장음표시 사용
401쪽
numi33. multos alios citans, ita capitulum prouinciale id potest pro sua Prouincia efficere, imo addit Sanch. ubi supr. num. 37. quemlibet priuatum superiorem, cui non datur condere statuta, sed praecepta imponere, quae siue morte ipsius, siue ossicio terminato expirant, posse in suo conuentu seu Prouincia praecepta imponere obligantia ad ea, quae prudenter iudicat necessaria ad prioris regulae obseruantiam, & reformationem, tum quia sicut capitulum generale statuere potest leges perpetuo duraturas, ita huiusmodi superiores eandem potestatem habent imponendi praecepta non perpetua, tum quia eorum ossicium petit, ut in loco sibi sibi octo obseruetur regula , dc quae collapsa est, restau
Capitulum prouinciale tuta conscientia potest suam au
thoritatem Prouinciali, ac eius Consiliariis concedere, ut nomine suo Prouinciam reforment, non est tamen conueniens. Prob. potest augere, dc minuere aut horitatem Prouincialis, ut dictum est: ergo ei potest tribuere reformandi authoritatem: potest Compromissariis ius eligendi praestare4 ut dicitur in electionis materia: ergo etiam reformandi authoritatem compromittere in huiusmodi Patres. Limita modo sint idonei, quia si probabilitςr timetur ne reformatio solum supra subditorum , & non supra Praelatorum partem o cadat, non sunt idonei ministri pro reformatione, dc capitu-- lum id efficiens reum lethalis culpae censendum est, quia ., deficit in hoc casu a suo munere in materia graui Dixi, non ta Men conueniens, tum propter proBen sionem, quam unaquaeque pars sibi ipsi habet, tum quia angmentata po-ia vestate augmentatur defensio propriorum defectuum, reformatione dignorum, sub coloratis rationibus, tum quia i Li-χ dex in propria causa non est competens ad serendum iudi . in ium, .c ideo capitulum ipsum debet resormationi insistere,
Religio semper ruer, cum experientia compertum sit, quod regula, Religio, quae non reformantur, quotidie ad ciuinam,-maximam relaxationem tendunt.
402쪽
Aduertendum tamen est, quod si capitulum, ut propria*obligationi satisfaciat suo nisu reformationi in sistere velit,.
Prouincialis vero renuat, & ad locum Capitularem cum toto capitulo, accedere recuset, suo beneplacito societas upiatularis in unum Congregetur, quia nihil, ut in quit Suar. 4. de Relig. tract. 8.lib. i. cal. 8. num. 8. sine praesentia,& pra sidentia Praelati per se, aut per suum vicarium facere potes & ordinare. Attamen non est alienum a veritate,posse caput tutum post trinam requisitionem tincta Prouinciali,renuenti capitulum congregare, licite se ipsum congregare, & de reformatione tractare , dcc. videatur Samuellius de elect-
Prouincialem reum esse mortalis culpae, quaa resistit resola,mationi, ad quam incumbere ex ossicio debet, sicut etiam mortaliter peccaret capitulum non insistendo reformat ionia. quando incommoda reformanda serperent per Providi, clam, maxime in parte Superiorum maiorum. 'EX quo habetur unumquemque capitularem teneri facere, quantu . moraliter potest, ut totum capitulum in grauissimum re ob mationis negotium incumbat, de id faciendum est sine ars pitu, quia res Regularium , praesertim quae agunturin capist.
