장음표시 사용
221쪽
G pata fuerint omnia eotraria ae corde tuo , per ministerium meum donante domino infero tibi qti iii ieientia veritatis. tua perducat ad deu initians a fide. F L L. dixit, ilia hoc dicis tu ut legem meain negem,& ait
ram accipia meliorem,duntaxat, quod quaero ego non hoc respondeo, ut legem meam negem antequam alteram accipiam. Au C. dixit, Sed prius de vase iunditur quod aduersum habe A se impletur ouod bonis: aut s adhue dubitas tundere,defende quo plenus es:Ostendam enim tibi quantum dominus adiuuat, quanta immis dieia &blasphemii, plena sit doctrina Maniel, i, si permittas ut legatur illa epistola, de cuius initio iam tractauimus, & non potuisti probare Apostolum Chri ni esse Nantehaeum Sed ideo moras innectis ne est eralegantur, ubi aperte vestra sacrilegia deprehenduntur, aut si permittis legantur. F E L. dixit, Permitto, quia dixisti omnia immunda fundi,& se bona immitti hoe enim dictum est sanctitatis tuae. Ad quod & ego dieo: Nullus aquam iungit nisi alter i inpleuerit. AUG. dixit , Hoe vides quam inconsiderate dixeris, ut mitius loquar S non dicam insane utique de vase tibi sitiit, iuginem posui. In vas plenum nemo potest aliquid mit tete nisi tundatur illud quo plenum erat. F LL. dixit, Vnum dixisti,& ego dixi duo. AvG. dixit, Si duo vasa dixisti,vis illum parem tuum standimus ct implemus illum,ut posiis tu fundere quod habes F E L. dixit Amabo unam aqua habemus. A v C. dixit,Cum ergo ainbo pleni sitis aqua vestra, quid implebimus vi doceamus vos,nisi aliquis vestrum fuderit quod habet'Atit si bonis est,ct ideo debet teneri vi defendatur S legatur
illa epistola videamus si vel coeta possint defendi ii in - ipso initio deseristi, aut si dicis te in illo non defeeii I proba nobis quo Hodo si Manicheus Apostolus Chii. c. IIII. ni. rLLix dixit, Christus dixit spiritum sanctum
Ilian is. missu na se,qui in omnem veritate inducat. A v G.
dixit, Si habes illum attende ad id quod te iamduduinintei rogaui: Dixisti enim ad ipsius Ioctrinam pertineare,etiam ista mundana cognoscet e. Die mihi quot sunt stellae, sintroductus es in omnem istam veritatem.
r Ita dixit, Et ego dico, quia sparactetus per Apostolos locutus est S per Paulli, & ego peto sanctitatem tuam ut illa mihi offendas quae iam dixi. A v G. dixit,
Constere te no potuisse ostendere quod ego interror patii, ct ostendam secudum scripturas quod pertineat
ad fidem Christianam. ν Ε L. dixit, Et ego si mihi at tuleris scripturas Manichaei, quinque authores quos tibi dixi. iii iequid me interrogaueris probo tibi. Au G. dixit,De ipsis quinque authoribus est illa epistola,cuius aperuimus principium.& inuenimus ibi scriptunae Manicliaus Apostolus lesu Christi, ct video quia ipsum
principium no mihi exponis, quia no probas quo modo si Manichaeus Apostolus lesu Christi. F Ε L. dixit, si in ista non probo,in secundo probo. Α V G. dixit, In quo secundo F E L. dixit in thesauro. AVG. di. xit , Thesauriim istum quem ideo tali nomine appellitis,ut miseros seducati, qui, scripst r L L. dixit,Maanichaeus. AvG. dixit, Nolo mihi ab illo probes quia Nanichaeus mentitur dicendo se esse quod non est. r L L. dixit.Tu mihi proba per alterum. A v G.dixit, Quid vis tibi probem 3 r L L. dixit, Quia mentitur
Manichaeus. A v G. dixit, Quia tu non potes probare verum dicere Manichaeum, oportet ut ego probem mentitum esse Manichaeum F L L. dixit, Quare non
potui probat e Nu quid prolatae sunt scripturς quas potivi,& non probauit avC. dixit,Sed scripturas Nantehaei petis, uibus fidem non habemus: Aliunde pro, Κba. Ego aut e de ipsa scriptura Manich i tibi probo metuum esse Manichrum, ct blasphemati e Manichaeum. s h L. dixit, Afferantur libri. AvG. dixit, Praesens est epistola Manichaei, quam dieitis fundamenti, initium in discio nullum est nis surdamentum Si enim ostendero in ipso Andamento ruinam fecisse, ceteram eius constructionem vi quid quai imus F E L. dixit, 'Hoe dicis ostende in ipsa minam esse: Et ego dico, da arbitros quantos habes, ct tibi probo quod non m
litur. A v C. dixit,Absit a nobis S a genere humano, ut quantos hie vides tantos videas Manich os. r L L.
dixit, Da dixi qua a te petiui. AVC. dixit, os vis ergo ut dem tibi ρ F E L. dixit, Quos tu volueris. AvG. dixit, Ego istos do, si habes meliores pete. I E L. dixit, o modo istos das A V G. dixit, pro sentes qui nos audiunt. I x L. dixit, isti mihi non fouent. AUG. dixit, Ergo tu tales quaeris qui tibi A. ueant,non qui veritati F Ε L. dixit, Qui me audiant, ct no tantum me sed & ipsam scripturam, ut probetur
an verum dicit an mentitur. A v C. dixit, Vides ergo quia audiunt. Legamus catera, quia tu istam epistolam esse Manichaei confessus es. r Ε L. dixit. Non ego. LAvC. dixit, Ergo legatur. F I L. dixit,Arbitros non ca. m. habeo. Et adictit: Legatur caput illius. Et eu legeretur, ct ventum cia et ad locum ubi seriptum habet eadem
pistolat pax dei inuisibilis & veritatis noticia, steti Da- tribus suis & charissimis, qui mandatis intestibus credunt pariter R deseruiunt:Sed de dextera luminis tura tur S eripiat vos ab omni in cui sone maligna, ct a laqueo mussi: pietas vero sancti spiritus intima vestri pectoris adaperiat, ut ipsis oculis videatis animas vestras. r Ε L. dixit, Da seripturam quae ista redarguat. Au C. Dixit Adhuc nihil mali audiuimus,nis quod ausus est Manichaeus se Apostolum Christi nominare: Nam quae adhue dixit,ad tectorium fallaciae pertinent, Naul. . ct ouinam pellem,quibus eis prius dicit verba bona, virosiit introducere mala. Sed quid velit per hie verba
introducere videamus. si enim aliquid mali introduxerit,& ista verba mala erunt & seductoriar si autem a liquid boni ct veri in posterioribus dixerit: necessitate comprehendimus: Permitte ergo legantur sequentia. v Ε L. dixit, Si ergo aiseris quia in primo bona pinnuntur , ct postea mala immittuntur, quo modo ego Mpossum tibi credere, cum mihi primo bona dixeris A v G.dixit, Ego adhue ista nec bona dixi nee mala: nihil mali adhue audiuimus dixi,non dixi, in aliquid boni audiuimus e malum enim illud solum dixi, quod ausu, est se dicere Apostolum Christi. Verba vero quae dixit in consequentibus tue erunt mala, s mali aliquid introduxerint, tunc erunt bona, si boni aliquid inti
duxerint. Permitte ergo ut sequentia legantur,quare times. F E L. dixit, Non tiraeo. AUG. dixit, Permit lite ergo ut legantur. P Ε L. dixit,l egantur. Et cu vena Tas filiatum esset ad locum ubi seriptum habet: ita autem sun. tali dicadaia sum eius de spledidissilina regna supra lueidam Se destina-
beatam terram,ut a nullo unquam aut moueri aut con- Iione renae.
ti possint. A vG. dixit, Tetram istam quam dicit, cap. II. unde habebat Fecit eam an genuit eam, an aequalis &coxierna illi erat istam dico terram lueida ct beatam, quam dicit. I x L. dixit, Quo modo scriptum est: in Q u. principio ferit deus e tum S terram, A terra erat inuisibilii S coinquinabilis es incomposta Fgo ita intelligo:lii principio fecit deus collum A tera am ct terra Grati quasi due terra mihi videmur tu secundum quod Manichaeus
222쪽
A Manielicus dieit duo regna. AUG. dixit Quia scripturam commemorasti nostra quam solitis blasphema re ad me pertinet exponere illam, es ossedere tibi, sine blasphemia esse illud seripuim, es cum veritate, & non secundu Manieliqum,ut deinde tu vel in sectindis mi hi respodeas quod interrostaui. F I L. dixit, Respondeo. A v G. dixit Quod seriptum est,in principio focit deus coelum & terram: bieuiter complexa est scriptura quid neerit deus. Deinde quia nodum apparebat
haec terra quam secerat deus, antequam eam dii lingue rei de ornaret,qualem terram fecerat deus sectita selipatura exposuit, qualis terra erat de qua dixerat, in prancipio fecit deiis coelum S terram: tanquam eum audio semus in principio fecit deus coelum S terram, suareremus,qualem terram subiecit & ait: Terrea autem id est
illa qua Deerat deiis iniit sibilis erat de incomposia. Noergo duas terras dixit sed qualis illa fuerit exposuit.Tu itaque responde nunc mihi quod breuiter interrogaui: Tetra ista lucida de beata quam dicit Manichaeus, supra quam fundata erant regna dei, ab ipso deo facta Orat,an genita de illo erat,an coaeterna illi erat 3 vnti de B tribu, nisi molestum est,sine tergiversatione responde.r L L. dixit, Ipsa se setiptura interpretatur. A v G. dixit.Si ergo nosti hic aliquem esse locum, ubi hoc dicat ista seriptura quia illam terram vel genuit deus vel fecit,vel coaeterna illi erat, aperi ad locum quem nosti. S lege mihi. r Ε L. dixit,Non est in ista scriptura,sed in altera. Α V G. dixit Credo inquit,quia si qua est illa seriptura, meministi quid ibi dixerit. liaeue iii mihi r
sponde, tui nosti illam scripturam: Se si dixero quia se
non habet,coti inces me. Si autem se cognouero, secudum hoe disputo quod tu ipse respoderis. Dic ergo anne erit terram istam deus, an genuerit, an coaeterna illi
erat: qui legisti in vestro quo libro,ibi esse hoc scriptum
dieis. s EL. dixit Quia modo sanctitas tua interpretata est seripturam tuam quo modo Moluisti S accepta ui, S tu mibi se accepta quicquid dixero. A V C. dixit, interim quod interrogaui, si nihil me contra mouerit accepto, ii autem aliquid mouerit, motum meu indico tib vi ad ipsuin re ondeas. p Ε L. dixit,sgo non respondi ad tua dim. A V C. dixit Quia prius est ut mi C hi ad interrogata respondeas, mea tamen feci etiam ut prior tibi respondeam Forte non te mouit,ideo no re spondisti, sorte A me non mouebit cum responderis: Osistatis it Responde ergo ad quod interrogaui. F E L. dixit,ll sm usi re spodeo. Et adieeit: Dixisti ergo de terra illa in qua deus hae sinis habitat, an facta est ab illo, an generauit illam, an coae rena sitim terna est illi. Et ego die quia quo modo deus alernus mn ficta, est, de factura apud illum nulla est, totum aeternum est.
