장음표시 사용
601쪽
nesalij, qui etiam intra indignos connumerantur,spem concipiunt arripiendi petitionibus illud, quod a iustitia distribu
tiua bene administrata esset denegandum , imo non parua occasio datur eis, qui in somno persectionis dormiunt, ut euigilent aa quaerendum ea, quae de iustitia bene administrata debentur in maximum Religionis damnum, quia limiusmodi persectione extincta in regulari congrcgatione, ex- tinguitur etiam, ut ita dicam, totum esse Religionis. Secunda pars habetur, quia nullus ambitionis odor sentitur, nulla corruptela introducitur , nulla iustitia tam commutativa, quam distributiva violatur, nulla inter subditos conturbatio timetur, sed videtur esse quaedam recordatio , ut iustitia distributiva melius a Praelato obseruetux, praesertim quando exponuntur petitiones apud Generalem, qui semper praesens Prouinciis nequit esse, & absentia non permittit, ut multorum merita cognoscantur: ergo tales petitiones nequeunt damnari tanquam mortaliter peccaminosae.
- Dices, multa sunt concedenda imperfectionibus, ac in- 363, firmitatibus subditorum Resp. .propositionem esse veram, non ramen cum dispendio propriae animae, aliorumque detrimento It fit, quando negligitur iustiit a distributiva,quam sub mortali tenetur Praelatus iuste administrare , vereor, ne .siib ista ratione apparenti grauis imperfectio superioris cele- tur, cupientis se conseruare in dignitate assiimpta, & hab re multos sequaces , qui perpetuitatem, etiam sibi ipsis uti-lςm, ei in Praelatura suis votis praestent contra munus boni Religios , cui expedit , ut sciat compati necessitatibus, ac infirmitatibus subditorum tanquam qui eas olim suit expertus iterum experietur. Vnde Patritius lib. i. de Republ.
tit.ε. tradit hoc graue praeceptum: Praefinitum tempus metris ratus basere debet , nam perpetuo imperare in libera riuitate . odiosum est parere enim, ac imperare discat, optimo ciui expedit. Vis Praelate amore ,& commiseratione impersectioni- lbus subditorum adhaerere, obserua iustitiam distributivam, quae docet omnium merita quaerere, & omnes dignitatibus,. . officiisque secundam proportionem geometricam ornare, & sie subditorum infirmitatibus medeberis, tumque munus exequeris, unde S. Thom. lib. . de re g.cap. . inquit. Laudiam
602쪽
bilis est politia , in qua secundum merita unicuique eui vicissim
ἁistribuuntur honores, ut autIqui fecerunt Romani, quam etram
Philosophus magis commendat. Nota verbum, vicissim, quasi dicere velit, piae scribere Praelaturas , & officia apud paucos non est laudabile, sed unusquisque debet habere partem in regimine, & quando dignitates ob tenuitatem in numero ab omnibus nequeunt participari , adinvicem homines eas sibi praestent, ita pericula rixarum , dissensionum necnon&. seditionum vitabuntur,& vnio, & pax finis regiminum dominabuntur , quare Arist. clare percipiens hanc Veritatem 1, pol. cap. 3. confutauit sententiam Socratis magistratus perpetuos admittentis. Periculos , inquit, es insuper magis tuum costitutio , quam sic facit Socrates , ut semper μι
DUBIUM L X. Mn ad libitum licitum sit juperioribuι maiorilus
mutare homines loco, e que osmiis priuare.
ΝOt. prim. mutationem loci tripliciter contingere posse, Prim. quatenus superior pro recta gubernatione ossicij habens potestiuem in subditos acquisitam iuxta obedientiam promissam utitur eorum actionibus, talentis, ac idoneitatibus secundum locorum indigentiam. Sec. quatenus re mouetur a loco, seu officio subditus,quia, licet iam poenam subierit de defectu commita , nihilominus adhuc excitari possunt aliqua incommoda , si loco non remoueatur, seu
officio non priuetur, unde talibus remotionibus occasiones abscinduntur , ac incommodis orituris OccurritUr. Tert.
quatenus mutatio loci , seu officij priuatio fiunt in poenam alicuius culpae leuis inaudita parte, dicitur leuis , quia hic tantum intendimus loqui de poenis imponendis subditis circa res leues delinquentibus , quae concernunt disciplinam re gularem ad hoc, ut non relaxtur , sed de die in diem magis, ac magis propagetur. . Non
603쪽
Not. sec. quod licet superiores habeant potestatem super 363.
subditos, c orumque actiones iuxta ea, quae di cta sunt in .dub. I. pari. attamen lento pede, ac matura consideratione, quando degant in locis commodis, ossiciaque alicuius momenti exercent, debent eos a locis, ac ossiciis amouere, quia, ut bene dicit Suarez tom 4. de Relig. lib. IO. cap. 12. n. 37. simul cum Castro Palao prim. p. de charitat. tract. 6. disp. 3 . punct. i I. n . est res nimis grauis, aspera, & rigida,& quae subditos valde contristare solet.
