Elementa philosophica de ciue, auctore Thom. Hobbes Malmesburiensi

281쪽

1 o IMPERIUM. Cap. XIV. 12-id ι XX, Quoniam a vi pacti quo cives erimm ω- singuli singulis ad obedientiam civitati, 'Maje- hoc est, summo imperanti sive is unus satis. homo sive una curia sit, absblutam launi versalem qualem sit p. capite & articulo definivimus) praestandam obligantur, derivatur obligatio ad singulas leges civiles observandas, ita ut illud pa- istum contineat in se leges omnes simul; manifestum est civem qui pacto generali obedientiae renunciaverit, omnibus simul legibus renunciare. Quod malum tanto gravius est quolibet peccato uno, quanto peccaresemper, gravius est quam hem . Atque horc est peccatum illud quo vocatur CRIMEN LAEsIE MA-b TATIS, & est factum vel dictum qim civis, seu subditus, declarat non es se sibi amplius voluntatem, ei homini' vel curiae cui commissum est summum civitatis imperium, obediendi. Et Disto quidem, hujusmodi voluntatem deci rat civis, quando vim infert vel inferre conatur persenis eorum qui vel summum imperium habent, vel habentium

mandata exsequuntur,quales sunt proditores, Regicidae, & qui arma contra civitatem gerunt, vel ad hostes durante bello transfugiunt. Di isto autem voluntatem eandem ostendunt qui directe negant. se, aut cives caeteros, ad talem ψbedientiam obligari, vel in toto, ut qui diceret,

282쪽

Cap. XIV. IMPERIUM. et et D ceret, non esse iis obediendum silva o-

bedientia, quam debemus Deoj simpli-

citer,absolute dc universaliter,uel in par-

te, ut si quis diceret , non esse i is jus suo . tu arbitrio bellum gerendi, pacem hicien- di, milites concribendi, pecunias exi- σgendi, magistratus δοῦ ministros publicos eligendi, leges ferendi, controversias ' determinandi , poenas statuendi, vel aliud aliquod sine quo consistere civitas non potest. Atque haec de similia dicta& facia, crimina laesae majestatis, ex vilegis non civilis, sedὶ naturalis sunt. Potest autem esse ut aliquid, quod δε-

crimen laeta majestatis, sit tamen, si fiat pbst. Ut si lege declaretur, prosigno obedientiae civilis renunciatae havendum esse thoc est pro crimine laesae Majestatis) si quis vel monetam cuderit, vel sigilla civitatis adulteraverit; is qui

postea id fecerit, reus majestatis non minus est quam ille alter, mireas tamen . peccat, quia non omnes leges simul, sed unam tantum legem violat. nam lex v

cando crimen majestatis, id quod natura non ita est , nomen quidem invidiosum,ta fortὰ poenam majorem in reum jure statuit, sed ut p catum ipsum gravius - sit, non essicit.. XXI. Peccatum autem id, quod persegem naturalem crimen laesae majei'a-LVaea .

283쪽

1 IMPER Iu M. Cap. XIV Monlius naturalis transgressio est; elotis,sed non civilis. Cum enim obligatio ad obe. naturales dientiam civilem , cujus vi leges civiles

malari. validae sunt, omni lege civili prior sit, sitque crimen laesae majestatis naturalia ' ter nihil aliud, quam obligationis illius violatio; sequitur,crimine laesio majestatis violari legem quae praecessit legem civilem : nempe naturalem, qua prohibe mur violare pacta dc fidem datum .Quod si quis Princeps summus legem civilem

in hanc formulam conciperet, πω re

Hlgabis ; nihil essiceret. Nam nisi prius obligentur cives ad obedientiam, hoc est, ad non rebellandum, omnis lex imvalida est, obligatio autem, quae oblinat ad id, ad quod ante obligati erant, superflua est.

non jure , re caeteros Lese mavest impreti, convictos, rionjure civili, sed natu sed jure R , hoc est, non ut cimes malos, sed ut ei-lesti ρ- vitatis hostes, sincjure in erit sive dominim nil, s jure belli. ΝαὲLM- XXIII. Sunt qui facta contra Ieriam non gem civilem, quando poena ipsa lege d recte di- finitur, expiari putant, si poenam v in lentes subeant , neque reos esse coram Activam violane legis naturalis lauamquamur πὰν ' violando civiles leges, violamus, quo que naturales, quae jubentrivilesobser-

vari) eos qui poenam solverunt, quam

284쪽

cap XIR IMPERIUM. 2 3lex exigebat. Tanquam lege non vetaretur factum , sed poena pretii loco pr inueretur , quo licentia faciendi ea quae lege prohibentur, venundaretur. Per eandem rationem possent inferri etiam , nullam omnino legis tran 'ressionem

eccatum esse, sed quam suo periculo li-ertatem qui ue emerit,eam jure habere Sciendum autem est,uerba legis duplici sensu intelligi posse. A ltero,ut duas partes prout dictum est supra articulo 7 contineat, nempe prohibentem abse-

iste, ut, Alonfacies; di vindicantem, ut, . facit , paenas dabit. A ltero, ut unum contineat wnditionale, ut, Non facies , nisi poenas mesis sonere. Et sic lex non

simplicitζr, sed conditionaliter proh bet. Si primo modo ipNlligitur, qui facit , pec rat quod lege vetithm est, cit. βό st suo, non peccat, quia fac

