장음표시 사용
321쪽
am Praelatus, qui numerosa familia praest, ita
, regularem disciplinam in tali loco tueri debeat, ut tres, vel quatuor vigiles, Os custodes ponere possit in locis communibuου, s publicis, ut emplorent, s referant actiones, ut, si correctione dignasint, corrigantur.
PRo intelligentia tituli sit prim not.quod hic non loqui, mur de illis coenobiis, in quibus penitus regularis disciplina est relaxata, & deformata, quia clarum est, Praelatos teneri absque praeiudicio prudentiae, ne maiora incommoda oriantur, uti Congruis mediis, ut in illis restituatur, quod fuit per negligenti m superiorum, & per labilem subditorum naturam deperditum , sed loquimur de illis coenobiis, in quibus rigor disciplinae regularis floret, superiorumque belus magis, ac magis feruet, ut semper propagetur ,
Not. secun d. quod scut officium Pastoris, & Praelati est
mouere, & corrigere subditorum peccata, ita tenetur ea inquirere, dc in eorum vitam inuigilare, ut videant, si quae in eis forte corrigenda sunt. S.Ihom. 2. 2. quaest. 33. art. 2. ad . Silu.tit.correctio,quaest. 1. Tabiena ibi num. 3. Armili. num. . D. Antonin. 2.p.tit. '. cap.6. g. 2. dc alij, quos citatos sequitur Diana p. 3. de dub. Regul.resol. 1.Caietan. verb ina .E. D. Thom Vbi supr.Vn cum Flores mat. de correctione, diff. 3. non audet id affirmare, sed dicit, ut Praelatus fungatur officio suo, sufficere vigilantiam communem, ad quam Praelatus communiter tenetur, id secundum occurrentes casus iuxta signa alicuius peccatoris inquirere, an corIe ctione opus sit, ad quod maxima opus est prudentia, ne multa suspicio praecipitem, dc exosum reddat Praelatum , dc ne iniuria multiplicationem peccatorum occultorum pariar in iudicio, cuius doctrina satis est extensa a Bann S r. a. quaest. 33.
322쪽
quaest. 33. art. . dub. 2. M licet adhaereat opinioni aliorum, ab eodem tamen laudatur, asserente esse scientificam , ne non & discretione dc prudentia plenam, quare in fine quin sti timens se non attigisse scopum, inquit: in cuius decisone, si scopum non attigimus, non mirum e sic debet, cum prudentissimus Caietanus huius rei definitionem suspenderit, quamobrem me venia postulare decet, quod rem ita dissicilem in easibus singularibus documentis communibus complecti ausus fuerim. Ratio verb stiperiorum DD. videtur esse, quia maxima facilitate impund peccarent subditi, cum eis non sit nimis dissicile praesentiam Praelati in incommodis, ic defectibus fugere in maximum boni communis damnum , ac disciplinae regularis detrimentum. Verum tamen est, talem doctrinam hac moderatione prudentiae esse temperandam , ne sit nimia solicitudo, & intempestiua inquisitio, aliter enim a subditis Praelatus tan quam inquietus suspiciosus odio haberetur in damnum essentiae regiminis, quod in reciproco amore seruatur. Ita
Lorca 2.2.quaest. φ3.art. 6.disp ψ .sech. 3. num. i i Cordub inan notat. supr. 6. concl. Soti relatus a Sanch. Opusc. 1. lib.6. cap. 2. dub. I q. cuius doctrinam tanquam veram admittit, '.
unde S Benedictus citatus a Diana ubi sit pr. in reg cap 6 . de Abbate inquit. Non sit turbulentus, & anxius, non sit nimius, non sit zelotypus, & nimis suspiciosus.
