장음표시 사용
631쪽
seri non posse, ut corporaliter, siue a nostro corpore, & modo corporeo edatur asrem. Detas nobis Claristus , nisi antea panis transiret in carnem: atque ita loquitur : Nisi panis ias & vinum in eius carnem verterentur & sanguinem, num quain ipse corporaliter manducaretur & biberetur. Immutantur enim illa in ista, comeduntur ta bibu tur ista in illis: quod qualiter sat,ipse solus nouit,qui omnia potest,& omnia nouit. Proinde damnant expreste, tanquam etiam impossibilem Lutheranosum opini
nem,existimantium carnem Domini vere edi una cum pane remanente a corporibus nostris,& ipsis vitam & incorruptionem sine praeuia panis in ipsam carnem immutatione afferre: Aded Patribus primis ignota fuit, & incredibilis visi est ipsis senis & carnis consubstantiatio.
PER hos authores plurimum illustratur Iustini Martyris locus intricatior, qui sic habet: Non enim ut communem panem, &ut communem potionem haec su-- mimus, sed quemadmodum per verbum Dei caro factus Iesus Christus saluatoria noster carnem & sanguinem pro salute nostra habuit, sic etiam per verbum preca-tionis grationifatam siue consecratam ab ipso alimoniam sit: ραις
MIM ' τρεφοHrix μῶν, id est, ex qua immutata , siue ex qua per immutationem, sanguis& carnes nostrae aluntur in illius incarnati Iesu carnem & sanguinem esse diue dicimus. Iustinus ait, cibo consecrato ali corpora nostra. Dubitatur ad quid re- ferri debeat χα- suis com , id est, per transmu tationem: an ad sanguinem & carnes
nostras, qui illo eis transmutantur qualitatibus suis, an ad cibum qui prius transmutetur oportet, quam alat carnes nostras. Ex superioribus scriptoribus utique ad cibum & panem pertinet, qui antequam possit ad immortalitatem nutrire corpus nostrum, necesse est carnem Christi fieri. Propterea recte cum aliis Iustinus praefatur panem sacratum habendum pro communi: sed antequam alat, reddi carnem &sanguinem Christi per preces & verbum Dei,quo etiam incarnatus est filius Dei: ac subiicit, ita cibum vitae factu ex immutatione sua in carnem Christi, carnes & sanguinem nostrum ad incorruptionem vegetare. Sic intellectus Iustinus, ad verbum cum aliis conuenit. Quapropter Sigismundus Gelenius inter interpretes Iustini, textum rectius ita transtulit, Alimoniam, quae mutata nutrit nostras carnes & sa guinem. Alij interpretes sudant sitis,ut apane mutationem illam sciungant,& carnibus nostris applica, aut nescio quam communionem pro mutatione, aut aliquid aliud substituant. An non ex ea diuersitate satis apparet eos a recto sensu aberrare Non negamus nostrum corpus eo cibo immutari: sed ad lucta apud Iustinum nihil de tali immutatione loquuntur, clim eam explanent quae fiat in pane:& ea locutio Φα familiaris est Graecis doctoribus, quando aiunt panem seri carne Domini per commutationem,aut conuersionem,sicut apud Hysichium,Theodo Ictum,Damascenum,& alios legitur. Vix autem unquam reperias corpus nostrumali per immutatione,cum potius talis nutritionis finis sit & effectiis ipsa immutatio. Argumentum vero a pari omnipotentia requisita ad hominis interna mutatione,& panis conuersione, ita describitur ab Ambrosio:Tu ipse eras, sed cras vetus creatura:posteaquam cosecratus es, noua creatura cilia coepisti. .Vis icire qua noua creatura Onanis,ait, in Christo noua creatura. Accipe ergo quemadmodusermo Christi creaturam omnem mutare consueuerit, & mutat quando vult instituta natum.
Neque tatum comparat causam cum causa, sed effectiim cum effectia: de ut id quod mutatur in nobis, desinit esse,ita & quod mutatur in natura panis. E M IssE N v s: Sicut quicunque ad fidem Christi veniens, ante verba baptismi,adhuc est in vinculo peccati veteris: iis vero commemoratis mox exuitur omni faece peccati ita quando benedicendae verbis coelestibus creaturae, sacris altaribus imp O-
632쪽
DE TRANSsVBs TANTIALITATE. 196
is imponuntur, antequam inuocatione summi nominis consecrentur, substantia illicis est panis S: vini: poli verba autem Christi,corpus & sanguis citis est. Nec dubitetis quispiam creaturas,nutu potentiae, presentia maiestatis, in Domini corporis transire is poste naturam, cum ipsum hominem videat artificio coelestis misericordiae Christiis corpus effectum.
