장음표시 사용
231쪽
G .i, christo pluere. Tempo i ibus nostris renoua paulo, Nil . 3. qui eum legis ludaicae doctor esset consecutus a domi
no apostolatus gratiam quae putabat commoda,eontopst ut stercora,vt Christum lucrificeret. Subueni ani mae tuae tam lucidae,quia ignoras quali sit fur hora ven
turus. Noli ornare mortuos, quia vivorum es ornam
tum.Noli comes esse lati itineris, quia Amorreum expectat, sed ad arctam festina viam, ut consequaris vitam ate na. Desine quaso utero claudere Christum,ne ip-- . . se riirsum utero eoncludaris. Desine duas naturas face. re v nam quia appropinquat domini iudicium. Vae sui accipient,qui quod dulce est,in amaritudinem transte
runt. Sed si dubitas de principio, si ambigis de pugnae
exordio, poterat diurno tractatu pacifieoq; colloquio reddi ratio. illud tamen notum facio tuae sagacillimae bonitati quia sunt quaedam res quae exponi se non possunt vi intelligantur. Excedit enim diuina ratio moria talium pectora. Vtputa hocipsum eum sint duae natu rae: aut quare pugnauerit qui nihil poterat pati: ecnon etia deleeulo novo, quod idem memorat, quia praete-H ritis maxime illius terrae motibus hoc aedificetur. Quis autem admittat inter diuina praecidi, sei licet nisi figi ra facias interpretantis ad auditorem, quia ab hoc verba praeciduntur,& in illo componuntur. Et quantiis tractator multa dixerit quae teneat apud se auditor,tamen a tractatore non recesserui: nis taliter & de illo sentia,
sectio,& id quod dicitur stultum satis S ineptum. Ita quoque & de pugna, quod nisi primo eoniicias, quia
deus totus iusticia est, ultimum autem facinus est inuadere aliena: ad hoc vero eum venerit contraria naturabile quidem nihil Ioterat pati, quia praescius erat: vi sus Milet Dei nori cosensiti nisi pugnasset: ct ideo ma gnam opposuit venieti virtute, uti iusticia ipsius nulla pollueretur sacrilinii cosensione. Ita enim homo iustus solius est, ut nec ipse peccet aliquando, nec aliquando consentiat peccatori. illud etiam quia dieitur,in suo regno potens erat in natura, ut omnipotens esset iudex.
Hae siquidem ita dicta sunt non vi ille factus est sed ut assequi ego non valui adhuc non sati inciunt perfidiae,
nec eaeeis sol exortus est, nee surdis vox audita est, nee dapes mortuis praeparatae. Quὁd autem loca naturis ansgnari non possunt, hoe est quod conditio humana
inenarrabile vocat atque ineffabile. Saluator autem cuit totum Deile est duo haec dextrum vocat ac laeuum, intus ac foris. Venite,ac recedite. Tu autem conuersum facis & pedem ponis,ut est orbis,vita, salus, lumen lex, ordo potestas: si vocalem dicis S mutam,longam v O cas breuem,quae naturae hae non sonant,duo pro certo significant,& abinii ieem separata .Sed tuae admirandae sublimique prudentiae cum talia a me exponuntur, tale est quale si lordanis Oceano aquam commodet, aut soli lucerna lucem, aut populus Episcopo sanctitatem. Quam ob rem ferre oportet quicquid lire Epistola cotinet. Nam S ego nisi tuam diuinam nossem patientiam,quq facile cuique condonat,nunquam taliter seripsissem: quan uis cernas eximios me sensus summatim tetigisse plurimumque cauisse, ne tibi multus videreri Quocirca haec fidem penes tuam repererint sanctitatem,qualiterq; saluemur: alioquin similia voluminum exinde poteris generare. Domine merito luudabilis Sunice percolende vale.
Epistolae Seeundini Manichaei gnis.
Ua in me beneuolesima, quae atri pMet litet is tiris, grata mihi Q eli: Ied citiana re redamari a me H νοῦ μ ι
i Oportet amantem me, tam tri- mi:
quod tenaciterni hasi iti lusipicioniblis falsis, partim re νας-- aduersus me , pariam aduersus mittat σipum qiuae mutari non potest
veritatem. Sed quod de animo meo verum non Lentis, ex-
facile eotemno. Hoe enim sentis, quod & ii in me non .issenta Lagnosco, fieri tame potest visit in homine. Ergo etiam λsi erras in me, non tamen ita erras, vi me de hominum numero eximat tua opinio: quia id de me credis quod seri potest in animo humano, etiam si non si fictum in animo meo. Nec igitur opus est, ut tibi hane suspia Leionem magnopere coner auferre. Non enim spes tua
pendet ex me, aut bonus este non poteris nisi ego sie , o. senti de Augustino quicquid libet, sola me in Octia ii. 3.li, dei eonscientia no accuset.Quod enim ait Aposto- ω Aeni Ius Mihi minimum est ut a vobis iudicer, aut ab huma. Lon no die. Ego autem vicem tibi non rependam,videtua mente aliquid existimare in malam partem audeam. quod intueri non valeo. Nec dico quod me subdole lacerare volueris: sed tantum de te opinor, quantum de te indicas verbis. Quamobrem viti non bona de me suspiratus sis, quod earnali timore alicuius incommo ditatis, quae de vestra societate mihi accidere poterat,h res m Maniel, corum relinquerem,vel cupiditate honoris quem in catholica adeptus sum: tamen non de te vicis iam matrientiens, eredo esse beneuolam suspicionem tuam,& hoe non criminandi causa sed eorri gendi midio seripssse te existimo. Si autem mihi ae eommodares credendi beneuolentiam, quoniam late bras animi mei arguis, quas utiquetromere ad oculos tuos S demonstrare non possum, tacite de ipso muta res sententiam , ct nolles amplius temere assirmare Mouod nescis. Ego enim fateor, timore Manichaeos -- Laesestui sed timore illorum verborum quae per Apost A. tum paulum prolata sunt,spiritus,inquit manifeste di D eit,quod in nouissimis temporibus recedent quidam as de attendentes spiritibus seductoriis S doctrinis δά- θῖώ.
