장음표시 사용
391쪽
tibus, quam praeteritis prout magis videbitur expedire,α si
pro reformatione maiorem partem Votorum secretorumbuerit prorsus reformatus intelligatur, si vero defectus peru tineat ad partem superiorum maiorum tres illi Religiositeleeti in secreto iudicent de eius reformatione, &Propona tur tantum capitulo, si reformatione indiguerit, &c. autem ad utramque partem spectat, tam superiores malares in illo capitulo electi, quam illi tres electi iudicium serant de eius reformatione, dc proponatur, &c. Iste modus mihi videtur esse aptissimus ad satisfaciendum obligationi one ris reformationis, quod sub mortali incumbit capitul ad conseruandam pacem inter superiores, & subditos,ad tismiditatem expellendam, libertatem loquendi concede dam, dc tandem ad occurrendum Religionis relaxationi.
em tuta conscientia calmagnum reformationis negotium committere' 'Prouinciali, ac D ultoribus,, . -
t v CVperius dixi, quod multa facere potest capitulum Ge- nerale, idem respective est philosophandum de capitulo
- Prouinciali, potest ergo condere leges, & decreta perpetuo duratura pro Prouincia obligantia Religiosos omnes Prouinciae, Pr incialem quoque, ipsum cligere, deponere, punire, ipsius authoritatem minuere, augere, omniaqUeia facere, quae Prouincialis ipse facere potest, eo quod habeat authoritatem supra ipsum Prouincialem, unde sequitur, quod sicut capitulum Generale potest regulam iam colla-- psam, & rc laxatam ad pristinum statum restituere. obligando lubditos ad obseruantiam illius reformatio aries quod haec restauratio regulae concernat ipsam, nec sitis Praipsam, professi , qui sunt membra Religionis, teneantur etiam cum proprio incommodo ipsius bonum, &conter Ma-tioncm procurare. Si tu . tit. Relig. 6. Cordub. in exposit.r g.
392쪽
numi33. multos alios citans, ita capitulum prouinciale id potest pro sua Prouincia efficere, imo addit Sanch.ubi supr. num. 37. quemlibet priuatum superiorem, cui non datur . condere statuta, sed praecepta imponere, quae siue morte ipsius, siue ossicio terminato expirant, posse in suo conuentu seu Prouincia praecepta imponere obligantia ad ea, quae prudenter iudicat necessaria ad prioris regulae obseruantiam, dc reformationem, tum quia sicut capitulum generale statuere potest leges perpetuo duraturas, ita huiusmodi superiores eandem potestatem habent imponendi praecepta non perpetua, tum quia eorum officium petit, ut in loco sibi stibiocho obseruetur regula , dc quae collapsa est, restauretur
Capitulum prouinciale tuta conscientia potest suam auructoritatem Prouinciali, ac eius Consiliariis concedere, ut
nomine suo Prouinciam reforment, non est tamen con Ueniens. Hob. potest augere, &. minuere aut horitatem Prouincialis , ut dietum est: ergo ei potest tribuere reformandi authoritatem: potest Compromissariis ius eligendi praesta- .rea, ut dicitur in electionis materia: ergo etiam reformandi . authoritatem Compromittere in huiusmodi Patres. Limita modo sint idonei, quia si probabilirςr timetur ne reformatio 'orum supra subditorum ,-non supra Praelato rurri partem : cadat, non sunt idonei ministri pro reformatione, dc capitu' lum id efficiens reum lethalis culpae censendum est, quia ideficit in hoc casu a suo munere in materia graui Dixi, noni men conueniens, tum propter proBentionem, quam spaquaeque pars sibi ipsi habet, tum quia aogmentata potestate augmentatur defensio propriorum defectuum, reformatione dignorum, sub coloratis rationibus, tum quia iu- . dex in propria causa non est competens ad sercndum iudi , I i jum, d ideo capitulum ipsum debet resormationi insit stere, Iis Religio semper ruer, cum experientia compertum sit, regula, dc Religio, quae non reformantur, quotidie adb ec maximam relaxationem tCndunt.