Not tert. comune homi nu bonum dupliciter sumi,ut do- ior. cet Mirand. to m. t. q. 2 s .art. a. Primo pro ultimo fine supernaturali,qui est illa suma selicitas suprcmi boni in altero sae. culo mediantibus bonis operibus consequenda, de qua modo non est sermo. Secundo, pro naturali faelicitate, quam ab intrinseco omnes homines possidere summoperc cupiunt in hoc saeculo, consistente inquieto, & tranqMillo , ac pacifi- , 'co statu Reipublicae, & ideo omnis lex humana, qua sancitur, semper debet tendere ad istud bonum consequendum,
ut docet S.I hom. i. a.quaest. 9 O. art. 2. alias esset aestimanda
iniqua, & iniusta. Quamobrem huiusmodi statu s non adeo, est censendus pacificus,vi expellat a se omnia mala dc vitia, sed permissiue admittit multa modo socictatem humanam non resoluant) ad cultandum maius malum, V t meretrices,
323쪽
scire notat S. August. lib. 1. de ordine cap.9. Vt detractores, ut ciues in suo ossicio proprias affectiones moderentur, Meorum timore Contineantur, de qua re Ioan. Faber I. in summa, instit. de iniuria : ut usuras Iudaeorum, de quibus Nauarr. lib. I. cons. 33. de Usuris, edit. 2. Layman de legib. lib. I . tractη cap. q. num. 2. quia lex humana imponitur multitudini , & communitati, in qua maior pars hominum est in virtute non perfectorum, ut leuia peccata in congregatione , ut grauiora evitentur , de quibus Mirand .lom. χ .q. F. art. F. Conci . . quia Prou. 3O. & Eccles.7. scriptum cst. Noli esse nimium russin, nam qui vehementer emungit, ehcit sangus nem. Imo impersectorum status petit, ve ipsae leges multoties mitigentur, dc benignius interpretentur recurrendo ad piam intentionem legi satoris. Ita Miranda. Pro quart. not. reuocanda est huc doctrina not I. 7.dub. 3.p. in qua ostendi tripliciter posse considerari Praelatum iciordine ad alios corrigendos tanquam fratrem, patrem spiritualem atque iudicem, dcc.
Praelatus localis nullo modo ut frater tuta conscientia potest inquirere subditorum acta, sicut ut Pater spiritualis potest, ac debet ea explorare. Duas habet partes concluso, R utraque intelligitur probata in propriis notandis.
Praelatus locaps, ut pater spiritualis pro tutius tuendaregulari disciplina nullo modo vigiles, seu custodes ponerepotcst in coenobio, ut explorent subditorum actiones, ut siquid viderint correctione dignum, sibi denuntient ea intentione , Vt frater aliter corrigat, quem inuenerit delinquentem. Conclusio est aduersus Bann.ubi supr. In primis suadetur: si huiusmodi custodes essent deputandi a superiore, cuius caenobium multitudinem Religio rum nume- 'xat, praesertim ut disciplina regularis conserviet , aC ma
gis, magisque de die in diem propagetur, ta non Iabefa-
324쪽
ctetur: sed hoc videtur esse alienum a vigilantia prudentis Pastoris, quia leges non possunt, nec debent omnia vitia cohibere , tanto magis Praelatus, qui per tot vigilis contrarium intendit facere: ergo non debet, nec potest eos deputare , unde in Eccles. 7. notatur. Neque plus sapias, qm mnec e es, id est, inquit Bonau. ibid. Non debet Praelasin , seu iuἀex excedere in perscrutando culpam , quia qui vehementer emungit elicit sanguinem, ideo dicit Paulus ad Rom. I x. Nomprus sapere, quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem,& Nazian Z. Orat. 26. ait. Ne magnopere Πι Eus sis, neesupra
modum sapiens, par etenim iuuitia, ac sapientiae detrimentum assert, acris tam in actione, quam in sermone animi impetus a bono nempe, o a virtute propter excesum excidens, hane enim defectur, O exesus peraeque labefaciant non scus ac regulam additio aliqua, aut βbtractio. Nemo igitur sapientior sit , quam
conueniat, nee lege exactior, nec luce splendidior, nec norma rectior, nec pracepto diamo sublimior. Id vero qua tandem ratione consequemur ne es modeni, o compositi esse curemm, natura leges comprobemus , rationem ducem sequamur, ordinem, o disciptinam non assernemur. Secund. si designandi essent, maxime quia ad officium, 1cu munus boni Pastoris spectat non solum monere, & corrigere, sed etiam inquirere subditorum facta, Vt probatum est in sec. not. si quae in eis essent modificanda , & rescindenda: huiusmodi autem inquisitio debet esse multum modificata , ac temperata , ne odio habeatur superior, tanquam nimiesuspiciosus, & inquietus, ut inquit D. Benedictus; ne essentia regiminis in amore reciproco inter . sibditum , & superiorem consistens destritatur , ne, inquit Caietan multa suspicio praecipitem, & exosum Praelatum reddat, ne tandem excitentur odia, dissensionesque inter vigiles, M subditos, dc maxima dissidentia contra Charitatem , & societatem humanam inter ipsos subditos, quae omnia sane euenient teste experientia, in aliis casibus, eo quod medium videatur esse nimis, iolentum, si vigiles deputarentur : ergo, ut inquisitio intia terminoS tempe antiae Contineatur, abstinendum est a tali violento medio. Tert. nimia iustitia in Praelatis damnatur a sapiente Eccl.7.
