장음표시 사용
171쪽
136 1 M P E p. I u M. Cap. VII. tem hostium, ita ut resisti eis non
possit, intelligitur is qui prius summam habebat potestatem, eam jam amisisse. Cives enim cum omnem conatum fecerint; ne in manus hostium
venirent, pacta quae inierunt singuli cum singulis de obedientia praestanda
adimplerunt. Et quae promiserint postea victi, necis vitandae causa, ea quoque ut praestent, omni conatu laborandum est. Tertio, in Monarcheta
nam & Curia optimatum de cere non possunt) si succestar nullus
omnino appareat, omnes cives obligationibus suis liberantur. Nemo enim teneri intelligitur, qui, cui t Netur, nescit; quia praestatio in tali casu esset impossibilis. Atque his tribus modis a subjectione civili, in libertatem omnium ad omnia, hoc est, naturalem & bellu inam,' nam status naturae ad statum civilem, hoc est, libertas ad subjectionem , eam habet proportionem, quam cupiditas ad rationem, vel bellua ad Hominem) sina ut se recipiunt cuncti cives. Praeterea vero, singuli cives liberari subjectione jure pos ant, voluntate ejus, penes quem summum est imperium x nimirum si stium verterint : quoaduobus modis accidere potest ; vel permissione, ut si quis venia impetrata
172쪽
Cap. vIL I M P E R I u M. r; falio volens habitatum abit; vel jussu, ut Exsul. Utroque casu , liber erit legibus prioris civitatis , propterea quod obstringitur legibus posterioris.
CAPUT VIII. De jure Do inarum in servos
I. Dominus o servus Did sint. I I. DI Finctio servorum in eos qui fide habita , libertate fruuntur naturali , Ergastulos sive eos qui carcere vel compedibus vincti ferviunt. III. Obliga io servi nascitur exeoticu ei a Domino libertate eorporis. Iv. Sereti lincti Dominis non tenentur pacto. v. Servi non habent proprietatem in bonis contra Dominum. v I. Dominus servum pote r
vendere, vel aestamento alienare. v I I. DO-
minus in servum injurius esse non pol mu III. Dominus Domini est Dominus servorum. 3X. ambus modis servi liberan-rur. X. Dominium in be sim iuris naturalis
I. Uobus capitibus proxime supe- Demiaurrioribus dictum est de eititate oe fret institutima , nempe quae multorum consentione, qui se invicem pactis Mfide mutuo data obstrinxerunt, inita
est. Sequuntur jam quae dicenda sunt de civitate naturali ; quae &'Acquisita dici potest, quippe quae acquiritur potentia & viribus natur ilibus. Sciei
173쪽
, 2 IMPER Iu M. Cap. vIII dum autem in primis eiri quibus modis jus Dominii acquiri potest in perso-
nars hominum. Ubi tale jus acquisidiam est,ibi parvu=n quoddam regnum est. Regem enim esse nihil aliud est quam Dominium habere in personas multas , atque aded familis magna . regmm; ®num parvum , Oolia est. Ut redeamus iterum in statum naturalem, consideremusque homines tanquam si essent jamjam subito e terra fungorum more) exorti de adulti, sine omni unius ad alterum obligatione . tres tantum
modi sunt , quibus alter in alterius personam Dominium habere potest.' Quorum primus est, si volentes pacis & mutuae defensionis causa) in ditionem dc Dominium alicujus hominis, vel coetus hominum, ipsi sese pascis mutuis inter se initis tradiderint. Atque de hoc modo dictum jam est. Secundus modus est, siquis bello captus, vel victus, aut viribus dissidens ut mortem declinet) victori vel foli tiori promittit, se eiserviturum, hoc. est, omnia facturum quae imperabit. In quo contractu bonum quidem quod victus, vel viribus inferior accipit, est vitae condonatio, quae jure belli in statu hominum naturali tolli poterat: bonum autem quod promittit, ministerium ec obedi tia est. Hujus
174쪽
cap. vm. I M P E RI u M. ergo promissi vi debetur a vi sto victori ministerium, & obedientia absoluta, quantum fieri potest, nisi quae repugnet legibus divinis. Nam qui
mandatis cujusquam obedire, ante obligatur, quam quid imperaturus sits iat, tenetur ad omnia mandata simpliciter, & sine restrictione. Jam qui sic tenetur, S E R V υ s, is cui tenetur, Do Mi Nus appellatur. Tertio, acquiritur jus in persisnam per generationem ; de quo acquisitionis modo dicetur capite sequenti. II. Non omnis bello captus, cujus vitae parcitum est, pacisci cum domino intelligitur : quia non omni ita creditur , ut relinquatur ei tantum eos qui libertatis naturalis, ut vel aufugere ha- vel ministerium detrectare, vel mabita, liachinari Domino malum aut damnum aliquod , si cupiat , possit. Et viunt quidem hi, sed intra ergastula, vel compedibus vineri, ide'que vocabantur non modo servi communi nomine, sed etiam peculiari eareeralatione e1gastuli; sicut & hodie diversa Gleom. significant, in serviteur , α un serj ,pedibus vel mi estive vis HIII. Obligatio litur servi, adver Ierculo sus Dominum, non nascitur ex simplici vitae condonatione, sed ex eo quod non νuictum eum, vel incarceratum. 'rd .