moniorum in hypocrisi mendaciloquorum, cauteria- iam habentei conscientiam suana prohibentes nubere, sin si abstinentes a cibis, quos deus creauit ad percipiendum , . c..u. cum gratiatum actione s delibus, ct iis qui cognoue mini veritatem. Omnis enim creatura dei bona est, ct nihil abiiciendum quod eum gratiarum actione perci pitur. Qisibus verbis etsi alios fortasse haereticos.tamen maxime Manichaeos breuiter apertedi deseripsi. Hoeer o timore eum in puerili ingenio si perem, me ab il la societate diuulsi. Amore quot honoris arsite me fa teor,vt inde discederem: sed illius honori, de quo id dieit Apostolus Gloria autem S honor ct pax omni D -- .perati bonum Quis autem operari bonu conabitur,qui non in voluntate mutabili, ted in natura incomutabili malum esse putauerit Vnde ct ipse dominus,eis qui bona se loqui arbitrabatur eum essent mali,Aut neste, in- M. a i, quitor rem bonam ct fructum eius bonumuiuisicite
232쪽
A arborem malam ct fructu eius malum. Malis vero iam TFbe. s. mutatis in bonum,Apostolus ait Fuistis enim aliquan do tenebrae,nunc autem lux in domino. Sed si non vis mihi de animo credere, existima vi libet tantum de ipsa veritate caue quid sentias.Tentatio te non appreheni. cio. dat nisi humana, Humanus enim error est,ut id factum in anima mea credas,quod geri potuit,etiam si non est
factum. Cum vero sacrilegam, es no solum falsis ma, sed fallacissima fabulam Persicam, non de quolibet homine sed de summo deo mendaciis contaminatui miscontexta atque confictam putas etle veritatem,non est hoe modo praeteleundum, neq; tanta mors animae contemneda. Est enim quod te magi pollit quia seut de animo meo nihil amplius pollum dieere nasi ut eredas mihi quod s nolueris,non inuenio quid faciam. Ita etiam eum de ipsa luce animorum, qua rationales men tes quanto puriores,tanto tra militis intuentur, falsum aliquid exiit inras, tibi potest ii patienter audias dem strari,quim si rem iunium a veritate quod sentis. SLeut enim sensum oculi tui sentire non possum, nee tu - mei,sed tantummodo nobis de hae re credere vel non' eredere possumus' illam vero speciem quae nostris oculi, , i sibili, subiacet, inuicem nobis valemus ostendere. Sie de affectionibus animo tu nostrorum,quas proprias habemus eredamus nobis si placet:si autem non placet,
non credamus. Rationem aute veritatis, quae nec mea
nee tua est, sed utriq; nostri, ad contemplandum proposita, sine pervicaciae caligine, serenatis mentibus pa-u secu riter attendamus. Nee alia documenta tibi profera, di i seu quibus Manichaei error apparet, quam ex epistola tua. 1νο tu in Seribis enim habere te S agere gratias inessibili ae s luxinior eratissimae maiestati,eiusque primogenito omnium lumini, regi lesu Christo. Die mihi quorum luminum st... ca . rex lesus Christus Eorum ne quae iecit: an eorum quae genuit 3 Nos enim dicimus deum patre genuitae fili timaequalem sibi creasse autem per eum,hoe est condidisseae sectile ereaturam inferiorem,quae v ti s non est quod est ille qui feeit & per quem fecit . itaque quoniam per, τει, i. eum fecit secuta , recte ab Apostolo dictus est, te, neu lorum,tanquam superior inferiorum,& regendi potes,
reges ea quae regimine indigent. Tu autem cum Iesum C Christum regem luminis appellas, s genuit ea cur non sunt aqualia generanti/Si autem dicis aequalia, quo modo rex eorum est,cum regem necesse sit regere, nee ullo pacto fieri possit ut sint ea quae reguntur ei a quo reguntur similia Quod si non genuit, sed feeit haec lumina, qtiaeeo unde fecerit Si de seipso propagauit, cur ergo inferiora sunt Si autem non de seipso, die unde3 An
forte nec fecit nec genuit lumina quibus regnat Habet ergo originem propriam atque naturam, sed profecto inualidiorem,ut a potentiore vicino vel patiatur se re si vel cupiant Nonne cognoscis,si ita est, excepta genia te tenebrarum iam duas etle naturas,alteram alterius e gere auxilio. sed neutram ex alterius pedere principio Hane profecto opinionem tu repudias, quoniam Maianichaeo maxime aduersa est, qui non duas naturas,rege luminum S lumina quae reguntur, sed duas naturas regnum luminum & regnum tenebrarum persuadere conatur. Refugies igitur ad id. ut genita dicas haee lumi nat ibi eu qu siero,cur in sirmiora snt,eontendere sor lasse tentabit aequalia. Sed cum retulero, quae causa est, ut regatur negabis regi. Hine respondebo. r habent regem Vbi non video quid restat ingenuitati tuae, nisi vite poeniteat tale ostium posuisse in epistola tua, per quod tuipse exire non possis. Sed etia cum te poenitu Tomus sextus.
fit S dixeris non ideo Maniel, xv victum putari opora Dter quod tu aliquid in literis tuis incautius potuisti innumerabilibus locis de libris Manichaei recitabo, Regnum lucis ab eo vocari, quod regno tenebrarum naturaliter constituit esse contrarium nee regnum sed regna. Quandoquide in ipsa epistola ruinoii fondamentati eum de deo patre loqueretur, Nullo,inquit,in regnis eius,aut indigente aut infrino costituto. Vbi autem regna sunt,quis tam caecus est, qui non intelligat aequales reges iis,quibus regnant omnino esse non potis Quid igitur ta vicinum si velis adueriere, A tam conueniens honestati pectoris tui, quam ut te pinniteat illud in epi
stola posuisses Est enim verissime lesus Christus rex luminum nullo modo sbi xqualium, sed subiectorum,&eorum rector beatorum. Ραniteat aute te potius futile Manichaeum cuius omnes deceptorias in chinationes veridica flos epistolae tuae v no ictu arietate subuerterit.
