장음표시 사용
581쪽
Papae Augustini,Hieronymi,Paulini,atque aliorum costat. Alius paniς benedicti ne cosecratus, communis est, qui per Verbum & orationem expiatus capitur. De his omnibus ista Augustinus scribit: No unius modi cst sanctificatio. Nam decli techu- menosse dum quendam modum suum per signum Christi & orationem, manus impositionis puto sanctificari: S: quod accipiunt, quamuis non sit corpus Christi, sanctum est tamen, S: sanctius, quam cibi quibus alimur, quoniam sacramentum ..est. Verum de ipsos cibos, quibus ad necessitatem sustetandae huius vita alimur, an-ctificati idem Apostolus dixit per verbum Dei,& oratione, qua Oramus, Utique no-stra corpuscula resecturi. Sicut autem ista ciborum sanctificatio non cficit, ut quod iain os intrauerit non in ventrem vadat,& secessum emittatur per corruprionem, qua omnia terrena solutuatur,Vnde ad aliam escam, quς non corrumpitur,nos Dominus exhortatur.Eorundem benedictorum panum disterentiam Chrysostomus, sive G ius nomine alius,hoc textu commemorat. Generaliter canibus omne quod sanctu ..
est, vetuit dare.Sanctum est baptisma propterea no est dandum , nisi iam fidem ha-betibus.Sancta est gratia corporis Christi: propterea illis solis danda est, qui iam per- baptismum facti sunt filii Dei,&per impositionem man Benedictus panis, sancta sunt sanctis porrigenda, qui capaces fiunt benedictionum per fidem. Sed quia de
sanctis coepimus dicere, non est tacedum, quoniam aliud est sanctificatio,aliud san- ctificatum.Sanctificatio enim est,quod alterum sanctificat:sanctificatum autem,es-terum lanctificare non potest, quamuis ipsum sit sanctum. Vt puta, signas panem tuum quem manducas,sicut ait Apostolus. Sanctificatur enim per verbum Dei, orationem: sanctificasti eum, non secilli sanctificationem. Quod autem de manu in porrigitur,nec animalibus dandum est, nec infidelibus porrigendum, quia non - id in sanctificatum,sed etiam sancti scatio est, S sanctificat accipiente.Ante hos o nes concilium Laodicenum,cano. I . eandem disterentiam ponit. Non oportet lin-quit - 19 ti. εὐλογί d est, sacra ipsa siue oblationes sanctificatas pro eulogiis feriis Paschalibus mittere. Africanum quoq; concilium, aliarum rerum benedictio- ne quae fiebant in altari,ab Eucharistiae benedictione sic secernit. P rimitiat inquitὶ seu mel & hac, quod uno die solemnissimo in infantium mysterio solet offerri, qua- uis in altari osterantur,suam tamen habeant propriam benedictionem,ut a sacrame-to corporis & languinis Dominici distinguantur. Ex hiis patefit sacramentum,quale in fingunt consecrari Cingliani S: Caluinistet,non habitum fuille a veteri Ecclesia pro corpore D omini,seu sacramento Eucharistit, sed pro catechumenorum pane, qui nomine sacramenti cohonestabatur,quia symbolum esset carnis Dominicae, atque
inter res sacras computaretur,non tamen eo dignitatis euehebatur, ut existimaretur
esse corpus Domini Imo ne quidem Caluinistarum panis genus illud excellit,quod Christiani pro charitatis testera & unionis missitabant sanctificatum aliqua sacerdotali benedictione:erat enim symbolii,& sacro usui scruiebat. Quod si acta Caluinistarum permittitur cum eorum doctrina comparare,ne quidem pluris faciunt pane Cinnet, quam communem. Solent enim quicquid superest de Coena miscere cum communi,aut canibus proiicere,aut equis A asinis suis pro pabulo apponere, qua-uis Caluinus inter suos fortasse minum profanus id improbet.Sed quia ni ita faceret, cum non abstineant ab hostia rite consecrata, quin canibus aut immudioribus animantibus obiiciant, tanquam consecratio nihil eam a vulgari pane eximat & secer-iotὶ Ad aestimandum insuper precium Eucharistiae,& contestandam fidem suam,tummopere cauebant primi Claristiani,ne quid de pane illo decideret in terram , &ne ab impuris & infidelibus hominibus gustaretur, aut contingeretur: neque adeo erant religiosi in aqua baptismi, clim ex quaque obuia guttam aspergesciit,& quod
582쪽
llac de illac interea essitiebat, aut etiam quod baptisando effundebatur , num quam est appellatum pari cum pane Eucharistiae elogio, ut aqua diceretur spiritus, seu corpus Domini, quamuis esset symbolum spiritalis participationis, de ad sacrum munus obcundum deputaretur benedictionis sermula, qua baptismus sanctificatur de confertur. Vnde noscitur aliquid amplius de sanctius Euchari Iliae pani, quam rationem sacramenti accedere, & benedictionem diuersam esse, qua panis fit corpus Domini, de non solum eius sacramentum. Beza veritate opprcssus, & fulgore verborum Domini perstrictus , videtur dare manus, de in Hes--hussium concedere , panem mutari in corpus Christi, de ait: Debuisti potius nosse ipsos Papisias non satis intelligere quid illud sit, panem fieri corpus Chri- his uisi iasti aut in Christi corpus mutari: quas phrases vetustis patribus, tum Graecis, '