tulis, debent pertractari summa cum pace,& quiete, Mide potest capitularis licentiam petere a Superiore loq9epia: isoram toto capitulo, & modeste suam intentionem Circa. 'reformationem explicare, & hoc modo videtur Iuxobliga -.itioni satisfacerC. Nec quisque excusatur ob metum ortum ex sola reueren tia, quae maioribus debetur, quia sola reuerentia pers no
inducit sussicientem excusationem ,sHi nlpa ins arrat '
est communis opinio,prout testatur Tusch. lit.M.con Cl. m. in fine.Suar. et .ae Relig. lib.6.C.4. n. IS. nisi accedant admi Anicula ex sententiae Alci ad Conul. G n. I 4. cui sententia 'ad ,- haeret Menoch. de arbitrar. Iudic. lib. 2. cas. I 36. num. I Q. Primum videtur esse, quando is, cui debetur reuerentia,. minatur ,& potens est minus exequi, tunc cadit metus in. virum constantem,ut multis relatis asser it Sanch.de matrim. lita .disp. 6m.1o. Su r. Vbi sup r. n. s T. Limita cum P norma .
403쪽
dere solum , ubi minans solitus est exequi minas, & ubi vocatur in dubium, an solitus sit. Ita Sanch. ubi sepr. num. 2 2. Sigism. a Bonon. de elech. dub. 32 num. 6. Secund. quando simul cum reuerentia unitur severitas, vel terribilitas, tunc - habetur pro iusto metu. Panorm. in cap. causam matrim. cum Virum. Felici in eod cap. num . . de ossicio dele g. hinc dixit Bald . in cap. i. g ieiunia, col. penult. de pac. firm. Vultum p O-tentis terribilem incutere iustum, & sufficientem metum, quia ibi virtute clauduntur minae, sequitur Sancti. Vbi supr. num. I 3. aliis relatis, metus ergo his adminiculis roboratus potest excusare a peccato capitulares, qui reformationi non in si stunt, eo quod cum tanto incommodo , dc damno ossicium non susceperint, nec ab aliis tribuitur eis: Verum tamen est, quod dcbent monere Generalem de violentia facta, Vt sua aut horitate remedium apponat., maxime quando est
Addo, quod si Capitularis potest petere auxilium ab aliis i7 . Capitularibus, Sc simul uniti possunt occurrere minis superiorum maiorum sicut de facto habebit auxilium a multis, quia in Capitulis Rcligionum reformatarum non desunt homines zelo reformationis accensi, qui facillime minis obstabunt non potest dici, quod sit metus cadens in virum
Constantem Ita collieitUr ex res . damnum, de re P. iurisin 6. l. fin. in princi p. s. quod met. cau1. Bellon. cons. i 8. num. i . Tusch. lit M conclus. 218 nil m. zo. Sancti. ubi supr. disp. 1. n. 23. ' . Addo etiam, ut recte dicit Innocent. in cap. l. de ii is,quae a maior. pari. dc Mirand. man. tom 2.quaest. 23. art. J J .qUOd, si in capitulo tractatur aliquid illicitum atque damnabile, tenentur, qui sunt in capitulo de necessitate contradicere, alias habentur pro consentientibus, dc inuoluuntur peccato, cum aliis consentientibus expresi C. '
404쪽
. L 1 quae grauiora nuncupantur, propter quae regillam ,- latus deponi potest, dc officio . quo fungitur, priuari, quae sunt: Prim. si est dilapidator bonorum monasterii. Secund. - si incontinenter vivit. Tert. si regulam destruit,e morer laxat in s e ipso dc in aliis, de quibus Panorm . in cap. Monach. de statu Monach. num. s. & 6. & in cap. Vt si cloiet, uincap. Cum non ab homine, de iudiciis, unde praedicto cap. Monach. fin. habetur . quia clarum est, nullo modo celari posse , aliter Religio quamprimum euadet hominu-r rela-Xatorum desertum, sed loquimur de illis 'desectibus, disciplinam regularem in ipsis, ic in aliis aliquantulum la- befactant, vi nimius feruor in corripiendis subditistion sine . aliquo gravamine, ut nimia liccntia tam sibi, quam aliis - Concessa exeundi foras, ut nimia indulgentia 4n dissimulandis subditorum defectibus, de illis inquam clesectibus t quimur, quibus per excessiim, seu recessium disciplina rh-gularis non ita bene obseruatur, quos omnis reformata Religio moderari intendit, ut masis, ac magis semper reser . . matio propagetur, quaeritur ergo, an isti desechus inbus Praelatis inuenti publice corrigi debeant , vel intionibus culpis publicis, ut mos est apud multos Helvel in fine anni post completum officium, in dil maiorem Religionis utilitatem , dubium apud multos pro comperio habetur, quod hi dessertim illi, de quibus ob aliquod gravamen subdii possunt, saltem publich ditimulari debent,rbin authoritas diminuatur, & subditi arroganticunt ipsi . .