nec genita, A v G.dixit,Non illam ergo genuit .es fecit' p r L. pilai. dixit Non .sed est illi eoaeterna. A vG. dixit, Si autem armiam. genuisset illa, no illi esset eoaeterna3 r r L. dixit Quod O. XoII. nascitur tinem habeti quod innatum est,finem non habet. A v G. dixit, Quibus ergo erat ille pater, aut cuius erat pater,quoniam modo patrem nominauit Si enim nihil genuerat,pater esse non poterat. F LL. dixit, Sed sunt alia quae generauit. A v G. dixit, illa ergo quς generauit, non sunt illi coaeterna, an de ipsa sunt coaeterna r x L. dixit, Coaeterna sunt illi quicquid deus generauit.A V G. dixit. Ergo errasti quod superius dixisti, omne quod nascitur,sinem habet. r L L. dixit, interim quia secundum genetationem carnis locutus sum, e raui. A v G. . cit, Modestis me consessus errorem, mereari; intelligere veritatem. F L Udixit,Faciat deus. A v G v s T. dixi Attende ergo iam,vi incipias co-
gnoscere errorem ser plura su is . si quae genuit deii , Dcoaeterna non sunt illi melior est terra illa qua non generauit deus, ubi habitant Omnia quae generauit deus, quam terram dicis ab eo non generatam. r L I. dixit,
Coae itiantur sbi omnia, ct quae generauit, es quae non
generauit. id est terra illa ubi commorabatur. A V C.
dixit Quid ipse qui generauit, qualis est illis omnibus,
aut maior est illis F r L. dixit, Et qui generauit, ct quos generauit, de ubi posta sunt Omnia, aequalia sunt. Λ v G. dixit, Unius ergo substantiae sunt 3 p r L. di xit, 'nitis. A VC. dixit, Hoc quod est deus pater, hoestini si ii ipsus hoe ct illa terras P I L dixit,Hoc unum sunt omnes. A v C. dixit Huius ergo terrae non in pater,sed inhabitator p r L. dixit Eliam. A U G. dixit, Si nec genuit nec fecit illam, quo modo ad eum peribneat nis sola vieinitate no video, quo modo s habeat aliquis vicinum bonum, S duae erunt res ambς ingenitae,terra de pater. p r L. dixit,immo tres sunt,pater ingenitus, tetra ingenita, ct aer ingenitus. Α v G. dixit, Hoe totum una substantia est3 F Ε L. dixit, Una. AvG. dixit, Et ita fundata vi a nullo unqua in moueri aut cincuti possit 3 p Ε L. dixit,Motio & coneus, io habes di sistantiam. A v G.dixit,Habeat. sed tamen talia suertit, ut a nullo unquam moueri aut concuti possent. FEL.
dixit Est distatia inter moueri de concuti. A V G dixit, Non inde te interrogo. s rL. dixit, Sed inde me vis
tenere. AUG. dixit,Quo modo vis accipe moueri,no
poterat moueri3 r I L. dixit, Non dico,quia non poterat moueri,sed motio distatia est. A vG. dixit: ed ita dixi,nec moueri nee concuti. No dixi, moueri qti idem potest sed concuti non: aut cocuti quidem potest,molieri non potest: sed ambas res dixi, non poste nec moueri nec concuti. FEL. dixit, De ambabus rebus distatia est inter moueri S conculi. A v G V s T IN V s di. c.,tia id xit, Legamus ergo sequentia, videamus si deus iste qui Ma ara sun data habebat regna super lucidam de beata terram, a his inquae a nullo unquam moueri S cocuti possunt, nemi- δε is refenem timuit,scut oportebat ut neminem timeret, cuius umbra segna se fondata erant ut a nullo aut moueri aut con- draeuti possent. Et legit sequella, luxta unam vero partem dis,is Eriae latu, illustris illius ac sanct teri ς.Et cum legeret in- cv. XIX. terrogauit,quod latus, dextrum an sinistrum3 FEL. dias xit Hane tibi ego non possum interpretari scripturam, citiis. Via de exponere quod ibi non est,ipsa sibi interpres est, ego sti m non possum dicere, ne forte incurram in peccatum . hissis pia A v G. dixit,Legatur ergo hoc quod sequitur. Et cu le- διὰ I
geret, ct ventum esset ad socum ubi habet, Lucis vero dari isti. beatis,imae pater, sciens labem magnam ac vastitatem, quae ex tenebris surgeret, aduersus sua sancta impendere secula, nisi quod eximium ac praeclarii,& virtute ,- tens nume opponat, quo super et smulae destruat stir pena tenebrarum, qua extincta perpetua quies lueis incolis pararetur. AUG. dixit Nunciam quia caperunt
aperta blasphemiae, si defendendas putas, dic quid istages tenebrarum quam videtur deus timuisse,ne magna labes de vastitas ex tenebris in regna eius irruerent, nocere poterat deo maxime cuius regna superius dixit ita
fundata vi a nullo unquam moueri aut cocuti possent Quid ergo illi factura erat gens ista Por erat ei nocere, an non poterat Responde via utra e duobus. FEL di xit, Ego respondeo: Si nihil eo tra deum est seeundum quod dieit scriptura Manichaei quia est, alterii regnum, pro qua causa Christus missus est,ut nos liberaret de la queo mortis huius,cuius est iste laqueus Se mors/Si ad- uel satius nullus contra deum est, ut quid baptasti su
223쪽
DE AC Tis CVM FEL lCE MANICHAEO,
C musa vi quia sueharistia3vt quid Christianitas, si contra deum nihil est Λ v G. dixit, Quia video te nollelespondere ad id quod te interrogo, & te interrogare ut tibi respondeam,& hoc non recuso dum tamen me mineris quia tibi interroganti ego respondeo,tu autem
mihi interroganti respondere noluisti Sed quia me interrogasti, audi quod interrogasti. Nos quidem diei mus liberatorem Christum venisse,s a pectatis nostris dicimus nos liberari quia nos non sumus de substantia dei geniti sed per eius vel bum facti a deo: Multum au tem interest inter natum de substantia dei, ct factum adeo quod non est de stibstantia dei. Quicquid ergos cit deus potest esse mutabile ipse aute deus non in mutabilis quia non postunt quari opera artifici S conditori. Tu autem qui paulo ate ad interrogationem meam
dixisti quia & pater qui generauit ibi lucis sitos, ct aerct ipsa terra & ips shj una substantia sunt, ct aequalia
sunt omnia oportet ut dicas mihi, huic substantiae uti sineorruptibili quo modo poterat nocere gens tenebrarum3 Si enim poterat nocere ei, non erat natura inco ruptibilis : si autem non poterat, nulla causa erat quare
H prclium agitaret S illud numen quod dicit,hue mitteta cap. c. ret. rr Liae dixit, Dilationem peto ut possim respondere. A v G. dixit, Quando3 Cras intermissu, sussicit . F L L. dixit, Intermitte milii tres die,, id est hodie &cras ct perendie , aut usque ad diem qui est post domini eum id est pridie idus decembris. A v C. dixit, video te dilationem ad respondendii petiisse humanu inest ut concedatur tibi, sed si respongere no potueris ad prestitutum diem quid set F Ε L. dixit, Ero victus. A v C. dixit,Quid si fugeris3 p Ε L. dixit Reus ero citiitatis huius & ubique de legis meae. Λ v G. dixit,lmmo hoe die, si stigero se habear tanquam s anathenaa tiouero Manichaeum. s E L. dixit,Hoe dicere no possum. A v G. dixit, Ergo aperte nobis die, quia fugere
cogitas, S nemo te tenet. p Ε L. dixit No fugio. AvC.
dixit, Ut video non vis quasi victus abscedere, sed saltem hoc die, si fugero victus sum. T L L. dixit, Dixi. A v G. dixit, Et unde apparebit te sugiise propter gesta3 p r L. dixit, iube ut quem elegero cum ipso sin. AvG. dixit, Elige tibi aliquem de istis praesentibus fratribus qui ad eaneellum stant. F E L. dixit Etiam &ego contentio, sed eum illo qui est in medio. Au G. i dixit, Sicut tibi elegisti, usque ad diem cum illo eris. BONIFAc Ius dixit Praestabit Christus vi si eum illo veniam Christianus est. Augustinus Episcopus catholicae Ecclesiae Hipponiregiensis. his in Ecesesa coram populo gestis subseripsi. Felix Christianus, etiit orlegis Manichaei, his in Ecclesia coram populo gestis stilis ripit. Libit primi finis.
