장음표시 사용
111쪽
sis natu- XIX. Ebrietas, quam ided inter vio- raris,cςn- lationes Legis naturalis ultimo loco nu-νωEbrie. meravimus, quia rectae rationis usum impedit prohibetur in scripturis sacris etiam propter eandem. Proverb. 2o. I. xuri a res vinum, ct tumultuosa Ebrie ras. Dicunque his ae lectatur , non erit sa-
pura. & Cap. 3 i. vers . dc s. Noli r gibus rare vinum , ne forte bibant , em ob ista mur judiciarum , ct mutent causam Alismm pauperis. Ut autem sciamus se malitiam hujus vitii consistere forma- liter, non in quantitate vini quod b, bitur, sed in eo quod judicium Oc rationem labefactet , sequitur proximo versu , Date seream maerentib- , ct -- num his qui amara smta imo. Bibant θ' obliviscantur elegatis Me , ct doloris sui
non recordemur amplius. Eadem ratione
in prohibenda utitur Christus, Lucae Cap. 23. vers. 3 . Attendite aut vobis, ne forte graventur est a vestra inerapula st ebrietate. XX. Quod diximus superiore capite, legem naturae esse aeternam, probatur 1 PM ex Matth. s. 18. Amen dico vobis , donec di transeat caelum ct terra, ista unum, aut apex unus , non praeteribit, is lege. Psal. urae in Hemum omnia παπιυψι- XXI. Di
112쪽
Cap. Iv. LIBERTA s. et XXI. Diximus quoque, naturae Le- Dram, I ges pertinere ad conscientiam 1 hoc est, res stum esse qui omni conatu eas imple- ναρσιμ renititur. Et quamquam quis omnes
aestiones fecerit tales quod attinet ad externam obedientiam ) quales lex j bet, sed non ob legem ipsam, sed propter poenam adjunctam, vel gloriae cau- Ωι ; tamen eum iniustum esse. Utrumque confirmatur scripturis sacris. Primum. Isai. 7. Derelinquat impi etiam suam , er vir iniquus cogitationes suas, o revertatur ad Dominum , ct miserebitur ejus. Ezech. i8. 3I. Projicite a vobis omnes praevaricationes vestras , in quibus praevaricati estis , ct facite moris cor novum , ct quatre moriemisi, domuν
Urii y Ex quibus , dc similibus locis, sitis intelligi potest , non puniturum
Deum facta eorum , quorum cor rectum est. Secundum, ex Isaiae cap. 29. versia i 3. Et dixit Dominus, eo quod op
Propinquat populus Me Ore suo, is labiis
glorificat me, cor autem ejus Iove es a me, irio ecce addam, ere. Matth 3'. 2 O. Dico enim mobis, nis abundaverit justitiam ira plus quam Scribat m ct Pharisaearum , nom intrabitis in regnum extirum. Et in sequentibus explicat Servator nomster, mandata Dei violari, non factis modo, sed etiam voluntate. Scribae
vim dc Pharisei externis factis observabant
113쪽
Denique respectu regula perquam si
,1 LIBERTAS. Cap. IV. bant legem quam maxime; sed gloriae tantum causa , alter eandem violaturi. Occurrunt praeterea innumera passim scripturae sacrae loca , quibus manifestillime dicitur, Deum voluntatem accipere pro facto; idque tam in bonis, quam in malis actionibus. XXII. Quod lex naturae facilis o servatu sit, declarat Chrisus, Matth. II. v. 28, 29, 3 o. Venite ad me omnes qui laboratis , cte. Tollite jugum meum supreetos, discite a me, quia mitis sum θhumilis carde; ct inmenietis requiem amimabus mestris. Iugum mnim meum suaves , ct onus meum leve. XXIII. Regula denique illa , qua dignoscere unumquemque posse dixi, utrum id quod facturus ut , contra legem naturae sit , necne , nempe, ICUOd tibi feri non mis, alteri ne seceris , totidem pene verbis enunciatur a nostro Servatore , Matth. 6. II. Omnia ergo , quaecunque multis ut factarit etobis homines, ct mos facite illis. XXIV. Sicut lex naturae omnis dimina est ; ita lex Christi e converse quae tota explicatur Matthaei capitibus F, 6, 7 tota quoque excepto uno mandato de non ducenda ea quae propter fornicationem est dimissa quod pro di-nae legis positivae explicatione adduxit Christus, contra Judaeos , qui legem
114쪽
Cap. V. LIBERTA s. a Mosaicam non recte interpretabantur: naturae doctrina est. Tota, dixi , lex Christi in dietis capitibus explicatur, non tota Christi doctrina. Nam doctritiae Christianae pars est quae sub
nomine non comprehenditur. Leges enim feruntur de a nibus voluntatem sequuntur nostram, non de minionibus , neque de Sab ; quae extra potest tem nostram exsistentes, voluntatem nostram non sequuntur. CAPUT V. De causis ct generatione Civitatis.