Qu ia enim Christus luminum rex est,nec de seipso ge nuit inferiora quibus rex essedi nec ea vicina sbi quibus regnaret assumpsit, luc nec genuerit ipse nec fecerat:ne sint duo genera boni, Foru nelitru si ex altero.sed nee virum indiges altero, quod a tramite veritati, alienum Eest: restat ut ea lumina quibus regnat, quae utique bona sunt,quia inferiora sunt non genuerit: quia propria sunt,non usurpaverit,sed fecerit S condiderit deus. Si volueris quaerere unde fecerit, ct imaginari coe- , peris adiutoria materiae quam ipse non fecit,ut ibi non videatur omnipotens facere quod Vellet, nis cum aliis O .ia; qua res quam non secerat adiuuaret rui sus inexplicabia ' . iales caligines erroris patieris . Sed dicta prophei lea so. J es brio eaptu intelligentiae sublimi atque ineffabili malo ,-uji stati apertissime adiunguntur. ipse dixit,inquiunt,& Ω- - γ, cta sunt, ipse niandauit S creata sunt. Ita videbi, qtio 'i' modo dicatur in catholica fide, quod deus de nihilo cis .cfecerat omnia bona valde.Si enim de aliquo secit,viis aut de seipso aut non de seipso. Sed si de seipso, non ergo secit,sed genuit cur igitur inferiora genuit Nam eo rum nisi inferiora ellent, rex esse non posset. Si non de seipso,no v tiq; de aliquo quod ipse non fecit: alio uinde alieno secit:S erat iam bonum quod ipse non fecerat, unde sibi regnum statuerat. Quod s ita est ineipit non esse bonorum operum creator, quia erat bonum pquod ipse non creaverat. Non enim de malo alieno lumina quibus regnaret ciliceret. Relinquitur itaque,ut si de re aliqua fecit,de illa fecerit quam ipse iam fecerat. ita fit ut primas Origines condendarum imi de ni- eviri ιἀhilo deo secisse fateamur,niij quia forte in ectabilis ac saeratusimae maiestatis primogenitum lesum Christum ,h, resis ile dixisti non secundum susceptione hominis,in qua O bri,Me per adoptionem vocatos, sicut Apostolus dicit S sicut ,-- , , meailioliea eredit siles, habere dignarus est, quibus esset si a uri primogenitus: sed pinius secundum ipsam diuinitatis 1, ε tri exe ellentiam vis eum primogenitum intelligi ut illa lumina in quibus regnat semper eius sint: non facti a patre per ipsum, sed genati a patre post ipsum: vi sint ipsi postgeniti,ille primogenitus,omnes tamen de propria patris eademq: substantia. Quod si ita credis, primum
contradicis Euagello, ubi etiam unigenitus dictus est, Et vidimus, inquit, gloriam eius tanquam unigeniti a Dini. patre. Quoniam nullo modo verum diceretur,s semiapiterna quoque virtus eius ac diuinitas,qua consubstantialis est patri est ante Omnem creaturam: nis ex eadem substantia semper haberet. itaque eum S unigenitum A primogenitum eum diuina testentur eloquia.
Unigenitis, quia sne fratribus: Primogenitu, quia cum
233쪽
G seatribus: non inuenies quo modo inrunque de illo socis sis via eundum eandem naturam diuinitatis intestigas. Fides. - vero catholica, qtia inter creatore creaturam: distin- primo eni guit,nulla patitur in his duobus nominibus intelli en eas a. -- di difficultatem,unigeniti im eum accipiens seeundum
H. id quod scriptum est, In principio erat verbum,& ve Dais.1. bum erat apud deu, ct deus erat verbum. Primogenitti autem uniuersae creaturae, seeundi, id quod Apostoli sol. 7.α ait, Vt sit ipse primogenitus in multis fratribus,quos ei pater ad fraternam foetetatem, non aequalitate substam tiae,sed adoptione gratiae generauit. Lege ita φ seriptu ras nusqua inuenies de Christo dilbim quῖd adoptio ne si si ius dei De nobis autem saepissime legitur,Accepisti, spiritum adoptionis stiorum adoptionem expe- Iliadem. ctantes redemptionem corporis nostri: ut adoptionem Gat. . stiorum recipiamus praedestinauit nos in adoptionem h . . filiorum: Gens sancta, populus in adoptionem, Voca- r. r i. . Dii vos per Euangelium nostrum in adoptione gloriae i.Th sata domini nostri Iesu Christi .Et si qua talia recordati vellegenti occurrerint Aliud est enim per patris excellentiam esse unicum situm dei,aliud per misericorde gratiam accipere potestatem filios dei fieri credetes in eu. H Dedit eis, inquit, potestatem filios dei seri. Non ergo
D erant natura,cum potestatem vi serent acceperunt o
dendo in ipsum, Cui xnico no pepereit, sea pro nobis
Omnibus tradidit eum, vi apud se unigenitum, ad nos primogenitum faceret. Ex illo igitur quὁd unigenitus
est, non ex carne, non ex sanguine, non ex voluntate tias . t. v iri, neque ex voluntate carnis, sed ex deo natus est. Ex
illo autem quδd primogenitus in secies a fiatribus nactus est, verbum caro factum est, ct habitaiiit in nobis. Dbia. Nos quoque inquantum naturaliter filii im fumu, hoe est vindictae filii vinculo mortalitatis obstricti, uanuis illo ereante atque instituente, qui proculdubio a summis usque ad ima,omnia in mensura & numero & podere disponit & format,tamen ex carne ct sanguine,&nse . t. ex voluntate earn s nati sumus. Inquatum autem accepimus potestatem filii dei fieri,nee nos ex carne S san sui ne ut ex voluntate viri,aut ex voluntate carnis sed
ex deo, non quidem coaequante natura, sed adoptante 3 g alia naseimur. Deinde sim concederem nonrrimum esse unicum patri Iesum Christum, secundum eiusdem P ans rL substantiae dire nitatem, sed habere semper post se na- dur nae tot quilius esiti primogenitus, quo modo rex eorum vi Ei posset Quaeso tet an auderes dicere eo fortiorem natum elie,quo priore Puderet certe ita sentire. Non autem ita sentis quid igitur sentis3Leni animum tuum, S placabilem te redde eonsiderandae sine pertinacia
