장음표시 사용
51쪽
Not. quart. quod duplex finis est assignandus in actione , seu actu voluntatis, Vnus intrinsecus, & proximus, qui est idem eum obiecto, ic vocari solet finis operis , alter extrinsecus, de remotus, qui differt ab obiecto,&. videtur spere ad urcunstantias, ec appellatur finis operantis, exem-elum primi sit, si pauperi eleemosynam des corporalis mi seriae subleuandae causa. Exempl. secund. si eam des causa captandi vanam gloriam, vel pro peccatis satisfaciendi. ita
contingere potest, ut actio ex operantis arbitratu ad finem extrinsecum, tanquam circunstantiam moraliter assicientem, referri possit,quod optime insinuat La yman. & Bec an ubi supr. duo tamen spectare ad rem nostram videntur .Prima cum actus ex obiecto bonus resertor ad finem malum, ut dare eleemosynam propter vanam gloriam. Secundiam, cum actus ex obiecto bonus refertur ad finem extrinsecum
bonum, ut dare eleemosynam gratia satisfaciendi pro peci catis. In hoc secundo casu circunstantia finis boni, dummodo sit diuersis speciei, addit notiam speciem bonitatis bonitati finis intrinseci. Ita Becanus, & Layman. ubi supr In primo casu circunstantia finis extrinseci mali ex multorum doctrina omnino destruit, dc essicit actum,qui ex obiecto bonus esset, simpliciter malu .e Xempl. gr. pergis ad templum gratia 'audiendi Missam,&. gratia captandi vanam gloriam, iste ultimus,'extrinsccus finis inficit totam b nitatem actionis. Ratio horum videtur esse , quia bonum est ex integra causa, malum vero ex particulari quocunque
vitio oritur. Ita sentiunt Bonavent. in 1. dist. O. art. a. q. I AZor. to m. I . lib. 2. cap. F. q. 6. Fili iuc Vbi sup r. n. I O9. Vas'. I. 2. disput. TO. quaest. Is art.T. refertur etiam S. Thom. I.2.
qua M. I 8. art. 6. & quaest. I'. art. 2. Fateor , hanc doctrinam habere suam probabilitatem, non carere tamen aliqua rigiditate praesertim pro Religiosis bonis operibus continuo deditis,quamobrem dicendum arbitror,quod unus,& idem actus nequit esse bonus simpliciter, Sc malus simpliciter,id est icthaliter peccaminosus, quatenus est imperatu S a VO-luntate
52쪽
tirritave operantis, a fine extrinseco ducta mortaliter ma Io , Ut clare eleemosynam mulieri gratia subleuandi eam amiseria , simuleam ad inhoncstos actus alliciendi, quia isti cicio ficies inter se directe opponuntur, implicat enim esse simo I ira eodem actu conuersionem ad Deum,& totalem a CPHIOnem a Deo , ideo lethalis malitia finis extrinsectes C λ volt totam bonitatem actus a fine intrinseco habitam, Ec ita hoc sine difficultate omnes DD. conspirant: Verum tam eri Est, quod bonitas actus insurgens ex fine intrinscco, sco OP Cris non destruitur a malitia finis extrinseci ab ope-ΓADLC intenta, quae tantum sit venialis , quia inter se non DPPOniantur dirccte. Moueor, siquis enim eliciat actum iri territam obedientiae, spei, dc alterius virtutis , ut inde 1 iamat Occasionem vane gloriandi, ille prior actus est intritas Cc minus , utpote conformis rectae rationi, dc aliquando ordinis supernaturalis, quomodo ergo potest tota liter vitiari a malitia veniali vanae gloriae , dum intrinsecα per dependentiam semper respiciat suam causam bonam, cuius gratiae a voluntate principaliter fuit productus, maxime quia non satis intelligitur, quomodo actus internus -eharitatis pollit vitiari ex fine aliquo superaddito operantis, cum sit c dentia litor bonus, nec malitia Vanae gloriae. directe opponatur illi. Addo, quod circunstantia violationis alicuius praecepti obligantis sub veniali ncquit assectum charitatis hominis vitiare, qui per unum actum amar Deum super omnia in obseruatione alicuius praecepti intendit. Praeterea malitia consistit in priuatione bonitatis debitae, potest autem. tiexi, ut uni actui interiori debita sit duplex bonitas una temperantiae, altera Religionis, ut contingit iii homine religioso, qui non solum ex virtute tem