1 Qv z restant in Patribus obseruanda, quae Transubstantialitati panis fa--.lia uent impendio: Genera dicendi, quibus scriptura solet substatiarum conuersionem ex eloqui. Deinde locutiones exprcstae, quae ipsam in Eucharistia fieri nominatim te 'stantur de enuntiant.Terti δ Patres Armant constanter panem communem non remanere , dc quis sit qui relinquatur explicant. Praeterea quoties res contentas in Eucharistia distingunt accuratius, cauent fere a nominando pane absolute de simpliciter, sed eius loco speciem panis, aut formam,aut egigiem, aut figuram, aut quid liud surrogant. Postremo, omnibus propemodum argumentis,quq contra afferuntur, Vluo occurrunt, ipsaque diluunt.Tria posteriora ad sequentem librum differre praestat:de duobus prioribus videamus. Ex creatura panis,ex terrae frugibus, ex iis, ι iasiue de pane & vino fieri , confici, constari, constitui, creari, & est e corpus Chri- si s s. sti scripserunt , Ireneus, Augustinus, Cyprianus, Origenes, Gregorius Nisenus, Ambrosius, Gaudentius, atque alii , Christum panem feci sic suum corpus: atque C mrim L. ita consessum esse, de confirmasse, panem appellasse suum corpus de vocasse, de VIV panem percipiendo vocationem Dei fieri corpus, Ireneus, Tertullianus , Am- o G ια brosus, Cyrillus Hierosolymitanus, atque omnes fere promiscue tradunt. Hae au- tem sunt phrases,quibus scripturae de omnes scriptores utuntur, quando significant mutationem etiam in rerum substatia interuenire, sicut capite de benedictione pro-- bauimus.At quoniam scriptura: non sunt contentae illis solis locutionibus, sed nonnunquam in huiusmodi rebus conuersionis ad milcent vocabulu, Patres plura in cum Aram' -- sensum usurparunt.Nam Grςciat ut panem . u. u.--ε θυι quo I Latini dixerat,panem in corpus Chri iti mutari,immutati,transponi,transformari,transsgu-μ 1m. cce. 4.rari,conuerti,verti, transferri,&alia pleraque similia.Ac ne huius nodi verba in aliud mutationis genus quam subitantialis raperentur,vii nunc fit ab aduersariis, ascripse- sum. runt, de natura in naturam, de de substantia in substantiam mutationem intelligi. Graeci panem dixerunt, id est, transilementari. Cyprianus ait, panem ori . t. Inon effgie, sed natura mutari: Cyrillus Alexandrinus, oblata in veritatem propriae carnis a Christo conuerti: Nisenus, rerum quae videntur naturam in Christi cor
ζus mutari, & sanctificatum panem in Dei verbi carnem immutari: Ambrosius, inedictione naturam paniis mutari, ut non hoc sit quod natura formauit, sed - d.
quod benedictio consecrauit:Hysichius,res sensibiles in intelligendas transferri: D timmissenus, terrenas creaturas in Dominici corporis transire substantiam, & inuisibilem sacerdotem visibiles creaturis in subitantiam corporis & sanguinis sui, secreta potestate conuertere. Chrysostomus ait panem corporis pranentia consumi: Remigius Archiepiscopus Remensiς, panem transire in corpus Christi, nec Rram: in .esse duo corpora, sed unum corpus. Damascenum , Theophylactum, Euthymiu, atque alios, qui a mille annis vixerunt, omitto tanquam minime in re tam lucida necessarios. Ex his sane audeo assi mare,qudd a Patribus accuratius de expressius demonstretur panis veram substantiam mutari, quam ulla substantialis couersio a scri-ζtura doceatur, aut ulla de contentis in scriptura eius generis mutationibus a Patribus explicetur. Taedet nugarum , quis hic de varia significatione naturae Petrus
Martyr post alios Lutheranos citatit, ut aliquas tenebras clarissimis Patrum dictis de assertionibus offundat, quae discutientur a nobis , cum ad Theodoreti
633쪽
testimonium,quo se tuentur aduersari j, ventum fuerit.
DE MUTATIONE LAUGUSTANAE CONFESSIONIS
circa Transsubstant.m de Lutheranorum inconstantia.. C A P. y.
VEMADMODUM veritatis oppugnatoribus, & Ecclesiam sicli dentibus id supplici j irrogatur a Deo, ut ipsi quoque dividantur inter se,nec sibi constare,nec si quid veri apud istos restat,satis tueri possint: ita Germanis video accidisse, ex quo desecetiit ab Ecclesia,& de Trans substantialitate religionem Catholicam vocare in dubium coeperunt. Nam ut alia relisionis capita omittam, de ipsa Transtubstantialitate varie scripserunt,& in contrarias sententias abieriit:& illa vi lata,atque de Confessione Augustana exputasta, corporis Domi dici praesentiam de existentiam in Eucharistia aegre admodum ac dissiculter contra Cinglianos retinuerunt.Post Vvicleum authorem eorum qui in Germania Transsi1bstantialitati belluintulerunt, Ioannes Hus, & Hieronymus de Praga ex mala semente prodierunt: de quamuis a Caluinistis atque aliis, tanquam protomartyres, Inter ustulatos de variis suppliciis iure caesos, & sublatos haereticos primo ordine celebrentur, attamen& veritatem camis Dominicae in Eucharistia, &panis in ipsam conuersionem euia denter asseruerunt.Hus enim docuit,Christum verbi sui ineffabili virtute panem de vinum transsubstantiare in propriam camem & sanguinem. De Coena Domini ita quoque cecinit: Aue Deitatisforma,
In te quis ue delectatur, ' Qui desidelleculatur.