istum Latinis usitatas , non mirum est temerς a te reprehendi, qui numquam
is cognoueris, cuiusmodi sit istud mutationis genus. Nituntur ha: Phra es au-H- thoritate fili j Dei. Nam cum is dixerit, panem illum esse corpus sirum , cer-- te non discedunt a Christi verbis , qui dicunt panem fieri Christi corpus, nisi - vis panem semper fuisse corpus, aut id esse quod fiat. Postea secunda editio-- ne in nouum Testamentum , genus mutationis definit, de inquit: Hoc cer-- tum est , ratam esse in coelo ceremoniam , quae ex Dei mandato in sacramen--torum Usu peragitur , ac proinde panem de vinum in sacra illa actione qualit, iste mutari. Atqui, o Theodore, si panis , ut tibi placet, mutatur in corpus Christi, aut i phim fit, cur non verissime panis dicetur idipsum quod fit, aut in quod mutatur , praesertim cum assentiaris illas phrases Patrum niti authoritate ac verbis Christi Itaque si panis ex verbo Christi vere fit corpus, igitur
panis vere est corpus, de non metonymice. Praeterea quos allegat Patres, ut
Cyprianus de Ambrosius, non scribunt qualitate panem immutari, sed natura de substantia , non effgie: cur ergo non idem agnoscit Z Nestoris at prose- GUM M isto. Vt enim Nestorius Christum dicebat in baptismo euasisse in filium Deistisi Lbabitudine quadam , de noua qualitate parta, ita panem seri iudicat in ipsa Coenae actione corpus Christi. Longe augustitis Luthcrani de benedictione imbis . per sermonem Domini sentiunt dc decernunt. Amplificant diuinorum verborum effcaciam , ac tantum valere in facramentis credunt, ut res signis cata. cum ipsis clementis coniungant, dc nobis exhibeant. Eorum antesgnanus Maria tinus Lutherus haec scribit: In Coena non audimus tantum ad nostram consola' o .H I ;
tionem corpus Christi dari nobis, de sanguinem effundi, sed etiam hoc corpus --dia ae de sanguinem vi verbi in pane de vino ad cibum dc potum in ora mitti, ut corpo-- ra nostra alantur cibo incorruptibili ad vitam aeternam. Nisi verbum de mand tum Iesu Christi adueniret,nemo inde acciperet nisi panem de vinum, veru acceditia Christi verbum, quod qui alio transserunt,homines sunt pernicios de impostores: quoniam Iesus accepit panem, gratias egit,fregit,id est,dilhribuit,dicens, Accipite,
manducate, Hoc est corpus meum. Verba ista conuincunt omnes Christianos,ut con-
fiteantur edi a se, non imaginarie, ut fanatici illi, sed vere ac substantialiter, quo- ties comedunt de pane, de bibunt de calice. Horum verborum author est Iesus o Christus, quem nefas est de mendacio arguere. Brentius, quando apud se est, ν- C. de non Vbique vagatur, a praeceptore Luthero non recedit , sed probat cum Christastomo , semel dictum verbum a Christo , non euolasse vacuum , sed quotidie in propositis ad Ccenam Dominicam pane de vino retinere dc exercere virtutem ac potentiam suam, sicut sermo Domini,Crescite de multiplicamini, non
583쪽
semel effudit vim filiam, sed quotidiepropagat. Hoc idem confirmat alibi, & ait,
Serpens in deserto, non tantum erat serpens aeneus, aut signum,sed serpens, & s- gnum sanans,non ea virtute praeditum,quia serpens,aut quia aeneus,sed quia anne-xum habebat istud verbum, Qui percussus aspexerit cum, Vivet:atque ita exponi tur a spiritu per Dauidem,Clamauerunt ad Dominum, & de necemtatibus eorrum in liberauit eos: misit verbum suum, & sanauit eos. Non dixit, misit serpentem, sed Verbum. Quodnam verδὶHoc scilicet, Qvj percussus aspexerit eum, vivet. Hoc verbo serpenti adueniente,cuasit ille in candem cum vcrbo potentiam, ut sanita-tem daret. Itaque si verbum virtutem sanitatis serpenti contulit, cur verbum coe-nae Dominicae non inuehet corpus ad elementum Z quandoquidem sicut verbum is
de serpente prolatum afferebat sanandi facultatem, ita verbum de coena secum is defert corpus Christi: adeo ut hic, quemadmodum ibi, totum miraculum de-- beatur verbo, quo administratur corpus &san iis per elementa panis & vini, non quatenus elementa sunt, sed quatenus habent verbum, Hoc est corpus meum Hice anguis meus: quo verbo accedente ad elementum, distribuitur corpus Chri- sti, ut alibi pax de remissio peccatorum per verbum erogantur. Uvcstphalus in eandem doctrinam asserit, & propugnat hoc contextu: Benedicere in sacris lite- ..ris non solum est gratias agere, laudare, bona prccari, & verbis bona dicere, in sed etiam est bona promittere , essicere, de praestare, ubi scriptura loquitur de benedictione Dei, item piorum qui nomine Dei