Elementa philosophica de ciue, auctore Thom. Hobbes Malmesburiensi

191쪽

rso IMPERIUΜ. Cap. IX. ii uod: ipse eum statum exemplo suo , re gnando commendavit ante , nec alio facto aut verbo post damnavit. Et alA XU. Pori 5 quoniam naturali nequem ex cessitate omnes homines bene illis esses'. ii er malunt , per quos sibi honor dc gloria est, quam aliis ; honor autem dc. gloria unicuique post mortem per liberorum potius quam per aliorum

Q Aluorumcumque hominum potentiam

contingit: colligitur, patrem melius velle liberis suis, quam quibuscunque aliis. Intelligitur itaque voluntas patris intestati ea fuisse ut successor ei aliquis esset ex liberis suis. Hoc ta- men ita intelligendum est, si alia si-

' gna apertiora in contrarium non eX-

siilant; cujus generis, post successionis

plures, potest esse eonsuetudo. qui est: nim de successione tacet, intelligitur consuetudini Regni consentire. Ei mastu- XVI. Inter liberos, masculi foe- Ium ρο- minis praeferuntur; principio quidem ti- qμam forte quod plerumque licet non sem-f mi' per) aptiores sunt ad rerum magnarum, praesertim vero bellorum administrationem 3 post autem, ubi in n- suetudinem abiit, quod consuetudini non sit contradictum ; ideoque voluntas Patris in eo rem favorem , nisi consuetudo alia vel signum aliud apertius repugnet, interpretanda est.

192쪽

Cap. IX. IMPERIUM. Is r XUII. Filiorum autem , quia DLunuales sunt, nec dividi imperium test, is suecedat, qui maximus natu est. Nam si diiserentia apropter aetatem , dignior maximus est. nam natura judice annis prove etior quia solet esse) prudentior est. Alius autem judex dari non potest. Si vero fraties omnes pro aequalibus habendi sint . forte fiet succesor. Est autem sors naturalis , primogenitura , ea vero jam praeseitur natu maximus; neque est qui pote-- statem habeat judicandi, utrum eo , an alio genere sortium res decidenda sit. Quae autem ratio pro primogenito, eadem pro primogenita mili-XVIII. Quod si liberi nulli sint, Ets a- tunc ad fratres ta sorores imperium transibit, propter eandem rationem . qua liberi succedet ent, si essent; nam natuna proximi, benevolentia mi esse supponuntur ; & in Fratres prius quam in sorores ; item in majores natu prius quam in minores. Ratio enim hic eadem est, quae in

XIX. Porrd qua ratione succeitur Eodem ad imperium, eadem quoque succeditur ad jus sucosorus. nam pii moge et Tnitus, si ante patrem moriatur ..CeII-y

193쪽

x x IMPERIUM. Cap I x. ,sim, sebitur, nisi pater aliter statuerit, jus succertitur suum successionis transtulisse ad liberoseti m in suos; ideoque nepotes id neptes priores ad succedendum erunt quam ipso-ρρη avunculi. Haec, inquam, Om

nia ita se habent , si consuetudo loci cui pater non contradicendo censebitur consentire) non impediat. C A P u T X.

Specierum trium civitaris , quoaἐ tWοmmoda sit ulmum, comparatio. T. comparatio status naturalis eum flatu e ilia

II. Imperantis eir civium eadem sunt consemodam incommoda. III. commendatio ΜΟ- narchiae. I v. Retimen umus non esse eo nomine iniquum, quod unus plus posset ereeris omnibus. v. Rejectιo opinionis eorum qui di-cnnt, Dominum eum servis non posse use civitatem. v r. Exactiones graviores esse sub populo quam sub Μonarcha vir. Cλυ innocentes minus obnoxios esse poenis sub Monarcha , quam sub populo. vi Ir. Li se ratem civium singulorum non minorem esse sub Monarclia, quam jub populo. rx. Non esse

eivibus incommodum, quod non omnes ad pubineas delibeνationes admittantur. X. Deliberatis-nes civiles magnis coetibus male committuntur, propter plurimorum imperitiam. XI. Propter eloquentiam. x r r. Propter factionem. xiis. Propter instabilitatem Letum. xiv. Propter

194쪽

Propter defectum taciturnitatis. m. Ea ineommoda Democratiae adhaerere,quatenus homines naturalitor desectantin existimatione ingeni avr. Incommoda civitaris ex xege puero.

x v s r. Monarchica praestantia signum , pate fas Ducum ea benses. xv I I r. Optimus'-tus civitatis est, ubi elues imperantissunt ba- reditas: x I x. Aristocratia quanta Μonarchiae propior ; por , quanto μώia remotior.