veritati. Hoc enim etia abs te requiram, quo modo intelligas primogenitum Iesum Christum in illa diuina
atque optima a ternaque substantia utriam tempore primus est genitus,ut posteriores naos in illo regno intes ligamus quibus est primogenitus Neq; possumus dice re quot horis vel glebiis,mens bus aut annis niaior sit, qui ortus est prior, sed tamen aliquo interuallo atque pario temporaliter has generationes gistretas esse e gitemus. An vero non tempore sed ipsa excellentia si Nimioris utique maiestatis,qua etiam rex esse fratribus luminibus meruit,primogenitu accipimus,tanquam in aliquo gentium principatu Si responderis eum tempore fiatribus priorem este atque maiorem, ut iam ex hoe ct regnum insuper delatum esti contendas, quod eos
naseendo praecesserit, & aliquando ipse furiit cum illi nondum essent,quid dicis frater itane prccipitabis eortuum in hoe impietatis abruptum, ut existimes in illa
diuinam summamque naturam mutabilitatem tempo- Κris eadere,& credas ibi aliquid existere, quod ante non fuerit, An forte oportebat inde aduersus tenebrarum gentem lumina progredi progressiones ipsas generationes vocas,quas temporaliter factas putas, ut temporaliter pugnaretur Non ergo poterat unum lumen sufficere, quod totum illud bellicum nego eiu in ditima virtute perageret. Aut s multis odiis erat, hoc nune spiritalius sentiendiim est, ut anguiniin arbitremur aditu suisse qua simili exire non possent,ut ex eo quad unus Efratribus prior exiret, S primogenitus dici, ct rex serie teris mereretur.Nolo minutatim singula persequi,ne ingenio tuo valenti ex paucis cuncta conspicere,cii misonerosus sim.Erige igitur aciem metis,nebulas contentionis absterge. Video profecto neque secundum loca, neque secundum tepora,motus,progrestiis, ortus,oc casus, ullasve couersiones feri polle,nisi in creatura mutabili:quae tamen nis esset ex artifice S conditore deo, non dixisset Apostolus, Et seruierunt creaturae potius L quam creatori qui est benedictus in secula. In hac e--,nim sententia maxime duo sunt nec Haraa,qus mecum Oriura iintuearis,peto. Vnu, quia si creatura aliena eii et a deo, o non eius errator deus ab Apostolo diceretur. Alte- i; A., a ruin, quia s unius eiusdemque substantia creator & , is sed ,. .ereatura essent,non reprehenderentur, quia seruierunt creaturae potitis quam ercatori, quoniam cuicunque socialis seruissent ob eadem natura atque substantia non recesω Vii
fiunt. Quomodo enim nemo potest seruire filio qui non seruiat & patri quia utriusque est una substantia: te nemo potes seruire creaturae, nis seruiens creatori, tiesset utriusque una substantia. Vnde si iam disternis, &sapis,plurimum attenderes esse inter creatore Sereatura atque oportet intelligas prolem creatoris non
esse creaturam, nee sibi esse inferiorem, sed aequalem eiusdemque substantiae. Ae per hoe s quis coleret ei pse iret, simul etiam creatori eius S patri cultum seruitutemque praeberet. Cum vero reprehenduntur ab Apostolo S detestabiles habentur qui coluerunt S se iii erunt ereaturae potius suam creatori, satis ostenditur
illiu & huius diuersas este substantias. Sicut enim non . . potest videri hoe est intelligi Mira , dia in ipso intelli gatur S pater,ipse enim dicit, Qisi me videt, videt ad in με' patrem ue non potest coli stitis nisi in eo colatur S pa.
ter. Et ideo s creatura situs esset, non coleretur tine creatore, neque damnarentur qui creaturam potiusquam ereatorem coluerunt. Perspicis itaque iam ut a bitror,no tibi congruere ut dicas primogenitum seo tissimae atque in abilis maiestatis , S omnium lumi num regem lesum Christum, nisi Manichaeus esse destiateris,ut creatura a creatore discernas: ut lesiis Christus
S unigenitus sit secundum id quod verbis des est', detis
apud deum pariter incommutabilis S pariter aeternus, / non rapinam arbitrans esse aequalis deo: S primogenitus omnis ereaturae seciandum id quod in ipso condita sunt omnia, in eoelis S in terra, vis bilia S in uisbilia. Agnoscis enim , ut opinor, verba Apostoli ad Colos-- . senses. Quapropter abs te quaero, unde si facta MAM , luniuersa erratura, quavis in suo genere bona, creatore mitiis tamen inserior itque illo incommutabili permanente, istitit, is ipsa mutabilis non inuenies quid respodeas,nisi de ni- alam iis hilo facta esse fatearis. Et ideo potest versere ad nihilo, , - aquado peceat illa creatura,ct portio quae potest pecca- curion. te,non ut nihil st, sed ut minus vigeat, minus f srmast.Na min' vigere & minus valere si iano perducas ad ultimi, remanet nihil.Diligit ergo spote vanitate, cum deserta
234쪽
A deseira soliditate veritatis, opinabilia sequitur, id es
mutabilia.Cum autem inde meritas poenas luit,subiici. tur no sponte vanitati sicut subiecta est in homine re cante. Hinc enim ait Apostolus,omnis creatura vanitati subiecta est, non sponte: quia S in homine omni
est inest quippe homini R inuisibile iud secundum a
nima, & vitibile seeundu corpus. Omnis aute creatura partim est visibilis,partim iniit sibilis nee tamen omnis. in pecore cui mes intellectualis no est.In spe sane subie esse dieit, propter misericordia liberantis per romissione peceatorii S adoptione gratia.Tu vero s fiteri nolueris a patre per stiti in bonitate spiritui sancti,