benedicunt. Econtra maledice re, non est tantum mala imprecari,denuntiare & minari,sed etiam ipso effectu in ledicere, & mala quae denuntiantur super aliquem, adducere: quod fit cum Deus is maledicit, vel cum sancti eius iussu & nomine maledicunt ii iis, Heliseo male-- dicente pueris, ursi egressi de sylua dilacerabant eos. Ficus arefiebat, cum ei Chri-stus malediceret. Syrach scribit maledictionem matris euertere domos filiorum, ia& benedictionem patris eas aedificare. Dei verbum coniunctam habet suam viγ- tutem & efficaciam. Dei dicere, est facere: benedicere, illi est benefacere, ma-l edicere benedictione &bonis priuare, & cumulare malis. Christus cum Coenam is sua verbo suo instituit,benedixit,& consecrauit,cdm dixit, Accipite,edite, Hoc est-
corpus meum. In verbo Dixit, comprehensa est benedictio & consecratio: verbo ctus
panis & calix in Coena consecrantur. Recte dicitur, dummodo recte intelligatur. V irtute verborum Christi consecrantur panis & vinum, virtute verborum Christi rpanis fit corpus,calix sanguis Christi. Haec enim dicuntur vere, de intelligenda sunt de veritate & virtute verboru Domini,qui praesens operatur & esscit ut sint, quod iapanem & calicem, quem dat, affirmat esse. Virtus benedictionis non est sita in ver-bis hominis ea proferentis,sed consistit in praesenti operatione & effectione Chri-sti. Ipsemet benedicit,& consecrat: minister benedicendo dcconsecrando nihil ess- ceret. Non virtute solemnia verba pronuntiatis adessent Christi corpus & sanguis, nisi ipse instituendo consecrasset dixistet, Voc est corpus meum : Hoc facite in mei commemorationem:& nisi idem praesens consecraret,ac diceret, Accipite, come-dite,&c. Consecrat minister virtute institutionis,&iussu citis,quia ea peragit, quα Dominus instituit ficere, & praecepit. Paulus coniungit Christi & Ecclesiae bene- dictionem:vocat calicem benedictum,&scribit ministros ei benedicere. Nam mi-nistrorum benedictio prouenit ex Christi benedictione, verbo, institutione,&virtute. Benedicunt pani & calici, quia Christus benedixit, & benedicit. In eandem sententiam multa loquuntur Mart. Cemnicius , & Erythraeus , atque alij. Controuertitur autem inter nos de Luthera nos de duobus, quoad benedictionis,
584쪽
nedictionis, S: sermonis 1 Christo editi in Coenae consecratione essicaciam & cf . Dribri sectum Asserunt ex benedictione naturam clementorum non inuerti,neque pati in se mutationem,sed aliquid externe acquirere per accessionem corporis Dominici.
Non enim quando Deus initio piscibus benedixit,dicens, Crescite & multiplicamini,& quando benedixit quinque panibus,desiisse naturam piscium aut panum, sed bis utrobique aducitisse quod prius non crat, nihil autem eius quod fuerat, detractum fuste. Addunt non aliain agnosci ab antiquus Patribus panis & vini conuersionem, sed quicquid apud eos legitur, ea de re in eum sensum capiendum cste.Nos utrumque negamas,& rogamus attendi figuras huius sacramenti,Manna, S aquam de petra,in quibus fiebat mutatio, non rei alterius aduentu, sed ipsarum naturarum in D liud conuersitone.Deinde qu primus, cur omnes Patres dixerint, neque diuinam naturam in Christo,neque humanam fuisse demutatam,cum tamen haec accesserit, &vnita fuerit persent &naturς filii Dei longe arctilis, quam panis corpori Dominico: μ- -.Mquia illa assumpta est in personam&subiectum fili j, non autem panis substantia in ἐπι-- corpus Christi assumitur, tanquam in idem subiectum de suppositum. Oportet ut scriptores Christiani de ali o mutationis genere intellexerint, quam de sola coniunctione,quando tam diserte consentiunt,panem in Eucharistia mutari, & transire in sub Ilantiam carnis Dominicae. Certe Theodoretus tanquam axioma notum S ratu .
- inter Chiiltianos ponit, ex Apollinaris libello compendiario: Quod assumit quis, in
id non vertitur:&ex eo probatum ostendit, filium Dei minime in carnem versum, quia eam ast umpserat. Q iod si a pane per diuinam potetiam assumeretur, aut etiam reciperetur in idem s ibiectum , siue naturale, siue sacramentale, caro Christi, ut Germanis placet, nusquana Patres contra naturale ac diuinum illud axioma consultito scripsissent, panem mutari, & verti in carnem Christi. Conueniat igitur internos& illos,Benedictionem adicendo nominari, eamque in Coena panem & vinum ex textu Evangelistarum assicere, ac dicere in Deo nihil aliud esse quam facere: quo-nham ipse dixit, & facta sunt, ipse mandauit, & creata sunt. Propterea cum Deus
creaturis benedixisse legitur, beneficium in illas collocasse intelligitur: quod quia