noli esse ianus multum. Sed si vigiles pro regimine des gna-
325쪽
rentur, nimia iustitia extenderetur, & excessus in culpis indagandis in praeiudicium iustas permissionis videretur,
unde S. Hieron. in Eccles 7. tom. i. ait: Si quem rigidum, trucem ad omnia fratrum peccata consexerit, ut nec in sermone peccanti, neque propter naturalem interdum pigritiam moranti det veniam, hune sito plus iustum ese, quam ouum est. NAEm. inhumana iuuitia es fragilitati conditionis hominum non igno fere, noli ergo esse ι ussus multum, quia ponduου grande, o ponduου partium abominatIo coram Domino ergo. Quart: ad quietum,
tranquillum, dc pacificum Reipublicae statum consistentem in illa summa felicitate tantum in hoc saeculo desiderabili pertinet non solum delicta moderata disciplina, ac correis ctione punire iuxta illud dictum, multum interesse Reipublicae, congregationibusque cunctis, ne delicta maneant. impunita, quare S. August. in quaest. Vet. Testam . quaest. II. d icebat. Namia iuuitia incurrit peccatum, temperata ve o iustitia facit perfectos. Sed etiam multa permittere, dc impunita relinquere ad euitandum maius malum , ut dicebam . in tert. not. ergo pro tranquillo, quieto, ac pacifico statu illius coenobij nonnulla incommoda ad euitandum maius malum contra disciplinam regularem erunt permittenda,&toleranda: sed si huiusmodi inquisitio in conuentu constitueretur, prudens permisso arceretur a coenobio in maximum illius damnum, quia suscitantur odia, discordiae generantur, murmurationes audiuntur, & pax pro cuius conseruatione multa sunt dissimulanda, ut docent SS. PP.expellitur , teste experientia, maxime quia huiusmodi vigilesn queunt ita secrete institui, ut tandem non detegantur: ergo
tale modium inquisitionis tanquam perniciosum a pacifico statu coenobij est abdicandum. Quinto. & vltim. prob. ex doctrina ipsius Bann.quia, quando dicit, Praelatum posse instituere vigiles in coenobio, est deductum ex tertia conclusione, in qua tanquam principala intentum statuit posse aliquando superiorem designare vigiles: ergo doctrina D ctoris bene intellecta nihil aliud concludit, quam continuatam damnare inquisitionem . sed tantum in aliquo casu esse
instituendam, quod nos non negamuS.
Ap3. Dices , si huiusmodi inquisitio non e siet inserenda ro
326쪽
numerosam familiam Religiosorum, multa incommoda sequerentur in detrimentum regularis disciplinae, & sic paulatim Omnino infirmaretur, ac debilitaretur, qui ann qua- , cumque congregatione plures sunt infirmi, dc debiles in virtute, maxime quia superior ubique nequit esse. Resp. disciplinam regularem non esse ita scruandam, ut aestimet superior omnia incommoda evelli posse, quia e 1let maximus error in regula prudentiae, & regiminis, ut clare habetur ex superioribus, sed est tuenda iuxta obligationem notatam in sec. not. Praelatus ipse debet prudenter silbditorum vitam inquirere, qui disciplinam solent incommodis labefactare, nam ij satis innotescunt, debet etiam eis praebere aures, quieteto disciplinae, dc charitatis ducti de incommodis ortis, vilis, & non inquisitis monent, qui in familia reformata non desunt, potest adhuc ossiciales maxima cum prudentia,& c t rcum sipe clione, ne pax amittatur, interrogare,quia hic
non loquimur de incommodis famam subditorum deni, grantibus, sed de illis , quae disciplinae regulari leuiter aduersantur, nonnullaque alia media a prudentia suppeditata adhibere. Addo , quod, quando infirmi, ac debiles sciunt
superiorem propriis oculis euigilare, monasterium parum, aut nihil perturbant, in propriis incommodis modificantur,& maxima cautela in actionibus progrediuntur, Ut CXpe
Dices, Praelatus tenetur inquirere: ergo tenetur media Τς adhibere proportionata fini correctionis, erunt talia, si non excelIerint osticium Poris, ac Praelati prudenti zelo ornati, inter alia quippe enumerantur huiusmodi vigiles iuxta dictum Bann. in quart. conclus. afferentis non e X cedere ius
Praelati. Resp. excedere ius prudentiae, si semper sunt instia tuendi, eo quod sit nimia vigilantia, quae mille incommoda tandem parit, non excedere, si aliquando in casu particulari , ideo admittitur tertia conclusio Doctoris , quia in illis casibus non sequvnrur incommoda recensita , & li sequuntur in delinquente solum, & sunt modica, quae non debent propter bonum delinquentis, & proeter bonum commune inmati, sed delinquenti imputari. '
327쪽
An Superior psit secreto , seu palam Religi impriuare voce activa ,seu pasta, non G ata es inaudita parte.