quae trinitas consubitantialis, & aterna, ct incommuis tabilis semper manet, de nihilo factam tile creaturam, bonam quidem,sed tamen imparem creatori atque mutabilem, cogeris uti ue sacrilegia dicere,ut ali iiid dei, de seipso genuerit quod no sit aquale gignentiis ponsi sibi ei vanitatiniit si aequale dixeris,erit virians mutabile. Qua maior impietas quam ista eredere ae die re. I male peruersa opinione deum in deletius, quam
correcta ratione seipsum in melius ommutare Si aut e B timueris dicere mutabilem deu, quia reuera magna est& apemisima impietas dixeris etiam creaturam cile in commutabilem, ut eam parem facias creatori, de unius Sura ἰου eiusdems substantiae:rursus tibi tua Epistola responde-pipua SN bit. Vnde enim est anima illa, quam ponis in medio spic disi. rituum, cui a principio dicis naturam suam dedisse vi ctorianv eique legem conditionems proponis, quia si una cum spiritu virtutem fecerit,habebit cum eo vitam
perpetuam, illud p possidebit regno ad quod dominua
noster inuitat: Si vero ab spiritu victorum incipiat ira hi e post consensum poenitudinem gerat, habebit harum sordium indulgentiae sentem His certe verbis es Epistola tua recognitis,smul etiam recognoscis mutabilem te animae constituisse naturam. Aliquando enimeonsentire spiritui victorum,ae rursus poenitudine se rere,quid est aliud quam nunc in melius nune in deterius commutari3 Et hoc te manifes usina veritas compulit dicere. ipsa enim anima tua, nisi diis intilare vel
les, v i geret te attendere mutabilitatem suam, & toties ex quo natus es, per varias voluntates, doctrinas, obli
C Diones .eonsensiones* mutata, testis sibi seret. ae nullath; extrinsecus documenta quaeritaret. Nisi sorte hoe
remis isse te adiuuari putas, ut dicas incommutabilem esse ani funia ον mam,quia subiunxisti dices,Non enim propria voluminis his s late peccauit, sed alterius diictu carnis enim commixta --s L. tione ducitur, non propria voluntate. in qua semetitia c. . ix forte hoc vis intelligi, ut scilicet anima in natura pro pria si in eo inmutabilis, in alterius vero naturae com mixtione mutabilis: quas vero quaeratur, cur ita sit, ct non quia ita est.Iam hoc modo etiam Hectoris S Aiacis,imo verius cunctorum homini, atque animantium
corpora invulnerabilia dicerentur,si abesset ictus & ea sus quibus eis vulnus possit infligi. Sed nimiru propte ei solius Ael illis corpus sue poetico figmento, sue aliqua occultiore vi in rerum natura, invulnerabile dictum et .quod etiam tela cum ingruerent non penetrabant: ct ex qua parte penetrari potuit ex hac utique in- uulnerabilis non siit. Sie anima si esset incommutabi Iis, ita nullius rei permixtione comutaretur, scutor rus quod est invulnerabit nullius rei contactu aut in petii vulneratur. Itaque nos quia dei verbum ineonta minabile dicimus, etiam earne mortali ct vulnerabili assumpta vi nos es morte & quaelibet in comoda eorporis cotemnere doceret, natum de virgine credere non Tomus sextus. timemus.Vos autῆ quia impia peruersitate contamina- Dbilem filii, dei ereditis, carni eum permittere sortia id
tu: cuius tame substantiam animae naturam esse perhibentes, ta comiX tam carni agetieratis,ut etiam in det
rius comutatum no dubitetis opinari. Elige igitur quid velis, utrum deum comitiabilem dicere vel credere vide comutabili patris substantia comutabilem pro leg nitam esse pariter credas, quae quata si impiet , prose.cto sentis. An inconiurabilem deum dices, sed tame de
substatia sua prolem genuisse mutabilem,quod nihil minus vides quam impie absirdeque dicatur. An vero ita deum incommutabilem cofiteris, ut etiam quod de substantia sua genuit ae i litet non mutetur, pariter si summu ae praestantissimum bonum, ipsum s summetae ad eundem modum permansione inuiolabili obtineat : caetera vero inferiora bona quae creaturam vocamus, tron de ipso,na essent aequalia, sed tamen qui ab
na,ipse, uia non aequalia,de nihilo fecerit quod si e e H
dis, impius no eris, ct obliuisceris Persas ct noster eris. - At enim ait Apostolus No est nobis colluctatio ad 1- quuersus carnem S tanguinem, sed aduersus principatus I & potestates quae ad morem proprii fastus Δ: honoris, voluntate impia declinando animis piis reditum inui- edeant. Sed hoc interest inter vestram opinionem & nostram fidem,quia vos eosdem principes,ex sua propria
quadam natura exortos,quam deus nec genuerit nee fecerit ted habuerit aeterna vicinitate contiguam, aduersus deu belligeraise arbitramini,ei p intulisse arte commixtionem boni S mali. Magnum primo necessi talis malum quod illis substantia suam actigendam pertur
bandanis in errore commutandam atq; obliuione sui penitus demergenda eo miscere cogeretur, ut Iiberat re,correctoi Remedatore, Praeceptoi e indigeret. Quod cerni, quam stulte fabulose i dicatur,quato scelere impietatis obstringat. Nobis autem per Christiana fidem persuasum est io esse contrariti deo qui summe est nisi quod omnino no est. micquid aute aliquo modo est, ab illo qui summe est habet, ut quoquo modo sitatque
in suo genere bonu esse: sed alia maius esse, alia minus: atq; ista omnia bona quae a coditore deo facta l. ni. ee tis ae distributis gradibus ordinata, partim locorsi in-
teruallis ac sedibus, sicut omnia corporalia partim me. ritis naturalibus, sicut anima praeponitur corpori: pa tim meritis praemiorum atq; poenarum, sicut anima vel
attollitur ad quiete,vel doloribus subdituriae per hoe it .li principes,contra quos habere nos colluctatione dieit
