장음표시 사용
221쪽
igo I M p E R I U M. Cap. XI. thim evidentissima haec sunt. Tuceia e , is audi c u N C T A quae dixe rit Dominus Deus noster tibi , loquerisque ad nos , ct nos audientes faciemus ea. Deut. vers. 27: At sub vocem illam cuncta, integra continetur Ob dientia. Rursus ad yosum: Responde runtque ad yUuen, atque dixerunt , OMNi A quae praecepisti nobis, faciemus , ct quocunque miseris, ibimus a scist obedietimus in C UNcTIs Moysi, ita obediemus ct tibi I tantum sit Dominus Deus tuus tecum , sicut Ditcum Moyse. contradixerit ori tuo , ct non obedierit CUNCTIs se momi-ιys , quos praeceperas et , moriatur:
Josu. vers. i5. Et parabola Rhamni : Dixmrrentque omnia Pina ad Rharaxum, Veni ct impera super nos. qme resonais iis, Si mere me regem con .stituitis , menite , ct sub umbra mea requiescite ; sin autem non vultis , egrediatur , ignis de Rhamno , criῶ- ωθret cedros Libani. Jud. 'in vers. ψ. Quorum verborum sontent:a est , Quiescendum esse dictis eorum quos' vere Reges in nos constituimus, ni velimus incendio belli civilis consumio Particularius mitem describitur potentia regia a Deo ipso per Sa-nuietem. Praedio tu jus Pegas , qui
222쪽
Cap. XI. IasPERIUM. igiem it jus Regis qui imperaturus est πο- bdis r Filios vestros tollat , ct ponet in curribus suis , d c. Filias quoque mestras faciet sibi inguentarias, &c. ΟΓGeta optima tollet, dabit seretis suis , &C. I Sam. S. vers. s. &c. Nonne est potentia hujusmodi abselu-ta 3 veruntamen ab ipsi, Deo appellatur J u s R E G I si Neque videtur quisquam , ne Sacerdos quidem sum-rnus apud Judaeos , ab obedientia hac exemtus fuisse. Ubi enim Abiatharo Sacerdoti dixit nimirum Salomon) Vade in Anathot ad agrum ritum, equidem mir mortis es: sita δεο iere noti interficiam ; quia portasti arcam Domini Dei cor .David patre meo , di μ'xuisti laborem in omnibus , in quibus laboravit pater meus: ct ejecit
Salomon Abiatharrem, ut non esset Sacerdos Domini: I Reg. 2. vers 26. Nullo argumento . colligi potest , Derum illud Deo displicuisset; neque enim reprehendi Salomonem , aut personam ejus eo tempore Pqrum Deo acceptam fuisse legimus. .
223쪽
121 IMPERIUM. Cap. XII. CAPUT XII. De causis internu civitatem duis
mentibus. a. Iudicationem boni & mali ad singulos pertinere, seditiosa opinio. II. Peccare subditos obediendo Principibus sitiis, seditissa opinio. Iir. Tyrannicidum esse licitum , seditiosi opinis. Iv. Stibie hos esse legibus civilibus etiam eos qui habent summum imperium , feditissa spinio. v. Imperium summum pos se diis idi,sedisiosa vinio. v r. Fidem & sanctitatem non studio de ratione acquiri, sed semper supernaturaliter infundi 8c inspirari, seditiosa opinio. v I r. Civibus singulis
esse rerum suarum proprietatem , sive dominium abs olivum, editiosa opinio. v I r i. adseditionem dissouit , nescire disserentiam inire 'piaum multitudinem. i κ. Ad seditio nem do uis exactio nimia pecuniarum , quam vis justa e r necessiria. x. Adsedition/m di*ο-nit ambitio. x i. Ad seditionem di*onii spes successus. X r i. Vistus qua opus es ad seditiones excitandas , fla eloquentia est sine sapientia. x i i r. suomodostultitia vulgi , . eloquentia ambitiosorum , conmohnι ad rempublicam dises endam.
Ita ea- I. TY Actenus quibus causis, &qui-rionem bus pactis civitates constitutar ' π sint. dc quae sint imperantium in cives,
jura, diἁum est. Jam quibus causis
224쪽
cap. XII. IMPERIUM. 183 eaedem di Glvantur; sive de causas sedi. tionum: breviter dicendum est. Quem stadmodum autem in motu corporum naturalium, consideranda tria sunt, nimirum , dispositio interna, ut sint producendi motus susceptibilia : Agens eri. ternum, quo motus certus & determinatus actu producatur; Et ipsa. actio: Ita etiam in civitate, ubi cives tumultuantur, tria consideranda occurrunt 3
primum doctrinae de assectus paci contrarii, quibus singulorum animi disponuntur ; secundum, quales sunt qui jam. dispositos ad successionem de arma sollicitant, convocant, diriguntque; tertium , modus quo id fit, sive ipsa factio. Doctrinarum aulam quae ad seditionem disponunt, una et prima haec est; Cognitionem. de bono. malo pertinere ad singulos. In statu quidem naturali, ubi ἰjure aequali singuli vivunt, nec se per pacta sua aliorum imperio subiniserunt,
veram eam essse concedimus, imo cap. I.