4et, NOx. prim. quod in omni recto iudicio citatio rei pro
poena imponenda ita videtur esse necessaria , ut si omittatur, amittatur etiam validitas scutentiae, quia ipso iure eit nulla, irrita,& nullius roboris rapotE contra ius naturale , ic diuinum, ut decernitur in Clement. Pastoralis, s. Caeterum de re iudicata, dc in cap. Deus omnipotens χ. quaest. r. &ita uniuersi DD. in hanc veritatem conspirant. Vant de nullitat. dc defectu citationis num. io. Felin. in c. Consuluit. n. i 6.de ossic. deleg. Gregor. decis. 6. n. 6. AlOys. Ricc. in collect. decis collect. i o. Soncin .consit. 87. postri. I9.Vers.cupio sextum lib. 3.Clarus in prinq. 3o. Mirand.
dicem manifeste peccaro, si ad condemnationem absque rei citatione procedat. Ratio est, quia, cum defensio sit de iure naturali, ut inquiunt DD. ideo citatio prorsus censetur necessaria, ut reus inquisitus suas defensiones proferre possit, quare Deus, qui sciebat peccatum Adae, primum V cauit eum dicens, ubi es, similiter fecit de Cain,& de villico prout in Evangelio. Secund. not. sit nullum Hectorem posse excludi ab electione sub praetextu alicuius inhabili latis, delicti, aut censurae, etiam causa pendente, nisi fuerit prius per sententiam Condemnatus, nam ante sententiam in foro externo pro habili habctur. Hostiens loan. Andr.5c Fel in incap.Minime de accusat. Castellinus de elect. canon Ρraelat.cap. Jaa. i. Dum veth tempore celebrandae electionis interrogante Praeside electo s, ain sciant aliquem ex capitularibus habere aliqve n desectum , vel impedimentum , propter quodnc2aca is gelu corpore cap i tuti, si aliqua inhabilitas opponatur
328쪽
ponatur alicui, debet, quantum tempus permiserit, fieri i qui titio de ea, & si confessione, vel euidenti probatione veram e sse oppositionem inuenerit Praeses , statim debeo elici de capitulo talis inhabilis, si sine scandalo fieri potest, quando ver b res est dubia, cum in dubiis iuuet possessio , dc potius fauendum sit reo, quam actori, admitti potest,& debet, cum protestatione tamen facta illi,quod scilicet admit- titur ad eligendum sic, dc in quantum appareat postmodum
debui sse eum admitti. Ita Panorm . in cap.Cumena de elect. Si tu .sum m. tit.elect. l .quaest. I s. Petrin. de subdito, quaest. I . ' cap. 3 i. g. 6. concl. 2. referens plures alios , idem est dicendum quando inhabilitas est certa , sed est scandalum, inli, bilem eiicere de capitulo , admitti enim potest cum simili
protestatione , ut volunt relati DD. non tamen sine illa, ne videatur scienter admissus, & sic corruat tota elacti O. Itabitu. ibid.
Firmiter est asserendum Superiorem nuIlo modo posse voce activa, & passiua Religiolum ipso inaudito priuare. Quae veritas praeterquam quod sufficienter intelligitur
probata ex prim not. salia, indefensus condemnaretur, quod est contra omne iusὶ probatur etiam , quia omnis sententia lata contra inauditum , & non citatum est ipso iure nulla, ut habetur cap. Nos in quemquam 1 .quaest. I. bi diacitur. riss in quem, uam senteni Iam ferre non possumus, nisi Aut conuictum aut θonte confessum. tra in cap. i . de causa possessio nis , ubi dicit Papa, se contra inauditam partem nihil posse definire. Ita praeter DD.cit. sentiunt Rodi iq. tom. 2. q. sPortella a p. casus 6. Sigis m. a Bonon. de clectione duS.'e. Samuellius de elech canon. tractώχ. disp.7 controu. 6. 2 conglus. F . referens varias d is Rot. quae doctrina est tanti ro boris , ut si commissio esset Papalis,& in commissione habe- . retor clatisiila ad arbitrium Praesidis priuationem Vocis a sth. are, & passiuae committi , nihilominus talis commissio semper erit C xplicanda seruato iuris ordine Ratio est,quia cum
citatio partis, &. defensio spectent ad Ius naturale, quaeliubet allimia commissio cale ius tollere nequit.