Praelatis pro recta gubernatione ossicij licitum est subditos , a locis remouere, in quibus de familia degunt, & ab ossiciis,
quos exercent iuxta primam, M secundam acceptionem . se- cus verb iuxta tertiam. Sua fletur prima acceptio : qui utitur iure suo , nemini irrogat iniuriam , at dum Praelatus mutat
subditos loco, eosque ossiciis priuac, intra terminos iurisdictionis se continet, nam per professionum contractum, Ut dicunt DD. ius supra personas , earumque actiones acquisiuit, ut secundum utilitatem, re commodum Religionis,& boni communis eis libere utatur i ergo sine subditorum iniuria remotio a loco, atque ab ossicio fieri potest a Praelato. Praeterea Praelati ad libitum amouere possunt inferiores superiores a suis Praelaturis, dummodo non sint electivae, sed οῦ tantum manuales, quomodocunque & quandocunque ipsis placebit, modo id fiat in ordine ad commodum Religionis, nam subditi promiserunt inseruire Religioni, & non commodo, seu animi motui Praelati: quare superiores manuales' neqaeunt conqueri , De agere contra spoliatoreS , CXc. . Cum ad monasterium F. tales in fine, iuncta Gloss. verb pe petuo de statu Monach quia iure suo utuntur. Ita Sigism. aBOnon. de elect. parti . cap. 7. dub. 49. num. I. & post illum Aloysius Riccius in praxi tom. . resol. Fi . num. . quos sequi tur Uiana p 2 dub reg. resol. 67 ergo tantδ magis Praelati amouere possimi subditos a locis, ac ossiciis absque eorum iniuria in Religionis commodum Sec. acceptio suadetur: munus Praelatorum cst incommoda etiam futura probabili'
604쪽
moralitate sequutura praecauere, unde a D. Gregor. ho m. II. appellantur speculatores , ut a longe prospiciant. Faliena,
inquit, cum commutitur, deculator vocatur , ut in mentis altitudine sedeat, atque vocabulum nominis ex vιrtute actionis tra-
sat , non est enim speculator qui in imo est,speculatar quine semper in altitudinestat, ut quidquid venturum est, longe prospiciat Sed in casu proposito incommoda sunt moraliter oritura: ergo subalti sit ne iniuria a locis, ac ossiciis remoueri possunt a Praelatis. Tert. acceptio suadetur: sententia prolata a Iudice inaudita parte est iniusta , consequenter censetur iniusta,& iniuriosa poena reo imposita , ut dicunt omnes D D. M Cum talis remotio fiat in poenam delichi , licet leuis, parte inaudita: ergo tanquam iniusta , & iniuriosa habenda est, unde ad mensuram iniuriae erit culpa, si leuis, culpa leuis, si grauis, culpa grauis : Praeterea esto superiores maiores possint inferiores Praelatos a suis Praelatiis manualibus'. ad libitum amouere, ut dixi superius ex sensu illorum D D. non tamen
id potest eis comictere, quando fit in poenam delicti, quia est obseruanda iustitia , dc secundum iura est procedendum, ut assirmant iidem DD. ergo id etiam debet seruari saltem quoad partem auditam , quando huiusmodi remotiones tanquam poenae , licet pro culpis leuibus , a Prauatis imponuntur subditis, ne illis fiat iniuria, quia ut dixi in sec.
