장음표시 사용
421쪽
fratris deferri potest absque praeuia monitione Praelato , Ut Patri, vide ea quae dico in diab. 1 i. in dummodo sit pius, discre ius, spiritualis non habens rancorem, &c. de quibus loquitur R Odrique Z tom. 3 q. T. art 3. Vers.Dices innumerae , &c. ubi dicit: debent enim is cilicet Praedati) instruere subditos in spiritu lenitatis considerantes se ipsos, ne &ipsi tententur , non enim Deus dedit illis spiritum timoris, sed virtutis , dilectionis, & sobrietatis, nec subditi acceperunt spiritum serui ut is iterum in timore, sed acceperunt spiritum adoptionis filiorum , in quo clamant Abba Pater; de quibus inquit S. Bonavent. in opusc. de sex alis Seraphim Cap. 6. Sit etiam Praelatus humilis astabilitate , ut subditi facilem accessum ad eum habeant, o fiducialiter ei siqui pos ini de
iis, quorum indigent -ct p tienter eos audiat, se dentque eis satisfaciat , se studiose instruat, se alacriter exhortetur, sudeat magis amari, quam timeri , quia libentius et obeditur, qui dii, gitur , quam timetur. De quibus etiam loquitur Rodrique et Ubi supr.quaest. 3 3. art. 7.quando inquit, electore S teneri non minimam apponere diligentiam , Ut promouendi a natura
sint mansueti, & benigni, Considerando, quod Deus primum Principem populi sui Moysem constituit, qui erat vir
mitissimus super omnes homines habitantes terram. Se-CUnd. earum, quae ad severitatem inclinant, atque rigoram,
de quibus inquit Augustin. homil. de poenitentia, cap. ple-rUnque in medio r. quaest. 7. Illi enim robuui dicuntur, qui de sua luctitia praesumunt, misericordiam peccantibus negandam putant, se impendentes reprehendunt, unde a Domino percusii imtereunt , quia iudicium sine misericordia erit istis, qui nolunt facere misericordiam delinquentibus, quibus per Salomonem dicitur. Noli esse nimis tuum , qui es nimis iujim perit in tusellia sua. De quibus dicit Rodrique Z t Om. 2. quati . 2. art. . CX Valerio max. non debere eos e sie rigidos, & minaces & q. 2 r. art. I . ubi habet, Praelatus,qui quaerit timeri potius verberibus, quam verbis, ab officio est deponendus.
Iiter DD. controuersum non est, sed indubitatum, data C cc opinione
422쪽
opinione probabili pro subdito, non teneri illum obedire Praelato, dc licere ipsi utramque partem sequi, etiamsi aduersum se haberet magis probabilem. Ita Sanchez in summ.
obstat dicere, Superiorem iuste praecipere , & ideo obedire illi teneri subditum , quia non omnino iuste praecipit, eo quod est opinio fauens subdito in contrarium, probabiliter iuste tantummodo Superior praecipit, dc probabiliter subditus tenetur obedire , & probabiliter non tenetur , non est nouum ratione ignorantiae dari ex utraque parte bellum iustum.
Adhibita sufficienti diligentia an sit positum praeceptum, seu lex in aliquo casu obligans ad mortale, Sc Verita S non habetur, sub opinione tamen latet, subditus non tenetur ad obseruantiam legis, seu praecepti. Ita Suar. J .lom. in 3.p.
disput. O .sect. IS. num. IS. Henriq. lib. 8. de Euchar. cap. 4s. num. 3. in comment. lit. P. Emm Satit . dubiumnum. 2. Sancti. in summ. cap. I O. num. 32.lib. I .dc de matrim. lib. 2. disp. l. num. 3 6 contra Armi l l. titui. dubium num. 3. Vasque Z l. 2. disput. 6 F. tot.cap. 3. Salas I. 2. quaest. M.tract. 8. disput. Vnic. sect. 13 num. χJ 8. Tabie n. tit . dubium num. 3. Petri n. tom. I. quaest. I . cap. 7. Ratio videtur esse, quia in dubio tota possessio videtur esse pro voluntatis arbitrio: ergo tanto magis,
id dicendum est de opinione,, tum quia nemo obligatur legi , nisi sit illi si assicienter proposita , opinanti Vero legem, seu praeceptum non esse impolitum, nondum est sufficienter propositum ergo is seruare talem legem, aut praeceptum
Rationes, quibus Sancti. in summ. lib. s. cap. 3. n. 6. AZOr
423쪽
part. .lib. 2.c. I T. quaest. 9. Anton .Pere Z certam. Io. Scholassinum. I. I 23. Vas'. I. a.disp. 62. cap. 6. Cordub. lib. 3. quaest. 9.
