장음표시 사용
41쪽
x Specierum triumCivitatῆ quoad inccm. moda singularum comparatio. I s2M.LocasExemplaScripturae sacrae deI re Rani quae secunda videntur antedi
XIII. De ficiis eorum quisummum perium admini AE ant. 199 XIV. De legibus is peccatis. 218
42쪽
LIBERTAS.CAPUT I. ' De Iura hom-m extra Societatem
civilem. I. Introductio. II. societatis civilis inhiaraosse a mutuo metu. I I I. Homines natura .equales inter se esse. I v. Vnde nascitur mut se laedendi voluntas. v. Dissordia a compara..tione ing/ni rum. VI. vpetitu plArium ad eandem rem. v II. Desinito juris. v I I I. Ius ad finem, dat Ius ad media necessaria. I X. Iure naturali, una quemque judicem esse medio-νum ad sui confeνvationem. x. Iure naturali omnia esse omnium. X p. Ius omnium ad omnia inutile esse. xr T. Statum hominum extra Socieritatem bellum esse. Belli Pacis definitionei. a i I I. Bessum conservationi hominum adverissem esse. XI v. Iure naturali licere cuique , alii,m in sua potestate exsistentem cogere ad cautionem prasendam futurae obedientiae. X v. dictare, quarendam esse pacem.
A turae humanae facultates ad quatuor genera reduci possunt, Vim corpoream, Experientiam, Rationcm,
Actetum. Ab his sequentis doctrinae ini-A tium
43쪽
: LIBERTAS. Cap. I. tium capientes dicemus primo loco, quid animi habeant homines illis facultatibus praediti, alteri adversus alteros: dcan, & qua facultate, apti nati sint ad secietatem, di ad conservandum se adversus mutuam vim: deinde progredientes, quid consilii in eam rem necessario capiendum fuit , de quae sint societatis sive Pacis humanae conditiones, hoc est,
mutato tantum nomine, quae simi tu, leges fundamentales, ostendemus.
II. Eorum qui de Rebuspublicis alia quid conscripserunt, maxima pars vel pponunt, vel petunt, vel postulant, Hominem esse animal aptum natum ad Societatem , Graeci dicψnt Ζωο ἡκου, eoque fundamento ita supercedificant doctrinam civilem, tanquam ad conservationem pacis , dc totius generis humani regimen, nihil aliud opus esset, quam ut homines in pacta& conditiones qdasdam, quas ipsi jam tum leges appellant, consentifent. Quod Axioma, quamquam a plurimis receptum, falsum tamen; errorque a nimis levi naturae humanae contemplatione prosectus est. Causas enim, quibus somines congregantur , dc societate mutua gaudent, penitius inspectantibus, facile constabit. non ideo id fieri, quod aliter fieri natura non possiit, sed ex accidente. Nam si homo hominem amaret naturaliter, id est, ut
44쪽
Cap. L. LIBERTAS. 3 ut hominem; nulla ratio reddi posset,
quare unusquisque unumquemque non aeque amaret, ut aeque hominem; aut Cur eos frequentaret potius, in quorum
secietate ipsi potius quam ali is'desertur
honor & utilitas. Non socios igitur, sed ab illis honore vel commodo assici, natura quaerimus; haec primario, illos secundario appetimus. Quo autem consilio
homines congregentur, ea iis cognosci tur quae faciunt congregati. Si coeant enim commercii causa , unusquisque
non cium , sed rem siuam colit. Si ossicii causa, nascitur forensis quaedam amicitia , plus habens mutui metus quam amoris; unde factio aliquando nascitur, sed benevolentia nunquam. Si animi dc hilaritatis causa; selet maxime perplacere sibi unusquisque iis rebus, quae risum excitant, unde possit, prout est natura ridiculi) comparatione turpitudinis vel infirmitatis alienae , ipse sibimet commendatior evadere. Etiamsi autem hoc innocuum aliqcando dc sine offensa fit; manifestum tamen est delectari cos non prius secietate quam gloria sua. Caeterum plerumque in hujusmodi congres-
. sibus laeduntur absentes, eorum tota vi
ta , dicta, facta, eraminantur, judicantur, condemnantur, didie heriis tradu Cuntur; neque parcitur ipsismet consa
bulantibus, quin idem patiantur simul
45쪽
LIBERTA s. Cap. I. atque e consessu exierint; adeo ut non absurduni fuerit consilium ejus, quia scena confabulantium exire novissimus silebat. Atque hae verae sunt deliciae Q-cietatis, ad quas natura, id est, ab asse-etibus omni animanti insitis ferimur, donec nocumentis vel praeceptis fiat quod in multis nunquam fit) ut appetitus prae