l ipponensis Episcopi,de actis eum Felice
Manichaeo Liber Secundus. Vm uentum esset ad diem praesti tutum id est, ad pridie iduum
decembrium, res se agi coepit in seclesia pacis. AUG. epi seopus Ecelesae catholica Hipponii egiensum regionum dixit, Pridem cum sermonem ha beremus , dilationem te periisse mei ramalia, cum ad ea quae interlogaueram in praesentirespondere non posses. Si ergo tam lato temporis spa- Keio post diem sei licet quintum aliquid excogitasti, rosponde. Hoc enim tuc interrogaueram: Si deo nocere nihil poterat, quare bellum pei sit cum gente, quam discitis tenebrarum, in quo bello naturae daemonii mile
rei substantiam suam, qua hoc est quod ipse, scut iam
interrogatus dixisti Si autem ei nocere poterat,non in corruptibilem deum colitis, qualem veritas ct doctriana Apostolica testatur. F E L. dixit, Ex quo a sanctita te tua re sit,ut ad diem constitutum reuersus essen virespoderem tuae interrogationi, quacunque velles sa terrogare,ventum est ad diem. Et quia nullam seripiti ram inter manus habui, quia no mihi sunt reddita vita de me instruere possem, nullus enim ad certamen exit,
nisi prius munitus suerit, ct nullus litigator potest sine suis chariis litigare, similiter S ego sine mea scripti, a
respondere no possum. AVG. dixit, istam tergiversationem tanto dierum spaeio cogitasti, luc te in causa perdita & errore sacrilego,quid rei pondeas no habentem, adiuuare nihil poterit. Notum est enim omnibus qui aderat,quos etiam nue adeste video,te dierum tantam dilationem petiisse, debuisse aut e petere etiam co- Ldices quando dilatione petiisti, si his te putabas instrui poste ad respondendum, quod non fecisti.NODi te petiisse codices, no quidem ad instructionem inspicien dos, verra hoc longe antequam peteres dilatione. Cum vero dilationem petisti, eodicum tibi reddedorum de inspiciendorum, vi esse posses instructio nullam feci
sti mentionem. F L L. dixit Modo peto eo lices,reddantur mihi,& venio ad certa me post biduum,& si victus fuero quod deliberatieris subeo. AUG. dixit, Ruia dem te in ista seelerata secta non esse puto, quod es fateris. Non te autem liabere quod respondeas, S si non fatearis omnis homo iam videt. sed quia codices tuos repetis, qui sub sigillo Dublico custodiuntur, quibus inspectis diei, te instructu venire posse post biduum, ii lud quod iam constat obiectis quastionibus te respon
dere non potuisse recole.Tolle autem codices tuos, ct
die quid inde tibi velis proferri, quod modo inspicias
S re1 pondeas. p E L. dixit,omnes scripturas que mihi sublatae sunt.lsta enim epistola fundamenti est quod es sanctitas tua bene scit, quod & dixi, quia ipsa continet initium, mediiim ct tin Zipsa legatu es quicquid malum obiicitur legi meae, probetur: ct nego illam, si Mprobata fuerint illa crimina quae obiiciuntur legi me . A vG. dixit, Quoniam fueris hane eisse epistolam, ubi doctrinae vestrae initium, medium A finis contine tur,hoc initium quam sit sacrilegum, ubi deum dieitis pugnasse contra gentem tenebrarum, es miscuisse naiaturae d monum polluedam S ligandam partem suam, quae hoe est quod ipse: tam sacrilegum est, ut ferri vix ab audientibus possit hoe obiicitur primo seri vesti cisue initium hoc vocessule medium sue snem, no valde id curo, hoc tamen de hac epistola quam tute is esse Manichaei lectum esse non negas: hoc vobis obiieitur, hoe defende si potes ut ad alia veniamus. Vnde iterum interrogo Si deum incorruptibilem colitis,quid ei no cere potuit, nescio qua ges adiici a qua fingitis si nihiles nocere poterat, nulla causa suit quare partem sua noturae daemonum commisceret. Si autem nocere ei po- II. teratur on deum incorruptibilem colitis. ν Ε L. dixit, a M. r. Mantehaeus dieit duas esse naturas, ct modo inde cui u. patur, quia dixit duas tae, bonam & malam. Christus casti octi in Evangelio dicit duas esse arbores. Arbor bona nun- - .cu.rs quam faeit fructu malum,S arbor mala nunquam facit ciuis eo.
224쪽
A frumi in bomim. secessura naturas.Deinde in Evange- Manue is . lio scripti m est, Ni quid bonum semen seminasti in agro, unde apparuerunt zizania Hoc inimico, feeit. iste inimicus si non est extraneus a deo, probetur mihi si ad deo pertinet inimicus iste quale semen seminauit3 item in Evangelio seriptum est Christo dicente. quia in no
uissimi temporibus thronum in medio seculo ponet, raras.is. S mittet angelos suos in Orietem & Occidetem, Septentrionem S Meridiem, do cogregabit omnes gentes ante se, ct separabit illos, sicut pastor separat agnos ab haedis. Et ut eompendiue dicam, agnis dicet lie in re Nar Lis. gnum qnod vobis paratum est ab origine mundi. Haedi, dieet qui in sinistra parte sunt: Recedite a me qui operati estiis iniquitate ni Nomen enim meum habuissis, sed opera non fecistis: ite in ignem aeternum, qui para ius est diabolo ct angelis eius. Qui sunt qui nonae Chi isti habent & mittentur in ignem aeternum cum diabo Io dc angelis eius:& ad quam partem pertinent isti qui bii Christus non perniiscetur, & nomen eius portant Noe enim Manichaeus dicit, quia quos Christus dam R. ma g. nauit ipsus non sunt. Nam Paulus Apostolii, dieiti pii, B dentia carnis inimica est deo, legi enim dei no est subiecta nec enim potest. Hoc Manichaeus dicit, quia quae inimiea est deoad dei, non pertinetis autem ad deum pertinet ipse sibi inimi in feeit: hoe Manichau noni cur. . diciti iterum Paulus dicit: Deus sectili huius excaecauit mentes infidelium, ad no contemplandum claritatem
Euangelii Christi qui est imago dei.lpse Paulus iterum
dieit Datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae qui me colaphizet die ac nocte, propter quod terdotia in rogaui ut discederet a me, & dixit mihi: Stivi.
tit tibi gratia mea, nam virtus in infrinitate probatur.
Fece quid Apostolus dixit ecce quid Euangelista, cum
Manielixus hie aiserati iura est extraneus a deo, qui co-tra deum pugnavitisue quia Chrasti is erucis xii, est,sitie quia Apoitoli omnes propter dei mandatu, iste qui eo
crucifixit cui mandatum dei no placet, hoc mihi dicat caput vi sanctitas tu i ad deum pertinet. A VC.dixit,seripturas sinctas quas non intelligendo a veritate longe
aberratis, commemorare voluisti, velut ex eis patrocinium adhibens vaniloquiis vestris. Inter omnia tamen,
quae partim lietit vere scripta sunt, partim aliter quam scripta sunt commemoraui nusquam ostendere potui- ' sti, quia deti, regnis sui, hostilein natura imminentem repellere volens, ut habeat quietem, partem suani. quae hoe est quod ipse nature contraria de monum nil sces. colligari ab eis ct contaminari fecerit. Hoc autem est quod vobis obiicitur via de quid respondeas non inueniendo, commemorasti diuinarum scripturamina capitula: in de peccatoribus dictum est, quia no pertinent ad beatam vitam, quam bonis de s delibus donat deis, ct hos velut duas natustas accipi voluist secundum deliramenta Manichaei. Uelitas aute dici hominia ista quae videmus de quς no , idemus que naturaliter subsistunt, a deo facta ei ierin quibus etia ipsam rationalem creaturam tactam, sue in angelis siue in hominibu aecepissetis,il a liberum arbitrio: quo libero arbitrio, si deo seruire .el iis .is sectandum voluntatem ac legem dei, haberet aptiaeum aeternum follicitatem. si autem legi ebis subdi noluisset sed potestate sua usa contra eius sectilet imperis,seeundum eius iusticiam poenae debitae subiaceret. Hae, omnipotentia dei in creandi, hominibus, hie iusticia
in remunerandis peccatoribus. Eise autem liberum ae-bitrium.at loe inde peccare quenque ii velit, no pecca
re si nolit,non solum in diuini, scripturis quas non m-
telligitis, sed etiam in verbi, ipsui Manichael tisi pro- D
bo. circumclusus enim videt potetiam veritatis, contra quam conatus fit crat aliam naturam quam no feeit deus, inducere contra deum, non solida veritare, sed inani phantasmare: tamen ad confitendum verum delibero ai bitrio plus valuit in eo natura humana.in qua
eum deus esseest,quam fabula sacrilega qua ipse sibi finxit. Audi ergo de libero arbitrio, primo ipsum
dominum. v bi duas arbores csimemorat, quaru in mei Ieationem ipse fuisti iudi dieentem: Aut facite arborem aut in Mebonam ct fiuctum eius bonum aut facite arborem ma- νι arsiniolam εἰ coctum eius malum Cum ei go dicis,aut hoc fa- Misinisticite, aut illud faciter potestatem indicat non naturam. cap.IIII. Nemo enim nisi deus facere alborem potest, sed habet Tuistis icvnusquis ue in voluntate,aut eligere quae bona sunt Resse arbor bona. ut eligere quς mala,& esse arbor mala:
non quia mala ipsa quae eliguntur,aliquam habeant in seipsi, substantiam sed quia deus omnia quae condidit, gradibus suis codidit, generibus p distinxit, ealestra Sterrena, immortalia atque mortalia, ct omnia bona in suo genere condidici animam habentem liberum arbitrium, sub scipso S supra extera collocauit: ut si serui- Εtet superiori, dominaretur in seriori, si autem offende- ret superiorem poenam ex inferiore sentiret. Hoc ergo dominus dicens,aut facite illud ,aut facite illud: osten dit elle in potestate quod faceret, ipse securus de certus , in se tanqua dei, Et quia si bonuin eligerent,prnmium eius acciperent: si malum eligerent, plenam eius sentirenti Semper autem ille iustus est aut remunerator, aut danator. Audi ergo iam quemadmodi, Manichaeus o. , . ipse tam peruersus tam superbus,ut aliam introducens naturam. ςquale deo faceret, leum ad seipsum depo- . . neret,cofessiis si tamen esse liberum arbitrium: in the sauro vestro cui tale nomen ad decipiendos homines