creaturae sine aliqua sua mutatione recipere non possunt, quoties illis Deus benedicendo benefacit, toties illas in melius mutari fatendum est. H cautem mutatio utrum in ipsa rei natura fiat, an etiam in his, quae rei extrinsecus adueniunt, ex eo quod actum dictumve commemoratur, sciri potest. Benedicuntur pisces ut crescant, & panes ut multiplicentur. Omnis autem accessio, rem quae augetur in Veteri natura , cum noua hac virtute potius manere , quam ab illa mutari, declarat. Omnis igitur diuina benedictio mutationem creaturae significat, sed M. -- non semper substantiae mutationem, nisi id ex eo quod agitur de dicitur, proba- .i ιλ' eri queat. Christus enim si tantum benedixisse panem diceretur , utique in melius mutatum suiste panem ex eo ipso colligere liceret, non tamen in tota subia Homstantia fuisse mutatum. Nunc vero cum non tantum in toto genere benedixerit, sed suae illius benedictioniis certam quandam virtutem simul verbo declarans, si mul opere perficiens , post acceptum pauem palam pronuntiarit, Hoc est corpus meum , tanta per hanc Oenedictionem facta mutatio cognoicitur , quantum discriminis csh inter panem triticcum , qui prius est acceptus , de corpus Christi, quod postea per benedictionem conficiebatur. Tantum valuit ergo benedictio Christi, ut panis propositus, non minus benefici j, dum in melius mutaretur, ac ciperet , quam ipsa verba , quae operandi de significandi animo eroserebat, e primcbant , quae assirmant hoc quod manibus tradebatur ab ipso , esse corpus suum Fatemur igitur non cxquaui, benedictione inferri naturarum immutatione: a, siu
585쪽
inire a m imo non plus inferendum, quam facto constet,aut dristo. At cum ex benedictione Γιώ. ' rem affici aliqua mutatione,nemo in scripturis mediocriter versatus neget: le si post benedictionem ex pane caro,& cx vino sunguis appareret, de genere mutati nis nemo ambigeret propter conspectum factu: sicut Adam pronuntiauit ex facto, Hoc nunc os ex ossibus meis: de Architriclinus cum Sustasset,dixit, Omnis homo primum vinum bonum apponit,tu autem seruasti usque huc. Dictum vero Christicum nos certiores reddere debeat de genere mutationis,quam ullus sensus aut aspectus,quia hic falli potest,Deus autem verax est in omnibus operib' suis, de fidelis in P a G omnibuς sermovibus: quare ex eius dicto benedictionis, S: per eam illatae mutati
φη - - - nis enarratorio & operatorio,ita panem fuisse affectum, ut in camem veram transerit,no multo certius credemus,quam si oculis factum contueremur in enim MN - matio similis illis assimationibus ,quae ad sensum conuersionem naturarum ostenderunt:cuiusmodi est,Hoc nunc os ex ossibus meis, S caro de carne mea, de aqua
vinum facta.Patres enim ex verbo Christi, Hoc est corpus meum,pares cu illis propositiones inferunt,& admonent esse certiores,quam si sensibus paterent: neque certes panis conuersio oculis cemeretur, aliter luculetilli enuntiari posset, quam ista planissima asseveratione, me est corpus meum. Atque id ut amplius elucescat, queadmo-dam valde cognata sunt inter se, Vocare & dicere, ita sere eandem virtutem habent benedictio Dei,& vocatio Nam ut dice do fecit quaecunque voluit, sicut etiam v cat ea quae non sunt,tanquam ea quae sunt.Dicam, inquit, non populo meo, POp lus meus es tu,&ipse dicet,Deus meus es tu Vocabo non plebem meam, plebem meam,& non chlectam,dilectam: de non misericordiam consecutam, misericordia consecutam:& erit in loco, ubi dictum est eis, N on plebs mea vos,ibi vocabuntur filii Dei Quicquid igitur Deus creatura vocaverit, hoc est nome eius: sne poenite-tia enim sunt dona Dei,& vocatio. Itaq; ut sciamus quid Deus donauerit, per vocationem animaduertere oportet,quo nomine creaturam vocet. Si populum infidele
vocat populum, per illam vocationem de infideli populo fidelem populum facit,
non suos antiam populi mutans, sed voluntatem conuertens. Attendamus Verba Dei,Populo non suo dicit,Populus meus es tu. Populus est, etiamsi a Deo alienus sit Sc populus est,cum ad Deum conuertitur: ut merito haec vocatio Dei non mutet naturam populi, sed tantum de alieno &peregrino suum ac domesticum faciat. Contra vero,si per nomen substantiae alterim,rem quampiam Deus vocaverit:si di cit lapidi, Panis es tu: si aquae dicit, Vinum es tu:sine omni controuersa talis vocatio Dei non modo qualitatem,sed de naturam eius rei mutat,cui nomen alterius naturi
imposuerit.Cum igitur in Coena panem vocaverit corpus suum, poenitere illum de .: vocatione sua non potest,sed per ipsam de pane corpus suum facit. Eodem spectantilla Irenei verba, Qui est a terra panis, percipies vocationem Dei,iam non commu-nis panis est,sed Eucharistia, duabus rebus constans,terrena &coelesti. Nam si panis substantia post consecrationem remaneret, frustra diceret Ireneus, Panis percipiens