393쪽
S. Greg. lib. 2. Diat. cap. 3. Diycmlas, o si boni operis fructis in suis actionibus proferunt , perfecti nulli Junt, ex unitate charitatis oriuntur , proinde ipse Generalis Praesertim obstare debet seditionis principio, ut adnotauit paulo inferius
Decianus, compertum es moἀicam scintillam magniam ex- cii se incendium. Vnde tria praesertim debet Generalis ar- Cerc a congregatione, a quibus originem trahunt discordiae, ac seditiones, inquit D. Antonin. p. a. tit. Φ. cap. 8. g. 3. Prim. est proprij commodi procuratio in ordinata alicuius, seu aliquorum, quia inde multi grauantur , dc cum eis modicam possunt habere concordiam, unde Aristol. 3. Polit. cap. . ait. Conuat igitur, quod quaecumque Reipublica ad communem utititatem intendunt, hae certe rectae sunt secundum pliciter iuuum, quaecumque vero ad propriam eorum, qui prasent,mtilitatem, aberrant quidem , sunt que omnes rectarum rerum-
publicarum tra resiones, o labes, gubernantur enim quasit a Dominis, riuitas autem est liberorum sorietas, quare a regiminibus debet arcere illos Praelatos, qui prae aliis absque iustitiae distributivae regula volunt frui bonis, Sc commodis Religionis, ex quibus consequendis suscitantur ambitiones , dc factio nes , quae sunt labes Religionis, debet etiam
Expellere a congregatione quasdam industrias, artes, ac paruas uniones, quae fiunt ad cumulanda vota, nam Generalis prae oculis semper habere debet, quod serpunt sensimssditiones, ut dicit Decianus, se quod seditionem, inquit, Fr. Patri c. de Republ. lib. 6. cap. I. mouet incuria, o desidia eorum , qui ciuitii sotietati praesunt. Secund. cum honores, ecossicia aliquibus copiose conferuntur , aliis autem parum, aut nihil impertiuntur, generatur discordia , unde dicebat Arist. lib. I .Pol. cap. i Vbique enim propter inaequalitatem oritur, quamobrem omnibus secundum meritoriam mons ram dispensare debet aliquod ossicium, de curare, ut ab Omnibus id praestetur, exemplo Dei, inquit Antonin. ubi supr. diui facit concordiam in sublimibus. Iob 11. id est, in Angelis
diuersa ossicia concedens, quorum nemo ossicium usurpat alterius , dc S. Chrys. in policratico lib. I. ait. Tunc Rersu ιlicae corpus roboris sui integritate vigebit, tunc optimae compositionis specie venaffabitur, is elegantis palchritudinis decorem reduct
394쪽
induet, quia quaeque locum teneant sortita decenter, si fuerito peiorum non confuso, sed diisGbutio. Tert. quando non puniuntur delicta, tunc sequitur discordia, nam ex hoc datur audacia malis ad laedendum alios, e X quo excitantur discordiae, &. inimicitiae, & si puniantur aliqui impotentes cxctu sis potentibus, suscitatur etiam discordia. Pro certo Praelatus habeat, quod parua perfectio Religionis in concordia semper crescet, maxima perfectio in discordia semper ruetusque ad extremum exitium, percipe dictum Senecae in Pro uerbiis. Concordia paruae res cre sunt, discordia maximae dilabuntur.