329쪽
Elector capitularis Superioris mandatis contra inaudiis
tum , & non citatum obedire non tenetur. Ita Rodriq. ubi sup r. quia sunt iniusta , dc nemo tenetur cooperari alterius iniustitiae, & ita habetur in decret. cap. inter quatuor dc maior . Obed. ubi dicitur, ruris namque ratio postulat,ut in eorsi praeiudiciu nihil ordinemus, cum neque citati sint, neque conuicti, neque per contumaciam se abuinent. Imo, licet ea mandarent
sub poena excommunicationis, adhuc praefati electores eis non tenentur, quia, esto sacri canones instruant nos sententiam excomm . seu iustam, seu iniustam esse timcndam, nihilominus,cum ipsa sit nulla, minime obligat, ut resoluunt Gulier. Sanc.Cordub. quos citatos sequitur Rodriivbi supr. nec obstat attestatio Superioris dicentis , se hoc facere ex iusta causa, quia, ut bene ait Nauarr despol. cleric. f. 2. n.78.&lib 3. consit. de Regul. conssil. 66. num. 2. Superiori etiam . non recognoscenti alium Superiorem, dicenti se facere aliquid ex iusta causa, non creditur, nisi constet de illa, si id nequit facere sine causa: nec obstat, quod Praeses dicat, se habere commissionem Papalem absque limitatione, quia, Vt dixi ex mente Rodriq. cui addo Portella ubi lup r. scmper intelligenda cst seruato iuris ordine ,eo quod defensio eli de iure naturali: nec obstat dicere , in Religione hanc vigere consuetudinem, ut Pra latus habeat exclusionem liberam, vel potestatem liberam cxcludendi, quem voluerit , quia, ut recte dicit Portella ubi sup r. potius cst corruptela contra
ius naturale quam ius acquisitum.
Dices, nonnulli DD.ut Paulus de Castro in l. admon. iC7. F. de iurei Lir. M l. Lucius de his, qui notantur infam. Barto Libid. & Soncin. cons. 37. asserunt, iudicem rationabilibus de cau sis polle viai testimonio plenam fidem adhibere, prae- . sertim si vir a deo insignis, ac bonae famae sit, ut nefas videatur de ipsius dicto dubitari: ergo tanto magis iudex ad suam scientiam certam poterit Religios iam suffragio priuare. Resp. doctrinam DD. esse intelligendam de his,quae iuri non sunt contraria, de his vero, quae iure diuino, ac naturali, - ac iure humano statuta sunt, iudex secundum illa procedera
330쪽
ubi Caiet. Bann. Salon. Aragon. imb addit Clarus quaest. 8.vers. sed poenae,& quaest. 66. Iudicem non posse condemnare reum, nisi delictum sit legitime probatum.
Aua doctrina iudex regularis oti debeat in imponendis priuationibus vocis activa, s pas a, Religiosis delinquentibus.
NOt.prim quod delicta Regul a rium se habent in duplici
differentia, quaedam lunt leuia non laedentia notabi-iliter propriam conscientiam, & communiter in Praelatis sunt ea, quae committuntur in regiminibus in excessu, dc recessu . adiiciplina regulari: quaedam sunt grauiae, ut sunt dulicta carnis, malae subornationis , pcrcuitionis , &c. de quibus omnibus imponi potest priuatio vocis activae , dc pal-- suae, Not. sec.Religiosos pcr pro sessionem non renuntiare propriae famae, quare, es o non sint sui iuris quoad ea, quae voverunt, sitiat tamen tui iuris quoad conseruationem propriae famae, ut bene notat Sayrus lib. I r. cap. num. S. Vnd miror, quomodo iste Doctor affirmare potuerit cap. 7.la. t s. Praelatum inuito subdito infimato remittere polle famam, si loco citato docuit subditum dominum e sse suae famae, licet ergo verum sit, quod Religiosus honoretur per habitum Re- ligionis asI Dptum, non ideo hoc habet totum a Religione, sed a persona, quae voluntarie eius iugum assumpsit, eluique asperitatibus corpus consecrauit, quare rationi Petri Na- mrri a Sayro pro sua opinione relati, quae videtur et , quias Praelato conuenit actio, facile respondetur, conuenit qui , lem ei actio bonorum, quae per professionem nequeunt possidere Religioli, non vero eorum, ut est fama , quibus renuntiarunt, videantur Lessius de ius . cap. t I .dub. 18.1Rlae. ii .i 19.lib. I. dc Petrin.tOm. 2 . de Praelato, quae st. 2.c. I . . PP 3 gri.