장음표시 사용
541쪽
ν Ibenter aggredior denuo hoc dubium, licet superiti il- , a lud pertractauerim inclinando in sententiam affirmatiuam, a qua modo non declino, sed quia Ludovicus Caspensis author modernus tom. 2. tract. IT. de charit. disp.6 sect. 3. nimis acriter inuehitur in contrariam sententiam asserendo eam posse esse occasionem ruinae,& subuersionis Religionis, proinde tanquam probabilem, imo probabiliorem eam admitto , non declinando ab affirmativa : Huiusmodi quidem disputatio tam vehemens, ptiesertim apud recentiores, Ortum trahit ex doctrina S. Thom. quodlib. I 2. arti c. I 3. dc ,naquaeque verba contendit in propriam sententiam tanquam praecipuum fundamentum eum attrahere, ideo cogor sensum eximij Doctoris aperire ex ipso ordine tradito in citato articulo, &est ordo uniuersalis doctrinae iuxta omnium DD.vsum. Prim. tradit uniuersalem doctrinam. Sec. conclusionem difficultatis propositi quaesiti. Tert limitationem eqnclusionis. Quart. limitationem limitationis. Vniuersalis doctrina habetur,dum tractat in principio corporis ari iculi de criminibus , quomodo secundum iura in eis procedatur, deinde conclusionem assignat propositae diis cultatis , quae est post haec verba, utrum autem tim, aequis sit fratrem suum peccasse, debeat denuntiare Presato nams fio, quod frater per me corrigetur, tunc non debeo hoc denuntiare Praelato: quam eonclusionem multis in locis tradit. 2.2. quaest. 33.
artic, T. ad ψ. &. I. 6c quodlib I. artic. 36. deinde limitationem conclusionis assignat dum dicit Si a tem videtur , quod hoc melius fiat per Praelatum, Praelatus nihilominus sit pius, discretus , se stiritualis non habens rancorem, seu odium aduer-' Iur illum subditum , tune lieite potes hoe denuntiare sibi, o c.
Xandςm limitationem limitationis designat, dum prO-
542쪽
ueos De regimine regularium, .
sert. Sed quia propter conditiones diuersas Praelatorum, es sabiaditor- non potes in hoc dari generale iudicium, quia alignania Praelatus, vel mouetur ad odium aduersu ubditum, ve abditis non bene fert verba Praelati, imo tenendum es pro regula, quod in omnibus sis semper es seruanda charitas, o quod melim, o magis e pedire videtur. Quamobrem ex ordine assignato , habetur opinionem veram D. Thom. esse, id non licere facere sine praeuia monitione, quod si aliquando in aliquo e su contingit , finem correctionis melius haberi a Praelato, , dummodo sit ornatus pietate, discretione, ac spiritualitate, , non habens rancorem , neque amaritudinem erga delim quentem , videtur id posse fieri, & non per qua cunque rationem, quae videtur melior, nam semper aliqua', sicut in omnibus aliis negotiis apparebit , eo quod D. Thom hanc limitationem pro conclusione tradidisset, & conclusionem, pro limitatione, sed debet esse notabilis, ita ut delator aestu mare possit notabiliter deficere a correctionis fine. Ita Clauiae,
Reg. lib. II. num. I . quare iuXta ordinem D. Thom. sua que sententiam trado doctrinam . .