di in crucepependyli, Eon curae dejectyli. Rogatus vero Hieronymus de Praga, teste Poghio sorentino epistola ad Leonem Aretinum,de pane an maneat post consecrationem, respondit manere, sed apud pistorem. Lutherus quandiu sani animi ac modesti,&iudici j specimen pratuit, panis mutatione tanquam scripturis consentanea pr dicauit.Nam expres Ie ait, Christum accepisse panem,&verbo quo dicit, Hoc est corpus meum, mutasse in corpus suum,&dedisse manducandum discipulis. Addit ordeaceos quidem panes benedixisse Christum,sed non dixisse,Hoc est corpus meum id est, non mutasse panem verbo vir tutis suae in corpus suum. At posteaquam elatus iracundia in sedem Romanam,onem mouit lapide ut ipsi incommodaret, primum Transsiabstantiatione tanquam indifferente posuit,ac cuique libem fecit, quid de ea sentire vellet. Hactenus docui, inquit, & etiam nunc doceo, hoc certamen non esse necessariu,neque multu referre, siue panis remaneat, siue non. Deinde subiicit Petrum de Alliaco & Ioannem Sc tum sibi dedille ansam, ut a sentetia commutati panis ad corporis Dominici sub pane occultationem se conserret, quoniam videret eo pacto minus 1 uperuacaneorum miraculoru fingi, & se Pontifici maxime adue satum esse,a quo& eius cociliis atque scholasticis, si ullis scripturae testimoniis Transsubstatialitas ipsa introduceretur. Postremo
634쪽
Postremo cum diuexaretur a Carol stadio, Anabaptistis,atque aliis sacramentariis, non semel optare & conari visus est referre pedem ad fidem & veritatem Catholicam : modo pro stetur se lonse anteferre sententiam de panis transitione contrariae,quae nudum panem in Eucharistia statueret: modo ad neutralitatem & indisserentiam mutationis reuoluitur, modo in Papatu sanaria esse doctrina de Coena Domini iactat, quemadmodum capite primo huius libri recitauimus. Philippus Melanchilio hac in parte, sicut in aliis,merit ὁ versatilis cothurni cognomeniu ictulit. se Anno trigesimo supra quingentesimum, quo ab ipso Augus lana consesso costata 'fuit,edidit librum contra Oecolampadiu. In eo profert testimonia Cypriani, Chry- . sostomi, Anabrosi, &Theophylacti, quae protulimus: &ex Ambrosio ita con-- cludit : Haec tam longa recitatio exemplorum ostendit authorem sensisse panem - non esse tantum signum, sed naturam panis mutari. Antonius Coruinus, Lutherii discipulus,clare etiam tradit quae fuerit prima scholae Luthermae de ipsa Transsub-- stantiatione doctrina, quando scribit: Quid debemus comedere, aut bibere Cor- In τυ - pus & sanguinena eius. At unde scire post um, quod sit corpus de sanguis Ex ve - bis quae Christus locutus est.Audiam igitur,& credam etiam oportet, quod om-- nia quae in Coena peraguntur, in ipso verbo consistant, & quod per illud verbum necesse sit ea omnia administrari. Certe hic omnia in verbo consistunt. Aufer in verbum, & relinquitur panis ut panis, vinum ut vinum: at si addas verbum, non in iam amplius panis & vinum erit, sed corpus & sanguis Christi aderit. Ex illa prima schola Lutheri, tanquam ex equo Troiano principes &ministri Confestim Prim risionis Augustanae eruperunt, sed profecerunt in peius. Imprimis illius author praefatur te ex verbo Dei doctrinam tradere, & decimum articulum initio his verbis mil. - contexuit. De Coena Domini docent verum Christi corpus & sanguinem ve--re sub specie panis & vini in Coena esse praesens, in eademque distribui. Ita repetit illum articulum ex lingua Germanica Valentinus Erythraeus, & ita selegisle in authographo Carolo quinto Imperatori oblato testantur Arnoldus Uves alius & E ibis in Ioannes Cocleus libello, cui titulum fecerunt communi opera, Breuis ad singu- '