art. 9 probavimus. Sed in statu civili, falsa est. Ostensum enim est, cap. 6 arti'. Regulas boni dx mali, justi se injugi,. honesti de inhonesti, esse leges civiles ideoque quod legislator praeceperit, id pro bono; quod vetuerit, id pro malo, habendum esse. Legislator, autem semper is est , cujus est in civitate imperium, 'summum, hoc est, in Monarchia Mo
225쪽
narcha Idem confirmavimus cap. I I .art.
6t ex verbis Salomonis. Siquidem enim sequendum ut bonum, & fugiendum ut malum esset id quod singulis visum fuerit , quorsum spectant verba H us, Dabis servo tuo cor docile; ut populum tuum judicare possit , discemere inter bonκm ct malum. Quoniam ergo Regum est discernere inter bonum malum , iniquae sunt illae, quamquam quotidianae v ces: Regem eo , qui recte facit. Et Regiabus non e se obtemperandum, ni s usa praeceperint ; dc aliae similes. Ante imperia,
justam dc non exstitere; ut quo rum natura ad mandatum sit relativa; actioque omnia, sua natura adlaphora
est. Quod justa vel triuilia sit, a j ure im
perantis provenit. Reges igitur legiti- nai quae imperant, justa faciunt imp rando , quae vetant vetando injusta. Privati autem homines dum cognitionem boni dc mali ad se trahunt, cupiunt esse sicut Reges; quod salva civitate fieri non potest. Omnium Dei praecept rum antiquissimum est, Gen. cap- a. vers is. De lignofitentiae bonio mali ne comedas..dc antiquissima tentationum diabolicarum, cap. 3. vers s. Eritis sicut
dii, sientes bonum se malum. Et prima
Dei cum homine exposludatio, vers 1 L. mis indicavit tibi quod nudus, es nisqvd ex. iqNo a ce quo Praeceperψm tiri ne
226쪽
Cap. XH. I M P E R I u M. iri comederes, cineristi r Quasi diceret, unde j udicasti nuditatem, in qua visum est mihi te creare,inhonestam esse,nisi quod cognitionem Honesti dc Inhonesti tute trubi arrogasti λ' II. Peccatum est quicquid quis secerircontra conscientiam ; nam qui id fa-ώb irarciunt, legem spernunt Sed distinguenta ure κηδε dum est i Peccatum meum est, quod B- ciens, peccatum meum esse puto; quod Vero peccatum alienum eiIe puto, sum quandoque sine peccato meo fa- cere. Nam si jubear facere quodpe 'catum jubentis est, modo qui jubet, jure Dominus meus sit, id si facio, non 'pecco : non enim si militavero jussu ci- vitatis, putans bellum injuste susceptum esse, idcirco injuste lacero, sed
potius si militare recusavero, cognitionem justi δc injusti, quae pertinet ad
civitatem, mihi arrogans. Qui distinctionem hanc non obscisant, quotiescunque eis aliquid imperatum erit quod illicitum vel est, vel videtur esse, inci-ι dent in peccandi necessitatem. Nam facient contra conscientiam, si Obediverint;contra jus,si non obediverint Si D.
