manifestare, quia de obus praeceptis concurrentibus, quod magis obligat, est obseruandum:ergo in praesenti casu licebit remouere a loco lulinquentein etiam cum iactura propriae famae, quia magis
293쪽
obligat praeceptum de abscindenda proxima ruina hominis tanquam damno spirituali , quam de conseruanda fama, quae est aliquod temporale. Resip. Alensis, Sc S.Bonaventi negando licere negare gladium domino petenti, sed potius
esse permittendum homicidium , quam occultum delictum, manifestare , sed hoc, ut ait SuareZ ubi sup r. in secund. noto est creditu dissicile, vera ergo responsio sit ex doctrina Soti,.& Suare et ubi supr. admisso exemplo consequentia est neganda, tum quia saepε maior est obligatio subueniendi proximo in corporalibus detrimentis, quam in spiritualibus, quia delicta cne propria voluntate non committuntur, saepius est minor necessitas incurrendi in illa, & ideo minus etiam est necessarium auxilium alterius ad illa vitanda, tum quia illud damnum corporale e st irreparabile,damnum ris animae reparari potest moraliter loquendo.
Nullo modo praelatus Superior monere debet inferio rem, ut vigilanter se gerat circa clausuram,domum α ligiosorum egressiones, sed omnino, quando est necessarium pro remedio subditi indiciati, descendere. ad hominem delinquentem.Conclusio est contra utrumque Rodiiq. ubi supr.Prima pars suadetur, tum quia est nimia vigilantia, Cura, ic circunspectio, tum quia est nimio taedio Superi rem grauare. Secunda pars suadetur: si nequit fieri, nisi ob iacturam famae, quam subditus patitur apud illum Superiorem : tum hoc non videtur illicitum, aperire enim crimen alterius ad consulendum bono ipsius docent Nauarr. Rebell. Petr. Nouarr. Bann. dc alij relati a Bonac. de restit. disp. a. quaest. . p. 8 .esse licitum. Ex his, quae dicta sunt, patet, quomodo se gerere debeat Superior Conuentus in multis casibus, e. g. quando custos
publici aerarij tanquam fur est indiciatus , quando custos ianuae, dc quaestuarius suspecti de mala conuersatione cum mulare habemum ecc.
294쪽
DUBIUM VII. Mn 'alato licitum sit sorium adbibere subdito. suspecto de minus honesta conuersatrione, visibi tanquam Patri ad fraterne com rigendum illum denuntiet.
Not prim quod in Praelato Ecclesiastico tria sunt consideranda, ratione quorum se habet aliquo modo ad alios corrigendos. Prim. se habet tanquam fratrem, sicut omnes alij, quibus officium correctionis incumbit, & vetalis nullo modo debet, & potest vitam fratris explorare, ut fraternaliter corrigat, quia, ut dicit Augustin. lib. de
Verb. Domin .sermon. I 6. Admonet nos Dominus noster non
negligere peccata noBra , non quaerendo quid reprehendas, sed videndo quid eorrigas , alioquin efficeremur exploratores vita aliorum, contra id, quod Qeitur Prou. 24. Ne quaeras impietatem in domo iuui. Nomine iusti intelligitur , qui in communi opinione habetur innocens , videatur Sanch. opust. 1. lib 6. cap. 2. dub. . referens pro confirmatione doctrinae muItos DD. addendum tamen est, Lorcam a. a. q. 33. art. 6. disp. s.fcct. 3. num .io damnare huiusmodi inquisitio-tionem tanquam vitiosam, & reprehensibilem,qura generat scandala,& occasionem praebet odiis, & dissensionibus, nam homines moleste ferunt acta sua inuestigari ab aliis, ec natura sua haec inquisitio iniuriam infert proximo,aduem satur enim honori ; dc ae imasioni, quam de se haberi omnes Cripiunt, quare nunquam ex charitate, sed ex ambitione , dc solicitudine vana, & inepta oritur: haec Lorca. Et Fernand. in Exam. Theol. morat. parr. I. cap. 3. g. 3. n. T. inquit ex D. Tho m. in η. dist. i p. q. 1. id essee, genere suo mortale tanquam rem nimis iniuriosam. Ex quo sequitur viale' gerere Religiosum circumeuntem monasterium ad inquirenda, dc exploranda aliorum Religiosorum facta, Vt minii et Praelato, peiusque facere Praelatum tolerantem. Ll talem
295쪽
talem subditum. Secund. tanquam patrem spiritualens ςuius officium est verbo , & exemplo instruere subditum, eique sacramenta ministrare , ut ipse saluus fiat. Tertitanquam iudicem habentem in foro exteriori potestatem iuridicε procedendi ad correctionem delinquentium propter bonum commune , dc ius ad inquirendam vitam subditorum, ut fraternaliter corrigat, ac superioritatem supra Communitatem ad prouidendum bono communi. Aduerintant tamen Prasati cum Bann. 2. a. quaest. 37. art. 8.dub. 2.'