initio. Silu. tit. conscientia,quaesi. 3.&. alij nituntur probare, teneri parere subditum , quando dubitatur, licitane sint praecepta, an vero illicita, parui roboris e sie videntur. Prima ratio est Sanch. ubi sup r. num. 6. Torres de iust. disp. 1 o.
LOrc. I. a. disp. 4 I. g. ex quo infero, quia cum superior sit in postessione praecipiendi ea, quae aperte non sunt mala, sed etiam ea, de quibus vertitur opinio an sint mala, necne, illa minime est spoliandus, licet spoliari possit, quando opiniones circumferuntur , an superior possit aliquid praecipere,& inde an subditus teneatur parere, nam superioris possessio vocatur in dubium, & ideo possessio non est certa, nec praeponderat contra subditi libertatem, &. tunc non est magis certa superioris possessio ad praecipiendum, quam subditi libertas ad non parendum; hanc tamen doctrinam fateor
me non intelligere, quia superior non possidet praecipere illicitum,ergo dubitatur de possessione,quoad id praecipiendii ergo idem erit opinari, an res praecepta sit licita,vel non, ac opinari, an superior possit aliquid praecipere, & an teneatur subditus in illa re obedientiam praestare. Secund. r. tio , si admittenda esset contraria opinio, daretur ansa scandali,& magna oriretur inter Regulares conturbatio, & nulla hommunitas gubernari posset, si ob probabilem opinionem subditus excusandus esset ab obedientia. Contra, nullo modo datur ansa scandali, nam scandalum insurgit, quando quis actionem malam agit, aut mali speciem habentem sine causa, ex qua alij arripiunt exemplum ad inique agendum: 'at quando subditus agit secundum opinionem probabilem nec rem malam, nec speciem mali habentem agit, Consequenter alij arripere nequeunt o asionem rem iniquam agendi, sed solum operandi rem Axta proprium ius. Ita Sancitas ubi supr. num. 4i . nec conturbationes su scitabuntur. si notae erunt opiniones superioris, &. subditi, quia quilibet iure proprio utitur, dc communitas poterit gubernari, alias
Vcri primae conclusionis ab omnibus admissa subsistere
424쪽
non posset , quia eadem incommoda sunt assignani casus primae conclii sionis non ita frequenter accii accidere possimi in sic cunda opinione , experieni teste nec ita frequenter contingit probabile esse ratam illicitam esse, vel excedentem superioris vnem , ut possit subditus ab obedientia excusari. Pal. ubi sup r. num . . Tertia ratio, superior non tantius praecipiendi ea, quae non sunt illicita, sed etiai non cognoscuntur a subdito, tanquam licita: ergitenetur obedire legi superioris etiam sub opinion illicitre. At nec ratio ista subsiis fit, ut bene notet Ubi s r. num. 3 2. quia vera esset, quando ineuid licitae oriretur ex dubio , eo quod in dubiis meliottio possidentis, sed quando ineuidentia, seu linascitur ex opinione probabili , subditus habiparendi. Quarta ratio , superior habet ius pirem sub opinione probabili licitam esto sub lnione probabili videatur illicita: ergo subditus
obedire praecipienti. Nec valet huiusmodi ratio . rior habet ius imperandi, & subditus habet ius ni nec est in conueniens dari bellum ex utraque pagVt communiter probant DD. de bello. Quinta non parendo superiori suo iure eum spoliat, quo imperandum ea, quae secundum opinionem siti consequenter assert illi iniuriam, ex qua obori tum: ergo. Nullius roboris sicut Jc aliae est ratii illa priuatio iuris non sequitur per se , scd per asnon potesΙ ei imputari ad peccatum, eo quod sulcedere iuri suo. quod habet ex opinione probabili quaero, quare magis peccabit subditus spoliando iure suo, quam superior priuando iure suo subdit subditus tenetur ea omnia exequi, si imponet exequi sine peccato possunt: scd potest sine culinhaerendo opinioni probabili superioris: ergo huius rationis habetur a Thom. Sancti. ubinam subditus tenetur cxequi omne illud , si in quod sine peccato absolute efficere potest, non tantum probabiliter , quia cuicumque licet vi
