장음표시 사용
521쪽
rium apparebit, ideo est dicendum , quod licet ex genere
suo detractio famae sit peccatum mortalc , ratione tamen paruitatis materiae fit veniale, ut optime docet Lessius denast. lib. 1.cap. I I .dub. 3. n. i l .ut si de industria aliquam paruam imperfectionem alterius narres, Vnde Diana pari. de paruit. mater. res L 76. asserit, narrare defectus Icues, ac veniales proximorum non esse peccatum graue , nisi de persona talis conditionis, ut de graui viro, & Religioso,e 1et enim, & aestimaretur magni momenti, & ita dicere de illo, quod sit mendax, &saepius mentiatur, esset peccatum a mortale, secus vero si semel, & bis dicatur esse mentitum, asserit etiam, in genere dicere esse superbum, auarum , Da-Cundum, &C. non videtur e sse peccatum mortale, nam haec non accipiuntur tanquam res mortaliter peccaminosae , scd per inclinationem naturalem, vel per desectus leues, ac veniales, fieri tamen potest, ut ratione dignitatis personae, de qua dicuntur, vel quia putantur accipienda pro grauibus vitiis, esset mortale, supposita ergo hac doctrina tanquam vera a multis D D. approbata, sit Secund. not. dubium moueri ab Emin. Lugo de iustit disput. i 6. sect. 3. num 6. ubi dicit, sede hoc nihil apud authores inuenire quod sicut in minimis furtis ad materiam grauem peruenitur, ita ut completa materia gr3ui, compleatur etiam peccatum mortale , sic in leuibus detractionibus potest tandem proximus pati tam graue detrimentus . in fama vi detractor incidat in mortale, modo desectus ve- ,ri, vel falsi de eodem, Zc apud eosdem auditores narrentur,ietiamsi diuersis temporibus id fiat, quia facile uniuntur in
Corum mente ea omnia , Ut non aliter opinentur de proximo, cui detrahitur, quam si simul eadem audi sient: verum tamen est, quod si defectus leues apud diuersos, qui inon facile inter se eos communicabunt, narrabuntUr, non videtur eadem ratio , sicut si apud diuersos idem defectus leuis narretur, quia apud ipsos fama grauiter non laeditur,
nocumentum graue ei insertur haec Cordub. . Not. teri. duplicem esse opinionem in furtis minimis, an suri peccet mortaliter, quando completur materia grauis.
Prima affirmativa asserens, quod, etiamsi ab initio fur non. . . P p p 3 habuerie
522쪽
habuerit animum furandi rem notabilem , si tamen ad eam successu E peruenerit, dc praecedentium furtorum recordetur reus est mortalis culpae . Ita Sanch. summ.lib. l . cap. .
alij quam pl irimi. Ratio videtur esse , quia in illo ultimo furto, per quod completur materia grauis, incipit esse fur, S retinet rem alienam inuito Domino cum notabili damno proximi: Que continuatio requiritur, ut in unum coalescant illa minima furta Z quando inter illa non sit magna interpolatio , quae censetur secundum Sanch. Vbi sup r. n. io. dc alios doctos ab ipso consultos per spatium Vnius anni, sed id videtur esse nimis longum tempus, unde dicendum
est cum Filii a c. to m. I. tract. 3 I. cap. I O. num. 24 . magnum interuallum, Vt non continuetur moraliter materia uniuI
furti cum alio, esse mensem unum , vel dimidium, adde, quod necessario maior quantitas ad mortale in his furiis requiritur, dc eo maior, quo plures sunt Domini, & quo in plures damnum diuiditur, eo minus caeteris paribus sunt inuiti. Ita Le T. de iust. lib. r. cap. t 1. dub. 8. num. 6. Sanch. ubi sup r. num. IT. Rebellius p. I. lib. 3. quas . I S. sech. II. num. T. quare Diana de paup. relig. p. a. tract. 6. res Ol. 3 . ait, quantitatem in his furtis minimis ad hoc, ut sit notabilis , dcbere esse duplo maiorem , quam in aliis furtis. So-cunda est negativa, quae sua non caret probabilitate, ut optime insinuant Fi illuc. ubi sup r. num. 1 3. Rodriq. ia