π, Retitym n n est impleoti conditi nom. in primo sensu omnes facere

prohibentur ; in iecundo ii isti, qui se

poenae subtrahunt. In primo se'siu, legis pars vindicativa non Reum obligat, sed magistratum pinnas exigere ; in secundo obligatur ad poen)s ex Mendas ipse qui

PQ ngs debet i ad . qu tollae M si capi-Rut μβ'q ut graves sint, 'bligari Π potest. Utro ver5 sit lex accis pienda sit, ab arbitrio dependet ejus, qui summum habet imperium. Ubi ergo de L a se

285쪽

a44 IMPER Iu M. Cap. TIRsententia legis dubitatur, quia certi s mus non peccare qui non faciunt, peccatum erit, si facimus, utcunque lex postea explicari possit. Nam quod dubitas an sit peccatum necne, id facere,cum a sinere liberum sit,cὀntemtio legum est;

ideoque per cap. art M. peccatum contra legem naturalem. Inanis igitur

est distinctio illa obedientiae iii Activam dc Pasivam , quasi poenis humano arbitrio positis expiari possit, quod peccatum est contra legem naturalem,quae est lex Dei; aut quaia non peccent', qui pecuant suo damno.C A y u T XV.

De Repio Deiter naturam. 1. sequentisnn Ir. In quo diearn

Devo regnare. I I r. Verbum Dei triplex:

Ratio , Revelatio, Prophetia. I v. Regrum Dei dvsex, Naturale γ Propheticum. v. 3 quo Rev3at Dor , situm sis Omnipotentia ejus. vi. Idem ex Scriptura sacra. v r I. Obli- rationem obedientia Deopraestanda prae δεγε ab iimbeciditate humana. v III. Ietes Des in Regna naturali esse ea/, θνα 2. σ3. cap.Iupra recitata funt. 1 x. Honor oe cultus quid sent. x. cultum consistere uel in attributis , vi liis Actionibus. x x. Etes'. alium Natura-lam, alium Arbitrarium, xl I. Alium tuta sum, alium spontaneum. x r I r. sevis sit eu ris finis seu jsivus. x r v. ..enam sint legonasMaius circa Dii Attributa. ari A nam

286쪽

t actiones quibus exhibuis lius natWa In regno Dei naturali, civitat m rsy cultum Dei instituere ariaretosuo. xvir. Ravσnte Deo per natur- suam, legum omnium interpretem civitatem, id s, eum hominem vel curram , qua Libet sub De eivitatis imperium summum. Wrir. Dubita. tisnes qMedamsublatae. xxx. In RegnoDeinat

rati , dyrid sit peccatum , or quid crimen laesae Μajestaris Divinae.

Uod status naturae, hoc ' οφ . libertatis absolutae, qualis estI' -- eorum, qui neque Regnanti m. neque Regnantur, Anarchia

sit de status hostilis; Quod praecepta

quibus talis status evitatur, sint leges naturae ; Quod ci vitas existere sine sum-

mo imperio non possit; Quod iis qui

summum imperium obtinent, obe

diendum sit iampliciter. id est, in o. '

innibus quae mandatis Dei non repu-ῖnant : in antecedentibus, dc ratione; dc Acrae Scripturae testimon i is comprobatum est. Deest ad integram civilis ossicii cognitionem hoc unicum, ut sciamus quae sint leges sive mandata Dei. Aliter enim sciri non potest, utrum ea quae j bemur facere aut horitate imperii civilis, sint contra leges Dei, necne. Ex quo con tingere necem est, ut vel nimia obedientia erga civitatem contumaces simus coget majestatem divinam; vel metu pec . . L 3 can-

287쪽

candi in Deum incurramus in contumaciam erga civitatem. Ut utrumque

hunc scopulum effustiamus, necessiaria est cognitio legum Divinarum. Qgoniam vero legum cognitio dependet a cognitione regni, dicendum est insequentibus dei, ο, II. Psal. 96. V. I. Domimu regnauit , Desudia exultet terra, dicit Psalmim. Et rursuscatur νε- idem Metalmista, Psal. 9S. v. i. Dominus 1 o. regnavit, irasiantur populi ; quiserit per Cherubin , movemur terra. scilicet

velint nolint homines, Deus est Rex unia veri e terrae; neque si sint qui Existentiam ejus, provinentiam negaverint , ideo silio suo excutitur. Quamquam autem Deus homines universes ita per pote

etiam regat, ut nemo possit quidquam facere quod ille factum nolit, non est i men hoc, proprio de accurate loquendo, Regnare. Regnare enim dicitur non quingenaeo, sed qui loquendo, id est, Praeceptis. dc minis regit. In regno igitur Dei pro subditis hibemus, non corpora inanimata, neque irrationalia, licet potentiae

divinae subj iciantur, quia praecepta & m

nas Dei non intesistunt, neque etiam Atheos , quia Deum esse non credunt; neque eos qui Deum esse credentes eam tamen inferiora haec regere non credunt. nam dc hi quamquam regantur a potentia Dei, praecepta ejus nulla agno-seunt.