Apostolus, poena peccatorum suom priores patiuntur is quam noceant. Nullus enim inuidus ut alterum laedat, 'non sibi prior tormento est.Nocent autem infirmiori bus sertiores:nam nullus alteru superat,nisi quo est potentior: sed tame ipsi infirmiores sunt principes iniqui in prcsenti,quam si in statu pristino ais iusticia permaneret. interest autem unde sit qius'; alio fortior: ut meorpore,ut equi hominibus an animae natura, ut ratio nate irrationali an assectioe animi,ut virtuosus iniusto:
an ordine potestatis,ut imperator milite aut prouincia. Ii .Potestas aute a summa dei potestate omnino dari cre ditur saepe etia deteriorib' in meliores id est iniqui, in eos qui vel la tenet iusticia,vel ad ea tenenda perueni . re nitutur: ad hoc enim datur, ut probati per patientia manifesti sani: vel sibi ad spem,u et aliis ad linitatione. Scientes,inquit Apostolus, quoniam tribulatio patientiam operatur, patientia probatione, probatio spem Ex quo genere certaminis est, eum homo fidelis aduersus principes S potestates praeuaricatorum angelorum, &
235쪽
G aduersus spiritalia nequiei eblluetatii et co illi accipitit
tentandi potestatem ille praecepta tolerandi quo si, ut in re inferiori superent,in potentiore superenturi superatur plerianque corpus infrinius, S tenente firmiore superatur. Contra vim quippe eorum patientia pugna.tur contra insidias prudentia: ut ad perniciosam consensionem nec cogendo nos flectant, nee fallendo de
ei piant quoniam iure virtus & sapientia dei est,per qua: . io,. facta sunt omi ia. Propterea nihil fiunt quae fati a sunt, cum superiora ad inferiora declinat ubi est omne peccatum,& Omne quod dieitur malum, vis imitatur virtutem, S fallacia sapientiam. Cum vero ea quae decli
nauerant recurrunt S redeundi magnanimitas virtute,
doctrina sapientiam linitatur.ipsum etiam doim patre peccantes imitantur impia superbia, iusti pia liberalita te spiritum denique sanctum iniquorum cupiditas, rectoriam charitas imitatur: virique tamen ab imitatione
dei,4 quo S per quem Se in quo natur ipsa fari sunt,
recedere sed illi viriosa,illi laudabili. Nec miri, si qua-do proficientes quae confligunt, imitatio descientiu aproseientium imitatione superatur. Illi enim elatione
H praeeipitantur,isti humilitate consurgunt.Si auten, mouet,cur mente fortiores infirmiores sint corpore, no est mirum ut peceatorum remisitone liberati, moria litare corporis exerceantur ius immortalitate coronabuntur.Non enim facile supplicium deuitatur, nil ille qui ua.3. eos soluit meritis v icerit. Vnde Apostolus Si aut e Christus in vobis est, corpus quidem mortuum est propter
peecatu,spiritus autem v ita est propter iusticiam. Si at
tem spiritus eius, qui suscitauit letum Christu ex mor tuis,habitat in vobis. qui suscitauit lesu in Christum ex mortuis, viviscabit & mortalia corpora vestra per inhabitante spiritum eius in vobis. Animus igitur moria talem propter supplicium peccati carnem gerens,si cmmutatus in melius non secundum mortalem carne vixerit, ct ipsam in melius commutat, ct immortale corispus habere merebitur: sed hoc in fine. quo nouissima inimica destruetur mors.cum corruptibile hoc induerit incorruptione inmo fabulo io illo globo vestro, sed ea mutatione de qua dicit, Omnes t esurgemus, sed noomnes immutabimur. Cum enim exprelstitit dices, Et
. mortui resurgent in eorrupti, ct nos immutabimur: tuc
contexendo subiunxit, ostendens quale dixerit inimi, i tationem, ait, Oportet enim eorruptibile hoc induere incorruptione, de mortale hoe induere immortalit te m. Quaestionem quippe tractabat de corpore resu gentium,quam se posuerat. Sed dicet aliquit Quo mo
do resurgent mortui quo autem corpore venient Lege
itaque totum ipsum locum pia cura intenius, non pertinaci contentione turbatus, ct ingenium tuu deo ad
iuuate, nullo explanatore desiderato, nihil aliud quam id quod dico repeties: ct tue ad id quod tractate institueramus animum reuoca, ct vide iam s potes, no hoe
me dicere quod iusti contra nihil pugnant, sed contra
eas substantias quae desecerunt non stando in veritate. Q litvr Descere autem non iam nihil est, sed ad nihilumni p per tendere. Cum enim ea quae magis sunt, declinant ad eaea Mini- quae minus sunt non illa in qua declinant,sed illa quae LM, M. deelinant desciunt.& minus ede incieiunt quam erat: cap.XL non quidem ut ea sint ad quae declinauerunt, sed pro
suo genere minus. No enim cum animus ad corpus d Einat.eor ρ' eilicitur,sed tame defectivo appetitu quodam modo corpora itala Δ angeliea quia sublimitas,cum magis delectita est suo dominatu in seipsa, adi id quod minui est inclinauit age diu, S minus elle coe pit quam erat, Se pro suo gradu tetendit ad nihilum. KQuanto enim quaeque res inimis est, tanto vicanior ni hilo est Cum autem isti defectus voluntarie sunt, recte reprehenduntur,ct peccata nominatur, cum autem se- . quuntur ista, voluntarias defectiones incomoda, nam lestiae, dolores, aduersitates quae omnia contra volutate patimur. Recte itaque peccata , et suppliciis punitin tur,vel exercitationibus diluuntur. Quae ii animo sere no intueri velis, profecto desines accusat e naturas, a
que ipsas in erimen vocare substantias. Si quid autem de hac re copiosius explieatiusque desideras, lege tres libros nostros qui inseribuntur ae libero arbitrio, quos in Campania Nolae poteris inuenire apud Paulini, nobilem dei simulum. Nune vero meminis debeo, epistolae me tuae,quanuis multo longiorrita me epist mla respondere. ideo quippe in aliis non tacui,ne ubique acogar eadem dicere.Sed promiseram ex lateris tuis tibi , hiati persuadet e quam talia eredidem A quam vera si fidei ac , .iri.