425쪽
probabili, nec superior ius habet imperandi, ut subditus
adhaereat opinioni superioris, ut bene notat Ioan . Sanctus ubi sum. num. 4. Septima ratio , ecli probabile sit coniugi matrimonium bona fide contractum inualidum csse, at pro- babile non videtur negare posse petenti debitum, nisi ad- mittatur posse spoliari possidentem iure acquisito ob probabilem opinionem, quod non est concedendum, ita in praesenti, etsi probabile sit rem imperatam illicitam esse, vel excedentem limites rerum , quas praecipere potest superior, at non videtur probabile subditum liberum esse a non parendo , spoliando superiorem iure acquisito. Facile enervatur vis argumenti dicendo posse admitti coniugem probabiliter opinari de valore matrimonij, dc non teneri ad reddendum petenti debitum , licet possit, quia tam opinatur de matrimonij valore , quam de legitima posscssione alterius, cum nullus in possessione habere possit alienum, sed proprium coniugem tantum, ac proinde si alicui coniugi probabile est se non esse coniugem alterius, probabile est alte rum ab ipso non legitime possideri, dc consequenter negari. debitum posse, & ita est dicendum de subdito, &c. ita Castr. Palaus ubi sup r. num. 6. Ex his, quae dicta sunt, manifestErappatet rationes non esse magni momenti, ut contendunt. DD.& ideo firmatur sequens conclusio.
Subditus opinione probabili fultus, credens illicitam esse i
rem a superiore praeceptam , pussidet libertatem ei non pa- , Frendi. Ita Ioan . Sanctus in selectis, disp. 3 3.a n. 32. Ledesim. J tracti de los e stado s, ubi de Religios S en com Uns c. . ' Cassi us Palatis pari. I trach. I .disp 2. p. 6. num. S. Videtur con- Asentire Lessius de iust. lib. 1. cap. i. num.76. in fine , sicut in Aparte consentit Suare Z s. tona in 3. parr. iis p .scct. 6. in fine. Probatur prim quia unius quisque potest se probabili senten- consermare, nec tenetur aliorum opinionem sequi, de propriam deserere, quia ad hocmon adstringitur neque per 'totum, neque per iuramentum, neque per legem diuinam, aut naturalem: ergo nec per praeceptum superioris: ergo in--grum erit subdito propriam opinionem sequi, nec operariCCc 3 iuxta
426쪽
iuxta superioris opinionem. Respondent fortε et ex voto obedientiae,-ex ipsomet praecepto constditum obedire, & obligari ad superioris opinionemdam , verum hoc esset probandum, quod non faciunt uersarij, ut optime insinuat Sanctus ubi sup r. imb vi esse impossibilis probationis, quia obedientia subditi ipsi in laqueos, nam posset superior ei imperare, ut sadhaereat opinionibus, quae ad mortale obligant , i&. imiser ille subditus se vinciret mille laqueis pro certit aeternae damnationis, videte ea, quae dico in dub. o. hi partis. Secund. nunquam superior fuit in possession randi illicitum, nec rem extra propriam iurisdictionclare ex terminis habetur: sed est probabile rem praeceptam esse illicitam, vel excedentem propriam authoritatem: ergo probabile est deficere ius in superiore ad id praecipiendumri fergo liberum est subdito non parere, quia potest aropinionem sibi fauentem. Tert. reus,cuius delictummiplene probatum in causa graui veritatem delicti iudterroganti aperire non tenetur, ut docent P. Nauarr. Eb de rest. cap. . num. 3 2.3 . ROdriq. tom. a. quaest. 9. N.