. Not. prim. quod Religio potest hoc status fidelium ad Christianae charitatis
405쪽
dentium per tria vota perpetuae paupertatis, charitatis, ac obedientiae stabilis in communi modo vivendi. Ita Bellarm.
Iom. 2. lib. 2. de Monach.cap. a. initio. Sancti. in summ. lib. s. Cap. I.num. ι .Layman lib. traeh. . cap. I.num. t.Basleu, in sum m. tit Religio a . num. 2. Ex quibus verbis deducit , ad
eius statum requiri , ut sit quaedam congregatio 1 ub alicuius iuris dictione, &. potestate, quia, cum tendentia ad persectionem sit finis Religiosorum, opus est, ut ipsi directionem alicuius sequantur, iuxta cuius arbitrium instruantur, vel excitentur, ut ad intentum perueniant finem. Ita S.Thom. 1.2.quaest. 86.art. . quae iuris ditii O vel insurgat ex vi, & na- . tura Fotorum, per quae Verus Religiosus transiit inius, Mpotectatem superiorum Religionis, dc quorum ratione assequuntur superiores iurisdictionem in i psum, ut vult Aetorius Part. I, lib. I 2. cap. 6. quaest. 6. vel derivetur Pontifice erigente, & approbante Religionem, nil refert, cum utraque opinio probabilis videatur, unum tamen est veriam, necessario exigi superiorem habentem legitimam potestatem in subditos , ic subditos promptam obedientiam superiorum iurisdictioni praestantes, unde assignari debet ordo. Prim.est Religio sub se amplectens superiores , dc subditos, id ebdicitur sacra congregatio fidelium ad Christianam persectionem tendentium. Secund. sunt superiores subditos in. iurisdictionem possidentes. Tert. sum subditi effectus iuris
Not. secund. quod ad recte imperandum tria requiruntuC, vldocet Aristot. J.pol. cap. 3. Prim. ut νmperantes ament praesentem flatum riuitatis. Secund. vi habeant potentiam ad ea exequenda , quae magi Iuraim requirit. Tert. ut habeant virtutem , se iuuitIam ad Rempublicam regendam necessariam.
Quare si deficit in dominante iustitia, deficit etiam, & dissoluitur Respublica, imo etiam parua domus teste Rodriq.LOm. quaest. q. art. F. ex sententia Platonis, dc Macrobij, sine iustitia non solum Res publica, sed nec exiguus hominum coetus, neque parila domus constabit, id S. Bernard. sermon. ad Pastor. in synod congreg. Sine iustitia, inquit,non
flum Ressublica , sed nec parua domus sub ere potes. Vnde id experientia testatur, quando inter optimates dominium
406쪽
possidentes, qui cum sint eiusdem conditionis, non sibi ministrant iustitiam, quando, dc sicut oportet, lupus enim , ut inquit Plinius in lupum non saeuit, delicta impune committuntur fiunt dissoluti, populorum contemptores , arrogantes, plebem pessundant , bc calcant tanquam domini, eidemque plabi secundum totum rigorem ministrant iustitiam, si delinquat, & pro ea sunt Ieges , ipsi vero se tanquam legibus nota subiectos habent, unde Aristol. 4. pol. cap . aiebat: ni lex non praeualet, non es Respublica, nam lex dominari omnibus debet Et Cic. lib. 3 . de legib. diuod unus usque in suo delicto plecti debet,noxae parnam parem esse debere,
se in suo vitio oportere quemquam plecti, ita ut bis alteri istataeapitis laena, auaritia pecuniae mulcta, se immodica honorum cupiditas ignominia, se dedecore saucietur. Quamobrem sentetia illa Putei I Rodriq. ubi sup r. art. 6. relata est memoriae man- danda, qui Rempublicam, inquit tuebuntur, in primis operam dabunt, Vt iuris, & iudiciorum aequitate suum quilque retineat, ne tenuiores propter utilitatem quisque circumueniat, neque locupletioribus ad sua tuenda, vel recuperanda obsit inuidia. .