catholicae a tertio. Certe enim omnis inter nos discre Me r.
tio est, ludd vos substantiam quandam malum diu di. Lcitis: nos vero non substantiam, sed inclinationem ab eo quod magis est ad id quod minus est malum ole di
cim'. Audi igitur idipsum.sonis enim in epistola S dicis de anima quod carnis permixtione ducatur ad pec catum non propria voluntate: atque ibi statim, eredo cum videres,si ita est,subueniendum esse ab omni pol te deo prorsus omni animae millamq; omnino debere damnari,quoniam non voluntate peccaret, quo costia tuto euerteretur sententia quam Manichaeus de stipi litae iis animarum etiam de lucis parte venientium tetri. his iter personat: vigilatissime subiecisti dicens, At si cuseipsam cognouerit, consentiat malo, ct non se armet ira immictim, voluntate sua peccauit. Bene quidem
quod aliquando constetis sera posti ut sua voluntate anima peccet. Sed cui tandem malo si consentiat,vo luntate sua peceat Ei certe quod substantiam dieis esse. At ego iam tria quadani v ideo, tu quoque, ut opi- Tria is si
nor,mecum vides Amma enim consenticiis malo, ct a ri
ipsum malum cui consent mir, duo sunt, tertia est aute riis sa consentio. Non enim S hane esse animam dicis, Om,
sed animae. Horum igitur trium, ecce anima substantia est malum etiam illud ,etii anima consentiendo,Volun- GLXIII. tarie peccat ex vestra opinatione substantia est. Quaro
igitur quid sit ipsa consenuo Vtrum ipsam substatiam. an in substantia es dicatiues Si enim substantiam eis di baxeris,non iam duas substantias, sed tres opinaberis. An
propterea quod animς consentio, qua consentit malo, eiusdem substantiae est cuius ipsa anima iam ergo quaero, mala ne an bona si ista consensio Si bona est. non, iique peccat anima, cum consentiat malo. No solum autem veritas elamat,sed tu quoque scribis, tunc ea voluntate peccare. Mala est igitur ista e silentio ac per hoe etiam animae substantia tisi S animae substantia est, ct, iraque una substantia. Videsne quo actus es,ut anima, de illud malum non iam , nam substatiam bonam, alteram malam, sed duas malas etle perhibeas Hie so talia conaberi consensionem culpabile no animae tribuere quae eo sentit malo,sed ipsi malo cui consentiti ut hoe modo pollini diti duae stibilantiae, una bona, altera mala cu anima de parte boni elle dicitur,consenso ve ro eius qua consentit malo, de malu ipsum cui eos entit, simul ex alia parte costituitur: ct anima malae substatiae vir deputatur.Quis absurdius delirauerit 3 No enim anima consentit,si non est eius consensio psa aute co-
sentit,eius est igitur. Potio si es' est eosensio.& mala est
236쪽
A ista eonsensio eiu est hoe malum Na s Se hoe malum
illius mali est eui anima consentit, no habebat necesse hoe malum priusquam ei e sentiret anima. Quale istitur boni, est anima, cuius aduentu vel duplieatur illudabaa ex malum, vel ut mitius dicamus. augeriit3 Deinde sima substantia est ista eonsensio, quam malam eise constat, A t acipiis inuenimus eise in animae potestite ut aliqua substantiat riu edo mala vel ist ves non si,quandoquidem ista cosenso iticius sit, animae potestate est. Na ii non est non ergo sua voluim desiera late consentit. Tu autem pro hae cosensione, volunt ιον , te sua pecea re dixisti. Habet ergo anima, ut dixi,in podis ex pis. testate, ut quaedam mala substantia vel sit vel non sit. cap. XIIII. id est autem aliud substatia quam natura3 Erit ergo aliqua natura quae nec animae naturalis sit, quoniam si nolit non erit, nee illi malo cui anima voluntate consentit. Non enim potestis dicere naturale malum esseratis tenebrari7, quod ibi aliena voluntate instituitur. ne est animae voluntate. Gii emo naturae deputabitur ista natui a id est.ista consenso si natura est,quae neque
animae neq; tenebrarum genti naturalis est, nisi ut con
A te a Mantehaeti disputes, non duas sed tres etsi naturas. Quae de ii aliquado non fuerunt, nunc tamen ta posteaquam exorta est ista consensio, tres utique factae sunt, quam sanὸ tertiam quae nata est ex anima consentiente, & ex malo cui consentit . quasi utrius filiam se ii, dicere. Sed eum ex duabus naturis nata sit quarum altera bona est,altera mala, quaero cur no aliquod neu trum natum sit sicut enim ex equo I asino quod nascitur, nec equus nee asinus est ita quod de bona natu ra de mala natum est,si Se ipsa natura est, nec bona nee
mala esse debebat.Tu aut e consensione mala esse eon steris. Dicis enim tune animam voluntate sua peccare, dum eonsentit malo. An forte naturam bonam de naturam malam quas duos sexus, ira as linum S sue in nitium esse arbitraris Vt quemadmodum ex mastulo de semina non aliquid neutrum, sed aut mastulus aut famina signitur,se ex bono de malo, no aliquod teriatium quod nee bonum esset nec malum .sed alterii ma luna cite contendas natum Quod si ita est, ubi est illa victrix animae natura lisne separata est ut no alterum bonum potius nasceretur Deinde non vides te sexus
C diuersos iam dicere non natura Nam ii inter bonum
de malum naturarum ei set diuersitas , non oriretur multoque nis aliquod tertiti quod nec bonum possit ei lenee malum. Aut certe sterilis esset ipsa commixtio, nee inde tertia substantia pareretur. Si enim ex illis anima libus quae silpta comemoraui,cu sibi miscerentur, nihil aliud quam mulus vel muta gignitur quod neque hoenes illud sitiquato magis ita heri Oportuit in ta magna ct sum illa diuersitate boni Ad mali: aut ii nulla ex eotti