3o6. Religiosis tuta conscientia occultum fratris peccaturri, quod solum vergit in eius peculiare damnum, nequit Pςώato tanquam Patri praetermissa correctione fraterna reuelare. Quae conclusio multis relatis traditur a Sayro ubi sup. a Fa gundeet in praecep. decal. lib. 8'. cam .num. 7. tom. 2. a Diana inferius citando, Ma Bassed summ. tit.demmi.num.T. expresse habetur a doctissimo Iacobo Granado a. a. de Char. Controu. 3. tract. 12. disp. In Suadetur prim. ex S. Basilio in'
quaest. fuse disput. Italoquente. Peccatum referendum esse a 'Halatum ab iis, qai fiunt confiij , cum ipsi non postist mederi, iuxta id , quod a Domino praceptum es Matth. I 8 . consentit. S. Aug. in regula in fine, Be in epistola et os . de monialibus i
de corripe eum inter te, o Vsumsolum, oc. qui ordo, cum cadat subprareeptum, ut communiter dicunt DD. seruandus
in tam in Religionibus, quam extra eas , maximε quia si
543쪽
Intentio Christi exceptionem voluisset, eam tradidisset, sicut ordinem tradidit. Tert. quia hoc praeceptum innititur legi naturali ob duas rationes, ut conseruetur fama proximi Ciam minima iactura, quantum fieri potest , dum velimus eum emendare , dc quia ille modus corripiendi , sicut est
suavior, ita natura sua accomodatior, NI eficacior ad reuocandum hominem a peccato: si autem non seruaretur ordo
Praescriptus, fama proximi apud superiorem maximam pateretur iacturam , quia non sit cum illa minima laesione, quantam fieri potest, nec ex natura sua accommodatior est, Maefficacior ad emendationem, quia nimis confundit delin-
'cientem , & ingerie plus doloris, & confusionis subdito,
quam si multis aliis fieret cum periculo ex indignatione, li-icet secrete , obstinationis, unde Sancti. inferius vitandus, quamuis acriter defendat affirmativam sententiam cognos Cens hanc veritatem dicit, ratio potissima, qua Christus in- ,stituit quod correctio fraterna praecederet in delictis occul- ais, ea fuit, ne peccator inuitus patiens suae famae iacturam manifestato superiori peccato suo occulto , quasi desperans, ac furens ob infamiam, peior essiceretur, ac proinde ii ustraxetur correctio fraterna suo fine , qui est fratris emendatio: .ergo praeceptum Christi est obseruandum tanquam explica- rivum praecepti naturalis. Quart. quandiu saecularis, vel Re- Iigiosus iuri suo non renuntiauerit , iuste exigere potest ab altero , Ix suae famae prospiciat, eumque conseruet, quandiu .nihil est, quod notabiliter praeponderet : ergo quando quis imonitus secrete emendabitur, vel probabiliter ad mentem Correctoris creditur emendandus , ut bene insinuat Sayr. ubi sup num. 6. iuste exigere potest ab altero , ne crimen mum occultum manifestet Praelato quantumuis Patri maxime quia resis manifestatio secundum graues DD. . inquit Granad. Vbi sup. multum laedit famam delinquentis , prae sertim si antea agni aestimabatur a superiore : sicut enim . saecularis fama grauiter heditur, si eius peccatum occultum
Principi deseratur, qui prius ob eius raras qualitates ab ipso multi im aestimabatur, ita fama Religiosi , imo magis ob statum persectionis , ad quem tenetur iuxta ordinis institu-
xum tendςre, grauiter heditur, quando superiori desertur
544쪽
Peccatum, quod a correctione fraterna , saltem probabilia ter , . at emendandum , dico probabiliter , quia habet eκ Saluatore dicente Si te audierit , lucratus eris . fratrem tuum. Quint. si doctrina contraria esset Vera , Opur
