장음표시 사용
131쪽
o LIBERTAS. Cap.vΙ. ἰhὰἴὸι gladio ad poenas , in aliquem homDiem imperium vel concilium, transferatur ; is homo, vel summum. illud concilium, necessario intelligitur summum in civitate imperium jure habere. Qui enim poenas suo arbitrio jure sumit, jure omnes cogit ad omnia, quae ipse vult ; quo imperium majus excogitari nullum potest. Gladium VII. Frustra autem pacem inter se belli pe- colunt , qui se contra externos tueri vel evn' laon possunt ; neque possibile est iis seMm FG tutari contra externos , quorum vires unitae non sint: ideoque necessarium cst ad singulorum conservationem , ut sit Concilium aliquod unum, vel homo unus qui jus habeat armandi, congregandi,ta uniendi tot cives in omni periculo, vel occasione, quot pro incerto numero & viribus hostium ad communem defensionem opus erit 3 rursusque cum hostibus quoties expediet pacem faciendi. Intelligendum ergo est , sitngulos cives , in unum vel hominem vel conci- Iium, totum hoc yus belli de pacis transtulisse: Atque jus hoc quod Gladium helli appellare possumus) esse ejusdem
hominis vel concilia , cujus est Gladius justitiae. Nemo enim ad arma de ad belli sumtus cives potest aure cogere, nisi
qui jure punire eum potest qui non
obedierit. Summo itaque Imperio uterque Gladius , tam belli quam justilia,
132쪽
ex ipsa civitatis constitutione dc exntialiter adhaeret. V III. Quoniam autem jus gladii yod nihil aliud est, quam jure posse, suocia penes arbitrio , gladio uti ; sequitur, Arbitrium siro ejudicium de recto ejus usu ad Jς eundem pertinere. Si enim potesas,dicandi penes unum esset, dc potestas exsequendi penes alterum, nihil emceretur: frustra enim judicaret, qui mandata exsequi non posset; aut si exsequatur perius alterius, non ipse jus gladii habe- rc dicitur, sed alter, cujus ille mi-
nister tantum est. Omne igitur isi tum in taυitale est illius qui Gladira habet, dris hoc est, ejus cujus est imperium sum - inici mi
IX. Porrb, cum non minus, imo re si inulto magis ad pacem conducat, prae D-m venirerne rixae oriantur , quam ortas pene compescere : controversiae autem Mes nascantur ex eo, quod di fierunt inter se opiniones hom inurn de meo dc tuo,
justo & injusto, utili de inutili, bono dc malo, honestata inhonesto, & similibus, 'Hae quisque proprio aestimat judicior aejusdem Summi imperii est, communes Umnib us exhibere regulas, sive mensu-
t xas , de publicε eas declarare , quibus unusquisque sciat quid Dana, opaidali etiam, quid justum, quid injustum , quid BQ mn, quid inhonestam, quid bonum,
133쪽
sratuum miniis prorum civitatis
tis. Y LIBERTAS. Cap. VI quid malum, appellandum sit: hoc est summatim , quid agendum & quid fugiendum sit in vita communi. Regulae autem, sive mensiarae illam vocari silent leges ciυiles sive leges civitatis, ut quae ejus qui summum in civitate imperium obtinet, sunt mandata. Et L E G E s
Civi L Ss s ut eas definiamus) nihil aliud sunt, qu*m qui in civitate fummd potestate praeditus est, de civium futuris
actionibus mandata. - X Praeterea cum, civitatis negotia, bessi, & pacis, ab uno homine, vel concilio uno, absque mini is& malistratibus subordinatis omnia administrari, impos sibile sit; pertineatque ad pacem dc defensionem, ut quibus de controversiis juste judicare, vicinorum consilia pervidere, bella prudenter gerere, utilitati civitatis undiquaque prospicere incumbit, recte suis officiis fungantur, rationi Consentaneum est, ut ab eo dependeant, de eligantur, qui habet summum imperium in belu, quam in Pace. XI. Manifestum quoque est, aestiones omnes voluntarias initium habere& necessarib dependere a voluntate; voluntatem autem faciendi vel non faciendi dependere ab opinione vel mali, praemii et paena, quam sibi quiεque conceperit ex facto vel omissis sequuturari esse ; ita ut actiones omnium a suis c jur-
134쪽
jusque opinionibus regantur. Quare il- . latione necessaria ta evidenti intelligitur , pacis communis interesse plurimum , ut nullae opiniones vel doctrinae civibus proponantur, quibus putent, vel se jure non posse legibus civitatis, hoc est, mandatis illius hominis , vel co tibi , cui summum civitatis imperium commissium cst , obtemperare ; vel l i- citum sibi esse ei resistere; vel majoremi poenam manere sibi neganti, quam prae- stanti obsequium. Si enim unus imperet aliquid facere sub poena mortis na-