ad 4. quod multa sunt relinquenda iudicio Dei, & caueant, ne sibi velint usurpare iudicium illius, qui reddet unicuique secundum opera sua, sunt enim aliqui Praelati, qui plus nimio zelo corrigendi crimina aguntur, dc non secundum scientiam, & valde satagunt, ut uniuersa subditorum peccata in publicum iudicium veniant praetextu boni communis conseruandi, cum tamen non omnia peccata sint specialiter boni communis destructiva, circa qyae solum rigidus zelus iuste exercetur,alia vero crimina debent Pras avi Praesertim Ecclesiastici, ut patres corrigere , & in profundum
maris proiicere, Cuius rationem tradit D. Thom. 2.2. q. 33. art. T. quoniam hominis fama magnum bonum temporale est, de ad spirituale Vtile. . , '
Potest Plaetatus tanquam pater, & tenetur socium a s clare ei, quem tanquam suspectum de aliquo crimine, ac parum honesta familiaritate habet, ut eius actiones obseruet, atque exploret, dc reserat superiori, ut fraternaliter sit.
num. 8. Suadetur prina. sicut ditior, quam minus diues in multis casibus obligatur magis ad praeceptum eleemosynae, ita Praelatus, qui est aliis potentior ad commode exercendam correctionem fraternam , quando opus est efficaciora media tenetur adhibere: at casus propositus est talis: ergo socium vigilantem subdito indiciato assi gnare debet, quia esse vidctur illud me di im congruum dc fficax pro consecutione finis cicemosynae spici ualis , quae est correptio,
296쪽
maxime quia tenetur inquirere subditorum vitam , ut in- quiant D. Thom. Abul.Tabien.Turrectem. Gabriel. D. Anton. Viguer. Adrian.& alij, quos citatos sequitur Sancti. v bi .supr. Bann. ubi supr. & cui incumbit finis in hoc casu, etiam incumbunt media ad finem. Quapropter D. Gregor. lib. epist. I a. nullo modo excusat Praelatum a correctione subditorum ex eo, quod dicat, se subditorum delicta nescire. potes ἰ inquit, ese Pastoris excusatio ,s lupus oues comedat , se Passor nesciat. Secund. quia Praelatus tenetur ex Praecepto correctionis exponere vitam , Ut corrigat oues in casu, quo priuatus non tenetur, ut Sanch. ubi supr. docet:
ergo similiter tςnetur aliam maiorem adhibere curam ad Corrigendum : ergo socium tali subdito adhibere te- ' ,
Addunt Bannes,& Torres ubi sup r. posse Praelatum socio 73 significare se aliquam malam suspicionem de subdito habe- xe, dicendo obserua illum, si iam apud Praelatum suo modo iubditus amisit famam uesectas si retinet eam , quorum d ctrina non placet Castro Palao, & recte quidem, quia abs-.que malae opinionis significatione potest socij vigilantiae commendari, & quae causa esse potest honestans infamationem Z Addit tamen, si Superior corrigens delinquentem de eius emendatione dubitat, posse socio exploratori aliquid de subdito significari , ac proinde nece ssariam esse vigilantiam stiper illum, ut sic aperiatur via socio deferendi Superiori crimen, si viderit, nam in tali casu socius praesumere
non debet se posse efficaciter corrigere,cum praesumere d beat monitum fuisse, & non esse emendavum. Suare Z quatuor adnotauit, quae facere potest Praelatus, ivt habetur . de Relig. lib. i O. cap I O. num. Iq. & cap. I 2. num. 37. quem sequitur Castrus Palatis ubi sup r. n. l o. Primo
dicit, posse Praelatum, si ci moraliter constet de delicto siibditi, saltem per di istum vnius testis oculati a falsitate alieni, grauiter subditum reprehendere, etiam coram dU bus , v Et tribus testibus, si id iudicaucrit expediens ad eum