adducere aliud Euangelium pro Religiosis , & aliud pro Laicis 3 pro illis, quia magis expediens, & utilius 3 pro istis,
quia licet expediens , 5c utilius esset , ab hoc tamen cinere sunt eximendi , quia ad tantam persectionem non sint constringendi , quasi Christus ignorasset tradere differen
tiam : ergo. Huic argumento conatur respondere Turri
nus 2. 2. dis p 80 dub. . dicens, alium esse finem boni publiaci in Republica saeculari, A alium in Religione, nam Gubernatoris finis in sua Republica est inhaerere paci, & tr: litati, quae a publicis peccatis conturbantur, redissolui imo nec omnia publica punit Gubernator, sed multa ob maius bonum impunita permittit, atque adeo non postulat ho- num illius Reipublicae, ut secreta peccata ad Principem deferantur , at institutum Religionis est non tantum exi s
hominem ad statum boni Religiosi, sed ad eximium stiviri persecti , ac proinde bonum Meligionis postulat test , ut cum aliquo detrimento famae Religiosi fieri posse
praedicta delatio superiori, doctrina vere noua, quod limat homini infringere & praeceptum naturale , & Christi Domini ob inducendum Religiosum ad statum perfectionis, ac si natura , Christus in mediorum assignationiceiant , virile huiusmodi doctrina tanquam falsa est abiicienda, quia status perfectuscuiusque status, i gregataonis postulat, ut observentur diuina praecepra, quibus omnis persectio ruit, potest quidem status Hus Religionis assicere, ut subditi renuntient iuri fac iunt statum iIlum assumere , sed nunquam ei Vt inuito proximo fama eius denigretur apud stipirem, nisi iuxta praeceptum Domini. . Sext. sequeretur ii inconueniens , quod licite , & prudenwr dici p'D, set de communitate religiosa , impliciter non aeque bene gubernari , &. conseruari , si omnibus
aliis persuasum feret , se non posse liciis den Mare Malato lapsus fratrum, nisi prius tentando isos emendane
545쪽
per secretam monitionem , quod videtur durum, & rigiadum , ne dicam temerarium , hoc excluso , totum dico, quia aeque bene potest gubernari, & conseruari, imo melicet subditi sbi persuadeant non posse, quia habetur Praeceptum de praemittenda correctione, sine qua omnis gubernatio ruit , & omnis conteruatio destruitur , quia iuxta regulam praecepti impositi omnia sunt regulanda.
Suareet 4. de Relig. lib. Io. cap. IO. num. I . aperte con- dedit sequelam maioris, & consequenter negat minorem.
Sed contra , affirmare illam propositionem inclusam in maiori sub nonnullis rationibus ab intellectu inventis, quibus potest subesse falsum , quia procedunt ab intellectu opinante coram Christi praecepto de . correctione praetermittenda , sub quibus rationibus , ob quas tradidit praeceptum , falsitas 'noquit esse , non potest esse nisi durum, & rigidum , &c. ergo. Praeterquam quod esset etiam concedenda talis propositio , licite , prudenter dici potest simpliciter non posse aeque bene gubernari, NAEonseruari Religionem , nisi omnes subditi sibi persuadeant suos prauos mores secretos esse denuntiandos immediate Praelato' tanquam Iudici , quia illa vallitas, imo longe maior , quae arripitur ex denuntiatione paterna in lasorem subditi , di Religionis , arripitur etiam ex iudiciali denuntiatione , quia ex publicatione delicti maior humilitas delinquenti orit necessario sustinere.