disp. i 6. sect. 77. num. 3 8 & expreste habetur ex Nauaria cap IT . num. I O. Toleto lib. . cap. t 6 num. 4. & aliis: Verumtamen est, inquit Nauarrus cum aliis, quod, licet fur per ultimum furtum attingat illam quantitatem notabilem, Non peccet mortaliter, retinendo tamen illam, incidit in culpam grauem,& ideδ ita furantes, & non restituentes peccant, non quidem ratione acceptionis, sed ratione iniustae retentionis, quare bene inquit Lago ubi supr. n. 38. quaestion ςm non posse esse de re supposita obligatione restituendi, quam admittit Nauarrus: vertim Iacob. Granad. I
523쪽
tom. 2. putant nullam insurgere obligationem restituendi, si materia esset consumpta, dc ex illa fur ditior non factus fuisset, imo addit Sa tit. furtum, num. 8. cum Fernand. in
non peccare, neque habere obligationem restituendi, ad
haeret etiam Berarductus infUinm. coron. pari. I .cap. I . n. 28.
in fine hisce verbis: si actus furandi procedunt a voluntate intercisa, hoc est, dum homo furatur illud parum, non
intendit furari maius, nec alio tempore, dc postea de nouo subuenit alia cccasio furandi similiter, tunc quantumcumque re iteret huiusmodi furta sic conditio nata, sempero est Peccatum veniale, nec tenetur de necossitate salutis resti uere illa , quia sicut multa peccata venialia nunquam pos-- sunt facere unum mortale, quantumcumque smul sumpta, ita si huiusmodi furta parua voluntate intercisa, dc in aliqua quantitate notabili considerentur, nunquam faciunt unum furtum notabile mortale, dc consequenter non pariunt Obligationem, quia semper remanent in sua natura, hoc est, sunt venialia ratione paruae quantitatis, siue furtum semper fiat eidem, siue diuersis. Ita ille.
Not. quart. vi recte notat Suare Z4. de Relig. lib. ' O. cap. 9.num. I. nullam esse tam perfectam Religionem , in qua pro humana fragilitate lapsus aliqui non inueniantur tam gra-Mes, quam leues, illi vero sunt corrigendi dc via iudiciali,ec via correctionis fraternae, in his, qui appellari possunt Mommunes defectus, qui etiam inueniuntur in viris perfectis, non ita scrupulose est agendum , Ut prius praemittatur monitio secreta, sed potest eos punire superior, ut de ficto in Religionibus resormatis fit, ec in publico debitas poenitentias pro disciplinae regularis conseruatione delinquentibus etiam perfectis imponere, dummodo nulla infamia inferatur, ac a secreto delatore consensus habeatur, Verum in imponendis his poenis est, valdh conueniens, uti. notat Turrian. de Chari tat disput. 69. dub. 3. de correctio te, aliquando , ut superior non revelet defectum delin-:nti, quando verisimile est posse delinquentem cogno-lelatorem , ec hoc enim inimicitiae, ex amaritudines
524쪽
non laues possunt oriri contra bonum commune, quod est maioris momenti, quam leuem defectum permittere in subdito , donec occurrat opportunum aliud tempus corripiendi, potest enim superior ea notitia uti, ut obseruet subditum, an iterum committat defectum illum. Certe Suare et suam doctrinam mendicauit a S.ThOm. 2. a. quaest. 33. art.7. ad 4. afferente : Proclamationes, qua in capitulis fiunt Rel giosorum, sunt de aliquibus lenibHs , quae famae non derogant, unde sunt quaedam commemorationes potius oblitarum culparum, quam accusationes, vel deuuntiationes, si essent talia, de quia bin frater infamaretur, contra praeceptum Domini ageret, quia per hunc modum peccatum fratris publicaretur. Idem recitat Abulens. in cap. I 8. Matth. quaest. 97. ad 8. putat enim