xvr ii , *liu vetet sub poena mortis
ternae , uterque jure ; sequetur , non tantum Cives, etsi innocentes, puniri
jure posse , sed penitus dissilui civita- ' tem. Neque enim serviIe quisquam: duobus dominis potest , neque is cui
obediendum esse credimus metu damnationis, minus dominus est, quam is cui obeditur metu mortis temporalis, sed potius magis: Sequitur ergo. illum unum sive hominem , sive curiam , cuit commissum est a civitate summum im- . perium , hoc quoque habere juris , ut
ερ judicet quae opiniones de do-l ctrinae paci inimicae sunt , dc vetet ne
Et judicet quae opiniones, &c. J Do I rma fere n Lum Ut , nerμο circa cultum im
135쪽
s LIBERTA s. Cap. vIDei , neque circa scientias humamas, uiae Usens nes , deinde discordia, convitia, paulatim beltam oriri non possit. Neque ac eidit hoc propter Dogmatis statem, sed propter ingenium hominum, qui sapientes i mis, idem videri volunt omnibus. Vorum hujusmodi dissensiones quam am im
pediri nonpossunt, ne striantur, attamen ne
impediant pacem publicam , Imperii sum mi exercitio coerceri posunt. De opinionibus itaque istiusmodi Aquutus hoc loco sum. Sunt doctrinae quaedam, quibus imbuti cives obedientiam cimitati negari, oeontra Principes summos summasque pote satrapa urri, idque jureposse, imo oportere, arbitrantur. R essunt quaesive aff- recte is aperte , sive obscuriui per conse queritiam , hominibus aliis praeter eos qui bus imperium summum tractum es , obedientiam postulant. Spectare hoc adpotestarem, quam in aliena civitate Ecclesiae Romame Principi mulsi auribuunt, adpo- restatem etiam quam alicubi extra Ecclesiam Romanam Episcopi in civita/e suasibi. rosulant ; denique ad libertarem qua praetextu Religionis sumunt sibi etiam cives in imi, non issimulo. Nam quod bellum cimile in orbe christiano utanam exstitit,
quod ab hae rassice ortum aut alitum non fuerit 7 Doctrinarum igitur judicium , utrum obediretiae civili repugnent necne , Osquisem repugnent potesatem prohibe ine
136쪽
Cap. VI. LIBERTA s. 9sne doceantum , imperio citati his attribuo. Non cum nemo sit, qui ea rum rerum quae a pacem ct defensionem civitatis pertinent, judicium civitati non concedat, edi m n festum sit, opiniones quales jam recitavi, pertinere ad pacem civitatis, sequitar ne- cessario, vinionum ex men, an tales sint 'nec ne, ad civitatem , id es, ad eum p quem est summum Civitatis imperium , referri osortere. XII. Postremd, ex eo quod civium unusquisque voluntatem suam volun-qπιδ orati ejus subjecit, qui siummum in civi- state imperium habet, ita ut viribus propriis contra eum uti non possit; sequi- tur manifeste , impune debere esse, quicquid ab eo factum erit. Nam ut punire naturaliter eum nemo potest, qui satis virium non habet ; ita neque jure punire, qui satis virium non
XIII. Ex his quae dicta jam sunt, Et amanifestissimum est, in omni civitate persecta hoc est, ubi nulli civium Ius imperima Ost, viribus suis ad propriam conservationem suo arbitrio utendi, sive ubi gladii pri ti jus excluditur) esse summum
in aliquo mperium, juo majus ab minibus jure conferri non potest, sive quo majus nemo mortalium habere po- ob disn
test in se ipsum. Imperium autem quo ita.
137쪽
majus ab hominibus in hominem transferri non potest, vocamus ) AB so-LUTUM Quicunque enim voluntatem suam ita voluntati civitatis subjecit, ut quidlibet possit --,ίr- .ges condere, lites judicare , poenas sumere, miribus di opibus omnium suo arbitrio uti, atque haec omnia jure; sane imperium ei maximum quod concedi potest , concessit. Idem experientia pedit omnes civitates quae sunt, vel fuerunt unquam , confirmari potest. Quamquam enim quandoque dubitetur, quis homo, vel quod concilium, summum in civitate imperimm habeat, exsistit tamen semper dc exercetur rate imperium, nisi
tempore seditionis x belli civilis , M
tunc duo fiunt summa imperia ex uno.