Relaxatur Religio, cum Generalis non studet a regi mi Gnibus aliorum inferiorum Praelatorum rescindere tyranni dem quae facillime in eorum actionibus, & sub coloratis rationibus insurgit : pro intelligentia sunt notanda verba Abulensis in Exod. cap. r. O. quaest. I9. dicenti S, quod Principes, ec Praelati non de boni curare dc bonis suis, sed de bonis communitatis conseruando statum politicum , nam tota
illorum solicitudo est distribuendo iustitiam omnibus de politia: iustitia autem non est bonum proprium, sed alienum , qui ergo tultitiae studet, non studet Iibi, sed alteri, sic declarat Arist 4. Et hic. Et ideo dicit, quod difficilius est esse iustum, quam habere alias virtutes, quia per quodlibet
aliarum virtutum ornamentum, quilibet est bonus tibi, per iustitiam cst solum alceii bonus, magis autem inclinantur homines ad se ipsos, quam ad alios: ex hoc conclusit Philo sophus in cod. lib. ex aut horitate Biantis, quod Principatu ostendit virum , id est, quando aliquis est virtuosus, ic non est Princeps non incumbit sibi onus distribuendi iustum , dc vacandi aliorum utilitatibus relicta sua , quando autem est Princeps, incumbit ei istud Onus cessandi a suis utilitatibus, N. quia hoc est valde graue , ibi demonstratur , quis est vir, id est, quis est virtuosus, vel si forte aliquis ante bene se habebat in rebus suis , dc ex hoc iudicabatur virtuosis, cum incoeperit principari cessando a suis utilitatibus, de studendo utilitatibus aliorum , videbitur si erat Veie virtuosus, vel non : haec Abtilens. Est etiam notandum, ut dictLura est,hominem magis inclinare ad se ipsum, dc ad sua commoda
395쪽
procuranda, quam ad alios, ideo facillimE recto iustitiae
tramite recedere potest, & si quaeras causam, alia assignari nequit , nisi proprium commodum , ut optime insinuat
D. Thom. I . de reg.Princi p. cap. II. Nullus enim AiaBitIa d clinat , nisi cupiditate alicuius commodi tractus. Ex qua doctrina videlicet ex difficultate iustiti e possidendae, dc facit, tale adhaerendi sibi ipsis , commodisque propriis Praelati de Fflectere de iustitiae via facillime possunt non procurando subditorum utilitatem sed propriam , dc ita incidere in tyrannidem opprimendo subditos in bonis, quae eis ex iustitia.
secundum meritorum proportionem debentur , e X quo ori tur maxima relaxatio in Religionibus , nam Praelati sub coloratis rationibus propria commoda defendunt , subditi vero putant ea licite possideri, unde student variis modis consequi, ex quo excitantur ambitiones, formantur factiones, audiuntur murmurationes, &. multa alia mala in maximum Religionis detrimentum: quamobrem S. Thom. I. de reg. Princ. cap. 6. ab ista facilitate instructus aiebat : Sices di sonenda regni gubernatio, ut Regi iam insfituto tyrannIius subtrahatur occasio, smuὶ etiam temperetur potessas, ut decΛ-
nare de facili in tyrannidem non possit. Inter media a Religionibus existimata apta ad hoc exequendum est electio summi Praelati , nempe Generalis , cuius munus. est Omnibus Praelatis inferioribus praeesse , ut timore supremae authoritatis contra propriam inclinationem, dc propensionem colant iustitiam, omnibus subditis ea praestando, quae ipsorum sunt, propriamque utilitatem negligendo, Vt aequitas in bonum pacis & quietis Religionis seruetur, &. hoc est, teste D. Ambian dub. p. pari. relato,de ratione intrinseca iustitiae. Bitia est, i qmt, quae υnicuique quod suum es tribuit, alienum
non vendicat, utilitatem propriam negligit, ut communem aquitatem euhodiat. Quare Generalis, ut proprio muneri satisfaciat, tres species tyrannidis a Praelatis arcere debet. Prim quando ipsi imperant, & gubernant ad opulentorum commodum, nam hoc videtur tyrannicum iuxta doctrinam Aristo t. 3. pol cap. F. Drannidem esse dicimus paucorum potentiam , cum ad opulentorum commodum gubernatam Secund.