cerint contra conscientiam, monstrant ,
se non metuere poenas futuri secu li , si fecerint contra jus, tollunt quantum in se est, societatem humanam,& vitam civilem seculi praesentis. Opinio igitur eo
227쪽
186 IMPERIUM. Cap. XII. rum qui docent , peccare Iabditor, quoti mandata Principum suorum, quae sibi m-justa videntur esse, exsequuntur, di erronea est, dc inter eas numeranda quae ob dientiae civili adversantur. Dependet autem ab originali illo errore quem supra
praecedente articulo notavimus. Nam, per judicium nostrum boni di mali, faciamus ipsi, ut tam obedientia nostra,quam , inobedientia sit peccatum. Drannv III. Tertia doctrina seditiosa ab ea-culium dem radice orta est, Drannicidium esse Felici- licitum. Imo hodie a nonnullis Theologis, ec olim ab omnibus Sophistis Pla-ὐ ψέ ρ' , Aristotele, Cicerone, Seneca , Plu p/ tarcho, caeterisque Graecae dc Romanae Anarchiae fautoribus non modo licitum, sed etiam maxima laude dignum
existimatum est TFramorum autem nomine intelligunt non selum Monarchas, sed omnes eos qui imperium summum in quocunque genere civitatis administrant. Non enim Athenis tus tantum, qui solus imperium habuit ,
sed post eum Triginta-viri, qui simul
dominati sunt, singuli Tyramni appellabantur.Sed is quem occidi, ut volunt, vel jure imperat,vel abique jure; si absque j ure,hostis est,& jure occiditur: sed dici debet hoc non Tyrannicidium, sed hosticidium. si jure imperium obtinet, locum habet interrogatio divina ,
228쪽
Cap. XII. IΜPERIUM. 18 quis indicavit tibi , quod Drannus esset , nisi/ quod ex hoo de quo praeceperam tibi, ite comederes , comessistit Quare enim ap- .pellas tu Tyramnum , quem Deus Regem
fecit , nisi tu privatus exsistens,'cognitionem ad te trahas bomi & mali 7 .Quam perniciosa vero civitatibus , presertim Vero Monarchiis , opinio haec sit, cx eo facile intelligitur,quod pei eam quilibet Reae, sive malus, sive bonus, unius sicarii di judicio condemnandus, dc manu jugulandus exponitur. IV. Quarta societati civili adversa Sisii Eli, opinio eorum est, qui censent, legibus ci- esse lagia milibus subjuros esse etiam eos qui habent se a civit summum imperium. Quam veram csso satis ostensum est supra, c 6. art. 34,
ex eo quod civitas, neque sibi ipsi, ne que civi cuiquam obligari potest: non bi, quia nemo obligatur nisi alii; ΠΟΠ fili ios vi, quia civium voluntatcs singulae in voluntate civitatis continentur, ita ut si civitas se liberam a tali obligatione esse velit, etiam cives velint, & proinde libera sit. Quod autem de civitate verum est , id verum esse intelligitur de eo homine, vel coetu hominum,qui summam habet potestatem ; illi enim civitas sunt, quae nisi per summam eorum potestatem non exsistit. Rod autem opinio haec cum essentia civitatis coasistere non possit, ea eo patet, quod per eam cogni
229쪽
riοjugi di injusti, hoc est, quid sit, quid
non sit, contra leges civiles, definire, ad singulos redirct. Cesiabit ergo obedientia, quoties imperatum aliquod videbitur contra leges, atque una omnis potestas coactiva, quod falva civitatis esse tia fieri non potest. Magnos tamen habet error hic fautores, Arisotelem& alios , . qui propter impotentiam humanam, civitatis potestatem summam, selis legi--bus deferendam esse arbitrantur. Uidentur autem in naturam civitatis parum
profunde inspexi sic, qui potestatem coactivam, legum interpretationem, dc l gum lationem squae necessariae civitati potestates sunt) ipsis legibus reliquendas esse cxistimaverint. amquam a tem cives singuli cum ipsa civitate comtendere j udicio, & lege agere interdum possint, id tamen locum habet tunc s,lum, quando quaestio non est de eo quod civitas possit, sed de eo quod certa quadam lege voluit. Ut, cum de capite civis agitur quacunque lege, quaestio non est, an civitas jure suo abseluto vitam ejus tollere possit, sed an per legem illam tollendam esse voluerit Voluit autem,si legem violavit, alioqui noluit. Quod igitur civitas suis ipsius legibus obstri ita sit non satis argumenti est, quod amo legis competat civi adversus civitatem. Incuntrarium, patet, civitatem suis ipsius
230쪽
legibus non teneri,quia nemo obligatur sibi. Ponuntur ergo leges Tisio dc Cato, non civitati: utcunque ambitione j urisconsultorum factum sit, ut leges non ab authoritate civitatis , sed ab eorum pru- 'dentia dependere,imperitis videantur.
V. Quinto, Imperium jummum dividi Imperium posse, exitiosissima civitatis doctrina est. Iunisnum Alii autem aliter dividunt. Sunt enim ρρssedis 'qui ita dividunt, ut summum imperium disse V oin iis rebus quae ad pacem & commodas
hujus vitae pertinent,potestati civili concedant;in iis vero quae ad salutem animae spe fiant, in alios transferant. Contin- git autem, quia justitia ad salutem ma-Xime omnium rerum necessaria est, ut cives j ustitiam metientes, non sicut d
bent, per leges civiles, sed per mandata di doctrinas eorum qui respectu civitatis vel privati sunt, vel externi, superstitiose metu obedientiam Principibus debitam a praestare nolint; ipso metu in id quod
metuunt, incidentes. Quid autem perniciosius civitati esse potest,quam ut ho-m ines ne principibus, hoc est, ne legibus obediant, seu, ne j usti sint, aeternorum. Cruciatuum intentatione deterreantur λSunt etiam qui summum imperium ita dividunt, ut potestatem summam Bellide Pacis, uni quem Monarcham vocant) sed pecuniam imperandi jus, non illi, sed aliis tribuunt. Quoniam autem