Elementa philosophica de ciue, auctore Thom. Hobbes Malmesburiensi

141쪽

roo a M P E R I u M. Cap. VI. consideratio civium , qui privatae rei attenti, is earum rerum , quae ad publicumspectant, ignari , ad O cium quandoque sine periculo civitatis cogi non possunt. Itaque Principes ab exercitio juras sui ab Anent aliquando , prudenterque de re aliquid, de jure autem nihilomittunt. .

Eisd XIV. Neque sibi dare aliquid quis- ἰωbuo quam potest, quia jam habero suppo- civitatis nitur quod dare sibi potest; neque libi

η- tene- obligari. Nam cum idem esset obligatus , dc obligans , obligans autem obli

gatum possit liberare, frustra esset sibi obligari, quia liberare se ipsum potest arbitratu suo; de qui hoc potest, jam

actu liber est. Ex quo constat, legibus cimilibus non teneri ipsam civitatem. Nam leges civiles sunt leges civitatis; quibus u obligaretur , ipsa obligareturribi. . Neque obligari potest civitas civi.

Uoniam enim hic illam, si voluerit, potest obligatione liberare, dc vult quoties ipsa vult, quia civis cujusque voluntas in omnibus rebus, comprehenditur in voluntate civitatis libera est civitas quando vult, hoc est, actu jam

libera est. autem, strage horarinis cuisummum imperium commissum est,.. vesuntas, est voluntas civitatis. Complectitur ergo voluntates singulorum civium. utque igitur tenetur is , cui sum-

142쪽

Cap.vI. I M P E R I U M. Tox summum imperium com m imum est, legibus civilibus ; hoc enim est obligari sibi,

neque cuiquam civium. X V. Quoniam autem, ut supra ostensum est, ante constitutionem civi proprium talis omnia omnium sunt, neque est quod esse qwequis ita Dum esse dicat, quod non alius quilibet idem eodem jure vendicet pro suo, ubi enim omnia communia sunt, qμε nihil cuiquam proprium esse potest ) sequitur, proprietatem initium sumpsisse Cum ipsis civitatibus, atque esse 'T 'ri m id cuique proprium, quod sibi retinere potest per leges, & potentiam toti tis civitatis, hoc est, per eum cui summaria

ejus imperium delatum cst. Ex quo intelligitur, singulos cives suum ubi proprium habere , in quod nemo concivium suorum jus habet , quia iisdem legibus tenentur ; non autem proprium ita habere qui cquam , in quod non habeat jus ille qui habet in eriumsummum, cujus mandata sunt ipsae leges , cujus

voluntate voluntas singulorum conti

netur , & qui a singulis constituitur judex supremus. Quamquam autem multa sint , quae civitas civibus permittit , ideoque aliquando contra habentem summis imperium lege agi pos

sit: actio tamen ea non est juris civilis, sed aequitatis naturalis; neque agitur de

143쪽

rox IMPERIUM. Cap. VI. imperium habet , sed de eo quod ηυρ- Iuit ideoque ipse erit judex, tanquam si cognita aequitate, iton posset tuique judicare. Proprietatem initium sumpsisse cum civitatibus, dic. J ab aliquibus objectum est, bonorum proprietatem etiam te constitutas ciυitates in partibus familia rum exstitisse, id, quoniam familiam ei- mitatem parvam esse dixeram, frustra Objectum est. Nam filii milias , proprietatem rerum suarum is patre concesam hamhent , distinctam quidem a caeteris filis eiusdem familiae, sed non a proprietate ipsius patris. Patres vero diversarum famitiarum , qui nee patri nee domino communi subjiciuntur , jus commune in omnia habent.

Ahisua. Neque agitur de eo quod jure possit. ιλ. dcc. J SQ es actio legis civi contra fummum Imperantem , id est , contra cimita tem conceahur , ea actione nou quaeritur,

an civitas rem de qua agitur , possedere jure possi , sed an legibus, ante latis eam possidere voluerit. Est enim lex summi Imperantis voluntas declarata. Cum itaque pecuniam duobus nominibus civitas a cive petere possi , nimirum ur tributum', mel ut debitum , in priore eas actio I gu non conceditur: nam quaeri non potes ran civitas tributi exigendi jus habeat: in