quando sub variis rationum coloribus depauperaro satagunt
396쪽
gunt dignitatibus inferiores, ac subditos, quae rationes tandem resoluuntur, ne sibi arripiant locum, hoc etiam est tyrannicum secundum prxceptum Arist. F. pol. cap. ll. Drannus satagit cives depauperare, nemo enim impossibilia aggredi-tMVTert. est,quando verbis, aliisque mediis sanctitatem, vir tutem, ac excellentiam virorum obtenebrant, ac si in ipsis
nullus defectus videretur , dc essent de coelesti stirpe . .i autem, inquit Arist. s. pol. cap I i. subditorum vel honenati
'dent, vel libertati, minuere excestentiam , Or praemInentiam tyranni videntur. Oderunt ergo istos tyranni tanquam euersores
poleuatis suae. Demum Generalis resecare omnes alias species tyrannidis debet , quae satis cognoscuntur e X verbis sequentibus Abulens. ubi supr. Qui autem Princeps, Vel Praelatus est magis vacans utilitati suae , quam distributioni iusti politici, non Praelatus aut Princeps, sed Tyrannus est, quae satis dura definitio est nostris Principibus, ac Prae
Relaxatur Religio, cum Praelatus, qui grauissimum onus I 67. regiminis animarum sustentat, non se conuertit ad Deum per quotidianum cultum orationis, ut possit diuinas illuminationes mereri ad re iste gubernandum, iudicandum, subditisque secundum merita provide dum, aliter enim taciendo sub tanto onere corruet, regimen confundendo, m Ultorum merita negligendo, propriamque animam multis peccatis vinciendo, nam quis ignorat omnem potestatem esse a Domino λ ut refert D. Thon, 1. de reg. Princip. cap. 1 6. CX
D. Paul.ad Rom. cap i y Vnde es mices Dei Rector, inquit sanctus D. gerit in terris , propter q. cd tot virtus domini j ex Deo dependet scut eius minister. ubi es dependentia a Domino,necessaria es Superioris reuerentia, propter quod in Apocal si agitur de caelestium sirituum ministerio, qui per Iemores tauquam maturiores in actionibus , ct animalia, qua potius aguntur, quam agant ex vehementi irraaratione diuina, ct in ministerio de s-gnantur, semper de eisdem subiungitur, quod ceciderunt in facies suas, se adorauerunt Deum. Quare Praelatus, qui persectione Religionis propagare exoptat, debet in propriae an nihilationis faciem cadere, recognoscendo pote statem gUbernandi a sutumo Deo dari,eumque adorare implorando diuinum
397쪽
diuinum auxilium ad rectε sustinendam tantam regiminis
molem , alias corruet Religionem relaxando. Percipe, Min corde imprime haec verba D.Thom. ubi supr.C. IS. Reges cr Princrpes communes habent actiones, se uniuersalem diligemtiam subditorum , cum non sufflat homo solus ad proprias actio nes , oportet, quod in multis deficiant, quia talis actro, e actiones, quae sunt populum gubernare, iudicare, ac unicuique βεrum subditorum secundum merita prouidere transcendit virtutem naturae, propter quod dicitur, quod es ars artium regImen animarum. Et arduum est val e, ut qui nescit tenere moderamina vi tae suae, iudex t vitae alienae , secundum quam causam Sauli assumpto, se uncto in Regem per Samuelem Prophetam praecipitur, quod ascenderet ad cuneum Propoetarum , ut ibIIem per eleuationem mentis prophetando eum eis circa populum gubernandum
ex diuina influeneia haberet notitiam alendorum, quia factam fuit , ut patet I. Reg. ΙΟ. unde ire possibile est Reges, Gr Principes non errare propter dictam causam , vis ad istum , qui omnia gubernat , est omnium es conditor se conuertant, se propter hanc causam dicitur in Ecclesiastico de regibin Israelitici populi, quod prater David, ERechiam, o Iosiam, qui fuerunt viri sirituales,o' a Deo istaminaI i, omnes peccauerunt Domiuo.