I. Leges naturales non susscere ad Pacis eon , vationem. II. Leges naturae, in statu naturae silere. IlI. Securitatem vivendι siecuu- dum leges naturae consi flere in eopcονdia mu torum. I v. Concordiam multorum non esse faris Onstantem ait Pacem diutinnam. v. Cuἰ brutorum quorundam animantium rei imen flastet co κονdia ; hominum non item. v i. Rcquisi 'ad Pacem hominum , non modo consensionem , sed etiam unionem. v I r. Quid sit unio. vo I. In unione, unum trans fertur. IX. Muidiit civitas. X. persona civilis. x i. Muidst summum habere imperium, &-subditus X s i. Duo gsne civitatum, naturale . institutum.
a Anifestum est per se, aeriones
Ni hominum a voluntate, volun '
tatem a spe & metu proficisci, D adeo
115쪽
r. LIBERTAS. Cap.v. adeo ut quoties Bonum majus, vel Malum minuου videtur a violatione Legum sibi proventurum , quam ab observati ite, volentes violant. Spes igitur unicuique securitatis conlervationisque suae in eo sita est, ut viribus artibusque propriis, proximum suum , vel palam , vel ex insidiis praeoccupare possit. Ex quo intelligitur , naturales non statim , ut cognitae sunt, securitatem cuiquam praestare ipsas observandi: θc proinde, quamdiu cautio ab invasione aliorum noti habeatur , cavendi sibi quibuscunque modis voluerit, unicuique manere Tusprimaevum, hoc est, jus in omnia , sive
res bessi ; sussicitque ad impletionem
legis naturalis, ut quis paratus animo
sit ad pacem habendam , ubi haberi
II. Tritum est, inter arma silere ιρ- es ; Zc verum est, non modo de legibus civilibus, sed etiam de lege natura ii, si non ad animum, sed ad actiones referatur, per Cap. 3. Artic. 27. ecbellum tale intelligatur , ut sit omnium contra omnes , qualis est status natμ-rae merae , quamquam in bello nationis contra nationem modus quidam custΡ- diri solebat. Ideoque priscis temporibus vitae institutum , de quali Oecono nata quaedam erat, quam vocabant λη- Rapto viveret, quae neque con-
116쪽
iCap. V. LIBERTAS. rstra legem naturae erat, rebus sic stantibus, neque sine gloria illis qui eam fortiter, nec crudeliter exercebant. Moserat illis, cretera rapientibus , & vitae parcere, dc a bubus aratoribus, omnique instrumento agriculturae abstinere.
Uod tamen non itapst accipiendum, tanquam ad id adstrinaerentur lege naturae , sed quod gloriae 1uae consulerent,& ne nimia crudelitate, metus argue
III. Cum ergo ad pacem conservandam necessarium sit legis naturalis exercitium; δc ad legis naturalis exercitium 'necessaria sit securitas , considerandum est quid sit quod talem securitatem prae- turae, stare possit. Ad hanc rem excogitari eo perealiud non potest, praeterquam ut unus- in concor- quisque auxilia idonea sibi comparet, quibus invasio alterius in alterum adeo tεν ima periculosa reddatur, ut fatius sibi essἴ uterque putet , manus cohibere quam conserere. Primum autem manifestum t , quod duorum vel trium consensio securitatem talem minime praestare pos. sit ; propterea quod additio ex altera parte unius, vel paucorum hominum, sussicit ad certam & indubitatam victoriam , datque animum adversario ad aggrediendum. Necessarium itaque est ad securitatem quam quaerimus obtinendam , ut numerus eorum qui in
117쪽
mutuam opem conspirant, tantus sit. ut paucorum hominum ad hostes acces sio non sit ipsis conspicui momenti ad vietoriam. concor- I U. Dcinde , quantumcumque sit di m numerus eorum qui ad se defendendum Hςρημm eoeunt, si tamen non consentiant in-T , ἡό. st optima ratione qua id fieri debeat,
stabibis unuSquiSque suo modo suis viribus pae in illatur, nihil essicietur; propterea quod disiu= distracti sententiis , impedimento invinam. cena erunt ; aut si in unam actionem spe victoriae, vel praedae, vel vindictae, satis consentiant, postea tamen didersitate ingeniorum consiliorumque , vel simulatione δ: invidia , quibus naturaliter homines inter se contendunt, ita
divellentur , ut neque mutuam opem conferre , neque pacem inter se habere velint, nisi communi aliquo metu Coerceantur. Ex quo sequitur, consensionem plurium , quae consistit in eo