sentium memoria praeteritorum retunm
datur: sine quibus plurimorum hominum in materia hac facundissimorum,
frigida ic jejuna est oratio. Quodsi accidat considentes historiolas narrare, unus autem eorum de se aliquam proferat, u
nusquisque caeterorum cupidissime quo que de se loquitur: si unus mirabile aliquod narret, caeteri miracula, si habent, reserunt; si non habent, fingunt. Denique ut loquar de iis qui profitentur praecineris sapere, si Philosephiae gratia co
eatur, quot homines, tot sunt qui caete- roy docent, nempe tot volunt Magistri haberi; alioqui sectos non modo, ut alii, non se amant mutuo, sed odio pros quuntur, Clarum adeo est experientia omnibus, qui res humanas paulo attentius considerant, quod congressus omnis spontaneus vel egestate mutua conciliatur, vel captanda gloria: unde referre student congredientes vel commodum aliquod, vel illud existimationem di honorem apud sectos. idem quoquo
46쪽
Cap. I. LIBERTAS.que ratione colligitur ex ipsis desinitionibus Voluntatis , Bonι, Honoras, Ptitis. Cum enim secietas voluntario contrahatur, in omni secietate quaeritur voluntatis Objectum , hoc est, id quod videtur unicuique congredientium Bonum sibi. Quicquid autem videtur Bonum , jucundum est, pertinetque ad organa, vel ad animum. Animi autem voluptas omnis, vel gloria est, sive bone opinari de se ipso) vel ad gloriam ultimo refertur; caetera sensitalia sunt, vel adsensuale conducentia, quae omnia con- modorum nomine comprehendi po1- sunt. Omnis igitur societas vel commodi causa, vel gloriae, hoc est, sui, non Q- Ciorum amore contrahitur. Gloriae autem studio nulla iniri neque multorum hominum, neque multi temporis, sis cietas potest; propterea quod gloriatio, sicut dc honor, si omnibus adsit, nulli adest ; quippe quae comparatione δοῦ praecellentia constant: neque ut quis causam gloriandi in se habeat, adjumentum ullum accedit ex aliorum societate. Tanti . enim quisque est, quantum sine aliorum ope ipse potest. Quamquam autem commoda hujus vitae augeri mutua ope possunt, cum tamen id fieri multo magis dominio possit quam societate aliorum , nemini dubium esse debet, quin avidius ferentur homines natura sua, si metus
47쪽
6 LIBERTA s. Cap. I. abesset, ad dominationem , quam ad societatem. Statuendum igitur est, originem magnarum di diuturnarum secietatum non a mutua hominum benevolentia, sed a mutuo metu exstitisse. , Annota- Aprum natum J Cum Societatem inter homines actu jam constitutam ; cum extra Societatem vivere neminem; cum appetere congresum θ colgoquia mutua omnes vrdeamus; mira quaedam videri potest stupiditas in ip se doctrinae civilis i mine , hujusmodi offendiculum legentibus
opponere : Hominem ad Societatem aptum natum non esse. Itaque explicatius
Hoendum est: Vermn quidem esse , homini per naturam , sive fuatenus bes homo , id ess , statim atque est natus , solitudinem
perpetuam molestam esse. Nam infantes ad vivendum , adulti ad bene vivendum Aliorum ope indigent. Itaque homines a
rerum alterius congressum Nat a cogente appetere non neζo. Societates autem ci-
miles non sunt me; i congressus , sed ridera, quibus faciendis fides ct pacta necessaria sunt. Horum , ab irfantibus quidem indoctis, Vis ; ab iis aurem qui damnornm is defectu Societatis inexperti sint, Vtilitas ignoratur : unde fit ut illi , quia quid sit Societas non intel gunt, eam inire non possint; hi quia nesciunt quid prodes, non em ent. Manifestum ergo est, o
48쪽
Cap. L LIBERTAS. ornes lamines enm sint nati infantes ad societatem ineptos natos esse: permultos etiam s.fortase plurimos vel morbo animi , CH defectu disciplinae, per omne vrtam ineptos manere. Habent tamen iissitam infantes quam adulti naturam humanam. Ad Societatem ergo homo aptus, non natura , sed disciplina factus est. Porro tametsi ea conditione natus eset homo ut sorietatem appeteret , non sequitur eundem ita natum ese ut societati ineundae sit idoneus. Alia res es appetere , alia capacem e se. Appetunt enim illi, qui tam ncondisiones aequas, sine quibus societas eble non potes, occipere per Dperbiam non Hyrantur.