leuia peccata Religiosorum sine praeuia monitione effuin publico punienda ; unde in Capitulis quilibet Religiosus debet dicere suas culpas leues, & si aliquas omittitae X ignorantia , vel obliuione, alij proclamant eos non tanquam accusatores , vel denuntiatores, sed ut reducentes eum ad memoriam culparum suarum , quas ipse ex statuto dicere tenebatur. Idem habet Sotus de secreto, membr. 2. quaest. . ad i. confirmat. h. argument. ubi sunt notanda illa verba Soti, inquit Suare E ubi silpr. num. 2.Voco autem graues non solum istin . qua sunt peccata mortalia , sed qua sunt contra famam, or honorem proximi, vis quis intraret domos sussectas : Ex quibus verbis , d exemplo colligo in persona religiosa omne peccatum mortale , omnem defectum , qui post suspicioncm talis peccati generare censeri Tem sussicientem grauem Zc consequenter omnes defectus , qui huiusmodi non sunt censeri leues , dc paulo inferius numer. 8. explicans mentem Soti dicentis, culpas esse putandas leues, quae non inducunt suspicionem de Religioso de peccato graui , ac mortali , ita censet, ut desectus snt ordinarij circa regulam , vel opera persectionis , qui ab omnibus , seu fere omnibus secundum magis , &. mi-nUS committuntur , non ita censendum est , ut dat defectus extraordinarij, qui, licet non sint grauia peccata, dc mortalia,
525쪽
mortalia, nec ingerant suspicionem illorum, inter Religiosos tamen solent computari, & ideo nequeunt in publicum deduci, si alias non essent publici, cuiusmodi esset, non seruare secretum de leuibus rebus, deditum esse priuatis familiaritatibus , etiam intra Religionem. Cuius doctrina sic explicata a Religionibus reformatis tanquam damnosa bono publico est abiicienda, nam certe esset dicere culpas de minimis , de quibus non curat Praetor , eo quod septies in die
cadat ivous, imo isti desectus sunt dissimulandi maxime inprobis ustis, ne disciplina regularis reddatur nimis dura , ec . superior odiosus, quod si admitteretur , esset plures, ac plures subditos infirmos in suis imperfectionibus secretis in non paruum Religionis damnum nutrire , dc extirpare publicas Culpas a coenobiis, easque habere per caeremonias seu ad excutiendum puluerem , quare publicae culpae, dc proclamationes iuxta mentem Soli satis explicatam in suis verbis sunt tenendae non de defectibus ordinariis nullius valoris, dia momenti , sed de extraordinariis, ut de facto Religiones resormatae iaciunt ad aliorum terrorem, maxime imperfectoriam, qui non desunt in quacunque communitate , dc ad eXemplum perfectorum , ut magis ac magis perfectionem pro Pagent. Quae culpae non labefactant, nec labefactare debent bonam exi stimationem Religiosorum , quia per istos defectus non deficiunt homines a debita perfectione Reli- .giosorum, maxime quia, ut dicit Suareet plurimis in locis relatus, in omni congrcgatione sunt plures infirmi in virtute, quam fortes, dia ideo illa mala existimatio talium hominum est imputanda eorum incapacitati, qui . tam facile bonam opinioncm de Religiosis perdunt. Nec video , quomodo. defectus assignati a Suare et, maxime secundus de priuatis fa- , miliaritatibus etiam intra Religionem, auferant bonam Opi- rnionem delinquentium apud alios , nisi sint suspectae de re graui: dicere , Pater talis est deditus priuatis familiaritati- 'bus, & quid γ nisi est: imperfectus, quia toti sommunitati,
& eodem modo suam familiaritatem non communicat , ac proinde reprehensione poena dignus: verum tamen est, .