Ma , magis , ac magis eius patientia augebitur, actus eo D sionis , ac resignationis fere omni R empore ex rubo- Te , ac verecundia erunt praestandi , maior securitas Religione , ne relabatur , habebitur , .quia omnes eiussurae intendent , magis suave erit regimen Praelatis ob aliorum curam , & bonum commune ob poenam i
fictam. Duebitur , quia caeteri alij a deliAis patrandis se abstinebunt , nec obstat dieere , famam eius magnam pati iacturam , quia sicut laesio famae iuxta contrariam sententiam leuis momenti censetur ob bo- na spiritualia , quae eIiciuntur ex immediata dela- ione paterna , ita daesio famae ob bona longe maiori quae . elaeiuntur, si denuntiatio iudicialis deseratur Ss s 3 Praelato
546쪽
' Praelato, putanda erit modica, imo nullius pretij, M valoris ob utilitatem,quae insurgit in fauorem boni communis,quod
nullo modo est concedendum: ergo .' . ς3O7, . Limita, non propter rationes contrariae isententiae, qua
rum prima est3 quia melius , M utilius delatus consequetur spirituale bonum correctionis ex delatione paterna, quam ex monitione fratris ,-maius bonum spiritu te praesere . dum est bono temporali famae subdixi. Ita dicunt aduersa ij, praesertim Sanchez summ. lib. 6. Cap. I . num. 66. quia tam Regulares , quam saeculares cum graui damno vitae, honoris, vel fortunae non sunt coacti a praecepto diuino ad corrigendum fratrem delinquentem, ut communiter docent Aragon. Valent. Regin. Bann. Maid. Nauar. quos citatos sequitur Bonacin. de charit. disput. 3. quaest. . pari. T. num. lac peti, Nauarr. de restit. lib. 2. cap. dub. II. num. I II. in a. edit. Coninch. de charit. disp. 2 8. diib. 6. num. ix 4. quare si temporale esset negligendum ob bonum spirituale,non esset ammittenda doctrina tradita , imo mille aliae doctrinae, etiam aduersariorum essent nullius roboris, praeterquam quod mible incommoda in Religionibus sequerentur, unde Diana iii dub. Regularium tract 6. resol 3 7. pari. 3. negat propositionem ictitante ipsum fecit Valent.lom. 3.disput. 3.quae st. o. de correct pari. 3. g. 1. dicens: non pro quocunque bono spirituali proximi licitum est damnum ei inferre in bonis cooporalibus, sed pro necestario, quod non videtur esse in casu, eo quod finis correctionis per proximum corrigentem habetur ab sque delatione apud Praelatum: imc r tiam addo,quod semper uberior fructus spiritualis elicietur a correctione fraesierna, quam a paterna, quia correptus a gratitudine in stirctus, quod sua fama a corripiente incolumis fuerit seru: maiori pace , &. vehementiori spiritu peccatum fugabis, m
tori Vinculo amoris corrcptorem prosequetur , summa quillitate de bono nomine conseruato fruetur, a rubore cati ante Praelatum non conturbabitur, neque confiaduersitatem animi aduersus fratrem delatoremna suspicionibus circa dispositiones Praelati de pro non Opprimetur ι Vnde non paruum molumen
fama Conseruata pro spiritu habebit, quia, yt dicit S. Τhom. ubi
547쪽
mph. art. . multum fama iuuat ad augmentum si,iritus, &confirmatur a Bann. a. a. quaest. 3 3. art. 8. dub. 2. ad quare magis conabitur virtutibus Religionem colere, quae tanto amore , per subditum charitate ornatum suam famam protexit ι unde Granad. ubi supr. obstans obiectioni, quod semper correctio melius facienda sit a Praelato in Religionibus , inquit, non esse verum, quia Praelati non semper sunt
tales , quales describie D. Thom. in quodlibet. ubi supr. quia saepet sunt subditi, quos alij tanta veneratione, & amore prosequuntur, ut plus prosit eorum secreta correctio, quam Praelatorum saltem in peccatis, quae non pendent in '