indidistis, certe se loquitur, quod es tu se cognoscis. c. Didi vero qui negligentia sua a labe praedictorii in spiri
tuum purgari se minime permiserint, ct mandatis diui nis ex integro parum obtemperauerint, legemq. sibi adeo liberatore datam plenius Amaare noluerint, neque ut decebat sese gubernatierint Sc. Vides in his verbis confrmatum ei se, etiam a nesciete quid loqueretur, ii herum arbitrium. Qui enim seritate legem non vult in potestate esus est si velit. Non enim dixit, nsi potuerint: sed, noluerint: hoc certe quod nolunt seruare legem,
non a gente tenebrarum coguntur: Si enim coguntur, non nolunt sed non pos unt: i autem nolunt, non vlique coguntur vi non faciant sed voluntate sua nolunt. Hoc ergo quod in eorum volutate est ut nolint, peccatum est certe sne aliqua necessitate gentis tenebrarum. Hoe agnosce esse peccatu sine necessitate gentis tene brarum. Et inde vides unde veniant omnes culpae, unde merita culparum, unde distributiones poenarum. Habetis etiam hoc in seripturis apocryphis,quas ca- non quidem catholictis non admittit, vobis autem ta- ι - ἡσto grauiores sunt,quanto a catholico canone seritidis iur. Aliquid etia in inde comemorem, cuius ego aut ho- neu, . ritate non teneor,sed tu collinceris.lta actibus coscrip hytis a Lenticio, quos tanquam actus Apostolorum seri bit habes ita positis: Etenim speciosa fgmenta, Rostentatio sinu lata, ct coactio visbilium, nee sui de ex pro pria natura procedunt, sed ex eo homine. qui per seipsi uti deterior si bis in per seductione. Vide quemadmodu hic & per seipsum dieit, ct per seductione. Fuit
enim seductor hominis diabolus. no natura peccator, sed prior voluntate peccator.Sed quia erat in hominis potestate
225쪽
G potestate seductori non consentire igeo positum est,&per seipsum es per seductione: vi in eo quod positum
est per seipsum,liberum arbitriunt: in eo vero quod positum est per seductionem: intelligas diabolo, non op- pressorem inuiti sed tentatorem volentis. Proinde
ιωπι - quia respondi. & quantum potui probaui, ea 'PAE d seripia sunt in libit, sancti, de pectatoribus& de iustis, non ad diuersitatem naturarum, sed ad distinetionem
ii meritoris pertinere in quibus meritis non necessitatem
natura faeit,sed voluntas culpam responde tu ad illud quod ia interrogaui: Si deo nocere nihil poterat,quare partem sua iti substantiam suam .hoe quod ipse est, polludndam X ligandam daemonibus miscuerit, quod in nulla diuina seriptura canonio potueris inuenire Si
autem nocere ei poterat,non dei, incorruptibile coibr. in a. i. tis,de quo Apostolus dicit: Regi ai te se loro immo
tali, inuisibili, incorruptibili, soli deo honor de gloria
Tim s. in secula seeutorum. Denique item dicitur: Deus habitat lucem 4naccessibilenes Niiquid ad illam lucem non sat 33. Meedunt sancti, de quibus seriptum est: Aecedite ad Natis. . eum Se illuminamini Et illud,Beati inudo corde, iumniam ipsi deum videbunt Sed quia non ad eam potesti' aecedere nisi cui deui ipse donauerit, vi accedat, ideo per seipsam inaccessibilis est. Nemo enim ad eam po-i est accedere, item deus noluerit ut accedat: cui autem, donauerit, ipse accedet. Quo modo ergo poterat illagdnue tenebrarum accessere ad habitationem dei ubi est inaccessibilis lux, quo non accedit talis cui deus donauerit 3 Aut ii dono acceperat a deo ut accederet, ad ex pugnandum regnum dei non daret,& non timeret. si autem donum tale non dederat ut posset accedere, s curiis in regno suo erat, habitas inaccessibilem lucem quid poterat de tenebrarum gete metuere, ut ei miseel et partem suam, substantiam tuam, hoc quod ipse est. ligandam premenda, contaminadam, ubi non solum
miserabiliter teneretur,sed etia turpiter purgaretur. Vt
enim purgetur inde, dicitis quod nefas est audire, sed
ad vos eo niandendos es forte saluandos, tacere non postumus vi purgetur inde pars dei, dicitis in naue lucis quam Solem appellatis, facientes iniuriam creatori Solis. ipsi Soli que in se dicitis fictum, ubi tanta tu pitudo celebretur: Dicitis enim illic positum deum virtutes suas conuerrere in masculos ad irritandum coeu-- piscetias d monum foeminarum, de eos se rursus conuertere in feminas ad irritandum concupiscentias dc monum mascillorum, ut cum daemoniis iniiciunt libidine,3ece sis in formas cofictas a deo, relaxentur membra eorum,& sic euadat pars dei qua ibi Derat colligata. Hoc tantum opprobrium, hoc tantum lacrilegium credere ausi estis,ct praedicare non dubitatis. Haee sunt incilia doctrinae vestrae: sinis vero quis est Quis, nisi uia no potuit dcus totum purgares Et quia no potuit, I ς- - tacturis inde dieitis vel ut tectorium geri tenebrarum, ut ibi in aeternum damnetur quod purgari non potuit, ct nihil sua sponte commist. ita fit ut deus v ester. non verus, sed fictu . no alieubi costitutus, sed in eoi de vestro imaginatus,partem suam misceat infixliciter purget turpiter,damnet crudeliter. Ad hae ergo respode,
et.:2 h. de incipe ab illo quod dixi quare deus miscuit ista par
m. s. tia tem sua, i nihil noceri poterat. alit ii potuit. quo ni , , , da do si incorruptibilis. FELIX dixit Crudelem ait is, si ritis Mantehaeum haec dicentem: de Christo quid die te . a g. - miis, qui dixit: ite in ignem aternum3 A v C. dixit , .. peccatoribus hoe dixit. r L L. dixit, isti peceatores,ca. u. quare non purgati sunt 3 Λ v C. dixi Quia noluertitis E L. dixit, Quia noluerunt ,hoc dixisti A v C. R dixit Hoc dix quia noluerunt. s h L. dixit, Quare noluerunt3 Est qui non vult curari Est qui no vult purgari Est qui no uult illi Mnari Qui, in nrnati, in qui non
vult ad salutem venire Si erudele est quod Mantehaeu, dixit,quia aliqua pars dei quae se purgare non potuit in globo ligata est,hoe crudele non est,ut Christus qui dixit, Ego propter peccatores veni modo ad ignem te num illos nutiat, cuius nomen portauerunt Sed mandata credo no potuerunt complere. Si hoc crudele est,
erudelius est & illud. Si illud crudelius est,quia deus illos non potuit purgate S globo ligauit,& id crudelius videtur ei sequos Christus non potuit purgare, ad igne
aeternum mittere: hoc mihi sani itas tua exponat de ip sa crudelitate. A v G. dixit Si ea quq iam dixi vel in tellexiises vel te intelligere fatereris sertassis enim non
habendo quid dicas finxisti te non intelligere quod a
pertum est, ista non diceres. lam enim diximus & bauimus per diuinas seri iuras. Ule liberum , mi deum autem esse liberi arbitrii iustu iudicem, remune ratorem saetium eiq; se subiieientium 3e volentium se
sanari. damnatorem autem superborum de impiorum. LQuia ergo ad peceatores sanandos venit, sanat utique
peccata connitos, sanat poenitentes: nemine autem poeia
nitet eum alius peccauit sed si est ponitetia iusta Se verax,vndect ipse dominus diciti No veni vocare iustos, sed peccatores in poenitentiatii ipia poenitentia indieat non alienae dise naturς sed volutatis nostr . si quid fo te peccauimus. Nam ii alio peccate alium prenuet, noli ea ista prudent sed insana poenitentia. Secundum vos
autem nulla peccata sunt. Gens enim tenebrarum non peccat quia litam naturam facit. Natura lucis non peecat, quia quod facit, facere cogitur. Nullum ergo inue nis necatum quod damnet deus, nullum inuenis peccatum quod poenitentia possit sanari. Si autem poeni tentia est.& culpa est: Si culpa est, ct voluntas est: Si umluntas est in peccando natura non est quae cogati Sed si quid infirmitatis patiuntur, qui non polliunt implere quod volui. Vnde Apostolus Paulus dicit: Videcialiam legein in membris meis . repugnantem legi metis meae, de captiuantem me in lege peccati, qua est in membris mei mi anilestum est hcie ventile de traduci primi peeeati Adan . de eonsuetudine mala: Nam hodie libera
voluntate faciunt homines eonsuetudinem quam cum
fecerint,facile superare non possunt.lps ergo tibi deseipsis fecerunt quod cotraria lex habitet in membris emrum. Sed qui concipiunt timorem dei, de per liberum arbitrium sit bdunt iennados optimo meaieo, es stetit bono curatori, ita de misericordi ereatori, per humilitatem eonsessionis de poenitenti sanantur. Superbi v eo dicentes te iustos aut dieendo quia non peccant ipsi sed aliud in illis peceat. ὁ alia natura de illis peccat, 1 iri per ipsam superbiam suam 3 insanabile, sunt, Se experiuntur iustum iudicium dei, qui superbii resistit,humilibus autem dat gratiam. Non est ergo indignum vigeus dicat: lte in ignem aeternum: eis qui eius misericordiam per liberii arbitrium respuerunt: Se dicat, Ve .priris. nite benedicti patris mei, percipite regnum: eis qui per Nob. . liberum arbitrium fidein eius susceperatnt, peccata sua confessi sunt, poenitentiam egerunt, displietierunt tibi quales fuerunt, de quales per eum facti sunt . illi plaetierunt. Tu ergo iam ad hoe quod interrogatii responde. c isis Sed impetias a te, ne moras superfluas faciamus: Si deo aes imis noeere nihil poterat, quare huc nos misi Si nocere po natio sinterat, non est incori uptibilis deus. r L LI x dixit, c. .rae.