perantiae, sed ex voto tenetur temperate vivere: ergo tali Sactas potest priuari una bonitate, dc alteram retinere, quia una cum altera non est nece siario connexa : nec obstae . illud axioma a SS.PP. relatum, a D. Thom. aliisque D D.probatum, bonum ex integra causa, malum CX quocumque defectu, quia ad eius veritatem sufficit , quod bonitas intrinseruactus fit ex omni parte integra, licet extrinsece deae actus patiatur aliquam imperfectionem V Cnialem, E seu
53쪽
seu, ut melius dicam, illud axioma intelligitur de summperfectione, ac totali, implicat enim actum esse summe perfectum cum aliquo vitio veniali , non implicat tamendari perfectionem cum aliqua culpa in eodem actu, alias mille incommoda shquerentur, nam certe infinitae confes-
siones hominum , ac mulierum forent inualidae, ne dicam sacrilegae, quia fere semper corum actus ab omni culpa veniali non expurgantur: plurima etiam iustorum opera, qtrae bona videntur, defraudarentur sua b itate, merito , mercede, imo impetratione probe maximum in conueniens, quia rar Cbus non valde persenegligentia misceradde, quod oratio bona largiti sunt sine periculo peccganda oratione ab vires impetrandi: imeritorius, S dentia, quando actio ea quo sumit essent excitatur leuis im
fati St. ho mi peccatactionactu cc
54쪽
orrimque actionibus, ac toto regimine principaliter pro sol conseruatione, minus principaliter pro boni communis augmento , & subditorum utilitate, nequit excusari a lethali Culpa. S detur : tunc insurgere videtur malitia mortaliter peccaminosa in actione agentis, quando eius obiechum aliquod notabile rectae rationi repugnans includit, ut superitis adnotaui: Sed, dum Praefatus intendit uti stabditis, eorumque actionibus, dc ordinare regimen ad Proprium commodum, Zc conseruationem ibi sistendo tan-qoam in fine principali primario , secundario tamen in orficij fine, iniurgit maxima inordinatio multum rationi re-PUgnans, nam primo, si in Praelatia regulari daretur duplex finis, esset summa inuer fio, quia principaliter non ordinaretur ad promouendum bonum commune, subditorumque utilitatem , sicut de facto ad ista solum ordinatur. Secund. quia ibi praefigitur finis ab eius ambitione, quem
nequit habere, ut dictum est in tert. not.ergo nequit amor. tali culpa excusari, quare optime dixerunt Sol. Valent. Caiet. ubi supr.quibus addo S. Anton. 2.p. tit. 3. Cap. F. g. 4. vers. Quaerere ergo, hominem licet dignum, appetente mi Praelaturam ratione bonorum temporalium, vel celsitudinis gradus, illa sibi constituendo tanquam finem principalem peccare omnino mortaliter. Praeterea, esto ambitio: ' consistens in appetitu in ordinato honorum, ac dignitatum. ex genere suo sit tantum veniale, Ut docent S.Τhom. 2.2. .
quis. i 3 i .ari I . ibi Caiet.&alij communiter, nihilominus. quando mediante aliquo peccato lethali intendit quis dignitatem consequi, concladunt Sylvius in D. Thom. ubi ilupr. Tolet. lib. 8. cap 23. Less.de iustit. lib. 3. cap. 2. dUb. 3. . num. 12. N. alij, se ipsim lethali culpa vincire: Sed huiuLmodi Praelatus mediante culpa graui summae inordinati his finis propriam ambitionem fovet, quae Praelatiae con-miationem intendit: ergo habendus est tanquam letha ter ambitiosus.