tuli explicatione publice arguere , quam prudenti sic ab aliquibus putatur dissimulatione eos praeterire. Suadetur
prim ex. multis capitibus, quae affert Gratianus h. quaeae T. Cap.Praesumunt, cap. Quapropter, cap. Si quid, cap. Metropolitanum, &. c. Sicut inquit, ubi dicitur. Sicut, inquit,las dabiIe, discretumque est reuerentiam, o honorem debitum exhibere Praelatis, ita rectitudinis, o Dei timoris est ,s quae inter eos eorrectione indigent, nulla dis malatione povonere, ne totu,quod absit, corpus incipiat morbus inuadere, si languor non fuerit eu-raim in capite. Ergo hi textus volunt, a maiori utilitate instrui hi, quod Praelatorum defcchus correctione puniantur: nec obstat, verba non sat explicare publice , aut secreto, quia cum delicta punitione expientur ad aliorum exem-Vtilius erit Religioni Prylatorum desectus prout in ti-
407쪽
quod publice ob maiorem utilitatem Religionis sint corrigenda: nec obstat, verba intelligi de delictis grauioribus, quia cum totum corpus Religionis etiam inficiatur ex neglecta disciplina in capite, sequitur etiam, quod de leuio: Tibus intelligantur. Secund. dissimulando huiusmodi dcfectus priuatur Religio timore inter ipsos superiores, quo si salubriter ab aliquorum poena perciti, concutiantur, magis, magisque disciplinam regularem propagabunt, Vt inquit
Rodriq. to m. a. quaest. I. art. 3. priuatur beneficio terroris
subditorum, qui intra se dicent si hoc fit in viridi, quid fiet in arido 3 id est, si in superioribus poena videtur, sane in subditis, si disciplina negligetur, maiori vi sentietur: ergo tanquam res maioris, utilitatis Religioni Praelatorum publica punitio non potest negligi. Teri. mReligio, iustitia, . re misericordia amplectatun & subditum Z iuperiorem, praebere uni, id est, subdito iustitiam, alteri vero, id est, Praelato misericordiam est declarare se matrem partialem, quod valde absonum est aduersiis filios propria, ac libera.