226쪽
A si deo nocere nihil poterat, quare huc filium suum mist A v G. dixit, Vide quemadmodum semper interrogas, S: ad interrogata respondere no vis. Atidi quod interrogasti, memento tamen te ad ea quae dico tio rospondere me autem respondere. Deo nocere nihil potest sed si tu suum misit ut carne indueretur, Se hominishus appareret, peccatores sanaret. in ipsa earne pater tur pro nobis,quam sumpsit ex nobis. in sua quippe natura pati nihil poterat, quia in principio erat verbum,
Dan. i. de verbum erat apud deum,& deus erat verbum in hae
natura quia deus erat verbum pati nihil ille poterat. Vt autem pati pro nobis posset, verbum caro factum est,esI.an. t. habitauit in nobi . Uerbum caro factum est. essume. carnem,non mutatum in carnem: Assumpsit enim humanitatem, non amisit diuinitatem. Itaque idem deus S idem homo,in natura dei aequalis patri,in natura hominis factus mortalis,in nobis, pro nobis, de nobis, manens quod erat, suscipiens quod non erat, ut liberaret uod fecerat,non quod erat. Non est ergo passiio Chrii ex indigetia sed ex misericordia. praebuit enim ex plum patientiae nobis de nobis,id est homini de homi
B ne, earni de carne: no tamen in illa carne ipse deterior factus .sed caro in illo melior facta est. pars vero dei vestri nulla carne assumpta, non enim erat in gente tenebrarum pro qua pateretur,descendit ut teneretur, liga retur,pollueretur, & turpi' quam ligabatur purgaretur. iam enim depurgatione eius dixi. Haec Omnia quanto indigniora sunt, lato utique faciliora ad intelligendii, quoniam in naturam dei ista no cadunt: Et abiit a pio. animo atque fideli talia de deo credere, deo bono, cleo vero,qualia vos creditismo quem inuenistis, sed quem finxistis. Responde iam nun si deo nocere nihil pote rat pura illa substantia ipsus, nulla carne assumpta in se pastura: s quid pallura erat,non in carne quam iusceperat, quare huc milia est secundum vestra vaniloquia3ch, H. eis FE Lix dixit Si nihil poterat noceri deo a parte ad. furiis ou - uersa, Se Christo nihil noceri poterat ab aduersa natu- ra, ad quam venit Christus ut eam liberaret, quia vi di cap. X. cis propter libertatem nostram venit,ergo in captiui tale fuimus. Si in captiuitate tenebamur, ct propterea Christus venit, ut nos liberaret de captiuitate, qui nos tenebat extraneus a deo erat,aut virtus dei. si viriti, deierat qui nos tenebat, ut quid Christia mittebat, ille qui C nos tenebat Si in ipsus arbitrio erat quando vellet diamittere,ut quid Christus crucifigitur Neminem autem latet Christum erucifixum: Quid illum crucifixerunt Si dei virtus est, nihil nobis nocebat: si dei virtus erat, non fuimus capti apud illum, sed quasi nos cuin nostro
principe quasi filius cum parentibus, no autem Romani eum Barbaris. Non oportebat ergo,quia cum virtute dei eonstituti eramus,deum situm suum mittere,ut dicatur quia liberator noster venit. Si parci ergo eum virtute dei nos con stulitos esse. 'postolus dixit: Christit, uti. nos liberauit de maledicto legis,quia scriptum est Ma- De la H. ledictus omnis qui pedet in ligno: Hoc enim Apostolus dicit Si iste qui maledicit omnes qui pendent in ii. gno,dei victus est Christus enim pendet in ligno,& A.
postoli ipsius omnes qui addicti iunt pro ipsius prςc
Disis, ,ha, tor quis ergo iste est qui maledicit omnem qui sedet inc M., is, ligno AvGVsT1Nus dixit,Quos Christus rede si se .di, init a diabolo per consensione suam tenebantur a dia tis sopi,. bolo : Sc in eius conditione constituti erant per iustitim. O , sin dei iudiciti m eui seducenti ci senserant per liberum a ωΠi. . bitri v. Sicut aute in potestate hominis fuit diabolo eo Glisi XI. sentire, ut captiuaretur: se in ipsius diaboli potestate fuit, eu angelus esset peccare, ut in deterius mutaretur. DPeccator ergo angelus per libersi arbitrium, siast pe ea tum homini habenti liberum arbitrium, ut diabolus si noluiiset non peccasset, de homo ii noluisset no eo n- sensisset. Cum autem iam ab illo cui consenserat tenearetur, non quia diabolus aliquid potuit sed quia iusti in
dei iudieiuni fuit,a eius legi obtemperare noluit Quia ergo se inuenit Christus peccatores sub peccato, redemit constentes a superbiente. Quod autem in lege positum est Maledictus omnis qui pendet in ligno Unde Prin. i. Apostolus dieit Christus nos redemit de maledicto lea GH 3.gis, factus pro nobis maledictum: Scriptum est enim maledictim omnis qui pendet in ligno, non legem reprehendit, sed misericordia commendauit. Quia enim Adana peccauerat, de omnis illa massa es propago peccati maledicta erat,dominus a titem carne de illa massa suscipere voluit, ut suscipiendo mortalitatem, quae de
oena venerat, solueret mortem, quod de gratia venieat: ideo dicit lex, Maledictus omnis qui pendet in ligno. Mors enim ipsa pendebat in ligno, quae mors de maledicto veniebat. Qiici modo ergo suscipiedo mor- ntem intersecit mortem,sc suscipiendo maledicto soluit maledictum. Vnde S Apostolus dicit: Seletes,quia vetatus homo noster simul consxus est cruci cum illo: quia
de veteri homine nostro,id est de sorte mortis, quae veniebat ex merito peceati suscipere dignatus est carnem mortalem de virgine Maria, in qua nobis S passioni,& resurrectionis praeberet exemplum: paselonis,ad firmandam poenitentianae resurrectionis ad excitandam spem:vt duas vitas nobis Ostenderet in carne, quam sit- se it de vita nostra mortali, una laboriosam, alteram beata me Laboriosam,quam tolerare debemus: beatam, quam sperate debemus. Toleramus autem laboriosam merito peecati nostri ille autem ostendit eam in carne sua, non merito iniquitatis sex sed ossicio miserieordicitiae. Nam ut noueris bonam esse legem quam tu reprehendere voluisti ipse Apostolus Paulus quo da loco dixit: x subintrauit ut abudaret delicto Adhue . id tui D' s illam reprehedere. Sed audi quod se uitur: Ubi autem,
inquit abundauit delictu superabundauit S gratia. Da. ta e st enim lex superbis hominibus, ct viribus suis totis tribuentibus, vi cum implere n5Iossent legem datam, praeuaricatores inuenirentur, ct tacti rei sub lege, pete- strent miserieordiam a legis conditore. Proinde paulo
post dieit idem Apostolus itaque lex quidem sancta,&ma datum iustum,& sanctum,& bonum. Sed ne dicas, quia de alio mandato dicat,ut ostendat quia de illo diaeit,de quo paulo ante dixerat, Lex subintrauit ut abun- s.
daret delictunx statim tibi opposuit quaestionem Quod ergo bonum.mihi factu est mors 3 Absit. Sed peccatum
ut appareat peccatum, per bonum mihi operatum est
mortem. Erat enim peccatum, sed non apparebat peccatum data est lex iuperbo, fecit contra legem S apparuit peccatum, quod erat sed non apparebat. Apparens autem peccatum humiliavit sit perbum, humiliatus superbus factus est poenitens, de poenitentia impetrata est
miserieordia. Audisti ergo quod interrogasti,responde
quod interrogo: Nihil nocere poterat ges tenebrarum Quod exis leo, quare hue misit partem suam miscendam, Se pol - ΔΗ- ho. luendam a natura daemonum FELIX dixit, Si in minis eis arbitrio nostro sumus. nemo neminem eogat. Quando m P pe voluero.erci Christianus: Voluntas nobis subiacet, aut dent genesia Christianum aut non esse. A U G. dixit Quia um cooluntas nobis adiacet, manifestum est. S hoe de diuini, scripturis docui, quod coactus est etia inuitus dicere, cet. XII.
227쪽
G etiam ille qui vos in istum induxit errorein. Quod autem dicis,nemo cogatur, quado voluero ero Christianus nemo plane te cogit Quando volueris esto quia ex voluntate tua hue venisti ex voluntate tua ista disputasti: Et vae voluntati malae si mala est,pax bonae voluntati s bona est.Siue autem mala st, siue bona si voluimias est.Bonam voluntatem sellitur corona, malam se quitur pana. Detis iudex voluntatum est,creator autem naturarum.Si ergo putas cogi te ut iis Christianus audia nobis omnino te non cogi Cogita potius quς audis, perpende,in tua voluntate es: examina ut prudens s t Dien est in te vlla prudentia vel humana, virum ea quae
dicta sunt veritate fulta sint: Vtrum tu ipse in Manichaei vestri defensone deseeeris, scut apparet: & quando volueris esto quod nondum es, S desne esse quod es. xiv. 1 rL ix dixi , Ecce iam /ompendiue, ut dixit sanctitas tua ne chartas cumulentiis ii tibi plaeet quod petiui,pridem huc veni: ostende mihi veritatem, ut illud quod teneo pareat,quia veritas non est, ct habes me paratum ad credendum. A U G. dixit iam quidem quod tenes satis apparet,quia veritas no est. Absit enim a cor D dibus veritatem quaerentium vel tenentium, ut credat deum substantiam suam necessitate eoamina mersiae daemonum naturae ligandam atque polluendam. Abiit
a fidelibus eredere deum ad liberandis substant i5 suam
conuertere se in masculos contra neminas & in foeminas contra masculos ad eorum concutis cetiam tutan
1 irritam. Abiit a s delibus credere deum substatiam suam ipsis daemonibus mersam postea in ternum damnate. Hoc ergo quia veritas non est,manifestum est. Sed quia vis tibi pro ista falsitate expulsa atque eonvicta patefieri ueritatem,s quid de eognoscenda s de catholica adhue mouet ab initio fidei poteris erudiri. Etenim aptuperceptioni veritatis incommutabilis Deit pia s desi aqua fide quisquis incipere noluerit, superbus foris remanebit.& ad id quo tendit vel quo vult,peruenirensi poterit. Sed quia illa falsitas manifesta est, anathema D,ἡ; ist*tein, ut posias incipere aptus esse ad eognoseen is a. duna veritatem. I Ecdixit, Cum apparuerit mihi, . quia mihi non paret, quia itera mihi ostensa non est. his, a non anathematizare. A V G. dixit, Anathe a ei matizandus est error,qui dicit corruptibilem deum an is, 'non est anathematizandus3 F LL. dixit, iterum die. A vG. dixit, Anathematirandus est error qui diei t/ eorruptibilem deum, an non est anathematizandus Fri ix dixit Quaeratur si dicit. A V G. dixit, Ego hoc interrogaui, qui dicit corruptibilem deum, ana. thematizandus est,an non' F L l .dixit Qui dicit cor ruptibilem deum anathematiaandus est, hoe mihi obiicis3 A v G. dixit, Hoc interrogo. a s L. dixit,Co
ruptibilem deum dicis,non autem quod primo dixisti. quia partem suam dedit aduersamis. A VC. dixit intei im quod interrogo responde: Qui dicit corruptibi.