Adhuc huiusmodi Praelatus, esto principaliter intendati
55쪽
videte Lug. ubi supra , tenentem Partem affr-
Praelaturat Regularium censendae sunt in distributione eadere sub iustitiam distributivam, ita ut saltem secundario
sint praemia virtutum, εc meritorum. Quae conclusio apertet statuitur contra sententiam DD. in principio quaesiti notatam. Probatur primo , omnes Religiosi ex vi professionis acquirunt ius ad Omnia commoda Religionis, nec non re
bona, ut dictum est superilis: ergo in iis distribuendis necessario locum habere debet iustitia distributiva: antecedens clarum, consequentia probatur, quia illud ius acquisitum dicit habitudinem crediti ad Praelaturas, quia sunt Commoda, dc bona Religionis, unde eidem habitudini pro iusta distributione debet respondere iustitia distributiva. Secundo si in conferendis Praelaturis, ac dignitatibus tegularibus iustitia distributiva non esset seruanda, maxime
quia institutores eas non erexerunt tanqua praemia Religiosoru, eo quod status Religionis ordinatur ad hoc, ut homines sint persecti, Sc contemptores honoris temporalis: sed id obstare non videtur, tum quia inter merita Religiosorum , 8c Praelaturas intrinsece , 8c ex propriis terminis, dc natura oboritur, ut seruetur iustitia distributiua , nam inter se, ut dixi, habent habitudinem ex propriis terminis exortam, tum quia licet ista habitudo ex propria natura ex parte dignitatum non insurgeret, sed dependeret.a voluntate institutorum, attamen hi talem intentionem tenebantur habere , ut essent praemia Religiosorum, quia spectant ad perfectionem, dc ad maius bonum totius corporis Religionis , ut dixi euidenter in secund not. Tertio admissis casu Card. ubi sup r. sequeretur, quod superiores, Melectores essent Domini Praelaturarum, dc non fideles administratores , quia ad libitum, Sc absque ratione debiti eas conferrent, quod est proprium Domini, nec commune bonum periclitaretur, ut notat Lugo ubi supr. maxime quia
unusquisque posset sibi praefigere unum bonum commun
56쪽
tantum ab intellectu fabricatum: ergo. Quartδ votum obedientiae, per quod Religiosi se consecrant statui Religioso transmittendo suam voluntatem in superioris voluntatem, mundo, ac pompis eius renuntiando, non ita vitiis pendit Religiosos , ut ad libitum Praelatorum, aliortim vepessundentur, & superculcentur, ut patet ex doctrina illata : Sed si non e siet debkum seruandi iustitiam distributivam in Regularium Praelaturis, pessundarentur, ac vilipenderentur, eo quod nullus est maior contemptus, quam postponere merita magno sudore acqVisita, Bc tot laboribus per annorum seriem toleratis pro Religionis bono, ac si non essent, ex hoc enim sequuntur mille in- . Commoda, Ut experientia docet: ergo admittendo iustitiam distributivam non esse seruandam, admittitur etiam
id, quod pcr votum obedientiae Religiosi non promiserunt. Quinto homines per habitum Religionis assiimptum non
renuntiant honori , qui est testimonium excellentiae in Religioso elucescentis, dc est praemium eius virtutis, ut dictum est superius: ergo honoribus insurgentibu S ex Prae laturis non cedunt : ergo ut praemia saltem secundari ofuerunt institutae ab institutoribus. Tandem Vltimo probatur : ubi sunt regulanda prodisert im in materia iustitiae, ibi regulatatium non est concedendi , alias essent regulanda sine regula, seu regulatiuo , quod est absiardum in qu Cumque materia: ergo in Religione concedi debent de iustitia commutativa, & distributiva: antecedens clarum, consCquentia probatur, in Religione datur, quomodo se gerere debeant partes in ordine ad totum, illud fouendor ergo datur iustitia commutatitia tanquam suum regulatiuum, in Religione etiam concedendum est, quomodo se gerere debeat totum in ordine ad partes pro eius iusta distributione di ergo etiam datur iustitia distributiva tan- Uam regulatiuum omnium bonorum, alias e siet distributio
Dices, status Religionis ordinatur ad hoc, ut Religiosi
sint persecti, & contemptores honoris temporalis ergonst i tutores non potuerunt ordinare, nec etiam ex secumiaria intentione, ut Praelaturae essent meritorum praemiaia
57쪽
Resp. quod iustitia distributiva in Praelaturis conserendis
non aduersatur contemptui honoris temporalis , qui est proprium hominum ad perfectionem tendentium, quia in mente unusquisque gestare potest desiderium abdicationis omnium bonorum temporalium, &. adhuc unusquisque gestare potest, Vt ipsorum, & aliorum merita, si Domino placuerit, sint recognoscenda iuxta meritorum mensuram dignitatibus , ac Praelaturis, Cum id sit ab omni malo alienum, imo bonum, virtute praeditum Secund resp. quia huic honori non renuntiant in professione Religiosi, ut dictum est, unde Caiet. 2.2.quaest. I 36.art. T. ait: aduertendum
est, quod, quia honor Ecclesiasticus sanctus honor est,quia Ecclesia sancta est, ideo non spectat ad perfectionem Religiosorum renuntiare Eccletiasticis honoribus, quoc careprehensione digni sunt Religiosi abdicantes suos hono res magister ij in Theologia: &. ideo notant Nauarr. lib. F.