Lessus de iustit.lib. a.cap. 3 3 .num. 6. putat idem esse prbile , esto contrarium sit probabilius. Saletedo pcrimin.cap. I 29. g. non illud. Reginald .a .lom. lib. 1 nSotus in . dist. I J.quaestin. in tert. membr.Petrin.de sub quaest. I. cap. I 6. I I. Sanctus ubi sup r. n. 29. eo quod opprobabilis illis fauet, &. est illa, quae excusata peccia non timor in grauem poenam incidendi: ergo nec si tenebitur sequi opinionem superioris, dum tamen si Trit opinione probabili docente illicitum esse, quod Cipitur. Confirmatur ex Nauarr. lib. a. de resti dub.i3. in fine, in noua edit. num. 237. Sanchez d Rplig. lib. 6. cap. 3. num. p. Cordub. in se , qad prim. dub. Leg. ubi sup r. cap. 3 3. dub. 8. num. rentibus non teneri subditum soluere tributum quando munitus opinione probabili credit esse iniuetrgo nec subditus constringetur ob opinione proba sibi fauentem Superiori parere. Quart. non tenetur quis
submittere consessioni peccatum, quod probabilitςr credie
427쪽
noa esse mortale, vel se iam conlassum esse, ut aliis relatis docet Thom. Sanchez in summ lib. I .cap. IO. num. 76.quia,
licet praeceptum de confessione integre facienda habeat, nihilominus ab illo ob probabilcm opinionem soluitur: ergo etiam ob probabilem opinionem liberatur subditus ab obedientia Superiori praestanda, alias strictius obligaret praeceptum Superioris, quam Christi Domini , Ecclesiae praecipiens integram confessionem: quare SancheZ, si hanc suam doctrinam considorasset , non tam fortiter inclinasset in opinionem contrariam , sed opus est ei parcere , quia fere semper obligationibus subditos opprimit,ac si tota reformatio Religionis ipsis, eorumque obligationibus esset petenda. ' Quint.quando adest opinio probabilis non teneri subditum obedire, liberatur ab obedientia praestanda subditus in sententia Sancti.& Sayr. ubi supr.quia possessio Superioris in illa materia vocatur in dubium sed similiter voca
tur in dubium pote stas Superioris , dum probabilis opinio adest, illicitum esse , quod praecipitur: ergo integrum erit subdito non parere. Sext. probatur ex doctrina Suare Z ubi supr. ait enim liberum esse subdito legi Superioris non parere, si eam esse initi stam sit manifeste probabilius: ergo subditus habens opinionem probabilem de iniustitia legis, seu praecepti parere non tenebitur : consequentia probatur, quia, cum maior probabilitas euidentiam iniquitatis legis non coiistilliat, intra latitudinem dubij remanet semper iniustitia legis ,-tamen Suare et admittit subditum non teneri legi obedire t ergo subditus habens opinionem probabilem de iniustitia legis non potest adstringi ad parendum legi Superioris, eo quod minor probabilitas non concedat legi euidentiam iustae legis, sed etiam sub dubitatione eam
Iinquit, quare Garcia tom. i . de benes pari. 3 . cap. 2. n. 2 8. impugnans doctrinam Rebelli de obligationibus I. pari. lib. 2.quaest. I .a num. 2 8. afferentis in materia dubij attendendum esse maxime an dubium sit aequale, nec ne, ut liberetur quis ab obligatione operandi, vel constragatur ad Dperandum , inquit, cxcessum illum probabilitatis concedentem posse operari non eximere rem a dubio , &. ideo li-
coivna opinio sit probabilior altera , potest quis istam mi
428쪽
nus probabilem sequi, quia minor probabilitas
improbabilitatem, sicut maior probabilitas non teri veritatem rei, ita ut constringatur ad eam se, Tandem probatur sept quia si admitteretur aduedoctrina mille incommoda sequerentur in Relinam Praelati sempςr non sunt, ut bene notat Iacob G, 2.2. de charit. controuers. . traeh. i a. disput. 3 se ει discretione, ac spiritualitate ornati, ideo possent aliquid durum in subditorum praeiudicium, imo tu boni communis non intelligentes illud, quod de ratione boni communis, & sic illud damnificde, quod possent etiam pracipere subditis, ut in
opinionibus D D. sequantur tantum Vnam parrem dicium animarum, contra ritum Ecclesiae venmittentem varietatem opinionum, tanquam rem ma naarum saluti accommodatam : ergo.