confundendum,& commouendum. Secund. posse ob eam-
d rationem poenitcntiam ei aliquam iniungere,ieiunium, α
297쪽
vel flagellationem. Tert.minis eum terrere. Quar Impianere sub poena excommunicationis ipso facto incurrenda, ne talem locum suspectum adeat, nEve cum tali persona loquatur, & id etiam cum ipso delatore, M testibus, ut sic de
eius transgressione clarius constet, nam haec omnia non eX-
cedunt ossicium paternae correctionis, & potestatis, quam habet, ut pater in filios, ex alia parte semiplena probatio sussicit ad haec praestanda. Pro maiori diligentia doctrinae videatur Pasqualigus decis 6 r. Tandem aduertit Suar. ubi supr. num. I.quod, si his non obstantibus subditus delinquens nullam admonitionem admittit, M delictum non est notorium, nec probabile in iudicio, nec vergit in damnum communitatis, Praelatus sistere debet, sed oret pro illo, vigilet, dc occasiones sine scandalo, aut infamatione subditi auferat, quia nequit ob delictum occultum illum infamare,nequc ad aliud genus inquisitionis debet procedere, quod fi delictum in damnum Communitatis, vel tertij vergit, & frustra paterna correctio facta fuit, quia subditus aurus est, & delictum negat,&emendationem non promittit, poterit Praelatus ad iudicialem correctionem transire , 8c praecipere delatori, ut eum denuntiet, cui praecepto ipse tenebitur, nisi ob graue periculum sibi imminens excusetur. Et ratio est, quia bonum commune, M innocentis tertij, particulari nocentis praeserendum est , quare delator producare debet denuntiationem,& iudex eam acceptare,ipsumque delatorem tanquam testem examinare, qui veritatem tenetur fateri, videatur Suar.ubi supr.c. ia. num. l.
298쪽
Mn in Religionibur quodcunque dehctum occultum' sine prasia correctione fraterna deferri: posit Pralato tanquam Patri , s an delim quens emendatus de delicto possit etiam Tragato tanquam Patri denuntiari, visitsecurior
NO t. prim. extare duas opiniones circa primam partem tituli, alteram negativam , quae defenditur ab his D D. Adrian. . quaest. de correct. Dat. si pro huius decisione Sol.
tract. 2.3.part. resol. 37. Rationes possunt esse, quia habetur praeceptum a Christo Domino de praemittenda correctione ante denuntiationem: ergo nullo modo potest deferri d uictum occultum fratris absque praeuia correctione Praelato tanquam patri, quia etiam charitas postulat, ut frater noster corripiatur cum minima iactura suae famae: alteram assirmativam, quam sequuntur D.Bonau. in illud Lucae i . si
Turrian. Zc Sancti. quae opinio mihi videtur probabilitcrdesendenda,& amplectenda iuxta primam conclusionem. Not. secund. duplicem sententiam existere circa quaesitum secundum. Prima a sieri t fratrem emendatum de delicto, posse Praelato denuntiari tanquam Patri, ut sit securiora recidi uor, quae videtvresse Richard . , dist i 9. art. . q. I. ineorp. Gabriel.in canone Missae lect. 78.lit. V.Rosei l. tit ii, Ll a quitatio
299쪽
quisitio. Angel. tit. denunt. n. ro. M aliorum apud Castrum Palaum p.part. de Charit 6.dist. 3. Punct. I 2. Ratio est , quia talis manifestatio potest prodesse, &. non obcsse, prodest enim, ut Praelatus occasiones iterum ruendi in culpam a, scindat, & ex alia parte parum; & nihil obest,cum scientia illius de lichi inseruire nequeat pro punatione imponenda. Secunda negat esse denuntiandum. Ita Adrian. quaest. de