175쪽
Sινυ; non habent proprieta tem in
133 IMPERIUM. Cap. vIII. teneat. Obligatio enim ex pacto oritur, pactum autem nisi fide habita nullum est, ut patet ex cap. et Articulo 9. ubi definitur , Pactum esse promissum ejus cui creditur. Cum beneficio ergo vitae condonatae conjunista est fiducia, qua eum in libertate corporali relinquit, ita ut nisi intervenissent obligatio, & vincula pactitia, non modo aufugere, sed etiam Domin cotiservatorem vitae ejus vita sipoliare possit. IV. Serti itaque hujusmodi, qui carceribus , e gastulis, vinculisve cohibentur , non comprehenduntur definitione sertorum supra tradita , quia servi uiat hi, non pacto, sed ne vapulent. Ideoque si aufugerint vel Dominum, interfecerint, nihil faciunt contra leges naturales. Etenim vinculis ligare , signum est , illum qui ligat, supponere, ligatum nulla alia
obligatione satis teneri. V. Non minus igitur iuris & dominii habet Dominus in servum non minctum, quam in vinctum: summum enim habet in utrumque 3 potestque deservo non minus quam de qualibet alia re. sive inanimata, dicere, Hoc meum est.
Ex quo sequitur, quicquid fervi erat ante servitutem, id postea Domini o G
176쪽
Cap.VIII. IMPERIUM. Domino acquisituna esse. Qiii enim
iure 'disponit de persona hominis, de . omnibus rebus disponit , de quibus disponere potuit Nihil igitur
est, quod servus possit ut suum retine- re contra Dominum. Est tamen ei , Domini distributione, proprietas dc Dominium in res suas, ita ut eas retinere de defendere possit servus contra conservum; eo modo quo ante ostensum est, civi nihil esse proprieDum, contra voluntatem civitatis, sive ejus qui habet summum imperium ue esse autem Da cuique civi contra concivem. Dominus VI. Quoniam ergo & servus ipsis νυum de ea quae habet , omnia Domini ve
. sunt, disponere autem de suo unus-dere vel
quisque jure naturali potest eo modo
quo voluerit, poterit Dominus Domi- ρ Muna. nium suum in servum vendere, oppi- 'gnorare, vel testamento transferre , arbitrio suo. Domisus
VII. Praeterea id quod ant8 de inse mam subditis in civitate in stitutiva demonstratum est, nimirum, quod is qui summum civitatis imperium habet nullam iis injuriam facere potest, verum quoque de servis est , propterea
quod voluntatem suam, Domini vo- .
Iuniati subjecere. Quare quicquid iste fecerit , ipsis volentibus fit: volenti autem iiij uria fieri non potest.' .
177쪽
r36 I M P F R I u M. Cap. VIN. Dbmἱuii, VIII. Si vero accidat, ut Dominus dumiis, , sive captivitate, sive subjectione vos domi- luntaria, vel subitus alterius nus Ieruο- fiat, ille alter non modo ipsius, sed ηm, etiam servorum ejus, Dominus erit; horum quidem Dominus supremus, illius immediatus. Quoniam enim non modo servus, sed etiam ea quae habet, Domini sunt. ideo ct Jervi illius hujus sunt; neque potest Dominus medius de iis aliter disponere, quam Do min. supremo visum fuerit. Et propterea 4n civitatibus, si quando Do-i . minis in servos potentia abiluta fuerit, ea a jure naturae orta esse censetur, de lege, civili non constituta, sed praete
IX. Servus iistem modis servitutes liberatur , quibus subditus in civitate zλυάιι, regi Wivβ liberatur subjectione. Pri-
servo rursus reddere. Atque libertatis A t donatio talis, MANu MLss Io dici-- tur. Quod simile est, ac si civitas civi permiserit in aliam civitatem se transferre. Secundo, si Dominus semetum a se abigat ue id quod in civitate exsilium est. Neque ditari quoad ef- fectum a manumissione, sed quoad mo dum. Libertas enim hic in pinnam ,
verit. Nam quod jus in seservus Domino transtulit, idem potest Dominus
178쪽
Cap. VIH. ΙΜ PER Iu M. I 37 illic in gratiam data est. Utrobique
autem Dominio renunciatur. Tertio, servus si captus fuerit, meterem servitutem nova abolet. Nam sicut & reseceterae omnes, ita quoque & servi bello acquiruntur, quos aequum est ut Dominus protegat, si suos esse volet. Quarid, liberatur servus ignor tione successoris, puta n ,Orientemino sine testamento, & sine haerede.