Fod regula Suarea sorto hast locum in Religioso , ut ita .
526쪽
dicam , iam ad persectionem assumpto, de quo tales desectus nequeunt praesumi. Hic addo obitor, quod si superior localis ita in suo regmine se vieret, ut magna dissidentia inter Religiosos excitaretur, auderem forte id imputare ad peccatum graue, eo quod obstet charitati, unitati, & paci ,&licet aliquando aliquod bonum elici possit, longe maius est malum quod oboritur, & bonum , quo priuatur coenobium 'ut experientia docet, sed hoc iudicent ipsi , quia est res nimis periculosa , verum tamen est , quod si familia aliqua
esset relaxata cum periculo labendi in grauia incommoda, non damnarem talem dissidentiam, nam emi multum Wilis ad praecauenda multa mala. a.' Noc. quint. famam definiri hoc modo ν Fama est multo-riam exrstimatio de vita, dc moribus alterius Ita Les de iust. lib. 1. ca II. dub. l. num. i. Emin. Lugo de iusti disp. i sech. I . dicitur enim a fando , sed re vera consistit in opinione , & iudicio interno, si est bona pro praesenti, est opinio virtutis, , sapientiae , di rerum praeclare gestarum sterius. Quae opinio ex duplici capite ingeri potest aliorum mentibus, ex posse, &ex deberetex posse , quia homo ita potest
vivere per plurimorum annorum seriem tam sancte ac persectE, ut de ipso nullam malum graue, nec leue extraord, narium suspicari quis possit, ita Marrare de illo aliquem desectum, ut est superbus, mendax, MC. ad mortale imputari debet, quia tollitur illa tam sancta opinio de eius sancti tale tot sudoribus, ac laboribus per non ortim seriem acqui-sta: ex debere , quae exoritur non ex sanctitate hominum, sed ex materia ipsa , quam unusquisque obseruare tenetur, ire ita multa sub mortali, aliaque sub veniali obseruare necessitantur tam seculares , quam Reliogiosi in statu assumpto, quam opinionem nisi constet in contrarium , unusqui que tenetur habere de suo proximo proptet ius, quod habent homines ad suam bonam opinionem apud omnes, &ideo narrare culpam grauem tam secretam, quam falsam, de inuentam imputatrar ad mortale , sicut ad veniale narrare culpam leuem , quare terminus peccati mortalis in detra 'ctione supposita fiagilitate humana erit publicatio peccati
527쪽
i mortalis ab homine commissi, quia ad hoc tanquam ad rem
grauem habet ius, ut eius fama conseruetur, nec comm Luter per peccata venialia bona opinio amittitur , ut experien-
Meia docet. Aliud etiam debere assignati potest liberum, id est e3 mera voluntate hominum supposita aliqua ratione ab Ipsis inuenta , seu a statu assumpto alicuius mendicata, quia ocum fama pro'imi sit in opinionibus hominum sita, depeni det ab eorum mluntate illam admittere, & ita unusquisque, de quocunque tam saeculari, quam Religioso, ac Episcopo formare potest opinionem, ut debeat vivere tali forma vii tutum, aut habere tot virtutes, dc tali modo mores compossitos s ac proinde sicut voluntarie , re absque fundamento Banc opinionem mendicarunt, ita quando apud ipsos de i perditur debet potius imputari eorum ignorantiae, & inca Pacitati, quam statui saeculari, Religioso, ac Episcopali, sicut scandalum passuum imputatur eis, qui scandalizantur
de tali ornamento mulierum iuxta patriae consuetudinem, nam illa: non tenentur ornamentum modificare, quamuis
alij arripiant occasionem in peccata labendi ut dicunt
cater. a. h. quoest. ἔ96. artic. L. Nauarr. sum m. cap. 13.n. l9. Sanch. summ lib. I. cap. 6. num. t 7. Bonac. de matrim.