tantum, quod actiones suas, omnes ad eundem finem , dc bonum commmne dirigant ) hoc est, secietatem mutui tantum auxilii, non praestare consentientibus, sive sociis , securitatem quam quaerimus, exercendi inter se ipsos legra naturae supra dictas ; sed oportere amplius quiddam fieri , ut qui semel ad pacem , dc mutuum auxilium , causa communis hau consenserint, ne post-
118쪽
Cap. v. LIBERTAS ea, cum bonum suum iliquod privatum
a communi discrepaverit, iterum dissentiant, metu prohibeantur. V. Numerat Aristoteles inter anima- αν bimila, quae Politica appellat, non modo torum
Hominem, sed etiam multa alia, ut For- quorun-micam, Apem, &c. quae, quanquam ra--μοι
tione destituantur, per quam pacta facere, dc submittere se regimini possint, nihilominus, consentiendo, id est, dem cupiendo, .&eadem fugiendo, ita actiones suas dirigunt ad finem com mu- micinem, ut coetus eorum nullis seditioni- Mu ishm. bus sint obnoxii. Non sunt tamen coetus eoru m civitates, neq ue ideo i psa ani- maliapoli rea dicenda sunt; quippe quorum regimen consensio tantum est; sive multae voluntates ad unum objectum; non ut in civitate opus est una voluntas. Verum est, in creaturis illis selo sensu & appetitu viventibus consen- animorum ita esse durabilem, ut nulla alia re opus sit ad eam, & ex consequenti ad pacem inter se conservandam, praeterquam naturali eorum appetitu . In hominibus autem aliter reste habet. Nam primo inter homines certamen est honoris di dignitatis: inter bestias non est: unde odium ct invidia , ex quibus nascitur seditio dc bellum . inter homines est , inter illas non est. lacundo , appetitus naturalis apum A
119쪽
g LIBERTA s. Cap. v. similium creaturarum conformes su ni P. feruntur ad bonum commune, quod
inter illas non differt a privato. homini autem nihil pene pro bono habetur, in quo non sit possesibri aliquid praecipuid: eximii prae eo quod possident caeteri.
Tertio, animantia quae rationem non habent, nullum defectium vident, vel videre se putant, in administratione suarum rerumpublicarum. sed in multitudine hominum plurimi sunt qui prae cae teris sapere existimantes. conantur res novare ; dc diversi novatores , innovant
diversis modis: id quod est distractio.& bellum civile. Quartd , animantia
bruta , utcumque possint vocis suae usum aliquem habere, ad significandum inter se affectus suos; carent tamen illa Verborum arte, quae necessario requiriatur ad perturbationes animi concitandas, nimirum, qua Bonum, melius; Malum, pejus repraesentatur animo, quam revera est: hominis autem lingua
tuba quaedam belli est dc seditionis; diciturque Pericles suis quondam orationibus, tonuisse, fulgura se, dc confudisse totam Graeciam. Quinto, non distinguunt illa injuriam a d mm. Inde accidit , 'ut dum bene ipsis sit, sectos non culpent. Homines autem maximὰ reipublicae molesti sunt, quibus maxime licet esse otiosis. non enim ante certare
120쪽
de dignitate publica solent , quam incertamine contra famem & frigus vi . ἡctoriam reportaverint. Postremo, consensio creaturarum illarum brutarum
naturalis est ; hominum pactitia tantum, hoc est, artificiosa est , non igitur mirandum est, si hominibus ad vivendum in pace aliquid amplius opus sit. Consensio itaque . silvi sotietas contracta sine potestate aliqua communi, per quam metu poenae singuli regantur, non sussicit ad securitatem, qUae requiritur ad exercitium justitia nati
VI. Quoniam igitur conspiratio plurium voluntatum ad eundem finem non ad 1 cim sufficit ad conservationem pacis, & de- hami mfensionem stabilem, requiritur ut circa ηρπρώea quae ad pacem di defensionem necessaria, una omnium sit Hoc autem fieri non potest, quisque voluntatem suam , alterius unius, nimirum unius Hominis, vel unius Concilii Goluntari ita subjiciat , ut pro πο-luntate omnium dc singulorum habendum sit , quicquid de iis rebus quae
necessariae sunt ad pacem communem ille moluerit. CONCILIUM autem voco , coetum plurium hominum de- liberantium de eo quod agendum, vel . anon agendum est; ad commune omnium bonum vetvr