la puncta Conscissionis Augustinae responso. Autographum manu Philippi Me ' 'Τ lanchthonis descriptum &as seruatum Bruxellae in Archiuis Caesareis ita habet,&a se atque ab aliis visum doctissimus Episcopus Lindantis testificatur. Propter articulum talibus verbis conceptum notii Euangelici non pauci in ipsis Augustae comitiis praesentes, in quibus eminebant legati Argentinenses, Conflata tienses , Memingenses, & Lindauienses rogati recusarunt subscribere Confessioni, quia de Dominici corporis praesentia, panssique transsiabstantiatione, doctrinam suangelicae profissioni suae contrariam habereti quemadmodum Ioannes quoque Sicidanus annotauit. Gaspar Suenchfeldius libello inscripto Bericlit rationem reddit, quare non approbarit Confessionem illam,& insectatur decimum illum articulum tanquam Papisticum, sicut Argentinae postea propter eundem Hieronymus Zancus Italus nedum iurare in illam Confestionem repudiauit, sed ne quidem ullo ais inis, pacto assentiri. Vt autem Philippus legatos illos & ciuitates a veritate prorsus alie-I M M. nas facilius induceret in fraudem & communem coniurationem, articulum illum statim deprauauit,& in istam formulam transtulit,atque in lucem emisit. De Coena Domini docent, quod corpus de sanguis Chrilli vere adsint, de distribuantur u scentibus in Coena Domini. Iterum ab eodena exiit expressior articuli huius edi---tio, quae appellatur Uvirtembergensis, & Francosordiensis, quae ita habet. De Cor sissina Domini docent, quod cum pane &vino vere exhibeantur corpus & sanguis
Christi vescentibus in Coena Domini. Anno post exhibita Consessione Philippus
635쪽
, eiusdem Aeologiam consarcinauit, quia articulo deprauato iam in suum comm dum abutebantur Sacramentari j. Ideo conatus est ipsum propius ad veritatem sua
commentatione & explanatione reuocare, eaque verba facit. Decimus articulus
approbatus, in quo prostentur nos sentire, quod in Coena Domini vere&sub-- stantialiter adsint corpus & sanguis Christi, quae vere exhibentur cum illis rebus iaquae videntur, pane, vino,his qui sacramentum accipiunt. Ac certum cst veteris Ec-clesiae sententiam esse quod vere adsint corpus Christi & sanguis in Coena Domi-ni. Et haec sententia scripturae testimonia habet.Cum enim dicat panem esse parti- cipationem corporis Domini, sequeretur panem non esse participationem corpo-- iis, sed tantum spiritus Christi,s non adesset vere corpus Domini. Extant etiam te- stimonia quorundam scriptorum, &c. id quod etiam inter caetera testatur Canon ia,sisse apud Graecos, in quo aperte orat sacerdos, ut pane mutato, i sum Christi iacorpus nat. Et Bulgarius scriptor, ut nobis videtur,non stultus, diserte inquit, pa-nem non tantumnguram esse,sed vere in carnem mutari. Haec recitauimus, non Vtia
hic disputationem de hac re institueremus non enim improbat hunc articulum iaCaesarea Maiestas sed ut clarius etiam perspicerent, quicunque ista legent, nos de-fendere receptam in tota Ecclesia sententiam. Hactenus in Apologia Philippus ex-rino Mevib- Tabulis Erythraei transcriptus. Ante omnia spectemus eius sallaciam. Duas formu- .r, las illius corrupti Augustani articuli in unam redigit. Deinde impudentius asserit articulum ita vitiatum, approbatum fuisse a Caesare de Catholicis, cum contineat damnatam doctrinam a tot synodis generalibus de corporeDomini cum pane:sed genuinus ille articulus receptus fuit,quo sub specie panis & vini praesens corpus &sanguis Domini dicebatur: ita tamen,ut Catholici addiderint docendum esse,que- admodum panis vinique substantia esse desinat, & in verum corpus & sanguinem Domini Christi mutetur atque conuertatur, ut esset quaedam speciei panis & vini T. Lia ς planaxio & declaratio : sicut legitur tomo quinto operum Lutheri in Epit is, . me refutationis Catholicorum, quam contra Consessionem Augustanam Caesari
Carolo quinto exhibuerui. Quod si in eam sermulam deprauatam propositus suisset, nihil prae se tulisset papisticu, neque hoc nomine potuissent alij probabiliter ab
eo abhorrere, qui ambabus manibus eundem interpolatum sunt amplexi . Postea contemplemur & suspiciamus Dei nostri prouidentiam, qui solet ab inuitis verit,tem extorquere, & infatuare aduersariorum animos & consilia. Conuenerant prin- Asim tμ Pr - cipes S ministri coniurati aduersum uniuersam Ecclosam Catholicam & sedem Romanam,sed potissimum contra Missam,ut appellant, papisticam, ius tanquam Diem deno basin & fundamentum recte ab omnibus censetur ipsa creaturarum in carnem D
mini couersio. Illis impudetibus V t reluctatibus excidit sana Consessio de Trano substant latione,& de re quam maxime odissent,& sunditus tolli cupiebant. Quasi