not. tales remotiones sunt nimis aspera: ,-rigorosae, & aegre
feruntur a subditis , dc solent eos valde contristare , maxime quando videntur in hominibus virtute praeditis, & magno honore , ac existimatione propter multos labores in Religionis fauorem expensos apud omnes habitis. videatur Pas qualigus decision. 6 i. n. 3. Hinc monentur superiores, quam sit periculosum plectere subditos motificationibus sardis, id est , quae fiunt, ut dici solet col basione det bombace, quia, esto fiant in poenam alicuius leuis culpae , nihilominus eis possunt esse iniuriosae,
fortE sine culpa vel saltem cum excessu impositae, nam Coriam rationes non audiuntur. Monentur etiam subditi, si occurrerit, ut tales poenae sine debita cautela, Sc iustitia a Praelato imponantur , cum non infamiam inducant, ne Cacerbam aliquam poenam , & dolorem inserant, lavitulitς
605쪽
dc deuote illas esse sustinendas , nec de his conceditur appellatio cap. Reprehcnsibilis de appellationibus , nam si in istis ordinariis correctionibus , quae iuxta disciplinam regularem fiunt, locum haberet appellatio a Priore ad Prouincialem, dc a Prouinciali ad Generalem magna insurgeret perturbatio, & disciplina regularis Corrueret, tum quia reuerentialis timor erga Praelatos immediatos contemneretur , tum quia partim ob delationes, partim ob fraudes, vel negotiationes, quae interim misceri possunt, nulla fere fieret correctio , dc disciplina regularis magnam pateretur iacturam, tum quia illae poenae, quae non sunt multum laboriosae, nec tanto dolore plenae sine culpa facile possunt sustineri ab iis, qui persectionem profitentur , videte SuareΣ . de Relig. trin. g. lib. 2. cap. II. num. I 2. Vecum tamen est, quod si apud superiorem maiorem subditus, qui tales poenas iniuste sustinuit, conqueri velit , aditus non debet ei denegari , ne per alterum extremum, nempE per audaciam , dc insolentiam superioris disciplina regularis corruat , & nulla maior iactura inferri potest Religioni, quam mouere homines praesertim infirmos ad vindictam contra superiores maxime quando excitantur manus Violentae: laudabilis tamen res est per humilem obedientiam, re promptam patientiam absque ullo strepitu, ec querelacas subire ad aliorum exemplum , propriamque mortificationem , nec non & in poenam peccatorum. Aduertant lectores , quod hic non sumus loquuti de remotionibus , quae possunt fieri a Praelatis , in ordine ad proprium Commodum , M utilitatem , quia id satis explicatur in s. dub. prim. partis,
606쪽
em quando maior pars eligentium in gnum,esTitius in digniorem, ex vi co tia tandem teneatur ferre suffragium
gno, cum avique seuo voto nullatenus branda electio.
.PRaesens quaesitum caute omnibus electionibus
ri potest, sed modo tantem applicatur electioni scretorum, quae a familiis coenobiorum aliquarum num celebrantur: tempore ergo celebrandi Capitului uinciale huiusmodi familiae solent seligere homineis cretum, cuius munus ad duo principaliter extenditui ut sit vocalis in futuro Capitulo, idest, ut nomine illuentus, a cuius familia fuit electus , fruatur utraqi in omnibus electionibus celebrandis. Sec. ut habeat nire ad idem Capitulum errores Praelati conuentus, ciscretus , seu socius est, necessitates etiam, aliaquetia ad eumdem conuentum, siue ad aliquos singulatmines, primum vero est de ratio ne trinseca ossicia ς' Tum quasi accessorium,&extrinsecum:pro intelligentilic Prim. not. quod sicut munus eligendi hos diser concessio, seu ordinatio totius corporis Religionis olnes a DD. qui de hoc tractant, designatas, ita poties minare tempus, & scrutinia, in quibus est celebtidicta electio, quibus absolutis, si electores non uerint in discreti electione, pro illa vice, coenobiui coenobia suffragio serendo in Capitulo nomine familfamiliarum priuentur, & ita in nonnullis Religioi remouenda incommoda facillime oritura ordinantur: tuuntur quinque, vel sex scrutinia iuxta modum praecIn hoesec. not. duo sunt notanda. Prim. aDD: ri multos casus in quibus electores neglectis AEgnior
digno conserre possum, videre est in dub. a. & a 3 4
607쪽
Secund. mensuram digniorum non mendicari aqualitatibus personarum, sed a fine beneficiorum, Ecclesiasticorum, qui est eorum utilitas, quamobrem homo ille censendus est dignissimus qui prae aliis maiorem utilitatem Ecclesiae est allaturus, ut dictum est in dub. 23. citato, bc dub. a. teri P.