tere possit ni Praelaturas absque peccato, dc absque laesione proprij status, imo cum merito. Pro tertia responsione adde illud, quod dixi in secun d. not. concludendum est doctrinam traditam esse veram, dc ad mentem sacrorum canonum cap. utilissimus I .quaest. l . in quo habetur, duplici titulo in Religione deberi Religiosis dignitates, vel bonita te vitae , vel scientiae laurea. ita Petri n. de subdito quaest. i.
Cap. 28. g. 3. nec alienam a mente D. Bonati. apud Petrin
ibidem, qui inuehitur contra illos , qui se ingerunt his ossiciis, inter verba Sancti haec habentur. Ham se digni fuerint, or idonei, non debent se ad hoc ingerere, sed mode te expecrare, quousque per instrationem Dei, a Praelatis suis , crfratribin ad hoc suo tempore assumantur.
58쪽
si Presatus , qui utitur regimine, actionii us , ac functionibus f qua ex natura se a ordinantur tantum in subditorum utilitatem; is boni communis commodum 9 ad hoc, ut in Pralatia a sumpta conseruetur, reussit peccatι mortalis.
Raesens quaesitum indagatur , quia cognitio' sequentis 27. nequit haberi, nisi ex matura discussione propositi ti-ali:pro cuius intelligentia sit primum notab.quod quatuoriodis potest Praelatus ordinare regimen, ac actiones offiij assumpti pro sui conseruatione. Prim. intentione caecae gligendo vitia punire , ne homines sibi ad uesarios red- at, merita praemiis ornare , ne tandem locus sibi arripia-ar, subleuando indignos , postponendo digniores dignis,c similia faciendo. Secudo , sistendo tantum intra pec-1torum venialium terminos. Tertio, intendendo prin- paliter bonum commune , subditorumque utilitatem, z minus principaliter propriam Conseruationem. Quar- , inuertendo ordinem , primario intendendo proprium IIIa modum , ac conseruationem , secundario vero subdi-γrtim , ac boni communis utilitatem. Potest addi quint. rdin*rido ea tantum ad Praelaturae finem, qui videtur esseoni communis conseruatio, dc augmentum , necnon Mibditorum utilitas. De duobus primis hic non loquimur, cuia alibi erit dubium pertractandum, sed tantum de aliisibus in praesentibus est discutiendum.
Not. secun d. quod triplex genus humanorum actuum a 28. D assignatur.Primum bonorum,quorum bonitas insurgit x eo , quod eorum obiectum , a quo speciem sumunt, raoni est consentaneum.Secundia,malorum,quorum malitia idetur esse ex eo , quod eorum obiectum aliquid rationi pugnans inchidit.Tertiu indifferentium,quorum indiffe- ntia inspicitur, quando eorum obiectum:non includit ali-
59쪽
quid pertinens ad ordinem rationis, videantur S. Th. I. I. quaest i 8.art. 1. Claui, Reg. lib.2. capcl.num'. AE .part. I. lib. 2. cap. I. q. t. Cum ergo Praelatorum finis sit boni communis promotio, nec non & subditorum utilitas, quoties. cunque eorum intentio fertur in suum finem, dc obiectum, proscctb actus est rationi consentaneus, bonus, & rectus: si vero fiois peruertitur, & a Praelatis quaeritur proprium commodum, & utilitas, insurgit aliquod notabile non rationi consentaneum,imo ei repugnans,& ideo eorum actus
malus, & peccatum: quare homo, licet dignus, qui appetit Praelaturas ratione bonorum Lemporalium, vel celsitudinis gradus, in illis sistendo tanquam in fine primatio, dc princ, Pali, peccat omnino mortaliter, ita Solus de iustit. quaest.2-
ritur ergo, per riit enim Praelaturae finem, qui est principaliter proximi salutem procurare,& ideo grauis inordin tio in actu insurgit rationi valde repugnans.