te in deum esse, anathematigandus est,an non F x L.
dixit, valde. A v G. dixit, Qui dicit corruptibilem esse naturam ct substantiam dei,anathematirandus est, an non FELIX dixit, Non intellexi quod dixisti. A v G. dixit, Hoe dico quod omnis homo intellisit niti ui se fingit no intelligere: naturam S substantiam dei, id est illud ipsum quiequid est deus, qui dicit
esse eorruptibilem, anathematirandus est, an non est 3 L L. dixit, Etiam anathematirandus est, s probatum fierit esse verum. A v C. dixit Nondum tibi dixi, quia Manichaeus dicit corruptibilem naturam dei, sed hoe tibi dixi,quia quicunque hoe dicit, anathema-
tirandus est. r L L. dixit Et ego respondi quicunque Khoe dicit etiam . A vGusT1Nus dixit, pars illa Mamilia isquς mixta est genti tenebrarum de dei natura est an de esse analbe aliqua alia natura E L. dixit, De dei. A v G.dixit, mariss D.
Quod de dei natura est, hoe est quod detis, an aliud cap. XV. uid quod non est detis r I L. dixit, Ita est, quod de deo est deus est,secundum quod & seripium est: Lux lu D incet in tenebris,3e tenebrae eam non comprehenderunt.
Deus enim lunae ei Stenebr in eo no sunt. Avo. Mi
dixit, Bene respondisti, quia S quicquid de dei naturae'deus est,& deus lux est, ct tenebrae in eo non sunt,&talis lux luxit in tenebris,& tenebrae eam non comprehenderunt. Videamus ergo utrum Manichaeus partem
dei non dicat esse comprehensam a tenebris, no etiam teneri ligatam non etia ct maculatam ct pollutam, sevi indigeat misericordia liberatoris & purgatoris. Si autem hae dicit, sectidum te etiam,2 secundum veras consessiones tuas, anathematiaadus est: quia parte deict naturam dei quod est ipse detis, dicit comprehennia tenebris S ligata & pollutam,quod tui se secundum Euangelium loquens no potuisti dicere. 1ed verum dixisti,quia lux lucet in tenebris,& tenebrae eam non co- prehenderunt. Manichaeus ergo anathematiradus. qui dixit,quia lux tenebrata est in tenebris, S tenebrae eam
comprehenderunt. I E L. dixit,Sed & qui polluitur, S qui tenetur, liberatur.& nos ii polluti sumus, mundimur. AvG. dixit, Sed hoc de dei natura non recte dieituri sed de illa qua pollui potest recte dicitur, quia polluitur S mundatur. De illa vero quae pollui non potest, vides cu qu Ito sacrilegio dicatur, polluitur S mu - datur, maxime quia se dicitis quadam dei partem esse
pollutam ut propterea ligetur in aeternum globo ten brarum quia non potuit mundari Hoc qui ni, anathe mat, falsum pauloante respondit, quia omnis qui dieit corruptibilem deum anathemandus est. s P L. 3ixit, etia modis Hoe quod dixit sanctitas tua quia pars quae seno mun- ὰ qtieadauit ab coinquinatione gentis tenebrarum: S se di. piataim cit Manich us,quia non sunt misit in regnum dei: hoc νat, inti eitim asseris tu quia damnati sunt. Sed Manich us non datis.
hoc dieit, quia damnati sunt, sed ad custodiam posti capta tsunt illius gentis tenebrarum. AUG. Dixit, De ista parte te ni ago, quam dicis pollutam, purgari: postea si opus fuerit,de illa quae sgitur in globo eius. Interim qua purgatur, polluta erat. F E L. dixit, Quae pollui- Mtur es mundatur. A U G. dixit, Qtsi ergo dicit natu
iam dei & substantia dei R id quod deus est posse pollui, ligari, inquinari a gente tenebrarum,na est anathe mandus 3 p r L. dixit, Christus unde nos mundauit, unde nos liberauit 3 Λ v G .dixit Christus non partem dei, non naturam dei liberauit, sed facturam quam se et t. in peccatum cadentem per liberum arbitrium, sua misericordia liberauit. Eam rem mundauit quae pollui poterat, eam rem liberauit quae captiuari poterat, eam rem sanauit quae ingrinari poterat. Mogo aute de deo, de natura dei.& de substitia dei,de eo quod deus est loquimur poterat pollui,an non poterat FELIX dixit, Anima nostra ex deo est quc polluta est:si ita est ex deo, ma a chri
ut quid pro illa Christus ciueisixus est si ergo paret D urim,
quia Christus oropter animam nostram crucifixus est, GH. Apparet quia ex deo est, ct polluta erat, ct ipse eam mundauit. A v G. dixit, Ego non solum animam sed cor m perpus nostrum S omne creaturam ct spiritale & corpo ratem ex deo esse dico, quia hoc habet ea tholiea fide, . cis VII.
Sed aliud est quod de se de' genuit,quod hoc est quod ipse, aliud autem quod secit deus. Quod detis genuit,
228쪽
A aequale est patri:quod deus feci non est aequale eondi H A. d. tum conditori. Aliud autem dicimus ex deo esse, quod ' melius dicimus de deo esse,quia hoe est quod ipse si tunigenitus filius,scut verbum eius per quod facta sint omnia. Alia vero se dicimus ex deo,quia dixit S facta I . p. sunt,madauit S constituta sunt. Hinc est anima ex his
quae feeit deus non illud quod de se genuit deus: ideo vel bum quod de se genuit,pollui no potuit,nec potest,
nec poterit. Anima vero quam fecit rectricem corpo ris, ut seruiret superiori, dominaretur inferiori, id est seruiret deo,dominaretur corpori,contempta dei lege per peccatu polluta est. Deus aut e misericordia praestas
his quae fecit misit filiu per quem fecit S per illum reseeit uuando condendu erat quod no erat per verbum conditu est: quando resciendum erat quoa deprauat si fuerat, suscepta est inde creatura de virgine Maria, vipee id quod erat homo demostraretur homini, de quid iustinendum S quid sperandii esset: itaq: natura verbi substatia unigeniti filii dei nihil passa est auerseeutori-B bus lud is, vel a diabolo,angelo malo periequet et Sed quia induit se carne, induit se re mortali,re passibili, remutabili:in eo quod se induit uisus est quiequid voluit ad exemplum patientiae,& reformauit hoc aa exemplutumeta.Tu modo die mihi de dei parte,quod deus est, virum pollui possit,an noni Si potest,no est ineommutabilis deus,& qui hoe dicit anathemadus est. Si autem non potest, vides anathemandum Manichaeum qui di cit partem dei natura dei quod est deus,venisse hue puram ad gentem tenebrarum ligatam atq; polluta,ut in-
ὸa dem digeat tolui ae inudari. p Ε L. dixit Hoc tu dixisti de ιzι Iecem anima quia ex deo no est. Α v G. dixit,Non dixi,sed Gemhi, et quia ex deo est tanquam adeo fa&i,non tanquam disere a deo nata. FELIX dixit, Dixisti de anima, pia notia s imo stri deo sed factura dei, quia sine deo nihil est: hoe ea facere o nim dicis tu,& no vis asseuerat e quia ex deo est anima. creare. A v G. dixit, A deo est,sed facta est a deo. p Ε L. di- . XIIII. xit, Aut facta est,aut mitti est,aut data ex deo est. Ergos ex deo est, polluta est, ct venit Christis eam liberare de pollutione, quid culpas Manichaeum 3 A v G. di xit Quia ego dico animam non naturam dei sed facta ι adeo, per liberis arbitrium peccasse,& peccato esse pol lutam , ct per dei misericordiam in poenitentia libera C tam: tu autem ipsain natura dei quoa deus est deum de deo dicis in gente tenebrarum cattum atq; pollutum, S multum interest inter id quod de se deus genuit, de quod fecit non de se,sed ex nihilo, id est cum omnino non esset, a deo accepit ut esset,id est,ut institueretur. s E L. dixit.Ergo pars dei est. Λ v G. dixit, lana tiabi dictu est, no est pars dei,& aceipe quo modo intelli gas deum omnipotente factorem. Omnia quae fiunt, Rquod quis, facit,aut de se est,aut ex aliquo,aut ex nihi Io. Homo quia non est omnipotes, de se situm facit ex
aliquo, sicut artifex ex ligno arcam,& ex argeto vaseu lum. Potuit enim facere vasculum sed non potuit face. re argentu potuit iacere arcam,sed non potuit facere lignum. Ex nihilo autem ex eo quod prorsus no est,facere ut sit nullus hominis potest. Deus aute quia omni poten, est,& de se filium genuit, ct ex nihilo mundum fecit,& ex limo homine formauit: ut per istas tres pote-tia, ostenderet essectione suam in omnibus valentem:
quia de se quod secit nec sectile die edus est,scit genuis
e. Quod autem ex aliquo,sicut de terra hominem,non sie iacit homine de terra ut alius ei neerit ipiam terram unde faceret hominem, quo modo fecit cietis argentuargentario unde faceret vas tu sed ipse fecit,& quod Tomus sextus.