Voluntate ipsorum genitos: ergo,Vt tam indignum partialis. matris nomen absit a Religione, superiores pariter ac subditi suis desectibus expurgari punitione debent. . Quart. admittendo eiusmodi doctrinam, fierent superiores nimis audaces arrogantes subditorum contemptores , quos tanquam domini Pessundarent, atque calcarent, nimium sibi' indulgentex, lubiectaeque familiae de sua faustitate facientes inuidiam, subditi vero ad haec commoda consequenda inhiarent Praelaturis, nec Religionem, in qua ipsi onera, alii. solos honores gererent debito amore prosequerentur, dictitarentque identidem, lupus de lupo non comedit, sed squod peius videtur amor mutuus inter superiores Zc subditos bono regimini tam necessarius ob tam male administratam iustitiam plane frigesceret, ex quibus omnibus seqNitur,. quod Religio paulatim ex debili hac, & apparenti ratione destiuetur,& in profundum hominum de statu Religionis assumpto dolentium rueret, in magnam sane boni publici,ae s ritus hilaritatis perniciem: ergo. Sext. priuaretur Religio summa utilitate, quia ex reprehenso vitio, &. Virtute
laudata in staeriine monentur caeteri, quid sit pro Reli-AAa. x gionis
408쪽
gionis bono amplectendum, quidve fugiendum, cum quas uauitate, & rigiditate regimen sit regulandum, qua prudentia in qualibet materia utendum sit iuxta doctrinam Taciti alibi relatam l. hist. in or. Galbae ad Pis. Vtili fimus, arbreuit imus bonarum , malarumque rerum dele crus cogitare quid aut voluerit, sub alio Principe, aut noluerit. Priuatur quoque . Rclisio eorum, qui eligendi sunt vitae cognitione, tam pro 'conseruatione electorum in dignitare assumpta, quam pro eorumdem ad maiorem dignitatem exaltatione, nec non& pro depositione, si quorum mores tali ultione digni sunt ergo utilissi unam erit Religioni huiusmodi punitionem sicut
in subditum, ita& superiorem exercere, quare praeceptum est Arist. . Pol. p. . Admaonratus demandandos secundum dignitatem, necessarium est, ut se νnuicem cognoscant cives, quales sint, quare ubi haec fieri non contingit, necesse es, τι male res procedant circa magistratin demandandos. Sept. quia administrando hac notabili partialitate iustitiam fit contra finem intentum ab iis, qui Praelatis iurisdictionem tribuerunt, vel eis tribuatur a summis Pontificibus Religiones approbantibus, qui sicut summe optant, ut disciplina regularis conseruetur in subditis, prohibendo ab huiusmodi poenis appellari ob maiorem quietem Religionum, ita est ab ipsorum mente
. alienum, ut ipsa disciplina in superioribus relaxetur, maxime ob illatum gravamen subditis, quia, experientia duce, yax conturbatur, & quies deperditur, vel eis concedatura subditis obedientiae voto, qui murmurationibus, querelis, aliisque modis declarant hoc commodum illis nunquam fuisse concessum, ut nempe immunes essent ab huiusmodi correctione sed propria ab eis aut horitate usurpatum: ergo dissimulatio defectuum Praelatorum nullo modo utit is Religioni censenda est. t , - 1 9. Dices, fortitudo est necessaria Praelatis, ut possint rumpere iniquitates, ut docent Rodriq. tom. 3.quaest. 3 artio &Mirand. tom. 2. quaest. s. art. . unde dicitur Eccles . . doli quarere fieri iudex , nis virtute maleas irrumpere iniquitates.
Quae ob tale iudicium timida fiet, N. languescet, & λbditi rebelles fient, unde ex timiditate eorum, & insolentia istorum disciplina regularis maximam patietur iactu
409쪽
ram. Respond. prim quod aliqua timiditas regere debet
Praelatorum actiones erga subditos, ut temperet despoticum dominium bono- communi tam praeiudiciale, subditioque voluntariis inimicum , quare dicebat S. Thom. i. de reg.Princi p. cap. 6. Sic es dissonenda regni gubernatio, ut Regiram instituto tyrannidis subtrahatur occasio , ut etiam se eius temperetur potestas, ut in Orannidem de facili declinare non nysiit. Et Tacit. lib. a. ann. mones. Superbire homines etiam' annui magiaratus designatione, quid s honorem per quinquennium. Quod si in ipsis ita praeualet timiditas, ut non valeant subditorum iniquitates resecare , propriam lcgant sententiam. Noli fieri iudex, nisi valeas virtute Irrumpere in quitates. Secund si Praelati gratia Dei non erunt destituti, omnia prudem consilio, matura deliberatione , charitatiua executione mandare curabunt, non est cur timere