: Limita, non propter secundam rationem aduersariorum, 3o8 quae videtur esse, quia maior puritas, perfectio,& obseruantia Religionis ex monitione paterna habebitur, eo quod pri-tiabitur delinquens officio, loco, &C. & ita magis peccatum impedietur, quia , si illa sunt occasiones proximae, ipse delinquens curabit, ut se eis priuet, sicut tenetur in conscientia , alias correcti secreta non est ceqsenda profutura , si sun remotae, non tenetur eis priuare superior miserum subditum, nec ob istam rationem est a delatore negligendum diuinum praeceptum, nec Praelatus ad praecauendum remotum damnum, debet vii tali remedio , quia videtur nimis . durum esse, dc sine debita causa tristatur subditus, quia etiam' non omnia peccata, Vt bene norat D. Thom. ubi supr. art. 7. quem sequitur Sayrus Vbi supr num. i 6. sum reuelanda Praelato ; quia occultorum homo non est Iudex,& licet aliquando id possit Mri,non ideo est tradenda regula generalis , maxime quia non semper Praelati sunt viri illis qualitatibus 1 D. Thoma assignatis praediti, nec omnes subditi sunt dispositi ad patienter serendum, quod suum peccatum Praelato . deseratur, unde mille incommoda possunt sequi, odia,& dissensiones inter delatum , & delatorem, pro parte superioris imprudentia cum iactura famae delinquentis , pro par
. te delati renitentia ad emendationem, quae omnia sunt muInam nociva paci communitatis, i me, datur aditus subdito, si 'habet passionein aduersus delinquentem cam effraenandi, irisscendo etiam falsa cum VeriS. , Limita,
548쪽
cti. De regimine regularium, ta
dio'. . Limira, non propter rationem, quia detrimentum fama ob denuntiationem paternam censeri debet minimae iacturae, M leuissimae infamationis,dum Praelatus est pius, &priis dens, & qui non sit delinquenti nociturus, sed profuturus, nec propter aliam , in qua dicitur, esse maximum fraenum,
scire Religiosum sua delicta immediate posse den in
Praelato , quia, Vt respondeam primae, in sententia Ac Valent. Barthol. Medin. quos citatos sequitur Sarsupr. est multum aestimanda, unde Castrus Palaus pari. I, charit. tract. 6. disput. 3. punct. I a. licet declinet in seitiam contrariam, nihilominus inquit: fama apud Prael:
pluris aestimatur a subditis, & aegrius fertur apud illum imari propter dependentiam ab eo,quam apud plurςssidem dicit Granad. ubi supr. manifestatio multum laediimam delinquentis, praesertim si antea magni aestimab:
suo superiore; affirmat Bannes 2.2. quaest 3 3. art. s. dub. 2.
ad s. regulariter loquendo multo grauius nobis est ad stre dum, quod Praelatus noster quantumlibet prudens, dc pius cognoscat delicta nostra , quam quod alius frater Mamia
Cus eorum notitiam habeant ue consentit FagundeΣ ubi supr. num. 9 . dicens, multo enim grauior est infamatio apud unum grauem, & prudentem virum, utpote Praelatum, a quo quis pendex, quam apud multos, a quibus non pendet, mariti quia ex reuelatione superiori tanquam patri facta, pio, φῆ prudenti, potest superior procedere ad negationem suffragij, ac officiorum Religionis ad mutationem domus, & modi nasterij, ad remotionem ab officio , M ad alias res, quae notam infamiae naturaliter afferre possunt ι tandem concludit Basseus in sum m. tit. denuntiatio num 8. dubium enim non potest esse, quin multo grauior, & acerbior sit unicuique laesio suae famae apud suum superiorem, etiam ut apud Pati quam apud unum, vel alterum ex aliis, sicut enim deterest apud virum honestum, & prudentem aestimationi
famam perdidisse, quam apud multos leues, ita adluior iactura est in famae amissione apud Praelatum,Vistatris apud Praelatum magni est aestimanda, & iitrema necessitate, id est, quando vel Religioni , mertio, vel ipsius peccatoris consesentiae subvoniri aliter non potest,npi
549쪽
nosse, quod si haec non prosecersi ,
igenda. Quare Solus in releia. de secreti . . conclus. 3. dub. 3. de se ait: optarem po- ego peccata mea nota esse tribus, aut quatuor, quam 'inmita coniunctissimo viro, cuius bonam de me opinio