non erat ut es et, ct quod inde rursus esset, quod ia in Dipse ex nihilo creaverat ut esset. Sieerso corpus,se ani- , .se intelligitur uniuersa creatura gicta a deo,no gentia de deo,ut hoc sit quod deus. Ρroinde modo forte eliges quid teneas, ct quid respuas. Elige quid si melius quoniam videmus multa mutabilia,& ipsa taliae bona quan uis mutabilia: multa mortalia,ct ipsa tamen bo
na quantiis mortalia, Bonum autem omnino incomii
tabile ipse deus est.Quid melius si tibi tenere, elige detimulabilem esse, an quod deus fecit mutabile este: quia necesse est ut unum e duobus dicas. si nolueris admit tere id quod deus feeit esse mutabile, restat vi dicas ipsum deum esse mutabilem. Vt autem ab hoc sacrilegio te purges, ct ab hac blasphemia, ne dicas substantia dei ite mutabilei quare non concedis deum qui vere est, ct incommutabilis est, quia ipse etia dixi Ego sum qui r .dsum fecisse omnia bona,sed no tibi paria proinde quia ipse incommutabilis est, non est mirum ii quod fecit, quia ei aequale non est, non est incommutabile, sed mutabile. Ideo A per liberum aibitrium peccare S pollui potuit, D per eius misericordiam liberari. Fh Lix Edixit, Dixisti hominem fecisse sibi filium Nihil interest si,ἰdd is inter patrem S filium. Quia ergo hoe protulit sanctia Ius eae diatas tua, ct ego respondeo,quia deus ct quc feeit aequalia D tmit :sunt sibi. A v G. dixit, Quod intelligere noluisti, quia creati Maahomo cum filium facit,non facere proprie dieitur, feci ii tex a proprie generare dicitur: sc S deus situm vnteum via ibi Uam. nuit dixi tib non fecit. Fecit autem illud quod aequale cap. XIX. non est ei quod autem genuit, aequale est illi .ltaque elige tibi virum velis dicere mutabilem dei facturam, an mutabile dei naturam F h L. dixit, Quo modo deus immutabilis est, s militer quem genuit immutabilis est: A quod fecit,s de ipsus natura est,non mutatu sed de nihilo fecit quia opus no mutatur. A V G. dixit, Sed iam tibi dictum est, uia quod fecit,non de ipsius natura est, sed ex nihilo fecit,quia Omnipotens est.J Non Grat,& feeit,no de se, non de aliqua re,quam ipse non feeerat, sed ex nihilo. rLIx dixit, Ego non hoc dixi, sed dixi quia deus immutabilis est, ct quod genuit immutabile est, ct quod fecit immutabile est. Non diaxi , unde illud fecit. Non hoe quaesui, unde fuerit A vG vs TINus dixit, Sed a me audisti quod non quaesisti, vi iam desneres s stulta J loqui. Omni- upotens deus S de se potuit generare, S de nihilo fu
cere, & ex eo quod iam fecerat aliquid Armare. De se, filium aequalem sibit de nihilo, mundum S uniuer sam creaturam: ex aliquo, de terra hominem , quia
omnipotens est. Qilod ergo de seipso est, pollui nun- suam potest, quo modo nee ipse. Quod autem ab illo factum est,non de illo, ct pollui potest per liberum a bitrium , ct mundari per ipsus misericordiam, eoDdemnando quod peccauit, ct agnoscendo qui eu et eauit.Tu vero qui paulo ante dixisti, quia qui dei partem
eorruptibilem S contaminabilem dicit, anathemanadus est: negare autem non potes Manichaeum dixisse, quad pars dei in gete tenebrarum comprehensa at liae polluta est, ct his eum verbis blasphematiti apparet, ita ut peius blasphemare forte non pollet: aut anathema illum talia dieentem, aut tu cum illo anathemandus es tu a de abiiciendus. FELIX dixit, Nanieli xiis dicit, i.,
quia polluta est pars dei, ct christus dicit, quia pollu- λὰ.ρὰ
ta est anima, & venit liberare illam de pollutione. mari. , A v G. dixit, Sed anima non est pars dei, Nam iam μν tu eonfessus es,quia Manichrus dixit pollutam partem HI s a.dei nos aurem pollutam dicimus animam ex voluntate o . XX. p peccati,
229쪽
G peccati, non autem esse animam parte dei,non de deo genitam, sed a deo factam. Sie ergo dicitur anima ex deo, quo modo dicitur aliquod opus subri ex artificio eiu ,vel ex ipso fictum, non tamen de ipso genitum se ut filius eius.Tu ergo quia iam eonfessiis es Manichaeudixisse pollui partem dei.& iamdudum dixisti anathe-Drandum,qui dicit eorruptibilem vel contaminabilem deum vel naturam eius iam anathematietasti, quod novis fateri. Hoc enim quod dixisti quia polluitur &quia inundatur,hoc ipsum quod dicis,inuciatur,ex previsti, quia polluitur:& no habes unde euadat Manichrus:&tu dixisti quia polluitiir pars dei. Anathema ergo Manichaelim aut anathematizandus es eum Manichaeo.s r L. dixit, Ego non a Manichaeo didici,quia polluta est pars dei, sed a Christo didici, quia propter an iam am venit qua polluta erat. A v G. dixit, A Christolion didieisti quia anima pars gei est. F LL. dixit, AC hi isto didici quia anima ex deo est. A v G. dixit, Et Dos didicimus: quia anima ex deo est, sed non est pars dei. Sie est enim anima ex deo quo modo factura ex artisee, non de deo sicut filius de patre. sELax dixit,De pollutione agimus , si polluta est anima qua exH deo est,ct potest purgari a Christo,qui pro illa venit,&illa pars dei qua Manichaeus dicit, pollui potest S mu-
dari per mandatum ipsus dei. Α v G. dixit,Ecce it tum dieis partem dei pollutam purgari, S pauloante dixeras anathematitandum esse, qui illam dicit corruptibiletinodo dicis quia pollui potuit,& dicis quia mu- dari potest,ut eo firmes quia pollui potuit. Hoe nos de parte dei non dicimus,sed de anima gicimus,quia tan quam opus eius ex ipso est, non tanquam proles de ipso. Redi ergo ad id quod dieis, es discerne quod diei-mus,Anima nee de' est, nee pars dei, Tu autem Mani
ehiti diei, dixisse pollui parte dei,qua dicit purgari, ut
conrnaci,quia polluitur. Restat ergo ut eum anathema- .. - δι tietes,aut ista senties anathematiretis. F E L.dixit,Pe Lia familis tinet ad deum anima, qua per peccatum coinquinata ex L. quia est, an non Α vG. dixit, Pertinet, sed non est par, mn istara eius. F EL.dixit,Non hoc interrogaui. A v G dixit,
iis ...,ι Et quid interrogasti p E L. dixit, Pertinet ad deum 'fiata . non pertineti Λ v G. dixit, tam dixi, ct quia peri. cap.M. tinet,& quo modo pertinet. F E L. dixit, Ego quaero utru vere ex deo est. A V C .dixit Ex deo,non de deo. I rLL. dixit Si nihil peccatum est,& anima ex deo est, ct polluta est,& venit Christus liberare eam, ct eam Iiberauit a peccato, quid culpamus Manichati, qui dixit partem dei pollutam esse S iterum mundari3 A v G. dixit, Quia iam consus es Manichaeum dixisse partem dei esse pollutam, & dicis non esse peccatu talem blacphemiam in deum inundere. Nos autem dicimus pe casse quidem animam per liberum arbitrium, S poenia tengo purgari per misericordia creatoris sui,quia non est ex deo tanquam pars eius, vel tanquam proles eius: sed ex deo vel a deci facta est tanquam opus eius,Quid intersit inter nostram fidem & vestra perfidiam,omnibus manifestu est . itaque se dum verba tua superiora, quia concessisti anathematirandia eum qui dicit corrimcualiterFe ptibile naturam dei.quod es Manichau dicere manife-L, m d stum est,quia noluisti ut esset a te anathematizatus,eris Idia i eum illo anathematiratus. post hcc cum multis ver Mer tiari, bis inter se agerent, s rLIx dixit. Die iam,quid vis ire a nariu- faciam. Α v G.dixit,Vt anathematizes Manichaeum, , , t a cuius sunt tantae istae blasphemiae.Sed si ex animo saeis, ni Mara tune facinemo enim te cogit inuitu. F EI .dixit, Deus AH. videt s ex animo facio: no enim homo potest videre: cap. II. sed hoe peto ut cofirmes me. A V G. dixit, in quo vis K vi te eo firmem s E L .dixit, prior tu anathematiEa,vi ego postea anathematitem. A V G. dixit, Ecce enim manu mea scribo volo enim ut & tu manu tua scribas.
r E L.dixit, Sed se anathemat ira, vi spiritum ipsum qui in Manichaeo filii, ct per eum ista locutus est, anathematires. Augustin' aceepta charta scripsi haec veriba, Augustinus Episcopus EeHesa eatholicae iam ana thematizo Manichaeum & doctrinaeuis, S spiritu quirer eum tam execrabiles blasphemias lociatiis est, quia spiritus seductor erat,non veritatis,sed nefandi erroris, Li nune anathematiro supradicti, Manich & spiritu erroris ipsius. Et eum eadem charta Feliei dedisset,etia ille manu sua hae verba scripsi, Ego Felix qui Manichaeo eredideram, nuc anathematieto eum, S docti inairsius, ct spiritum seductorem qui in illo nit, qui dixita eum partem suam genti tenebrarum miscuisse,s eam tam turpiter liberare, ut virtutes suas transsiguraret in sceminas contra masculina, ct ipsas iterum in masculoseotra freminina daemonia, ita ut postea reliquias ipsus suae partis configat in aeternum globo tenebrarum. Has omnes ct caeteras blasphemias Manichael anathemati- Leto. Augustinus Episcopus. his in Ecclesia coram populo gestis subseripsi. Felix his testi, subseripsi. Libri Secundi Finis.