Seditiosi vero qui contra ab lutam potentiam diserere solent, non tam tollere eam, quam in alios transferre satagunt. Sublata enim hac potentia, una tollitur civitas, & redit confusio omnium rerum. Cum jure absoluto summi Imperantis , tanta c.nnectitur civium obedientia, quanta ad civitatis Tegimen necessario requiritur , id est,
tanta ut jus illud frustra non sit concus: 'sum. Hujusmodi autem obedientiam, licet ea aliquibus de causis aliquando negari jure possit, quia tamen praestari major non potest, SIMPLICEM vo-
138쪽
ca VI. IMPER Iu M. ς cabimus. Nascitur autem ad eam prae- standam obligatio no immediato ex copacto , in quo jus nostrum omne ad civitatem transtulimus; sed mediate.
Imperii frustra esset, & per consequens omnino constituta civitas non fuisset.
Aliud enim est, si dico, Jus tibi do quid- libet imperandi; aliud, si dico, Faciam quicquid imperabis. Potestque tale esse
',' 'm, ut interfici malim quam fa-
: cere. Siquidem ergo teneri nemo potest, ut velit interfici , multo minus tenetur ad id quod morte est gravius. Si jubear ergo interficere meipsum, non teneor. Nam etsi negavero, nec jus im- perii frustra est, cum alii haberi possinti qui id facere jussi non recusabunt, ne- . que id recuse quod facere pactus sum Similiter si is qui summum habet Im- perium, se ipsum, imperantem dico , t interficere alicui imperet, non tenetur: l quia intelligi non potest, ut id pactus fuerit. Neque parentem , sive is inno- cens, sive noeens sit, dc jure condem- natus; cum de alii sint qui id facere jussi
Volunt, dc filius mori quam vivere in- famis atque exosus malit. Multi alii ca- , fus fiant, in quibus, cum mandata aliis quidem factu inhonesta sunt, aliis autem non sunt, obedientia ab his prae-
139쪽
98 IMPER Iu Μ. Cap. I. id salvo jure, quod Imperanti conces sum est absolutum. Nam illi in nullo casu, eos qui obedientiam negabunt, interficiendi jus adimitur. Caeterum qui sic interficiunt, etsi jure concesibab eo qui habet, tamen eo jure aliter atque recta ratio postulat utentes, pec cant contra leges naturales, id est, contra Deum. AB soLUTUM. J Imperium absolutum statur popularis operae sibilostulat: nec
repugnant cives. Nam in conventu multorum hominum cimitatu faciem agnoscunt, ct consilio res geri intelligunt etiam imperiti. Civitas tamen non minuue es Mona chia , quam Democratia, habentque Reges
absoluti Consiliarios suos, ὰ quibuπ moneri
imperia sua in rebus ominibus majoris momenti expendi quidem, eis non revocari, volunt. Sed civitatem in persona Regis contineri, minuν manifestum estpleri que. Itaque comm imperium absolutum ob
jiciunt primo, quod si quis Pam tali jure
esset, civium conditio misera esset. Sic enim cogitant , rapiet, spoliabit, occidet. Et lase
rum non jam spoliatum ct occisum se quis
que putat. Si re autem faceret ' non quia potes; nam nisi vult, num nutu An in unius vel paucorum fratiam caeteros omnex
140쪽
Cap. VI. IMPERIUM. 99 sine . olatione legum naturalium is injuria in Deum faciet. Itaque a iurejurando Principum securitas subgitis oritur nonnulla. Dein e suuste id facere posset, vel sjus-iurandum nihili pendet et, ratio Quare spol e cives suos me get, cum id si honum non si, nutu apparet. Saen princeps aliquamda inique faciendi animum habere possit, negandum non es Sed fac te dedisse iei imperium non absolutu sed nimmad te ipsum ab injuriis aliorum defendem dum satis sit, quo ut aes si saltus esse vis, necesse est; nonne eadem omnia sint timenda Nam qui satis habet virium ad omnes protegendos, satis quoque habet ad omnes opprimendos. Nihil ergo hic duri es t praeterquam quod res Mimanae sne incommori aliquo esse non posunt. Atque hoc ipsum incommodum ὰ civibus, non ab imperio est. Nam s homines propriis sngulorum imperiis regere se passient, hoc es , vivere secundum leges naturales , vin omnino civitare non esset , neque commmi imperio
Objiciuini fecundo , imperium in orbe Chri amo absolutuse nusium esse. mod cer-. te non est verum. Nam omnes Monarchiae , ominesque alii status civitatum tales sunt. Qua quam enim iEi qui summum impe-.rtu habent, non omnea faciunt quae vel- .lent , ct quae civitati utilia esse fiunt . causa ejus rei non es defectus juris , sed,