aando subditus opinione probabili fultus dpotestate Superioris an legitime sit electus, vel confirmatus, parere ei non non tenetur. Ita Ioan . ubi supraeum 3 i . Castrus Palaus ubi sup r. num. T. I. sup r. S al as i. r. traist. 8. d i sp. v n i c. se ct . 8. n. 7 8. aduerscSanche et ubi supr. num. 1 9. sequentem suam rigidatatiga subditos, tum quia non est possessio certa Supe rioris,cum
eius possessio mediante opinione probabili vertatur irbium , tum quia, licet subditus probabiliter non possit suo imperandi spoliare Superiorem, potest tamen illurspoliare ob opinionem probabilem sibi fauentem , & consequenter potest, & probabiliter non obtemperare. Ratim ines Vero in contrarium remanent soliatae ex doctrina1nrius allata.
Si Superior qualitatibus pietatis, discretionis, spiritualitatis insignitus non inclinans ad multiplicanda Praecepta, nequΣ
429쪽
ientias subditorum duris mandatis oneranem probabiliter licitam, licet in sententia, tenetur subditus propria opinione deposi- praecipitur: secus quando qualitates Supere, atque asperae, fere semper inclinantes onerandos subditos, ut dictum est in tert. abet partes conclusio, quarum Brima sic suade-λ. ex doctrina Menoch ij ex coniecturis , & prae-ibus maxime personarum habetur rei veritas, ita aliis relatis consili. i 9 I. num. 3. hisce Verbis :.eΣ-ud dicitur, quod ex praesumptionibus, & conie-gitur: sed qualitates ratis Superioris sunt praesum- c ac coniecturae , quae faciunt expressum, quod ne- conscientiae, ec ad succurrendum bono communi
his in tali casu periclitanti praecipiat illud, qaud
an praeciperet: ergo subditus tenetur rem praec
equi, licet habeat per opinionem probabilem esse
maximE quia unusquisque tenetur bono com-nsulere. Secund. ex doctrina Lesiij v bisu pr. asserenitum non teneri obedire, quando opus praeceptum te est illicitum esse, verum si per extrinseca princidicium prudens de opere licito formare potestositum esse de necessitate conscientiae , quia alias ommune in magno discrimine poneretur, non so- erit sed etiam tenebitur: sed in casu extrinsecaa, quae sunt qualitates benignae Superioris praestant, subditus formare iudicium prudens, quod opusum sit ex necessitate conscientiae ad succurrendum inmuni: ergo neglecta opinione probabili rei illi-ebitur obedire. Tert. ex doctrina Rodriq tom. 3. O .art. 3. dicentis, subditum peccare mortaliter,quanat obedientiam Superiori praecipienti aliquid. quod rationabiliter dubitat se peccare mortaliter exe- , quia Praelatus in eo dispensare nequit, eo quodenti causa exponat se periculo mortaliter peccan verb si dispensare potest, nam credere debct in eom suam dispensationem interponere t. ergo praesup-nignis Superioris qualitatibus credere debet, dum
430쪽
ipse aliquid durum contra opinionem sufacere dispensando benignitati ad rigorem hic
necessitate cogente: ergo ei obedire necessarium coram Deo lethalis culpae reus censendus erit.S suadetur , nam praesumptiones , ac coniecturae
Superioris rigidae qualitates dant expressum , impositum non habeat necessitatem nisi illam ab cprobabili praestitam, nec prudens iudicium dant Imari tale opus tanquam necessarium imperari: ergo tus, non tenebitur obedire , sed poterit stare proper quod certum est , neminem teneri aliorum sequi, dc propriam deserere: quare concludit Sanctus .supr. num. 3. non posse Super loromiuste subditum R. cepto non parentem aliqua poena plectere , dum est iuxta opinionem probabilem, nam poena sine poneretur. Concludo ergo quod, licet opinio tertiae dosionis ob multiplicitatem DD. sit probabilis, quarta Irobabilior ob validiores rationes videtur , & ideo henter amplexus sum potius ad obstandum incomquae ex praeceptis rigidis oriuntur , quam ad fauendditorum libertati, quamobrem quando alὶquid d. perioribus sub praetextu boni communis subdixisse amplectantur opinionem quartae conclusiotus, c ro nulla sequbur conturbatio ex praecepto impa liciant voluntatem,postponendo propriam opicordentur Praelati, doctrinas rigidas dissicit E posuere bonum commune, quia obstant suavi, dc