Quando maior pars familiae pro discreto eligendo dirigit 368. sua vota in dignum tantum, Titius, qui suo suffragio in digniorem inclinat, potest neglecto digniori ferre suffragium pro illo digno , in quem maior pars declinat, imo debet,
quando absque suo voto nullatenus est celebranda electio. Duas habet partes conclusio , quarum prima sic suadeturrideo elector dirigere potest suum votum in dignum, quem vult maior pars electorum, quia alias votum ess et frustratorium,wnemo tenetur ad actum frustratorium, ita DD.prout
in dub. 1 3. prim. pari. sed si Titius in electione discreti non suffragaretur digno, qui habet maiorem partem Votorum, frustra ferret suum votum: ergo digniori postposito accedere potest suffragio ad dignum. Praeterea tunc potest elector recedere ab electione dignioris, quando dignior ille omnibus non placet, ut inquit Caiet. in summ. tit. elect . in fine: sed dignissimus in discreti electione non placet maiori parti familiae, sed tantum dignus: ergo Titius declinare potesta ferendo suffragio pro dignissimo,& accedere ad dignum. Sec. pari. suadetur: uniuersa schola Theologorum in hanc propositionem conspirant, quando de duobus malis unum . sit eligendum, quempiam teneri eκ necessitate conscientiae minus semper eligere: ergo Titius , qui pro dignissimo fert suffragium in electione discreti tenetur ad dignum accedere , alias minus malum non eligit: antecedens clarum , consequentia probatur, quia, dum potest, minor iniuria sit digniori illi, dum ei votum negatur, quam sit iniuria, quae irrogatur conuentui , dum absque eius voto nullatenus est celebranda electio, nam strictius obligat iustitia commutativa, quam distributiva, maxime quia, dum plures alij in
clinant in dignum, vidctur esse sufficiens ratio deponendi
608쪽
iudicium de dignioritate, & iudicandi illum , in quem mase itor pars inclinat, esse digniorem, ex quo sequitur nullam iniuriam afferri digniori illi. Addo quod dignus ille censetur
dignior : ergo conicientia dictat pro eo esse ferendum sus . fragium; antecedens probatur , communis DD. sententia , est dignioritatem non inlurgete ex personarum qualitati- lbus, scdiis praesuppositis desumia maiori utilitate Ecclesiae, sed dignus ille est magis utilis Prouinciae,quam dignior, quia ille solus ob uniuersalem concursum in eum est assismen ' diis in dis cretum , & consequenter non privabitur coen bium uniuersali suffragio utilissimo tam pro exclusione, quam inclusione hominum in electionibus capitularibus, utilissimo , inquam, quia omnes unanimiter ad omnium Praelatorum electionem conueniunt, dc concurrunt a mini mo laico usque ad supremum Patrem, ex quo habetur magis pacatum regimen, & maior concordia inter eligentes,
re electos : ergo dignus ille respiciendus est tanquam di- .gnissimus. Addo tandem', quod si in conscientia nulla esset obligatio suffragij serendi pro digno illo, maximum posset excitari incommodum , nam multi huiusmodi doctrina ducti priuarent coenobia multis suffragiis , quod cederet in Religionis detrimentum , ut per se patet:
Dices , dignioris merita patiuntur aIiquam iacturam. Resp. nullo modo esse digniorem , ut dicebam superius re 'quamuis esset dignior pro bono comimini, & pacatiori g bernatione pati debet aliquod incommodum. Ita Salon. a.
Dices, statim ac dignus ille insurgit plurimis suffragiis cumulatus . esset pro eo serendum suffragium. Resp. nequa quam, quia dignioritas in eo excitatur ex priuatione suffraugij cccnobi, sequutura post completa scrutinia deterini nata , Vnde non necessitatur Titius ad illico accedendum ad dignum illum praetermisso digniori, nisi quando estis quutura praedicta priuatio, aduertant electores, quod tene vir prudenti sagacitate inuestigare an vota, quae habet dignus ille, sim fustionaria, an vero artificiis, amicitii sud nis , ac labornatione mendicata ι si probabili cognitione
609쪽
talia appareant, cessat omnis obligatio , imo est abstinendum ab eius eleetione tanquam indigna , bonoque communi nociva, unde securius est, ut Coenobium priuetur voto ferendo in Capitulo , quia sicut indigne vota illa fuerunt collecta, ita indigne votum commune illius familiae in Ca- pitulo erit ferendum.
c. D V B I V M LXII. Mn necessarium sit ad supremad PMaturas , ac
dignitates regendas tam Prouinciarum,
quam Religionis pro pacifico flatu plures homines seligere.