. A mutuo metu J Objectum es, Tan- - rum abe se, ut homines in societatem civi- tatisi, lem coalescere propter metum possent, ut si mutuo se metui sent, ne conspectum g i Eem mutuum ferre potuissent. Sentiunt, opinor , nihil aliud ese metuere , praeterquam perterreri. Ego ea voce futuri mali prospectum quemlibet comprehendo. Neque solam fugam , sed etiam dissidere, su-
spicari , cavere , ne metuant providere, Onetuentium esse judico. Dui dormitum eunt , fores claudunt ; qui iter facit, c mtelo est , quia metuunt latrones. Civita- tes fines suos praesidiis , urbes moenibus, tueri Iolent, metu vicinarum civitatum , etiam fortissimi exercitus , eomparatique R
49쪽
s LIBERTAS. Cap. I. a pignam , de pace tamen coLoquia ha
bent aliquando , metuentes vim mutuam, ne mancantur. Per metum es quod ho-
mines sibi caverit : fuga quidem latebras, si caveri aliterposse non putant: sepissime vero armis atque instrum tu defensionM , quo si, ut pro ire audemtes , alter alterius cognoscere ingenium possit. Tum autem ,sis p gnarit, ex vid Ioria: sive consentisvi , ex consensita e civit
ara si solet.' Homia s III. Causa metus mutui consistit. natura ae- partim in naturali hominum aequalita- qu leses te, partim in mutua laedendi voluntate.
Me in re Ex quo fit, ut neque ab aliis exspecta-- re, neque nobismet ipsis lecuritatem praestare valeamus. Si spectemus enita
. maturos homines, atque animadvertamus , quam fragilis sit compages hum ni corporis: quo ruente, corruit omnis rius vis, robur, de sapientia) quamquς facile sit infirmissimo cuiq; robustiorem occidere, non est quod quis viribus milens superiorem se aliis Distum putet a natura. AEquales sunt, qui aequalia con- tra 1e invicem possimi. At qui maxima possunt, nimirum occidere,aequalia pos 1lint. Sunt igitur omnes homines natura inter se aequales. Inaequalitas quae . nunc est, a lege civili introducta est. IV. Voluntas laedendi omnibus qui-m uin dem inest in statu naturae, sed non ab
50쪽
Cap. I. LIBERTAM 'eadem causa, neque aeque culpanda. A--stius enim secundum aequalitatem natu- diralem permittit caeteris eadem omnia,
quae sibi: quod modesti hominis est, det
vires suas recte aestimatitis.) Alius superiorem se aliis existimans, omnia licere sibi seli vult. & prae caeteris honorem sibi arrogat ; quod ingenii ferocis est. Huic igitur voluntas laedendi est ab inani gloria dc falsa virium aestimatione; Illi ex necessitate res suas & libertatem contra hunc defendendi.
U. Praeterea cum maximum sit ce Disio diatamen ingeniorum , necesse est oriri ὰ compa- ex ea contentione maximas discordias. Etenim non modo contra contendere, sed etiam hoc ipsum non consentire, Ο-diosum est Nam non consentire alicui in re aliqua, est eum erroris in ea re tacit Saccusare, sicut in valde multis distentire, idem est, atque pro stulto eum habe-xe; quod ex eo apparere potest, quod nulla acrisis gerantur bella quam inter ejusdem religionis sectas,dc ejusdem reipublicae factiones, ubi certamen est ver de doctri itis, vel de prudentia politica Cumque omnis animi voluptas omnisque alacritas in eo sita sit, quod quis habeat , quibuscum conferens se possit magnifice sentire de se ipso; impossibile est