Relaxatur Religio , quando aliquod incommodum magni momenti est a Religione euellendum, & ab aliquo ex Consultoribus , ad quem spectat rcformatio, proponitur rC- medium, quod facile repudiatur ob quamcunque dissicultatem occurrentem,cnius solutio in promptu non habetur, unde peccant contra scientiam , ignorantes, quod leges nequeunt omnia incommoda evitare, sed illae sanctu tur , sub quibus minora sequuntur, contra prudentiam, . cuiUS munuS est,ponderare res non secundiam apparentiam
alicuius rationis sibi occurrentis , sed secundum essentiam ipsarum , & non ab extrinseco secundum opinionem alicuius hominis, sed secundum aestimationem, quam de illis facit Deus, &. conformare electionem earum huic iudicio, sic magnas magni facere, Sc paruas parvipendere, quare S Chrysostom .cap. 1 an in Matth. hom S I . inquit. Prudentem voco ego, non hominem sapientem, se doctum tantum , sed
illum, qui habet indicium Ianum, ct illuuratum, se qui ponderat
398쪽
. res iuxta naturam Vsarum, se illis utitur ad praescriptum rationis. Et ita remedium denegatur non paruo incommodo, dc Religio continuo relaxatur.
Relaxatur Religio, quando capitula prouincialia resormationi Prouinciarum non intendunt, dico capitula prouincialia, quia ao istis magis dependet reformatio totius Religionis, quam a capitulis Generalibus, seu a Generali, seu a Prouinciali, pro intelligentia multa sunt consideranda. Prim. Religionem diuidi in duas partes, scilicet in Superiores , qui vocantur maiores, dc subditos, in quibus contingere possunt defectus reformandi, dc quaelibet pars moraliter loquendo propter propensionem quam Unaquaeque habet ad se ipsam, dc propter commiserationem qua Vnaquaeque i e respicit, dc propter conuenientiam, qua Vnaquaeque praesertim illa Superiorum in putat aliquid sibi conuenire, non est apta ad corrigendam, reformandamque seipsam, quia quaelibet sub coloribus diuersarum rationum apparentium multa potest intelligere sibi conuenire, quae Religionis perfectioni obstare videntur , unde Tiraque i l. de poen. temp. Casu J I .a num. 82. inquit tantus est amor sui, ut quisque etiam sanctissimus caecutiat in propriis, dc AEgid. Roman. I .part. lib. 3.cap. 9. ait: Homo nimis decipitur inproprio commodo semper videtur ei se plus debere recipere quam accipiat. Et paulo inferius: Euiliber decepim in iudicando de seipso, appretiatur se plus valere quam valeat. Et S. Basil. in cons .mo' nast. cap. 1 3. fin. ait: Istadfirmis imum tenendum, es rem essedis icilem se ipsum cognoscere, se curare , propterea quod natura liter quisque se ipsum amat, is quilibet, quia naturaliter in se, propensus es, in veritatis iudicio falli ur, at vero ab alio curari, cognoscique facile es, cum ei, qui alios regit, ad veritatem di- scernendam nequaquam obsiet sui ipsius amor. Et hoc praecipuE in Superiorum parte, tum propter dignitatem , tum protermerita, tum propter labores defensa a propria authoritate,
quae obruere subditos potest mille modis, etiam suavibus, si aliquid contra ipsam loqui volunt, dc ideo, ait Rodrique Zx0m. 3 q. T. art. 3. Vers. secun d. ratio,celebrantur capitulax m generalia, quam prouincialia, ut visitentur Prauati, de
do suis defectibus public E puniantur, ut successoribus sint
399쪽
in exempliam , vel saltem metu poenae a simit ibus patrandisse abstineant. Secund. Generalem esse subditum capituli generalis, ac proinde ipsum obligari, sicut alias personas ad obseruandas leges eiusdem capituli, non solum quoad vim directivam, sed etiam quoad vim coactivam , quare Generales teporales functi ossicio visitantur, dc puniuntur de d fectibus comissis contra leges a capitulo generali statutas. Suar. de Relig lib. 2. c. 8. n. i8. tr. 8. idem est philosophandum de capitulo Prouinciali aduersus suum Prouincialem: adde, quod capitulum generale sicut potest eligere Generalem, ita