vocationem Dei,iam non communis panis est.Etenim cum vocatio Dei secerit, ne
amplius sit communis panis, & ille vocaverit nomine corporis sui, quod non tarum sacram qualitatem, sed aliam sacratissimam substantiam significat, cum non di-
xerit, hic panis est figura corporis mei, sed post acceptum palam dixerit, Hoc est
corpus meum, nomen alterius suostantiae pani creaturae attribuens: talis Dei vocatio aut nihil operata est dicendo vocandoque, aut idipsum est quod dixit aut vocauit.Ideo de pane communi,non modo sacrum panem,sed illum verum panem Dei essicit, qui de coelo descendit: non tamen ita, ut nilial terrenum supersit, sed ut manente specie panis, ipsa eius natura sit mutata. Ouod cum fit, nec panis percipiens
586쪽
piens illam vocationem Dei, tua corpus Christi dicitur,est amplius communis panis, sed id ipsum corpus quod nominatur, &Eucharistia duabus rebus constans, specie panis absque eius de naturali veritate,contraque veritate corporis absque illius naturali specie .Talis igitur benedictio,& talis vocatio, uanouu nomen vel ri creaturae datur, dum diuinitus aliquid fit, conuersionem substantiae prioris & facit, & probat : idque multis sacrarum literarum exemplis confirmatur. Quoties enim res qua piam prius nobis nota & familiaris, postea vel sensibus nostris vel intelligentiae, alia esse natura apparet, Spiritus sanctus in scripturis diuinis doces modum, quo ab una re ad aliam transitur, conuersitonem esse nominandam. Uxor Lot
viro suo probe cognita, subito dum post se respiceret, desiit a sua forma, in salis sta- tuam visa. Quid hac in re dicit scriptura λ Respiciens uxor eius post se, versia est in statuam salis. Dixit Dominus ad Moy sem, Quid est quod tenes in manu tua ὶ Respondit,Virga.Dixstque Dominus, Proiice eam in terrani. Proiecit, & vitiis est illi'. coluber,ita ut superet Moyses. Quid ergo dicit sermo diuinus in hoc genere 3 Et versa est virga in colubrum:& exledente manum Moyse, caudamque eius apprehen- dente, versus est in virgam. Itidem percusso flumine crat cruor statim de sanguis in tota terra E gypti. De nac historia sic loquitur scriptura. Aqua fluminis versa est in sanguinem, S fuit sanguis in tota terra AEgypti. Ecce quod fuerat ante aqua,factus est sanguis, modusque faciendi appellatur in sacris literis conuerso. Ministrinuptiarum in Cana Galileae impleuerunt hydrias aqua usque ad summum: de dicente
Iesu qui dicendo facit quae vultὶ tulerunt Architriclino: qui cum gustasset, sponso
dixit,Seruasti bonum vinum usque adhuc. Aqua igitur post Christi iussum, vinum appellatur. Quid in ista causa dicit Euangeliumὶ Gustauit Architriclinus aquam vio' num factam,Nihil autem est aliud, aquam vinum fieri,quam aquam in vinum con-laerti. In his igitur omnibus cum una res alteri subito succedit, prior in posteriorem conuersa perhibetur. Pane Christus accepit palam, benedixit ac de illo in cunctanter dixit,Hoc est corpus meum. Quod verbu apud fideles,qui Christo per omnia credui, plus habet mo meti, quam si oculis corporis viderent in locu panis S vini substitutum esse corpus de sanguinem. Cum enim hoc sacramentum ministretur non Pharaoni,aut AEgyptiis,non Iudaeis aut paganis,sed solis in Christum credentibus, atque etiam, ut Iustinus Martyr testatur,bapti satis, merito illis idem est post pane acceptum audire,Hoc est coram meum ac videre in locum panis corpus Christi suste-ini m. Caeterum si vel infideles corpus Christi repente contuerentur adesse,ubi panis antea prostabat, cogerentur sane panis mutatione in corpus Christi agnoscere,
maxime ubi nulla sube et de incatatione suspicio: nisi sorte non obligatu dicam' fuisse Pharaonem ad fidem habedam miraculis per Moysem editis, aut nisi iniuitius poenas luit,quod supra omnes Masoru vires inaudita quaedam fieri perspiciens, i
men diuinet voluntati parere recusauerit. Licet ergo post consecrationem videatur panis & vinum,tamen propter aut horitatem dicetis non minus indubitanter credi tur adesse corpus Christi, quam si oculis corporis cerneretur. Nam quod beatus
Chrysostomus in Capharnaitas dixit, Christum propterea prius fecisse miraculum de quinque panibus,ut per illud non essent amplius increduli iis quae postmodum diceret, nocidem potet ad nostrum propositum accommodari, praesertim cum omnia miracula Christus in eum finem potissimum operatus fuerit, ut tandem soli ipsius verbo absque ulla visibili operatione crederetur. Quo etiam in genere Apostolus dixit,linguas in signum esse infidelibus non fidelibus. Ex coque sequitur, ut panis qui prius aderat, in corpus quod nunc adesse pronuntiatur, per Omnipotentia verbi commutatus intelligi debeat,quamuis nihil tale videatur. At cur igitur in veta