I. Emorentia , seriperatia & ompar Mon rchia quid sint, dicturi tostatus est. Utra autem ad civium pacem conservandam , di commoda eorum procuranda, aptior sit, earum com-ς et λια paratione videndum est. Primum a tem commoda 8c incommoda civitatis in universum conferamus, ne quis sorte satius esse ducat , vivere unumquemque arbitrio suo, quam civitatem omnino constituere. Extra statum civitatis, unusquisque libertatem habet integerrimam quidem , sed infructuosam; propterea quod qui propter libertatem suam omnia agit arbitrio suo , propter libertatem dilorum omnia patitur arbitrio alieno At civitate constituta , unusquisque civium tantum libertatis sibi retinet, quantum sumit ad bene dc tranqui te vivendum, tantum item aliis adiamitur, ut non sint metuendi. Extra

G s civitatem,

195쪽

rsi cap. I. civitatem, unicuique ita jus est ad omnia, ut tamen nulla re frui possit. In civitate vero unusquisque finito ju-

re secure fruitur. Extra civitatem,

quilibet a quolibet jure spoliari & occidi potest. In civitate ab uno tantum. Extra civitatem, propriis tantum viribus protegimur. In civitate , omnium. Extra civitatem , fructus ab industria nemini certus ; in civitate omnibus. Denique extra civitatem , imperium assectuum , bel- lum, metus, paupertas, foeditas, s litudo , barbaries , ignorantia , feritas. in civitate, Imperium rationis, Pax , securitas, divitiae , Ornatus , societas, clegantia, scientiae, benevolentia. - II. et istoteles Politicorum lib. v. ii, ei duo esse ait genera regiminum, alterum ad imperantis , . Ein . rum ad subditorum commodum diri sunt eom- gitur. Quasi ubi cives durius tractan-moda tur , ibi una ; ubi mitius , ibi alia Ucommo- species esset civitatis; quod ei minime concedendum est. Sunt enim imperantis & subditorum, eadem recommunia commoda & incommoda omnia, quae ex regimine oriuntur incommoda quae civi alicui, infortunio , stultitia, negligentia, ignavia , vel luxuria sua accidunt, a Regentia

196쪽

Cap. X. I M P E R P Ir M. t fi lis incommodis sepat ari possunt: sed non sunt illa Regiminis incommo- da, ut quae in quasibet civitate ac-: cidere possunt. Eadem si accidunt a prima civitatis institutione, dicen-

tur quidem Regiminis incommo- da , sed ipsi imperanti cum civibus

communia erunt, sicut communia etiam sunt eorum commoda. Primum autem dc maximum commo

dum , Pax dc defensio , idem utria usque est. Nam dcis qui imperat, de is cui impetratur , ad vitae suae defeni sionem, viribus utitur simul omnium ' concivium. Et maximo incommodo l quod in civitate contingere potest , nimirum caede civium, quae ab Ana chia oritur, δοῦ is qui summum im- perium habet, & quilibet unus ci- vium aeque obruitur. Secundo, si is qui summum imperium obtinet, pocuniarum tantum a civibus exegerit, ut, se dc familias suas alere, de vires. corporum suorum conservare non

possint, incommodum non magis.' illorum est , quam imperantis , qui quantiscunque divitiis sine corporibu* . civium, Imperium suum dc divitiasi . tueri non potest. Si vero tantum e- Xegerit, quantum ad imperii admia, ni itrationem sussicit, id commodum

i aeque est ορ ipsi dc civibus ad commur

197쪽

136 IMPERIUM Cap. X. nem pacem dc defensionem. Neque imaginabile est , quomodo divitiae publicae civibus privatis incommodo esse possint , modo privati non ita exhauriantur, ut per industriam suam necessaria ad corporis & animi vires sustentandas acquirere sit impossibile. Nam sic in commodum 8t ad ipsum imperantem pertineret, nec oriretur ab institutione vel ordinatione prava , quia in omni genere civitatis, cives opprimi possunt sed a bene ordinatae civitatis prava administra

tione.