Balaam iterum accinguntur ad maledicendum orthodoxae de ea doctrinae, & conantur diu multumque, meditata Apologia, articulum decimum ab omni Trans substantialitatis opinione repurgare, cum ea de causa male audisset. Contrivero excaecati, qud studiosius illam voluerunt profligare, magis ac magis confirmarunt,& eam sententiam in tota Ecclesia tam Graeca quam Romana receptam esse fateri coacti sunt. Sic verὸ aperte ac necessario de ea scripserunt, ut a se scripta non pomis o ιγι lucrint apparenter in alium sensum detorquere, aut Consessionem ipsam A ugust ρ' - 'm Ham,aut eius Apologiam insimet approbare, aut excusare de intolerabili, ut aiunt,aisb. , is errore,nisi omnino interuerteretur articulus ille decimus, & ex Apologia deleretur
reatus Apostoli, ac Theophylacti,atque aliorum Patrum di sta& testimonia, quorum fulgorem non potuerunt perserre,& se ita declararent receptae in tota Ecclesia
636쪽
sententiae& fidei renuntiare. Ac ne quidem factum hoc omnibus Protestantibus placui nec inter se adhuc possunt de eo conuenire. Nam Heshussus sicut ait etiatorem in publica Consessione Augustana admissum, reuocandum fuisse,sed publi-s i rati, iaco scripto : ita minoris probri es eiu dicat, si retineretur, quam tam illustria veterum Patrum testimonia supprimere, quae hanc controuersiam de Coena mirifi- nota cὸ illustrant. Propterea clamat non bono consilio euidentissimum argumentum
Apostoli de praesentia corporis Christi sublatum esse. Contra Valentinus Erythraeus scribit ista omnia ex Apologia bono consilio expungi oportuisse ad calui nita stolidorum 8c malevolorum dipnosophistarum declinandas, ne scilicet Gemmani venirent in suspicionem creditae Transsubstatiationis, quae ab illis dictis sancctorumPatrum elui no potest,nisi ridiculὸ,quemadmodu cum id conatur essicere - Erythraeus etiam mulierculis risum mouet. Adhaec addita fuerut inquit non quod is per ea approbetur commentitia Papistarum Transsubstantiatio, sed vi omnes vinis derent nos nequaquam nouum aliquod dogma defendere, sed receptam a veteriis purioreque Ecclesia sententiam de mystica praesentia corporis Sc sanguinis Christiis constanter tueri. Adiicit hanc mutationem non habendam pro naturae transmutatione,& tolerari posse, ut pane mutato corpus fieri dicatur, modo excludatur natum panis mutatio, & de eius singulari usu sermo sat, de nobis exprobrat quasi ex
qualibet mutatione inseramus Transsubstantiationem,& tam insulse ratiocinemur, ac si diceremus, Animal est,ergo homo, dc ex senere concesso quamlibet exigeremus speciem. Verum si talia erant testimonia de puriore Ecclesia, cur sublata 3 si noeuincebant Transsubstantiationem, cur delet ac non potius aliqua interpretatione fuerunt temperata3 Cur non, nisi talibus ablatis,tot viri principes,literati,dc comunitates noluerunt aut consessioni, aut eius Apologiae assentirit Aut quibus Ver- satis. ατ'
bis, aut dicendi genere quasi sculpta Transsubstantiatio a Papistis est, quam his Δαφὶ -- quibus abundant illi veteres scriptores de Apologia dispunctit Neque illi alia ratione mysticam praesentiam asserunt,quam ex mutatione substantiali praesentis p ruinis nis in praesentem substantiam carnis. Nam cum ex panis mutatione statuat praesen--
t iam carnis, si tantum illa mutatio pertineret ad usum panis, quoad sacra adhibetur
aut quo fit sacer,non inde certo colligeretur carnis praesentia, quia etiam a Cingli nis panis mutari & sacer fieri praedicatur, attamen tam procul ab eo caro Domini distrahitur, quam coelum a terra dimouetur. Neque tam inepte ratiocinari didicimus,ut ex simplici mutationis nomine quamlibet,&maxime substantialem fingamus a Patribus tradi: sed praecedenti capite enarrauimus, quot modis hanc Patres, de no aliam inculcant. Quapropter liquere arbitror de A ugustanam consessionem,& eius Apologiam Transsubstantialitati apertissimum suffragium tulisse, nec nisi utraque adulterata & detruncata illam inae subtrahi de aboleri. Hac vero violatione facta, iusto Dei iudicio,Consesso illa sensim collabi coepit,authoritatemque ac fidem in dies amisit, de ex consessione in confusionem abiit, & doctrinae ac rerum omnium perturbationem. Nam & alia doctrinae capita sacrilege suppilata sunt Minterpolata,& ad arbitrium quorumcunque varia ac discrepantia prodierut exemplaria, sicut inter Lutheranos conqueruntur Matthias Illyricus, Amsdorsus, Gallus,&alij plerique. Adeo vero enervata est de elumbis reddita doctrina de Coena Domini, quae in Consessione superest,& etiam in Apologia,ut ingenue Hestiustius fateatur parum utrique restare virium, ablatis illis ivllustribus testimoniis, ad propugnandam rege de substantialem in S. Eucharistia carnis Dominicae existentiam. Imo vero ita illam emascularunt decurtatores illi, ut vile prostibulum omni transeunti facta sit. Nemo enim fere quicquam de Coena Domini post ipsam in nou