587쪽
bis Christi nulla mutationis facta est mentio 3 Quia Christus finem operis, non autem operandi viam & rationem in Coena demostrare voluit Ad necessitatem quippe sacramenti spectabat, ut corpus Christi, quod operatio ipsus sermone conficiendum erat,apertis verbis pronuntiaretur. At modus conficiendi operandsque Vt exprimeretur, non tam ad institutionem mysteri j, quam ad docendi rationem pertinebat. Q apropter, ut facto ipsus panis mutetur in corpus Christi, hoc proprium Coenae Dominicae opus est:vt autem verbo mutatus dicatur,alterius est temporis atque instituti. Illud enim valde notandum est, aliud esse rem quae fit, aliud modum quo fit.Res potest describi & significari,absque eo quod modus rei declaretur. Percussit Moyses fluuium,& fuit sanguis. Ecce rem, Versa est aqua in sanguinem: Ecce modum rei, Poterat autem fieri, ut aquae fluuii sanguis successisse commemoraretur, sine conuersonis facta mentione: quod ipsum in corna fieri videmus. Non enim dixit Christus I Panem verto in corpus meum, aut vinum in sanguinem: sed de pane reipsa faciens corpus suum,ducit, Hoc est corpus meum: rem de verbo faciens,, simul fictum ostendens: at modum faciendi A postolos per Spiritum sanctum docens eumque nobis ab Apostolis de Ecclesia tradendum relinques. Quod idem fere in legis typo ad nostram eruditionem contigisse animaduerti potest. Ait
enim Dominus ad Moysem,Tolle virgam in manu tua,percutiesque petram,&exi, bit ex ea aqua ut bibat populus. Fecstque Moyses ita. Percussit petram, & fluxerunt aquae. Sed quo tandem modo acciderit, ut e petra pecussa fluerent aquae ait alius Propheta:Conuertit petram in stagna aquarum,& rupem in fontes aquarum. Co-- stat igitur quid sit factum: sed modum faciendi quaero. Vtrum enim de nihilo creatatae sunt aquae illae,an vero aperta petra emanarui, an alius quis pia fuit modus aquasillas eliciendi ξCredimus omnes ad virgae tactum erupisse aquas per rupis in eas couersionem: Eodemque modo audimus Christum dicentem Apostolis, mescite in meam commemorationem. Videmus Apostolorum successores virgam sumere verbii Dei penetrabilius omni gladio ancipiti, eoque panem percutere: statim ut attigerit verbum elementa, corpus dc sanguinem eisci. Itaque quoties post rem nobis naturae lumine cognitam,alia quae specie differt, per verbum Dei & benedictionem,&praeter solitum ordinem naturae, perspicue affirmatur succedere, non dubium, quin illa prior in hanc posteriorem conuersa & commutata dici debeat. Hic nodus controuersiae, quae inter nos & Lutheranos vertitur. Frustra negauerint ex quavis benedictione naturas rerum tolli: no enim id asserimus. Frustra produxerint exempla plurima rerum quae maneant saluae & illaesae post receptam ex verbo Dei aliqua benedictionem,aut ex accessione qualitatis,aut substantiς mutationem iustam si tui.Nihil horum est controuersum. Sed hoc positum est in quaestione, An si ser, tur benedictio,siue sermo, in creaturam praeiacentem, & diuersam substantiam induere, ac nouum nomen substantiae alterius accipere ex verbo Dei asseratur, nihilominus prior substantia eius sarta tecta seruetur, nec a suo statu dimoueatur. In
eum finem edant hi quae possunt de scripturis exempla, de diligenter inspiciant, quam sint propostis & allatis similia. Scripturis productis,earum phrasi & ratione
nitimur,ut adueniente noua stubstantia,& iubstanti et nomine,priorem conuerti aut perire post benedictionem & prolatum Dei verbum credamus. Neque prosectolcripturae,quando meminerunt Deum ipsum, aut Angelum, aut aliquod donum coeleste apparuisse, & coniunctum fuisse cum aliquo corporeo elemcto, solent benedictionem aliquam commemorare, tanquam causam huiusce coniunctionis. Quapropter si tantum aduenit corpus Christi ad panem,ut ei copuletur sine mutatione panis,nihilo plus effecit adhibita benedictio,quam si non etat omnino:cum
588쪽
sine ipsa in aliis apparitionibus Dei,per subiectas creaturas,ipsis Deus sine singulari benedictione praemissa adesset coniunctus, eo modo quo adesse pani Christum 'ipsum scribunt Lutherant .Hoc argumento utitur Augustinus ad vim explicandam 1. benedictionis,& differentiam praesentiae, qua Deus homini Christo & Eucharistiae δε adest,& qua aderat antiquarum apparitionum signis & symbolis,& in eo discrimen collocat,quod vetcra signa non essent id quod significabant, homo vero Christus erat Deus ipse quem demonstrabat, & panis virtute sipiritus de benedictione consecratus fiat id quod designat.