potest eum deponere, punire, eius authordia tem augere, minuere ob supremam authoritatem. Ita Suar. Vbi supr. tract. Io. lib. IO. cap. . idem dic de capitulo Prouinciali aduersus Prouincialem. Tert. Generales, seu Prouinciales in suis capitulis sub mortali teneri non e sie negligentes supra Religionis reformationem , & intendere de bere, qno modo disciplina regularis observetur, nec non®ula, qui mores sint corrigendi, quomodo ambitio sit extirpanda,quomodo Superiores tyrannici sint euellendi,&. c. ut inquit Rodrique Z ubi sup r. art. 1. &-his omnibuS reis medium apponere. aduertant tamen, quod tantum insistere subditorum reformationi, & non Praelatorum, non est tutum in conscientia , quia, ut bene dicit Zerola in praxi p. a. tit. reformatio, quem citatum sequitur Petri n. de subdito, tom. I. quaest. l. c. 7. Praelatus non potest praecipere uni Monacho , ut resormetur, ni si reformentur & alij: ergo tanto magis sub mortali tenentur capitula intendere supra om- . Dium reformationem , quia finis capitulorum est reformatio Religionis. Ex tota hac doctrina colligitur, quod reformatio totius Religionis dissicile potest haberi a capitulo
generali, quia, cum fere semper componatur ex Superioribus maiorious, qui sunt una ex partibus Religionis, ob ratio-,nem superius dictam dissicile defectus in semetipsis moderabuntur, ideo non est medium congruum pro reformatione introducenda, licet sit aptum pro reformatione subditorum, nec ita facile potest haberi a Generali, quia, cum assii matur edi his Patribus maioribus. potest aliquo modo dubitari forc , ut non intendat tauta vi, quanta est necesTaria
400쪽
ad reformandos Praelatorum defectus, licet facilius ab ipso haberi possit,quam a capitulo generali,maxime quando est
vir ab omni oectione humana alienus, ambitionis inimicus, electionumque partialium destructor, & quia se per noest praesens capitulis Prouincialibus pro corruptelarum destructione , quae tractu temporis in parte Superiorum obo riuntur , &sub coloratis rationibus nutriuntur, & defenduntur : concluditur ergo, quod maxima, dc virilis reformatio fere semper dependet a capitulis prouincialibus, quia ibi sunt Superiores maiores pro subditorum reformatione,& pro reformatione Praelatorum est sere totum capitulum non Compo situm ex Praelatis maioribus, sed ex subditis ordinariis , qui aegre ferunt corruptelas, ac commoda in Superioribus maioribus ab eorum authoritate introducta,&. ab eadem conseruata, & quod ipsi semper subeant re- formationis onus, N. Superiores maiores, quorum desectus totam Religionem inficiunt, quia, Vt cap. Magnae de Vot. habetur,quod agitur a Praelatis facile trahitur in exemplum , leuiter, aut nunquam tale onus portent, ex quo clare habetur, quod si Religio non reformetur a capitulis pro- uincialibus, in relaxationis profundUm ruet.
Tota dissicultas erit in assignando modo suaui, qui prae- 169dictae relaxationi obstet, qui pacem inter subditos & supcriores conseruet, qui libertatem loquendi absque superiorum timiditate subditis concedat. Modus pro meo captu aptissimus erit, ut Prouincialis tanquam caput totius capituli id congreget, dc unusquisque capitularis secum serat schedulam, in qua sint detectus notati, de quibus intenditur reformatio, eligantur postea a toto capitulo tres hominς sinter omnes digniores, qui non sint, nec fuerint inter su- periores maiores connumerati, inde in praeparatam urnam mittantur schedulae illae, &zxtractae legantur a superioribus maioribus electis in illo capitulo simul cum illis tribus hominibus, si tres conueniant in aliquo desectu reformando si defectus ad partem subditorum spectet, ne aliquod impertinens stib vota cadat, recognoscatur a superioribus ma- . 'iorib*s, si eis visus fuerit reformatione indigerC, propona-, γxurchitulo vel tantum superioribus maioribus tam praesen-Tet a ribuSri .