QVamuis de hac grauissima quaestione plurimis in locis
praesertim in dub. 3. 3. partis satis prolixe dixerim nihiloniinus ob quandam rationem utilissimum erit denuo veritatem quaesiti magis aperire ν pro intelligentia sit prim . nota quod a D. Antonin. pari. I. tit. 6. cap. 2. g. 4. ingeniOSC , ac docte quadam unitatum pluralitas non minus utilis , quam necessaria ad gubernationem tam spiritualem, quam temporalem totius uniuersi designatur , quae apud ipsum inspici possimi, inter quas ea non minimae virtutis est, quae ab ipso doctore nuncupatur politialis unitas, necessaria ad multitudinis directionem cuiuslibet Congregationis , Ciuitatis, ac Regni, & id maximo cum fundamento, quia finis omnis im-Perij, ut asserunt DD. praesertim D. Thom. I. de reg. Princ. Cap. 2. est unitas multitudinis: verum sicut in hoc nulla videtur difficultas , ita non parua insurgit in ea assignanda, quaenam sit, an unitas concordiae, an pacis, quae inter se distinguuntur, ut habetur ex D. Thom 2.2. quaest.2'. artic. r. bicunque inquit , es pax ibi, est eoncordia , non tamen ubicunque est concordia, ibi estpax , si nomen pacis proprie sumitur. an iuris, quη omnes conuenire postunt multitudini pro eius
610쪽
Zirectione , nam a D. Augustin. epist. 6. ad Marcell. tom. pro fine regiminis Ciuitatis desiignatur unitas concordiae. diuid es Ciuitas , nisi multitudo homin*m ad unum vinculam redacia concordia. idem mei Augustin. 2 de Civit. Dei cap. 1 I. aliam statuit, nempe illam Iuris, seu iustitiae. Populin, inquit, non es omnis coetus multitudinis, sed coems iuris eo ense utilitatis eommnnione sociatus S. Antonin. Vero p. . titas, cap. g. i. determinat illam pacis. Finis autem Reipublicae , in quem populus est ordinandus, est pax temporis. S. Thom. 3. . de regi m. Princ. cap. I .designat unitatem iuris, dc pacis. Comsonum videtur natura, ut dominium sit conςessum pro pare, o
iustitia seruanda, se iurgiis, o discordiis resecandis. Quid e go dicendum Z quod, licet inter se praecise & formaliter di
stinguuntur, non tamen in ratione finis, quatenus a DD. ita designantur, nam nequit esse vexa Coo cordia, nisi sit vera pax , neque Vera pax, nisi sit iustitia , quae unicuiqueitriabuit, quod suum est: Quamobrem dicendum est formaliueo, dc praecise unitatem iuris, seu iustitiae esse finem regiminis, in quem industria, & solicitudo Regentis pro multitudinis directione tendere debent, ita determinat S. Antonin. RR. tit. . cap. 8. g. I. ex S. Augustin. relato ubi sit p. dc ita uniis' inquit, Antoninus, cui opponitur seditio, est unitas iuris communis utilitatis, quare seditio, quae ex genera suo est pecca- 'tuni mortale opponitur iustitiae, & bono communi, ita ex mente Sancti , dc id maximo cum fundamento statuitur ab Antonino, quia ex iustitia recte administrata a Regente exoritur , inquit S. Thom. a. λι quaest. 29. artic. 3. ad 3 eZ lo Isaiae 32. Opus iusilia pax, tanquam effectus, pax, & consequenter concordia, quia in pace, ut dixi superius, includi tur concordia. Hinc est quod S. Cypriacus de ix. abusion. dc S.Augustin. in psalm. 84. tona. 8. exclamant. Prim. inquit, Iusti a Regis, flox populorum, tutamen patriae , immunitaN ID bis , oe. Sec. ait. Nemo es , qui non vult pacem, sed non omne1 volunt operari iusitiam, vis venire ad pacem λυς iustitiam do alius almus dirit tibi, declina a mau es De bonum, inqui edi sem, G persequere eam, hoc es ama iusitIam, or tunc quaere Z cem. Hinc est, quod Emm. Rodrique E loquens de ReguLa. pari. qq. regul. quaest. 3 . arti S. inquis; ex iustju oriun-