Huaest. . part 9. num 47. ex comm . sensu D D. Castrus Pa- aus de charit. pari. i tract. 6. disputii. p. 7. imo , licet in .ornamento consueto esset aliquis excessus, non nisi sub peexato veniali tenerentur illum modificare. Ita ille excessus bonae opinionis secularium , N Religiosorum , quem non Petit eorum status assumptus, est imputandus incapacitati,M .ignorantiae hominum , quando apud ipsos deperditur, Mun .qRia omnes cruciarentur mille stimulis ex narratione uiuindefectuum, praesertim Rebgios Orom, quorum s fatus,persectionis solum postulat, ut omnia sub mortali praecepta .Observentur, ut bene notat Ioann. Sanctus in, selectis disp. . nimis Io alia iuxta modum instituti, quare, priusquam sta tum perfectum attingant, mille i persectiones committun-axir, tum quia ex falsa opinione putant seculare4 , statim ac
habitus Religionis est assumptus , esse quoque assiimptam totam Perfectionem, tum quia destrueretur disciplina reguutaria, quae per publicas culpas omnium desectuum leuium
528쪽
maximh conseruatur , ut experientia docet , quamobrem Rodrig. tom 3. quaest. 7. ar cic. a. asserens de minimis non esse arguendos Praelatos, inquit tamen , quod non sunt ob Dioni mandanda, sed proponenda eorum superiori, ut de . eorum Valore , aut praecipitatione, & nimia grauitate , & facilitate certior factus ad munus praesulatus non ita facile eos admittat, ex qua doctrina , cum ibi agatur de s 1ndicatu, tacite insinuat culpas praesertim esse tenendas de defectibus extraordinariis. Hic tamen addo , es se abstinendum saecularibus a narrandis desectibus leuibus Religiosorum maxime nonnullos particulares, quia, licet teneantur tantum ad statum perfectionis tendere iuxta modum dictum , attamen
ipsa tendentia acquisiuit aliquod ius apud saecularcs , ut in eorum opinione tales defectus non sint commissuri. Videtur omnino falsum, quod sicut in minimis furtis tandem peruenitur ad materiam grauem , ita per leves detra .etiones tandem a proximo auferri possit eius rama cum One re restituendi tam communiter inter saeculares, quam inter. Religiosos. Conclusio est aduersus Emin. Lugo ubi sup. Prob. prim. in minimis furtis iuxta secundam opinionem nulla videtur esse malitia mortalis , consequenter nulla obligatio restituendi, quamuis simul considerata notabilem quantitatim attingant : ergo neque detractio plurium defectuum proximi, modo sint leues, apud eosdem auditores
peruenire potest ad malitiam mortaliter peccaminosam,supposita veritate seu probabilitate opinionis argumentum estem cax. Sec. quamuis Concedatur prima opinio, non valet argumetum a minimis furtis ad leues detractiones de eodem, 'quia in furtis completur per ultimum furtum materia grauis, quae inuito domino iniuste retinetur,eique insertur damnum notabile , unde Sanch. sum m. lib I. cap. . num. 3Ο. inquir, furti peccatum non in sola rei alienae usurpatione , sed in re- tentione consistit: at in leuibus murmurationibus, seu detra- .ctioni is nunquam peruenitur ad materiam grauem, quia
semper sistitui intra terminos leuis detractionis, ita termin s 1 Q grauis
529쪽
muis detractionis est manifestatio peccati mortalis,ad quod
homo habet ius graue, ut non detegatur, & consequenter ei non infertur graue damnum: ergo. Tert. in minimis furii assignari potest ultimum grauiter damnificans proxi-:mum, in leuibus vero detractionibus nequit determinari, , quia apud aliquos per quatuor defectuum narrationem, apud
alios per plures, &c. & ita esset magna confusio ; & mille