637쪽
uit,qui non pertinaciter & hrobabiliter illam pro se facere, & a se stare contenderet, vi Heli debergenses in sua Conformitate multis argumentis & paginis conat tur offendere. Non defuerunt etiam illius Consessonis primari j viri, qui aut Calui-nismum palam professi,au t ad ipsum propensi, nihil se alienum ab Augustana Co- sessione ampleisti,& libris euulgatis,& in publicis comitiis gloriati sunt. Postquam
vero Germani iurarunt se publicos Trans substantiationis nostes, miruin quantos animos Cinglianis addiderint & excitarint. Pari enim iure se niti Heildebergenses docent contra existentiam carnis in sacramento, quo Luthcrani contra substantialitatem,cdm utriusque reperiantur eadem standamenta: quae dum Lutherus non est veritus labefactare, sibi his esse aiunt eadem via contra existentiam carnis grasiari. Textum illorum capite primo recitauimus. Quod si prouocatio ad scripturarum in V, 1. proprietatem a Lutneranis contra Sacramentarios sat, eorum duces Cin ius,Cala uinus &Beeta assirmant, &ostendunt verborum Christi proprietatem sine trans-
substantiatione non possie consistere, & catholicum de ipsa dogma longe propius,ia' ' ad veritatem accedere, quam ipsa Luthera nonam consubstantiatio. Uvirtember ' Oi res genis vetδ, sue Brentiani in Epitome Colloquij Mut bruta. pro colophone omnia disputationum ponunt, aut mutari panem in corpus Domini, aut ipsum corpus ubique esie: ita ut potius Transiubstantialitati subscribant, quam sine ubiquitate L ineranorum opinioni de praesentia carnis cum pane:aded fides nostra de Trans substantialitate veritati & scripturis magis consentanea etiam iuratissimis Ecclesiae hostibus visa est. At nos ex scripturarum inter se analogia, ex earum,& rerum in ipsis contentarum collatione fusta a primis Christianis cum ipsa Eucharistia, ex verborum Christi per eadem media tam essicacia probata proprietate, atque ex Patrum non solum consensu, sed expresse de panis substantiali conuersione nabitis dis putationibus,& ex generalium conciliorum non semel latis definitionibus & sententiis, credimus satis superque demonstrari Transsubstantiationem ranis in carnem Domini seri, Idque verborum Christi proprietatem sonare. An ita sit,iterum atque iterum expendant lectores a nobis hic disputata, & animum ab odio atque partiustu dio tantisper semoveant, quoad fideliter omnia contulerint & iudicarint. Mihi
vero reliquum est effundere cor meum coram Domino,ac votis omnibus deprecari, ut animis aduersariorum illucescat, & inde velamen contentionis & contradiactionis auferat ad intuendam veritatem & viam, quae eos reducat in Ecclesiam de religionem Catholicam, a qua digressi errantes,& in errorem mittentes,imminentem toti orbi Christiano Dei prouocant iracundiam, & ultionem de ingratitudine in opus Christi, quo suam gloriam & dilectionem maxime contestatam in mundo reliquit.
638쪽
TRANS SUBSTANTIALITATE PANIs RGV MENTA AD V ER S A RI O RV M S V M-
hendi adueclarios in mendacio, quo tam fidenter omnes,ne dicam impudenter asseuerant, Transsubstanti litatem recentius ab Innocentio tertio inuentam esse,
neque ullum prorsus in scripturis fundamentum,neque ullum veteris Ecclesiae testimonium habere,atque adcocum verbis Domini stare aut )csendi nullo modo posse H cenim quam talo dicantur,legenti nimium patebit.Nunc depellamus no ab ipsis claborata tela&arg menta, sed a Iudaeis & paganis, aut obsoletis haereticis
pridem contra Christianos obiecta, quae tanto minias feriunt, quanto logius a Patri, mi esse . ous fuerunt praeuila, & irrita reddita. Nam latum abest, ut Transsubstantialitas nul- ἀι -- .