Mi pluris facio, quam si quatuor alij de me bene opinentur, deinde subdit, fama subditi apud Praelatum magni aesti
anda est , dc ideo sine extrema necessitate non est prodi-ς nec Praelatus potest ad id compellere, imo in visinibus debet monere, ut occulta peccata non denun-Br his praeuia admonitione, & S. Augustin. in regula, aquam dieat ante inductioncm testium denuntiandum P fratrem Praelato tanquam Patri, non tamen id perimit- rite monitionem : haec Sotus. Quia, ut respondeam se-lae rationi cum Granado ubi supr. verum est, esse frae-Idum subditi sciunt sua peccata esse manifestanda Prae- sed non propterea omnibus Religiosis iniectum fui sie iam est , sunt enim alia fraena , nimirum oratio, tiarum alterius vitae , admonitio fraterna, & insu--mmita, non propter aliam rationem, quam admittunt 3Io est ubi supr num do. Suar. Vbi suprGap. 9.num. I I. Ca-supr. n. 28. nempe ViX esse praesumendam emen dationem in Religiosis, mendicatam a Caiet. dicente, non cite lasse credendum Religiosum correctione fraternanendandum, sed dubitandum potius fore, ut fingat se inlidatum, ut socium deludat, denuntiantemque vitet, Minterim mansurum in peccato, donec in scandalum alio .. pat quia videtur horrendum tam sinistram opi. Aigiosis nutrire, unde solutio rationis ab ipso Cis, lib. .cap. . num.7. est petenda: si pecca-iosi est veniale, multitudine bonorum qiniosus versatur, veluti obruitur, si illus , ac citius Religiosus resurgit obael qua est deditus Deo, ac aliorum
550쪽
uehitur hisce verbis: neque in Religionibus potest inueniati specialis ratio , quare Euangelicus ordo praetermittatur, quia nec Religiosorum fama vilis est, sed potius maioris pretij, quam saecularium, nec minus sperari potest secretam monitionem profuturam Religiosis, quam aliis, sed magis, non enim sunt Religiosi duriores, aut in corrigibiliores caeteris, nec caetera incommoda minus in Religione urgent, quam extra : unde Caietan. I. in Ophlscul. m. I . tractat. 3 I.
resp. s .est male allegatus tam in sensu, quam in verbis, quia loquitur de peccatis exceptis, ut notat Gran ad . ubi sup r.ec verba eius sunt expressa : similiter, inquit, si crimen pendet adhuc in perniciem Reipublicae Ecclesiae , aut aliorum pri Uatorum , puta, quia sunt multi corruptores fidei, aut conspiratores, atat latrones, aut subuersores aliorum, debet ex officio iudex inquirore, dc reos huiusmodi perseuerantes in malo pernicioso omnino occulto, dc his sermo est j debet reuelare, nisi forte probabiliter crederet correctione fraterna eos ampli US non peccaturos, quod non facile credendum est de Religiosiis praesertim huiusmodi sceleribus irretitis, sed dubitandum potitis videtur , quod fingent se
emendare , dc propterea tutius, dcc. Haec Caiet. Destritistis ergo contrariae sententiae fundamentis, sequitur limitatio conclusionis dc est illa D. Tho m. si autem vi detur, quod melius hoc fiet per Praelatum , dc nihilominus , dcc. tunc fiet melius, quando timetur relapsus in suturum, nec est omnino emendandus dc tunc debet delinquentem Praelato tanquam Patri denuntiare. Ita aliis citatis Sayrtis ubi supr. dc Iacob. Gran ad . ubi sup r. ait : quia tunc prudenter est putandum non esse correctionem fraternam profuturam , unde correctio multum erit utilis, saltem dc- seruiet denuntiatio, ut Superior diligentius inuigilet,& occasiones rescindat delinquenti, contentii Bann. 2.2. q. 33. art. 8. dub. r. ad 4. in fine, id etiam aestimandum cst posse fic-ri, quando adhuc periculum relabendi adest. Ita Valent. Adrianc Sol. D. Tho m. quos citatos sequitur Castrus Palaus ubi ita pr. periculum relapsus voco , inquit PtilaUs punct. I 2. Iairin. s. quando ita proximus occasionibus peccati est, ita