Nemo enim obligari intelligitur, nisi scire possit cui praestandum sit quod debetur. Postremb ; servis qui in
vincula conjicitur, vel quoquo modo libertate corporali privatur, altera illa
obligatione paetitia liberatur. Non enim ςxsistit pactum , nisi ubi pacis
centi creditur; nec violari potest fi-
des, quae non est habita. Dominus autem qui ipse alii servit, servos suos non potest ita liberare, quin semper sint in potestate Domini supremi. Nam ut supra ostensum est, sunt tales servi, non sui, sed dominisupremi. X. Eodem modo acquiritur jus in
animalia ratione carentia, quo in Ionas hominum; nimirum viribus potentiis naturalibus. Siquidem enim jtiris umin statu naturali , propter bellum o-turalismnium in omnes, subjugare, vel etiam υι
occidero Homines, cuique licitum fit, quoties id suo bono conducere vide- bitur ;
179쪽
x 8 IMPERIUM. Cap. VIII. bitur; multo magis idem licitum erit adversus belluas , hoc est , arbitratu suo eas in servitutem subigere, quae per ingenium cicurari Sc usui sibi esse possunt, caeteras bello perpetuo, ut noxias persequi & destruere. Dominium igitur in bestias orginem habet a jure naturae , non a jure divino positivo. Nam si non exstitisset tale jus ante promulgationem scripturae sacrae, nemo jure potuisset bestias ad cibum jugulare, durissima sane hominum conditione, quos bestiae devorare sine injuria possent, illi bestias non possent. Siquidem ergo a Gum naturali sit, uod bestia hominem occidat, ab eo-;
em jure erit, quod homo jugulet
De jure parentum in liberos , ct de
r. Dominium paternum non oritur a Generatione. II. Dominium in infantes Jus est, qui primus eos in potestate sua habet. I I I. Do minium in infantes originaliteν matris e st. Iv. Infans expositus ejus est , a quo conservaritur. v. Natus ex cime habente summum imperium , imperantis est. v 3. In conjunctis-ue Μarisis Reminae, ita ut neuter alteri
persi, Nati Alatris funt , nisi pacto uel lege civili aliter flatnatur. v i I. Liberi subji-
180쪽
Patribus, non minus minis, cives civitati. v II I. De Hon re Parentum oe Dominorum. IX. In quo
eo stat libertas, oe difforensia civium mservorum. X. Idem 63jus in cloes in Regno Patrimoniali, quod in institutiυο. XI. stio de jure successionis in seia Monarchiaticum habet. X I I. Monarcha potist sim-mum imperium eloitatis , testam nto dijs-
nere. xl II. m donare vel vendere. xs v. Mo
narcha intestatus , sempον int iligitur molle μ- νε sibi Monarcham successorem. X v. Eo. aliquem exsuis liberis. xv I. Et masculum potius quam seminam. x v I I. Et filiorum natu maximum, minorem. xv I II. Et frauem , si prole careat , pra omnibus aliis.. NIX. Eodem modo quo succeditur in imperiuna
Dcceditur etiam in j us successionis . I. C Ocrates est homo, ergo & ani-O mal, reeta argumentatio est, ea' nium P demque cui dentissima, propterea quod remonnihil opus est ad consequentiae verita- non oratur tem agnoscendam, niu ut vox, ho. Ienim
mo, intelligatur, quia animal est ipsa hominis definitione ue suppletque
unusquisque propositionem quae des, . derabatur, nempe hanc, homo es a semes. Et haec, Sophroniscus Socratis pater est , ergo Dominus , recta forte illatio est, caeterum non evidentissi- ima, quia Dominus non est in desinitione patris; itaque opus est ad cui- dentiam, ut patris dc Domini connexio