288쪽

Cap. XV. RELIGIO. 24 scunt, neque minas metuunt, Soli igitur in Regno Dei censendi sunt, qui ipsum & rectorem omnium rerum esse, rei γ aecepta hominibus dedisse, di poenas miransgresseres statuisse agnoscunt. Caetei ros non subditos , sed hostes Dei appellat redhbemus. III. Regere autem non dici- tur, nisi qui regendis praecept sua aper- te declarat. Nam proepta regentium leges sunt iis qui regunxur. Leges autem non, nisi quae perspicue pro Vlgδnturi s Mincita ut omnis tollatur ignorantiae cxcusa. itio. Leges suas homines quidem sive voce promulgant, nec alio modo D voluntatem suam universaliter signifi- care possunt. Dci Utem leges triplici

x modo declarantur. Primdper tacita re-

cta rationis dictamina. Secund5, per re- velasionem immediatam, quae intestigitur fieri per usicem supereaturalem, vel per visionem, velfmnium, vel ins irationem seu afflatum divinum. Tertio, morem alicujus hominis, quem Dous p x i vera miracula ςdita, ut fide dignum, cae- .

teris commendavit. Is autem cujus v

ce sic utitur Deus ad voluntatem suani aliis significandam, vocatur PROPHETA. Tres hi modi dici possunt triplex Verbum Dei, nimirum, VerbuM rationale, Verbum sensibile, & Verbum Propheticum. Quibus respondent tres modi uui-

289쪽

regnat

a 8 RELIGIO. Cap. X v. bus audire Deum dicimur, Ratiocinatis recta ; Sensio, & Fides. Verbum Dei seu μιile ad paucos lacrum est, neque Deus per Revelationem hominibus loquutus, nisi viritim , dc diversis diversa; n que ullae leges Regni hoc modo populo ulli promulgatae fuerunt. I V. Pro differentia autem quae est inter Verbum Dei Rationale & Propheticum , Deo Regnum duplex attributum est: Naturale, in quo regit per dictamina r char Rationis; quodque uni versale est,in

omnes qui divinam agnoscunt poten tiam , propter naturam rationalem omnibus communem; de Propheticum, in

quo regit etiam per Verbum propheticum; quod peculiare est, propterea quod non omnibus dedit leges pontivas, sed populo peculiari, de certis quibusdam nomianibus a se clectis.

V. In Regno natu rati regnandi & . puniendi eos qui leges suas violant, jus . Deo est a soli, potentia irre tibili. Jus enim omne in alios vel a est, vela Pasio. Quomodo jus regnandi ex Pacto oritur,ostensum est capite es. A Natura autem idem jus derivatur, eo ipsis quod a natura non sit sublatum. Cum enim per naturam jus esset omnibus iuomnia, unicuique erat ius in omnes regnandi ipsi naturae coaevum. causa a

tem quare inter homines id abolitum x fuerit,

290쪽

fuerit,alia non erat praeter mutuum me tum, ut supra capite secundo, articulo

ostensum est; diei ante scilicet ratione decedendum esse a jure illo propter conservationem humani generis,quia aequalitatem hominum inter se quoad vires Ec potentias naturales necessario consequebatur bellum P cum bello autem generis humani pernicies conjuncta est ιQuodsi quis caeteros potentia in tantum anteisset, ut resistere ei ne omnes quidem conjunctis viribus potuissent. ratio quare de jure sibi a natura concessis decederet nulla omnino fuisset. Mansisset igitur ipsi jus dominii in caeteros omnes propter potentiae excessum, qua&sedc illos conservare potu isset: Iis igitur quorum potentiae resisti non potest; di per consequens Deo, jus dominandi ab ipsa potentia derivatur. ET quotiescunque Deus peccatorem punit, vel etiam interficit, etsi ideo puniat quia Peccaverat, non tamen dicendum est, non potuisse eum eundem justo afflige, re, vel etiam occidere, etsi non peccasset: ... Neque si voluntas Dei in puniendo,pe Catum antecedens respicere possit, ideo

aequitur quod affigendi vel occidendi ius non apotentia divina dependeat, sed a

peccato hominis

' VI. Quaestio ista disputationibus an- ammotiquorus nobilitata, quare breis mala ScriptWa