tum veteris Ecclesiet testimonium habeat, quod nullum postea excogitare potuerit
argumentum noua synagoga Satan ς , cui non occurrerit , & quod non diluerit vetus Ecclesia Catholica. Quoniam aduersari j suo more e sola scripturarum phar tra se eiaculari in nos gloriantur,videamus quam acute pungant. Aus sunt imprimis oris. in hac disputatione Euangeliorum textum corrumpere,ipsi addere,& dictiones di h. 3.ctionibus permutare,atque expressas aliter, quam ferre possint,interpretari. Luthc- ni o miam rivi, Caluinus,Heildebergenses,atque alii, quasi suo iure sibi tum sit dictuna a Chri- ritu abia, sto,&in Evangelio legi, Panis est corpus meum. Ita enim iactant habere verbum Dei G αά - . expressum. Biblia Gallica Genetiae impressa, & scholia, Lutherus & Beeta vertunt, se e inguis meis, ut aliud demonstret Hoe) quam corpus ipsum & sanguinem. Coaseravi. re Quam vero varie pronomen Hoc plerique fuerint interpretati, superiori libro ab- 'unde enarrauimus.Porro quamuis Paulus scribat,Panem quem frangimus,esse par- Are. ticipationem corporis Domini, nusquam tamen innuit prolatum fuisse a Christo, Panis est corpus meum : aut ipsummci panem esse corpus Domini: sed potius in a- f. s. i. ia. 1.ctione fractionis que pani adueniat, cedere participationem corporis Dominici. et explicatione, quid Fractionis nomine Apostolus intellexit. Equidem arbitror totam Coenet celebrationem ea voce comprehendi, sicut frequenter in Actis Ap stolorum narratur Christianos conuenisse ad frangendum palaem, & quotidie perseuerasse in communicatione & fractione panis: adeo ut ipsa quoque cosecratio tali
639쪽
appellatione contineatur, quod Apostolus sitis indicat, cum eodem in textu aequat fractioni paniis, poculi benedictione .Propterea Paulus recte ac sapienter paucis vertabis tria enuntiat,terminum a quo,terminum ad quem,& modum cssici edi, ut cum Theologis scholasticis loquar.Panem nominat, a quo Cinna incipiat: Corporis D minici participationem apponit,in quam ipta desinat:modum interserit, quo ex pane fiat talis participatio,nimirum per fractionem illam sol cmnem,quae consecrati nem siue benedictionem,atque distributionem non iam panis, sed corporis effecti continet. Proinde quando eo loco Paulus panem S calicem vocat, si propius attendamus,non sic appellat Euchari illam consectam , sed rem ex qua conficitur: quandoquidem in calicis descriptione,benedictionem tanquam modum, quo fiat inter materiam illam panis & poculi pr iacentem, atque inter Eucharistiam iam conflata interponit.De aliis corruptelis textui illatis, de poculi amphibologia,in prima Repem sit,si. titione sermonem fecimas Restat discutiendum,quid panis appellationeApostolus
ni ficet, quando toties post consecrationem sacramentum corporis Dominicipa--- nem vocat. Ne quidem inter aduersarios conuenit de huius panis significatu. Anab pcillae mordicus luerent panis dictiunculae,ac nihil praeter merum panem & vinum a. s.fi ais ex Coena reportari iudicant,quq edantur in Christi memoriam. Cingliani ,Caluiniani, S: Lutherani plurimi nomine panis & poculi apud Apostolum naturalem panem & vinum simpliciter capiunt, sod sacro usui destinatum, ut volunt illi, aut corpori Christi coniunctum, ut loquuntur Lutherant. Ac mirum est Cinglianos & Caluinianoς toties corpus ab Euangelistis repetitum, de ex adiunctis esse Christi propriuostensum, non vereri in alium sensum,& in symbolum& figuram corporis cian
serre:&contra ad nudan mis nomenclaturam, solius panis naturalis substantiam - atque omnem proprietatem exigere. latthias Illyricus cum aliis Lutheranis, quos mae i. citat,ais,post consecrationem panis vocabulum seri nouatum , & ad altiorem se sum prouehi, eoque non solius naturalis panis substantiam comprehendi, sed una conlistentem corporis Dominici naturam. Iam igitur recedet a suo naturali sgnificatu panis.Sm ex sono vocis,statim insertur prima & genuina significatio dictionis, Clinitus erit peccatum, crit maledictio,erit petra, erit vermis, crit panis materialis, erit denique olaalaia , quorum appellationibus quomodocunque assicitur. Quod si Tu --. ex appellatione subitantia stabilitur,eiusdemque mutatio tollitur, omnes fere con- Dcor tenta in scripturis rerum conuersiones negabuntur, tam probabiliter, quam perdiam rationem ca quae fit in pane negatur: quia sicut hic, ita res illae pristina nomina