AD LECTOREM DE Li BD sp RAECEDENTIBUS.
Manieliri ad sanctum Augustinum. omino merito honorabili atque laudubili &unice percolendo,Augustino Secundinus. Habeo & ago gratias ineffabiliae saerat in sinae maiestati,eiust primogenito omniti lumini, regi, Iesu Christo, Habeo gratias ct supplex facto refero spia Mritui, q, dederut praebueruntq; occasone qua ego secim rus salutare tuam egregiam sanctitate , domine merito laudabilis S unice pereolede.Nec miria. Sunt enim ad omnia bona praestaga,& ad Omnia mala arcenda satis aptissimi, qui tua beneuolentiam suis defendant pro pugnaeulis eripiantq; ab illo malo,no quod nihil est equod factione passione' mortaliu gignitur, sed quod paratu est ut veniat.Vae aute illi qui se eidem praebuerit occasionem,Na dignus es qui ab iisde talia munera eo
sequaris,iidem veritatis liue nutritores,eseiatur vere lucerna, qua in cordis tui ea delabro dextera posuit veritatis, ne furis aduetu thesauri tui dilapidetur patrimm Nans s niti, iubeantq: sne laesia illa manere domu,quam tu nosuper erroris arena, sed super scietiae lapidem colloca- 2 Lud.r. stitillus a nobis repellant atroci spiritu,qui hominibus timorem immittit S perfidia,ut animas avertat ab amgusto tramite saluatoris: cuius omnes impetus per illos
pricipes funduint,cotra uia os se Apostolus I Ephesio a pistola certa me subire Luet. Dicit eni se no cocta earia QM, ne ct sanguine habere certam ed aduersus priores es
230쪽
potestates, aduersus spiritalia nequietae qua sunt in ex
testibus. Et revera, quis enim contra arma habeat, nisi tra armatum,aguersus illi, qui mouetur Vt enim hominum corpora arma peccati sunt, ita salutaria praec
pia arma iusticiae. Hoe Paulus, hoe ipse testatur Manichaeus.Non ergo armor si pugna est, sed spirituum quibus ututur Pugnant aute animarum gratia. Horum in
medio posita est anima, eui a principio natura sua dodit victoriam.Hae si una eum spiritu virtutem nectit,liabebit cum eo vitam perpetuam,illud spoil debit regnum, ad quod dominus noster inuitat: si vero ab spi
ritu vietorti incipiat trahi de consentiat,ae per eonsensum poenitudine gerat, habebit harum sorgium indula
gentiae fontem. Carnis enim commixtione ducit ut nopropria voluntate. At s cum seipsam cognouerit, n-1entiat malo,& non se armet contra inimicum. Olunatate sua peeeauit. Quam si iterum pudeat errasse paratu inveniet misericordiarum authorem. Non enim puni
tur quia peccauit,sed quia de peccato no goluit. At si eis
eo peccato sine venia recedat, tue excludetur,tune virgini stultae comparabitur, tune haeres erit sinistrae manus,lune a domino pelletur ex eo uiuio nuptiarum, nigratum eausa vestiti ubi fletus erit S stridor detium,
ibis eum diabolo ad ignem originis ipsius, quem tua
mira prudentia, aut ex archangelo factum, memorat, aut nillil esse fatetur. Cur ergo regnabunt iusti eur Apostoli & martyres eoronabutur Totum propterea quia vieerunt nihil O quantum frustratur vineentis potentiawum aduersarius nullius virtutis esse praedieatur. Muta quaeso sententiam,depone Punicae gentis perfidiam,
ct recessionem tuam ad veritatem, quae per timorem facta est,eonuerte. Noli his mendaciis te excusare. Legit enim aliquanta exile meum & qualecunque est Roma ni hominis ingenium, reuerenda tuae dignationis seriapta. in quibus se irasceris veritati ut philosophiae Ho tensius. Haec itaque eum sus penso animo agilis oculo
iterum iterumq; repetissem Mummum inueni ubique metatorem de deum pen/ totius eloquetiae, nusquam vero comperi Christianum:& armatum quidem contra omnia,ai rmantem vero nihil,eum te magis scientia peritum debueris ostendere, non sermone. Illud vero ta cere non possum tuae patientissmae sanctitati, Visus e nim mihi es, pro certo se est,ct nunquam fuisse Manichaeum nec eius te potuisse arcana incognita secieti cognoscere, atque sub Manichaei nomine persequi te humilem atque Mithridatem. Ego nanque fateor non tali diligentia nee tanta industria Anteianae domus mi-
eare marmora, quata tua seripta perlucent eloquentia. Hane si voluisses veritati concordare,magnum utique nobis extitisset ornamentum. Noli rogo contra tuam venire naturam, noli esse erroris lancea,qua latus pereutitur saluatoris. Vides enim illum & in omni mundo, ct in omni anima esse erucifixum, ρος anima nunquam habuit eausam succensendi. Et tu igitur qui ex ipsa es, dimitte quaeso iam vanas incusationes superfluas relin
que controuersas.Tanto tempore cum parente tuo in
medio tenebrarum constitutus iunquam subsannasti. In mediis Solis ae lunae inuentus es accusator. Riis igitur tibi patronus erit ante iustum tribunal iudieis, eum S de sermone, S de opere coeperis te teste conuinei Persa quem incusasti non aderit. Hoe excepto, quis tessente consolabitur Quis Punieum saluabit An emendatum in Evangelio est,quod spaeiora via non deducit in interitum An falsum in Paulo est,quod operum sin guli suorum non erunt reddituri rationem3 O utinam Tomus sextus. a Manichaeo recedens, Academia petisses, aut Roma- Dnorum bella, qui omnia superarunt, interpretatus Dinses quam magna ibi,quam egregia comperisses,s non eastus homo utiq; totius pudieicia ct paupertatis, isses ad ludiorum gentes Barbaras moribus: cum praceptis inseris fabulas, Saddueis uxorem fornicariam, Sceles stio, fornieariae,& fornicando fornicabitur ter
ra a domino, R non lavabis manus post coitum coniuis,& mitte manus super femur meia,S macta es mania Coseo .uea,& erescite& multiplicamini.An tibi leones in ta Pacio. placueret,quia cauea non erant)An tibi sterilitas Saa cnua. iae doluit, euius pudoris distractor maritus sorore finia corii Lia. gens extiterat Sed forte post Daretis de antelli certa- cr. o. men, lacob & ipsus pammachiam expectare volueras An numerii Amorreorum:an panearpum in arca Noe si. eon spieere disposueras Novi ego te haec semper odio Goe. . habitiise,noui ego te semper magna amauisse,quq terras deserant,quae coelos peteret, quae corpora mortis caret, quae animas viviscarent.Quis igitur ille est qui te repete mittatiit, quanquam hac tuae sanctitati dicere nimia
absurdum sit 3 Ipse enim no ignoras quam pellimus stiouam ψ malignus,quique etiam tanta calliditate aduer plus fideles a summos viros militat, vi S Porti coege- : ιrit sub una nocte tertio dominum negare, & idem ita di 'μ' 'surgenti Thomam non permiserit credere quae tamen vulnera curata sint ingulgentiae medicina. illud . et ovam audacter molitus si,ut domino optimum semen seminanti, ille et anta miscuerit, ct tanto pastori Sca- ..., riote rapuerit: ct ut ad ultimu crucis sipplicia veniretur in perniciem ipsius Scribas pharisam s accenderit, Itius. vi Barrabam dimittere clamarent, ct Iesum crucissorent. Evasimus igitur,quia spiritalem seeuti sumus Saluatorem. Nam illius tanti; eruperit audaeis.vt s no stud ominus earnalis foret,omnis nostra fuisset spes amputata: S tamen ne ipso quidem crucis opprobrio potuit satiari: quin immo insaniens, hine egit spinis eoronati, illine aceto potati: hine militum lancea per ii, illinesnistri latroni, ore blasphemari. Ac postea latum eius erevit iniquitas, vi ct ipso & Apostolis eius illiae ascendentibus diuersas componeret quaestiones, sub eorum, quod peius est,nomine supersticiosis omnibus id est,eat nolici vocabuli diuidens dignitatem.Omitto nanque quatenus unumquenet discipuloria aduersus magistros parmauerit quatenus Hymen una, quatenus Alexadriim
deceperit,quae apud Antiochia,quae apud Smyrna quae apud leonium comiserit: illa nune addo quae praesens
actitat multitudo,a quata tum virtus procul est, quantupopulo clatisa est . Nee enim virtus est ad quam tui baperuenit, ct turba quam maxime neminarum . Sed vetateoe eladestina eoru publieare,ne ab aliis ordita erimina geminentumquanquam sapientum est utrunque ne re utrunq: ridere S ad illud tantum niti quod beatitu dinem eonciliat quod parturit vitam. Et tamen iterum atque iteru supplex deprecor, oro etiam atq; etiam o
secro, primum quidem veniam largiri digneris,s quo
sermone fuerit tuum titillatum aureum pectus: ardore
enim hoe nimio fiet,quia nolo te a nostro grege diuelli, a quo etiam egoipse aberrans penὰ perirem, nis etito me de iniqua communionis tulissem natura. Deinge ut concilies te illi, quae in te nihil deliquiti redeas,d illam quae tibi S in dierum culpam, non erit se eensura. Nee enim septies tantum nouit ignoscere, Matis ,
quin immo habet & ligandi & soluendi potestatem. Noli te sngere palpare qui dudum vidisti: noli velle discere qui potes docere.Uimitte hominum gloriam,si