144쪽

Cap.VI. IMPERIUM. Ic 3 secimis conceditur , propterea quod nihil vult auferre civitas a ciυe per catadit tem ; er tamen, si opus eis, omnia verte. Itaque quod reprehendit quidam hune locum , Hcrns , facile , ex hac doctrina, esse principibus aere alieno se liberare, iu-epte reprehendit. X UU Furtum , Homicidium , ΑΔΓ suidseterium, atque injuriae omnes legibus na-μ tum, turae prohibentur. Caeterum quid in cive furtum , quid homicidium , quid ι/μm,qd adulterium , quid denique appellandum sit, id non naturali , sed civili lege determinandum est. Non enim in omnis ablatio rei , quam alter posit- det, sed rei alienae tantum , furi mei dibus. Quid autem nostrum esst, quid alienum , legis civilis quaestio est. Similiter non omnis occisio hominis Homicidium est, sed ejus tantum quem occidere vetat lex civilis ; neque omnis concubitus adulterium est, sed is tantum quem leges civiles prohibent. Denique promtia

si violatio injuria est , ubi ipsum promissum licitum est; ubi vero jus non est paciscendi, ibi nullum jus transit; ideoque nulla sequitur injuria , ut di- ictum est capite a. artic. 37. Quae autem pacisci possumus , & quae non possumus, a pendent Re Re igitur sanxit civitas Lacedaemoniorum ,

145쪽

ro IMPERIUM. Cap.VI. impune fore adolescentibus , si quasdam res ita aliis auferrent, ut non deprehenderentur. nihil enim aliud erat, quam legem facere, ut suum, non alie num esset, quod sic acquireretur. Recte

item ibique occiditur, quem bello vel lnecessitate propriae defensionis occidimus. Similiter qui concubitus in una Civitate matrimonium est , in alia asi terium j udicabitur, & e converse. Item ea pacta quae faciunt matrimonium in uno cive , non idem faciunt in alio, quamquam ejusdem civitatis; propterca quod qui prohibetur a civitate, hoc

est, ab eo vel Homine vel Concilio . cuj uses Damnum in civitate Imperium quidpiam pacisci, non habet jus paclicendi. Neque ergo pactum ejus validum

est; non sit ergo matrimonium. Εjus autem pactum , qui minime prohibebatur, ideo validum est, A matrimonium. Neque addit quibuscunque pactis illicitis validitatem ullam , quod facta , fuerint cum jure-jurando , aut lSacramento. Nihil enim addunt haec l pactorum firmitati , ut diruim supra i est cap 2 articulo ret. Quid igitur Fur- tum , quid Homicidium , quid Adulte- rium, & in universum, quid sit inju- dria, cognoscitur ex hoc eit, dex mandatis ejus qui in civitate cum a summo imperio est. Quod i

146쪽

cap.vL IMPERIUM. ros Quod fici a fuerint cum jure-juran. do aut Sacramento, &c. J Utrum Matrimonium Sacramentum sit , quo sensu ea vox is Theologis usurpatur an non si, non est hujus instituti disputare. Tantum dira , miri ct mulieris ad cohabitationem contractum legitimum, id est, lege civili conresum, sive Sacramentum idem sit , sive non sit, certe esse matrimonium legia

timum. Cohalitationem autem qualem an

inter quos civitas feri prohibet, matrimo-vium non esse , eum si de essentia matrimonii, ut si contractus legitimus. M trimonia fuerunt legitima permultu in locis, ut apud Judaeos, Graecos, Romanos , quae tamen solvi poterant , apud eos autem qui non permittunt hujusmodi contractus , nis ea lege ut nunquam disso am-tur , matrimonium solvi quidem non po-i st ; ct ratio es quod civitas illud solu-

Φile feri vetuit , non quod matrimonium

sit Sacramentum. Itaque cirδ a matrimonium nuptimum cerimoniaπ, qtiae in Templo peragen sunt , peragere, conjugibus benedicere, mel, si ita dicendum est , eos consecrare , ad Ecclesiasticor fortasse solus.

pertinebit; eaetera omnia. Nempe qui, quam

do , quibin pactis mitrimonia fiant, pene leges civitatissunt. X VI I. Adeb durum maximae par- 'Ais es hominum videtur esse summum

147쪽

166 I M P E R I u M. Cap.VI. em is .is di psilentis absoluta , ut ipse etiam nomina oderint. Id quod accidit

ient,rub; dc legum naturalium , parti m autem non essi etiam per eorum culpam, qui cum inqui quam .iali imperio constituti sint , potestate m ρο- sua ad propriam libidinem abutuntur. entia ab- Ut fugiant igitur hujusmodi summam sW' -- potestatem, quidam eorum civitatem satis recte constitutam volunt, si illi qui cives futuri sunt, coeuntes , de certis articulis propositis di in coetu agitatis probatisque consentiant , jubeantque, eos observari, poenasque praescriptas de iis sumendas elle qui eos violaverint. Ad quam rem , atque etiam ad pr pulsationem externorum hostium, prae- scribunt reditum certum dc limita- tum, ea lege, ut si non sufficiat, redeundum sit ad novam coetus conventionem. Quis non videt in civitate sic constituta , coetum illum qui haec praescripsit, habuisse potestatem absolutam y