DE VERBORUM DOMINI EFFICACIA AD SA
cramenta sistenda: π quibus verbis fiat consecratio, ac conuersio panis oe vini in cum nem, sanguinem. C A P. F. E formula verborum, quibus panis & vinum consecrantur in corpus & sanguine Domini, grauior est inter sectas & Ecclesiam Caiatholicam concertatio. Comperiuntur enim,qui Papatus ut loquu- imum disturὶ odio, nullis verbis adhiditis res ipsas ex institutione & usu fieri
sacramentum existimant,in quibus nomina sua profitentur Buce- - .rus,Heildebergenses, & plerique alij Caluiniani. Bucerus ita scri-- bit: Haec nostra est Eucharistia,& coena Dominica,ut conuenientes inter nOS,panc a 16. frangamus,& poculu bibamus Domini,hoc est,quibus memores simus eius quod isti, ipse in nouissima illa coena cu discipulis suis gessit,& locutus est, praedicantes mor- tem eius,corpusque Domini, de sanguinem pro nobis quoque traditum. Sic verδ- denique facimus noc,id est,edimus panem, oc bibimus calicem,in comemorati -nem Domini,vt ipse iussit. Vt autem nusquam iussit verba ista sua repetere, nequem promisit uspiam, si id faceremus, aliquam in pane & vino nostro fore mutatione, - ita illorum philosophiam,qui aiunt verbis istis Domini, Hoc est corpus meum, cum il--la veniant ad panem,afferre illa pant,ut iam in pane existant realiter,nulla sane scri-- plura habet,neque pani & vino,sed mentibus electorum debent verba afferri. Porta , ro Heli debergenses hanc dicunt sententiam: Nusquam Christus promisit panem 1arim . sere sacramentum, aut signum corporis siti oblati pro nobis, modo verba ista aut -alia proferrentur in ipsum: sed tantum instituit panem fieri sacramentum, quando - frangitur,distribuitur, S: editur in ipsius commemorationem.Propterea panis non M fit sacramelum,uerborum prolatione,sed usu instituto a Christo,id est, tota acti ne&ceremonia coenae. Imitantur daemoniacum illum Cypriani, qui se sacrificium . Domino sine sacramento solitae precationis offerre iactabat. His post Catholicos resistunt Lutherani, dc demonstrant Christum essatum, cum panem de vinum in usum&esum appararet & distribueret,benedixisse insuper pani & vino,ac iussisse, H,- ut idem ageremus quod egisset. An vero censent illi Christum mutis signis benedixisse,& impingunt in id quod falso nobis imputant,quasi signaculo crucis Omnem .haristiam. vim benedictionis concludamus 3 Cur panem in coena sumere dc comedere soleat, nisi quia Christus dixit, Accipite & comedite: At cum id no tantum dixerit, sed addiderit, Hoc est corpus meum,nuodpro vobis datur, quare mandatum hoc, facite, ad factum nudum,aut ad duo sola antecedentia Christi verba contrahemus, de non omnia, sicuti de illa comprehede Non satis est Apostolo calicem benedictionis appellare, sed vocat direm se, et M. AEM, id est,potionem a nobis benedictam, ut aliqua dictionis siue sermonis formula per homines benedici ostendat. Nam sicut in baptismo quid est aqua,nisi aqua,antequam accedat verbum ad elementum,ut sat sacra- metu tru sic in coena quid est panis, nisi panis antequa accedat verbum ad panis ele- inclum,ut fiat corporis Dominici sacramentur Eo impietatis progrediuntur Hell-
589쪽
debergenses, ut usu aquae non adhibita ex Christi praesicripto clausula, Ego bapti sole in nomine patris,& iiiij,& spiritussancti, baptismi sacramentum confici de adim-υῖ . pleri metiantur. Apostolus contra duabus quasi partibus necessariis bastismum co- flat, lauacro aquae, & verbo vitae. Et haec quidem inter inauditas haercies numeranda. Nemo veterum de ea quicquam etiam per somni u cogitauit. Augustinus veroso. . i. .li ex veteris Ecclesiae fide eam tanquam omnino incredibilem & absurdam damnat, ε P se n5 sollim cum ait Quid est aqua,nisi aqu. a Zaccedat verbum ad clementit, & fiet sa-cramentum: & cum alibi decernit verbis Euangelicis consecrari baptismum, sine
μή p quibus no consecratur, ac ne consecrata quidem potest sed etiam cum in Faustum
Manichaeum de ipsim et Eucharistia inquit,Noster panis & calix certa consecratione fit Christianis non nascitur. Proinde quod non ita fi t, quamuis sit panis de calix, a alimentum est resectionis, non sacramentum religionis. Ex qua plana admodum definitione omnes illi haeretici vescutur quidem in coena pane refectionis communi de naturali, sed non sacramento religionis. Licet autem verba ipsa nihil in rebus subiectis emcerent, non tamen inde repelli debent,ut inania &superuacanea. Res
. p ti enim ipsisiensibus oblatae,multa ac diuersa possunt significare: ut aqua promiscue se mora. & refrigerium,&ablutionem demostrat: sed quo in significatu quoad baptismum intelligenda sit verbis opus est. Aspersio siquiaem aquae,seu immersio,iam spectat
suapte natura ad emundationem designandam, quam ad aestus tempericm. Adhaec quid tam naturale, quam ut homines mentis sensum eloquantur per verba, & his siquid sit in animo latens energiae, declarent 3 Sermo enim index animi certissimus. Quapropter cum Christus porrigere,& edere panem ac vinum iusserit, ne attoniti ambigeremus, qua de causa,& in quem usum id praecepisset verba indicat via sub iunxit,& subiungi iusta ratione mandauit. Hoc est quod Brentius, cum sapit, ait: i , misia Res definiuntur verbo Christi, Ut in ipsis, aut per ipsas corpus& sanguis eius diis. stribuantur. Hoc est, quod alius dixit, significata rerum sensibilium per verba de- . . terminari. Itaque tam pudendi erroris per si Caluinus, Beza, & ex Luthemius ' Pomeranus, verborum quidem necessitatem ad inaugurationem de sanctificatio-' nem panis & vini recipiunt, sed ea praedicari S enarrari atque credi volunt, ame-- - quam quicquam valeant ad constituendum sacramentum, ita ut apud ipsos ver-