III. Quod autem dictarum specie-

rum civitatis, Democratiae , & risio-eratiae, & Monarchiae, optima sit M narchia , CX comparatione commodorum & incommodorum in singulis ostendendum est. Haec igitur, quod uni- mersum ab uno Deo regitur; quod Antiqui statum Monarchicum caeteris praetulerunt, regimen Deorum uni timadscribentes; quod principio rerum , nationumque , arbitria Principum pro legibus fuerint; quod imperium Pa remum institutum a Deo in creatione, Monarchicum fuerit; quod regimina caetera ex Monarchiae per seditiones diolutae ruderibus artificio hominum

s ) post conglutinata sint; quodque populus Dei sub regibus fuerint ;

198쪽

Cap. S. IMPERIUM. 13 quamquam Momarchiam commendatiorem nobis exhibeant, tamen quia

id non rationibus , sed exemplis di testimoniis faciunt, omittemus. Artificio hominum conglutinata sint, &c. J Ridentur huc spectasse ora iis. qui , qui fabulam nobis confinxerunt de

Prometheo. Narrant , Prometheum surrepto a Sole igne , ex luto secise hominem ; atque ob id factim perpetua jecoris laceratione irato Iovi dedisse parnas. Hoc est, ingenio humano sed quo significatur per Prometheum leges, ct DG-tiam ὰ Monarchia per imitationem hum-tas esse, quarum vi stanquam igne ὰfn- re suo naturali surrepro) multitudo siquastarum o hominum) in unam pers-Nam civilem crimata confata est. quae Aristocratia vet D ocratia appeliatur. Inventi amem simores ct fautores , qui cum secure atque Otiose s ub imperis Regum naturali vivere potuisent, hoc parvam dant, ut perpetuis curis, si icionibus dissensoribusque alio loco expositi cruci tur. 7. IV. Sunt quibus unius Regimen eo Ri, nimmomine displicet, quia uniin est; quasi unius non iniquum csset inter tam multos tanta esse GPotestate eminere unum aliquem , ut arbitrio suo possit de caeteris omnibus in Τημν ,

st tuere. Hi iane si trahere se ab impu.

199쪽

x38 IMPERIUM. Cap. X. eat his unius Dei, si possetit, vellent. Sed omnibus. exceptionem hanc contra unum suggerit invidia, dum vident unum habere quod omnes cupiunt. idem iniquum. Cisse censerent eadem ratione , si pauci imperarent, nisi ipsi vel essent, vel esse sperarent ex rerum numero. nam si iniquum sit non esse jus aequale omnibus, iniquum etiam est regimen OPtimatum. Quoniam autem ostensum est , statum aequalitatis esse statum belli: ideoque inaequalitatem introductam ecte consensu omnium, inaequalitas illa non est amplius habenda pro re iniqua, ubi plus habet is, cui

plus volentes dedimus. Incommoda igitur quae sequuntur unius hominis imperium, sequuntur hominem, non unitatem. Videndum igitur est , utrum imperium hominis , . an hominum, plura civibus adferat incom

moda.

V. Sed primum amolienda est sententia eorum, qui negant omnino , civitatem esse, quae conflatur ex quantovis numero servorum sub commu-

ei se iis ni UOmmo. Cap. s. articulo 9. dei mn posse civitaN esie persona una faeta ex esse elon pluribus hominibus, cujus voluntas, ιοcm. ex ipserum pactis , pro ipserum o mnium voluntatibus habenda est, ut

singulorum viribus di facultatibus uti

200쪽

uti possit, ad pacem dc defensionem

com in unem , Persona autem una est, per ejusdem capitis articulum eundem , quando plurium voluntates unius vo- luntate continentur. Sed voluntas

uniuscujusque servi continetur in voluntate Domini, ut ostensum est capite 8 , articulo ς , ita ut possit eorum viribus de facultatibus uti , prout voluerit. Sequitur ergs, civitatem esse quae constituitur ex Domino dc pluribus servis. Neque potest ulla ratio in contrarium adduci, quae non aeque militet contra, civitatem constitutam a patre & liberis. Nam apud Dominum , cui liberi non sunt, servi liberorum rationem subeunt. unt

enim dc honor & praesidium ejus :neque magis subjiciuntur servi Dominis , quam liberi patribui , ut supra ostensum est capite S. articulo ς U I. Inter incommoda imperii Exa ZA- summi unum est quod imperans prae-Wigr ter pecunias ad sumtus publicos, hoc est, ad ministros publicos alendos , 'sip=ρη Φpraesidia aedificanda & tuenda, bella gerenda, rem domesticam honorifice zἰζ

sustentandam necessarias, possit etiam, 'si velit, alias exigere per libidinem, quibus filios , cognator , gratiosos, atque etiam ditare possit. Con-- ' fitendu