si manet igitur cortus , vel de tempore in tempus ad certum diem dc locum conventus celebret, erit perpetua

tentia illa. Sin penitus se di silvant, vel una di sibi vitur civitas, atque ita revertuntur ad satum belli , vel relinquitur alicubi potestas puniendi eos qui

leges transgpedientur , quicunque de

mum quotcunque illi fuerint , quod fieri

148쪽

Cap. vI. IMPERIUM. No fieri non potest sine potessate absolutβ. Nam qui jure tantum sibi concessum virium habet , ut pessit quotlibet cives poenis coercere , habet potentiam tantam, ut a civibus major contribui non possit. XVIII. Manifestum est igitur, eo in aese in omni civitate aliquem hominem I frii

unum , vel concilium sive curiam unam, summi.

quae potentiam in cives singulos jure

habet tantam , quantam extra civitatem unusquisque habet in se ipsum: id est, summam sive absolutam, viribus civitatis , neque ulla alia re limitandam. Si enim potestas ejus limitaretur , necesse est , ut id fiat a majori potestate: oportet enim eum qui limites praescribit, majorem potentiam habere , quam is qui limitibus cohibetur. Potentia itaque illa cohibens , vel sine limite cst, vel iterum cohibetur ab aliam ori ; dc sic tandem devenietur ad potestatem , sine alio limite praeter eum qui terminus ultimus est virium civium simul omnium. Eadem dicitur quoque imperiumsummum, & siquidem concilio id sit, vocatur illud concilium supremum; si verδ homi ni uni datum sit, vocatur ille homo , supremincivitatis Dominuι. Imperii autem summi

notae fiant hae, leges condere, o abrogare ; Bezum dc pacem decernere 3 emtro

149쪽

168 IMPERIUM. Cap. I. mersas omnes per , vel per Iudices a se constitutos cornoscere , de diiudicare; Magistratus, Ministros, Cansibarios omnes eligere. Denique si quis sit qui unam quamcunque actionem jure Uere potest, quae nulli civi , neque civi- praeterquam ipsi seli licita est, is summum imperium in civitate obtinet. Nam ea quae fieri neque a cive ullo, neque a pluribus civibus jure possunt, civitas sola potest facere. Is igitur qui ea facit , jure utitur civitatis, quod est

imperimu siummum. εἰ eousse X l X Qui civitatem & cives cum ratur cis homine & membris ejus comparare so- vita m-, dicunt pene omnes, eum quis 't1nperium obtinet in civitate, esse

νε Pi δεμ -ei Vitatem totam id quod caput est ad

οφ δεμ ' hominem. Caeterum ex antedi

' E is apparet , eum qui tali imperio prae- ad eladitus est , sive Ho- sit, sive curia)diat m habere ad civitatem, rationem non ca- in ea ra-pitis, sed animae. Nam anima est, perrione, in quam homo habet voluntatem, hoc est ,

θηη estor potest velle & nolle. Ita per eum qui η habet imperium , &non alitor, voluntatem habet, & potest velle dc py m h eluitas. Cum capite conferendus, potius est coetus consiliariorum ,, sire consiliarius unus, cujus salius consilio - ' si alicujus solius ) is qui habet s*mmon imperium in regenda civitate , in

150쪽

rebus maximi momenti utitur. Capitis enim officium consulere est, sicut anumae inperare. XX. Siquidem imperium summum', Summum vi pactorum , quae cives sive subditi in- impretum ter se singuli cum singulis mutuo i-nis posse neunt, constitutum sit; pacta autem

omnia , ut a voluntate contrahentium

vim suam sertiuntur, ita consensu eorundem vim suam perdant, & disses. vantur ξ inseret forte aliquis, imperium consensu omnium simul sub- ditorum posse tolli. Quod etsi verum ι-m. Get, non video tamen quid periculi inde summis imperantibus oriri 1ure posisit. Quoniam enim supponitur, unumquemque unicuique se obligassis , siquilibet unus civium id fieri nolit, caeteri

omnes utcunque cPnsenserint, tenebun

tur Nec potest quisquam eorum sine injuria facere, quod pacto mecum inito non facere se obligavit. Non est autem

putandum, accidere unquam , ut omnes simul cives , ne uno quidem e cepto , contra Drannum imperium con sentiant. Non ergo periculum est summu imperatntibus, ne jure possit autoritate sua spoliari si tamen concederetur,

jus eorum deeendere a selo pacto, quodonisquisque init cum unoquoque suo conci ve, facile accidere possiet ut imp xio spoliarentur NaetcXiuμω. Subditis

enim.