er bum efficaciam inueniat, non quia dicatur, sed quia credatur,quemadmodum ex Augustino citant. Caluini textus est: Non hic magicam aliquam incantationem imaginari nos decet, ut satis sit verba de murmi irasse, quasi ab elementis exaudian- - 7 ' tur, sed verba illa vivam esse praedicationem intelligamus, quae auditores aedificet, is quae intus penetret in eorum animos,quae cordibus imprimatur atque insideat,quq essicaciam in complemento eius quod promittit, exerat. His rationibus clare patet repositionem sacramenti, quam nonnulli urgent, ut aegrotis extra ordinem distribuatur inutilem esse: Aut enim sine recitatione institutionis Christi accipient, aut minister una cum signo vera mysterij explicatione colunget. In fletio est abusus,ac vitium.Si referutur promissiones, S mysteria enarratur, ut cum fructu rectiliat qui recepturi sunt non est quod dubitemus hanc esse Vera consecratione. Quorsu igitur aeuadet altera,cuius vis ad qgrotos usque no peruenit Hanc quoque inter nouas hς- reses reponimus,cu teste ex omni antiquitate careat, & scripturae testimonio. In Pa-
M. ι - schesi coena pr cipiebatur fieri lcctio, & haberi sacra cocio, quod etiam nuc Iudaei OMI mi r cincte obseruat,& sere tota insumitur comemorandis Dei beneficiis, tu propter li- b. bcratione de , gypto,tu alias acceptis,ut testatur apud eos Cod ex precii solentii. Acest Iu/ι via. recte qui de istud, quonia nuda celebrabatur rei antecedctis comemoratio, Sc nulla
' noua conficiebatur,ut in Eucharistia effcitur. Christ' ipse longii sermonem in ipsa
590쪽
DE TRANsS VBSTANTI ALITATE. 1 s
Coenae actione habuit, de quo cum multa D.Ioannes enarret,non frustra fortasse tapauca de Coenae institutione,de eius fructu,& aliis ad ea pertinentibus interserit,iae ansam daret futuris Caluinistis illi cocioni vim ad costituendu sacramentu tribuere. Praeter sermonem habitum Cluilius cum ad ipsam Coenam instruendam venit, Se eam Apostolis proposuit, conceptis verbis,ad eamque declarandam appositis effari coepit. Apostolus Paulus die Dominico,cum Christianorum coetum conuocasset Amio. ad frangedum panem,priusquam ab eis recederet,ad mediam noctem de religione disseruit ante Coenae cedebrationem,qua peracta exhortationem de concione ad lucem usque protraxit: ne totius sinctificationem panis antecedenti sermoni&prindicationi ascribamus,quam consequeti meque est credibile, quin ad conficiendam Eucharistiam Christi oratione sit usus , praeter illam interruptam concionem: quandoquidem illam Corinthiis praescripsit ad rite Coenam Dominicam administrandam. Iustinus Martyr recitat solitos Christianos die solis, quem nos D. A lotia minicum vocamus, conuenire. Initio commetaria Apostolorum, aut scripta Pro 'phetarum legebantur. Deinde lectore quiescente , Praesidens orationem, qua populum instrueret,& ad imitationem tam pulchrarum rerum cohortaretur, E bebat . Postea consurgebant communiter omnes, de preces faciebant : quibus exolutis,panis inferebatur Sc vinum,qui verbis Christi ex institutione Cinnet repe- α - -
titis sacrabantur. Tertullianus quoque concionum, quae fierent ante Coenam Do- Iovi. . s. ω minicam, meminit,&st,Coimus ad diuinarum literarum commemorationem, si - quid praesentium temporum qualitas aut praemonere cogit,aut recognoscere. Ce
- te fidem sui ctis vocibus pascimus,spem erigimus,fiduciam figimus,disciplina prς-- ceptorum nihilominus inculcamus. Ex his liquet,cocionari fuisse in usu Christianis quoties publicam S: communem Eucharistiae Coenam adornabat.Neque nos m rem illum repudiamus,imὰ modis omnibus amplectimur,&restitui ex Tridentinet synodi sanctionibus flagitamus. Desideramus etiam omnes abunde doceri de t to Coenae Dominicae negotio: sed admonemus Caluinistas in eodem semper haerere luto,& in eo peccare maxime, quod externa de adiuncta, quae vocamus acces
ria,pro intemis & praecipuis obiiciant.Porro tria sunt quae negamus priscos illos &primos Christianos credidis te necessaria. Primum est,quod pro cocione explicetur institutio Coenae Dominicae,cum videamus ex Christo, Apostolo,Iustino ,&Temtulliano de aliis fidei capitibus de scripturis in huiusinodi conuelibus tractatu fuisse pro rerum opportunitate & necessitate.Et c te cum quotidie per domos aggregarentur ad frangendum panem illum,taedium attulisset eadem de toties repetita comcio.Sin alia de re habebatur,quid ad efficiendum sacramentum Coenae potitas pertinebat,quam ad baptismum,aut aliud qu id uis Christianui Deinde non admittimus, praedicationem publicam traditam fuisse a Christo, pro sermula seponendi panem de vinum in usum sacramenti, cum ad hoc aliam,&propriam,& effectui conuenietem accommodarit orationem, quam postea ad eiusdem Christi imitationem ex professo omnes Christiani seiunxerunt a concione:& cum Christus, atque eius discipuli,tam ficta Coena quam ante eam, indisserenter de aliis scripturis,aut de Coena disputarint, ne quis plus efficaciae deserret priori parti concionis, quam posteriori. Tertio cocedimus utilem quidem desalutarem esse de scripturis,seu de ipsa Euchaim 'stia aliq uam exhortationem fieri: sed in ficiamur ess necenatiam, aut pro consecrationis forma aestimandam,cum praeter eam alia Christus reliquerit,& omnes Christiani stat professi. Praeterea cum cibum comunis tactificatur per verbum & orati nem,an interpretabimur de aliqua scripturae enarratione,ita ut nemo possit,aut rite
debeat victum capere,nisi ministrum praesto habeat, qui luculenta concione cibu