Not. teri quod secundum Panormitan . in cap. Porr muri de Regul. num .io.Sanche Z lib. 6.summ. caps num .7..& alios,Religiosorum professio est quidam contra ctus onerosus ultro, citroque obligatorius , quo professus se obligae Religioni, ad seruiendum ei secundum regulam eius, & C. contra, Religio se obligat ad retinendum cum, alendum, Mirach indum iuxta suum institutum.. Hinc sequitur, quod ficut aliae reciprocae obligationes nequeunt in unius consensu consistere, sed duobus personis indigent habentibus potestate se ipsas, vel alias obligandi , Ut Patet per te t. Lin omnibus, ε. de ach.& obligat.& l. sicut, C. eodem, ita ad valorem prosessionis requiritur, ut non solum emittens pro Ebssi onem obliget se , sed etiam ut Religio per suum ministrum praestet assensum,quare Lessus de iustit. lib. a . cap. t iadub.7. num.6 i. intime id penetrans dicit, ad validam professionem duae personae concurrunt, quarum altera se obliarat Religioni tradendo se in ius eius , & obstringendo ad manendum in ea, altera Religionem obligat illi recipie do ipsum in filium,eique iura reliquorum communicando, continet enim Prosessio obligationem reciprocam i et
60쪽
um,qui recipit, & aIlum, qui recipitur iuxta cap. Ad Apo-olicam, de Regularibus: nota verba, stradendo se in ius
irae insinuant in Praelato residere quandam potestatem do-linatiuam, ut ex Suare et 3 . de Relig. lib. 2. cap. I 8. 8c seq.3cet Basseus in summ. tit. Praelatus num. 2. quae hoc odoxta DD. explicari potest, esse ius acquisitum Religioni, que eius Praelatis ad imperandum Religiosis,eorum Ope
bus utendum prout conueniens iudicauerit: nota verba,
uarum altera se obligat Religioni)non dicentia Praelato,d Religioni, ad ostendendum,quod nullum ius acqui sua ita latus uti subditis,operibusque eorum in proprium com-odum, sed in subditorum , totiusque Religionis commo- im,ut optime demonstrat Emin. Lugo de ius . disputat. I. h. I.num.6.ex designata disserentia inter seruum, sub-:um: seruus enim, inquit, est tuus , nam sicut vestis, vel nis est tuus, quia totum suum esse resertur ad tuam utiliem, sic seruus dicitur tuus, quia fere eodem modo po- illum, dc eius opera ad tuam utilitatem referre, sicut ve- in , & panem , subditus autem licet tibi debeat Obedire, n tamen est tuus, quia eius obediensa, sicut ipsa praeua non debent referri ad utilitatem praecipientis, scd ad num subditi , cum tota potestas gubernatiua tendat perd bonum communitatis: doctrina quippe certa , & prius dita a Suare et ubi sup r. lib. 6 cap χ. num. i 3. sic loquente: n qui se tradit alicui in seruum & se tradit ei in serui-ri , & utilitatem eius, Religiosus autem , licet se tradat dato Religionis, non tamen in eius utilitatem , sed intum Dei. O vere aurea doctrina apud multos parum litata, quae si funditus intelligeretur, non tot incom-la, ac seditiones in Religionibus excitarentur. Necrat, quod subditi dicantur serui, quia falsum est, aequi-mtur tantum eis in multis, ut videre est apud Tuscum onachus concl. 4. Ex hac ergo doctrina iterum at
Clare apparet, quod , quando Praelatus utitur subdito, que operibus in propriam utilitatem, Sc commodum 'dit limites propriae potestatis, ic sic peccat usurpando dictionem, e mque exercendo, ubi non habet do