debeant, quare Rodriq. ubi sup r. inquit: in Praelatis timor mundanus dominatur,quia gratia Dei ad omnia confortante sunt destituri: non ignorent ergo Praelati, quod sicut subditorum actiones a regula disciplinae regularis possunt deficere, dc de facio saepe defici unt, ita eorum regimina a vera prudentia, & regula, cum sit ars artium, deflectere possunt, & de facto nominquam deflectunt, & sicut illi publice arguuntur ad aliorum exemplum , ita ipsi argui de bent ad aliorum moderationem, dc monitioncm. Ad illud vero de audacia subditorum dicitur, vel subditi, qui suere
grauati, enumerantur inter eos, qui toto conatu perfectionem anhelant, at certe de horum gravamine nec una querela auditur, hi namque astatua humilitate , obsequio cstium Praelatum prosequuntur, vel sunt de illis , quorum passiones adhuc sunt fluctuantes, & hi, licet aliquas querellas per coenobia spargant,non ideo honorem debitum Praelatis tanquam rem illis ex iustitia debitam negant, vol sine de illis, qui fuere grauati,dc ob timorem Dei a se excussum in audaciam , & contemptum Superiorum irrumpere possunt, sed isti, si accedente Superiore maiori certi erunt debitam sibi iustitiam non denegandam ipsorum 4ns Uriis publice satisfactum iri, intra patientiae limites se coercebunt , expectantes iudicium , ut docemur experientia, alias
410쪽
est periculum incidendi in grauiora mala, imo deueniendi
. ad manus violentas, quo nil magis obstare videtur regulari disciplinae, nec per aliud magis subditorum insolescit audacia nec magis Superiorum fortis animus hebetatur, heu, heu quanta opus est pruden Lia Praelatis praecipue supremiS. 6 Dices ex sententia Rodriq. ubi supr.de bent dese chus Prinlatorum dissimulari, ut a subditis una cum ipsis obseruantia conseruetur, & ubi collapsa fuerit, restauretur, quae conseruatio , restauratio dissicile habentur , nisi suaviter cum ipsis agatur Praelatis, aliqua permittendo. Resp. prim quod non excludit omnem censuram, sed vult, ut agatur cum ipsis mitius, ut ex Contextu habetur, dc ita dictum est supr. quod triplex ordo assignatur. Prim .e eligio. Secund. Praelatus. Tert. subditus.Religio petit iustitiam tam in subdito, quam in Praelato, cum ista tamen differentia,ut aliqua reuercntia Praelato exhibeatur , non tamen pessundando. subditum, ut habetur ex Concit. Bracharense s. distinch. cap Cum beatus,dicente. Non est dignum,ut pasiim unusquiisque Praelatus honorabiliora membra sua prout voluerit,eiqueplacuerit , verberibvssubiiciat, se dolori. Secund. respond. sententiam Doctoris non mihi placere, eo quod supponat relaxationem Religionis ortum ducere a subditis, quod ipsa experientia videtur falsum,quia ut plurimum incipit a Praelatis negligentibus ea, quae sunt pro conseruatione disciplinae regularis , & ita habetur ex cap. Exemplum caus. I 2. quaest. I. ex quo colligitur vulgatum illud axioma, Superiorum aistio nostra est instructio, videatur Ferrer. in constiti. Cathilon. Glossa 6. numn i. ubi adducit illud Claudiani impaneg, ψ. consul. Honor. Regis ad exemplum totuS componitur orbis , simul cum Barbosa in collech. DD. in citato capite, & Tiraque li. de poenis tempor .caus. 3 ι .num. 3 8 .cum seqq. & de nobilit. cap. 3O. num. 3 36. ubi ostendit, peccata nobilium, in dignitate consti tuto ru trahi solere ab inferioribus in exemplum,quare dicebat D.NaΣ. ration. a P. in funere Basilij mag. Vno homine recre, aut male se gerente nihil hinc Reipublicae portenditur, at Republica hoc, o illo mo-
δε se habente , singulos etiam eodem modo a ci necesse est, Et Theodo