secrationem. retinucrunt transeunte natura. Ita homo iam effictus in animam viventem nucupatur terra,cinis,lutum. Ita mulieriam efformata, os vocatur. Ex virgis Mosis de Magorum enati ierpentes Virgae appellantur, de vinum iam haustum aqua nucupatur. Ea enim scripturae phrasis est, ut rebus immutatis maneant nomina praecedentia, quibus non eas prorsus periisse,aut abolitas est e declaretur,led in alium statu transi, os. Eo pacto Matthaeus post Apostolatum adhuc publicanus praedicatur: meret mces & peccatores iustis prcire in regno Dei narrantur,c ci videre, claudi ambulare, surdi audire:ac fere non alius in scripturis de rebus mutatis reperitur stilus. Propte catam parum officia limur panis reseruata dictione, ut iam perspecta rei mutatione ex analogia de conuenientia scripturarum apte retineti credamus. Sunt & aliae causae, que cx cadem scit plurarum analogia panis nomen huic sacramento ven- dicent. Res enim vel ab effectis, vel a proprietatibus, vel a similitudine & coim formitate sortiuntur aliena nomina , vel prius sibi imposita conseruant. Man- ιμ-.6. na,& quicquid aut corporaliter aut spiritaliter ad aledum hominem pro lcst, panti voce in scripturaenuntiatur. Sic figuret verarum rerum existentium similitudi
640쪽
nem prae se serentes, nominibus earum explimuntur, ut ille Angelus vir Macedo, teste Beeta,ob eam causam dicitur,& alij Angeli viri, & columba,& lingua, & ignis
nominantur, quia speciem carum rerum gesserunt. Tot modis itaque si corpori Domini in sacramento panis nomen congruere defenderimus, nihil absurdi, nihil alieni a scripturis trademus,& interiin sequemur genus dicendi, quo solui scriptura res mutatas significare, ac merito quidem. Nam quid est tam naturale, quam ut res suscipiat alterius nomen,cuius excepit substantiam Neque ita loquimur quasi A- R.liasiostolus non alia nobis suggerat, quibus minime communem & naturalem panis mi 'it η- ibstantiam ab ipso intelliat ostendamus. Imprimis, cur tam caute nullam vini tot in locis mentionem facit,cum indifferenter panis nomen usurpet,& omissa vini expressione, nomen generis,id est poculi siue potionis,siibstituat Z Quae alia ratio reddi potest, quam quod cauere voluerit consulto a propria panis & vini natura post
consecrationem commemoranda, ne remanere per ipsum comederent A duersariu& quod panis vocabulum generaliter ceperit pro omni re,quae nutriendis hominibus destinata sit:vt tam late pateat ad omne genus alimeti, quam calix & pocul uad quamcunque potione .Deinde cur toties meminit panis poli ipsam consecratione, clim non relinquit in sita naturali significatione, sed astringit ad corporis Dominici sensum & intellectum, & semper cum articulo connotativo pronuntiat panem hunc,ac de huius panis indigna sumptione incurri damnationis crimen ,s nodi iudicatur aut discernitur esse corpus Dominiὶ An vero potuit accuratius panis nomea propria ad sublimiorem & singularem Dominici corporis intelligetiam & significationem transferre Tertio,ne causemur per corporis Dominici in illo pane existentiam non excludi panis substatiam,Apostolus quas praeoccupat, & illud effu- - ,δ, egium obstruit,cum ait, Nos omnes unus panis, & unum corpus sumus, qui devno - . pane & de uno calice participamus. Quo in loco, quassio, panem hic proprie etiam coniunctu corpori Christi interpretabimurZAn ubi dixit, Unus panis multi sumus3 cum omnino absurdum sit dicere, nos omnes unum esse pane proprie dictum, aut 'unam esse panis naturalis substanti armata ubi scripsit,omnes qui de uno pane participamus 3 Verum si in Eucharistia manet veritas naturalis panis, falsum iam erit omnes nos de uno pane particitare:aut Ahostolum comedisse de eode pane cum Corinthiis, d quibus aberat, cum haec scriberet. Pistus siquidem panis in Achaia alius . erat,alius qui in Asa,alius qui in Macedonia: rursum alius qui in una parochia,alius qui in altera sumitur,si ita manet naturalis panis veritas. Sed neque in una parochia olim eodem pane Eucharistico & sacramentali reficiebantur omnes, cum Opus interdum fuerit iterare sacrificium,noua plebe adueniente, ut scribit Leo Papa. At
ex sententia Catholicorum nos omnes unum panem participamus γquia nos omnes unum&idem corpus Christi accipimus,&essicimur, multo magis quam efiiciantur unus panis, qui de uno pane naturali participant. Nam naturalis panis consumitur ab edentibus, ut inde unus panis dici nequeant: & stultum est dicere eos, qui eundem panem vel prandentes vel coenantes pariter exedunt, unum ecticipanem. At participantes de uno corpore Domini, quod consumi nequit, ita uniuntur, ut unus panis inde reddantur, non naturalis, sed, ut exprimit Apostolus,
unus panis, qui est ipsum Christi corpus. Quapropter Aduersariorum impe tus concidit, experspicua Pauli sententia, perquam panis in propria & natura Ii essentia non potest consistere. Quod si quaeritur, cur ergo Christi corpus panis nominetur in hoc sacramento: respondemus fieri propter omnes illas rationes,
quas superius attigimus: sed potissilinum, quia ex panis couersione in ipsum ibi exustat, & ob id una cum illo ibidem quoque residua sit panis quada gencratis natura,