In Religionibus sine praeuia correctione fraterna peccatum occultum fratris potest quis denuntiare Praelato tanquam patri, quando est vir prudens, dc discretus, ut ab ipso Corrigatur. Pro probatione non ducor essicaciter ab illa ratione Sanche Z 'licet aliqualiter bona , quia fructus uberior spiritualis magis speratur a Praelato, quam a subdito, Mmerito praeponderare debet iacturae famae, quia non videtur licitum laedere famam proximi propter maius bonum spirituale, ut recte notat Diana ubi sup r. alias multa essent perpetranda,ac praetermittenda,quae propter hoc non fiunt, nec praetermittuntur, quia etiari Christus Dominus aperte dixisset, denuntia Superiori, etiam tanquam Iudici, quia fructus spiritualis seu per correctionem , seu per dis ciplinam praeferendus st iacturae famae, nec ducor, quia in Raligione ex malitia lapsi dissicile corriguntur, ut probat Sanch. ubi supr. num so .ex Caiet. dc Ovado,quia licet ex altiori , nobiliorique statu deiiciantur, non ideo spes emendationis deperditur ob tot bona spiritualia, de exempla aliosum , quae semper lapsos ad poenitentiam alliciunt, ob tot Sacramen-ra, quae frequenter tunc coacti recipere sccundum sanctas ordinationes Religionis, alias tanquam homines perditissi-
300쪽
thi, eo quod ex plenitudine malitiae lapsi sunt, respici debet,
quod absurdum videtur esse , imo impium censendum est, sed ducor, quia quando peccatum subditi est notum Praelato ob verecundiam, & ruborem maiori facilitate resurgit, ac maiori dissicultate in recidivum incidit, sed ducor, quia
ad Praelatum spectat omnes occasiones iterum relabendi praecauere, quod facillime habetur a paterna Praelati correctione, nam eius aut horitas remedia, ut ita dicam, infinita, . ac secreta praestare potest. , Limita modo Prae latus si discretus, quia si est vir im- 7' prudens, violentus, & parum discretus, vel subditis non bene affechus nullo modo occulta delicia sunt ei tanquam patri reuelanda, ut recte notat Diana cum aliis DD. ubi supr. Zmodo etiam non dubitetur de prudentia , & ut procedat ut . Pater, ut bene obseruat Sanchez ubi sup r. num. T. quia in
hoc dubio valci possessio iuris propriae famae, quod subditus
habet, modo delicta non sint contra communitatem I 8c tertium , quia in hoc dubio essent denuntianda , praeualet enim bonum commune , dc possessio iuris tertij, ut a damno sibi imminenti praeferuentur: addi etiam potest, modb non
si periculum , ut recidat ,& relabatur , ae stimetur emendatu Sinam praeceptum correctionis fraternae non obligat iritali casu, ut rectEdocent Regina id. lib. Cap. 4 S. num. 23 2. '. Abulens in capi 8. Matth. q. 83. Si tu tit .correAio, quaest. I . in fine. Turrian. 1.2. disp. 86.dub 2. Layman .lib. 2. tract. 3. c. 7.
n. 1. quia finis denuntionis cessat Vide dub. 3 l . in fine. . . Dices , pluris subditum suam famam facere apud Praeiv 8o. tum, quam apud alios, quia Praelatus potest: ei maius damnum inferre, atque ita famae detrimentum non est censen dum modicum , itavi. concedat delationem delicti absque praeuia correctione. RespondSanche Z ubi sirpr. impruden- , tem esse hanc tanti famae aestimationem, si Praelatus sit ita . prudens , ut supponitur, Cuius responsio non mihi placci,
quia Religiosus fama ami ssa maxime apud Praelatum bonumum ne amisit, quia in Religione loco diuitiarum fama habe- Rr, imo nil remanet amittendum, eo quod absque fama nil aliud sit Religiosus, quam viuum cadauer, ideo respond. quod leges ex sententia Arist. ao. Reth. cap. di interpretari r