scrupuli orirentur tam inter saeculares, quam inter Regulares , unde esset magnus cruciatus ; quem suauitas legis attenaa fragilitate humana non concedit, imo in sententia Lug. esset necessarium semper secum ferre calamum & attra mentum pro notatione leuis detractionis apud eumdem auditorem , Ut praecaueatur peccatum graue , quod probabiliter imminet, quia admittit hoc posse committi ex diuersis detractionibus leuibus , diuersis temporibus,perpetratis, quae faciis reuocantur ad memoriam ab auditore. Quart. tollerentur proci amationes Religiosorum apud Praelatum , M . consequenter syndicatus in maximum Religionum damianum, etsi fierent tantum ad excutiendum puluerem de pedibus, Messet potius actio caeremonialis, quam syndicatus im; stitutus ad reprimendam audaciam superiorum in regimine,
M inseriorum in suis actionibus, & ad conseruandam disciplinani rugularem. Quint. pote st dari casus , ut singuli, seu - fere singuli capitulares de suo Prouinciali in eius syndicatu Superiori maiori narrent unumdesectum leuem, sed diue Mna & ita cumulati possent toti Capitulo de Proui ciali sinistram opinionem ingerere, quod non debet admitti, nec de facto in Religionibus reformatis admittitur, quod si apud aliquos huiusmodi opinio concipiatur, debet imputari eorum incapacitati , & non bonitati Prouincialis. io Dices, varij varios defectus etiam falsos apud superiorem 1 de aliquo Religioso possunt defi rre, & ira generare in Praelato aliquod graue de eo nempe esse negligentem. relaXatum , M parto obseruantem , parum curantem dedisciplina regulari,&. illi inferre multum damnvin. Ita dicit Emin. Logo, ubi supr. disput. i 6. sect. 3 num. 61. Respond. illam malam opinionem imputandam esse Praelato tanquam voluntariam, ut dixi, quia, dum Religiosus, licet negligenter,
530쪽
. per viam persectionis incedit, non ideo dicitur relaxate vive, re, saliem grauiter, eo quod multa, ac multa non obseruet
ad nullam culpam obligantia j nam certe intra . terminos mandatorum Dei, votorum promissorum, aliorum praeceptorum , nec non & aliarum rerum non praeceptarum , quae
sunt quasi infinitae in Religionibus reformatis , se continet, unde male facit Praelatus, dum per hos defectus in .Religionis bonis ei infert damnum nisi in ordine ad bonum commune , ut fit , quando aliquid graue de subdito Praelato tanquam Patri denuntiatur: tenentur tamen, qui falsbs d fectus ei imposuerunt , propter damnum , quod ei potest euenire in bonis , in integrum apud superiorem resti
Dices ista doctrina videtur verissima inter saeculares, quia
alias infinita peccata multiplicarentur, nec eorum reformutio habetur ex multiplicatis oneribus, sicut inter Religosos ob rationes iam dictas , non vero quando manifestantur defectus, licet leues Religiosorum apud saeculares , nam apud ipsos multum deperdunt. Resp. etiam valere, nam illa malὸ opinio depςrdita imputanda est incapacitati eorum , quia isnorant ea , quae secundum fragilitatem humanam debent scire , multum certe sanctitati, est hominem religiosum lo-.tegrum se habere erga diuina mandata, vota promissa , praecepta imposita , multaque alia, quae pro obseruatione illorum in Religionibus sunt exequenda , Verum tamen est, quod aliqui defectus leues non fiant narrandi apud laeculares Propter rationem relatam in fine quarti notandi, & propter multa bona elicienda tam a Religiosis, quam ab ipsi linet iacularibu4. Advertant lectores , quod hic non intendo da- .re ansam leuibus detractionibus, ita ut possint fieri absque ullo peccato, sed iant m id tendo Mnouere culpam letha- lem, ubi vere non est.