commixtione noua natura existeret,mala no et set, etias bona esse non positi. l estat igitur ut tam ineredibilia deliramenta vitare nequeamus, nisi illam consen sionem quam constat malam esse atque culpabilem, fateamur non esse substantiam, sed in aliqua substantia mad . ta esse dicamus. Deinde in qua substantia sit diligeniates arid inime requiramus: quaquam cui non manifestumst,seut suasio no fit nisi in suadente ita colensionena non disi D ense nisi in consentiente natura' Anima ergo cum con sentit mala ipsa substantia est, consensio vero eius non qui, ὴλ est substantia . lam cernis,ut arbitror,in qua substantia , dis , sit,id est, in anima esse istam eosensionem profecto vi. ., A. des,quam consentionem peccatum Ose, ae per hoc nis
a . tum esse noliaubitas. Ex quo iam intelligis seii posse. 3t in bona substantia,sicuti est amula, sit aliquod titiluti
quod non est substantia senti est consenso,ex quo ma Dio appelletur etiam anit mala. peccatrix enim utique mala est.pe at autem cum eos entit malo. Vna igitur ea dein i: res, id est,anima inquantum substantia in bona est: inquantum autem habet aliquid mali quod noti est substantia id est, eosensionem istam, in tantii in mala est. Non enim ex profectu,sed ex defectu habet hae consensonem. Descit quippe cum consentit malo,ni inii,3 iam este,ac protterea minus valere incipit,quam valebat dis nulli consentiens in virtute c5sisteret,ianto utique deterior, quanto ab eo quod summe est ad id quod minus est vergit ut etiam ipsa minus sti Myanto autem minus est , tanto utique fit propinquior nihilo, Quod enim minus quoque fit,e4 tendit ut non sit omnino: qud quan uis non perueniat ut penitus pereundo nihil sit, manifestum est tamen quemlibet desectum exordium esse pereodi . Aperi ergo iam cordis oculos, ct intuere ii potes, bonum aliquod esse quamlibet sti stantiam, R ideo malum esse defectum substantiae, quia bonum est eise substantiam. Nee tamen omnem des ctum esse culpabile,sed solum volutat tum, quo anima seationali ad ea lux in ira illam sunt condita,condito- .
te suo deserto declinat assector hoc est enim quod peccatum vocatur interi aute desectus qui non sunt volittarii vel poenales sunt, ut peccata puniatur moderatrice summa at sordinatrice iusticiat vel mensuris rerum infimarum interlieniunt,ut pi cedentia succedentibiis cedant, atque ita omnis teporalis putet litudo vicibus suis atque tuo genere peragatur.Sicut enim ferino per agitur quasi morietibus atque orientibus syllabis, quae per morarum certa interualla tenduntur,ct spaei ita suis
impletis ordinata ediaqtientium succisione decidi,t, donee ad fine suum tota perducatur oratio' nec in ipsis de Mentibus sonis sed in loquentis moderatione positum est . quantum producatur, corripiatur ve syllaba, vel qua specie literarum ungulae suoru in locorum momenta ei istodiant eum ars ipsa quae sermone faeit,nec sonis perstrepat, nee peruollia r varietur teporibus: Sie ortu de occasu deerisu atque successu rerum temporalium, certis ae desinitis tractibus, donee recurrat ad terminii praestitutum teporalis pulchritudo texitur.
Quae non ideo mala est, quia in spiritalibus et iuris ppoisumus intellige te mirati l meliorat sed habet proprium in suo genere decus, atque insinuat bene viventibus summam dei sapientiam in alto secretam, supra
omnes temporum metas, fabricatricem ac moderatricem suam. Ag nune attede illud quod dicebas ina Llum cui anima e sentiendo voluntarie peccat , utrum Asubstatia sit aliqua, an vero nee ibi possis accusare sub- ω
stantiam. Quaero enim quid alliciat anima consens M. nera n irruat illa cassatim,& propterea consenti edi' a m do. catur, quia eius alioua delectatione mouetur ad scuen idum. Quod si ita eit, non est consequens ut proptet ea malo dicatur quia no recte siligitur. Si enim Ostedero amari aliquem male. ubi non amati, sed amantis milpa teneatur . profecto fateberis cuiusp rei speciem no esse cotinuo viciosam, quia viciose in ea cosensio cupietis
illabinis. Q iod quantum me adiuuet, pὸst apparebit. Sed ut ostendam quod pollieitus sum, quid potius esis
gam. m me rerum copia cireumqucit Quid inquam
potius eligam quam id quod nos ereati am laudamus
e celestem, vos aute ut portionem ipsius ereatotis ad
ratis auid enim inter cuncta uili bilia isto sole praeclarius At si quisquam eius lucem immoderaticis concupiscat citisit suis oculis bella iurgiorum, si aliqua potestatem
237쪽
o testate nactus lia possit implere quod appetit, domos
eo estim oppostas suis fenestis aperiis intuetur, quo minii, sol penetralia eius coelo apertiore persin dat. Nun
quid ergo sol est virium, quia ille lucem istam se dile.,it,ut eam luci iusticia praeponere auderet,& volens luminis oculor si earnalium abundantiam excipere in habitaculum eorporis ianua cordis S aciem mentis conatea lumen elaudere aequitatis Vides ergo amari posserem bona,amore non hono.Qila propter eu tu malum
dicas cui cosentiendo anima peccat, ego bonum die in genere suo sed tale bonum cui animam qua est mea' lior eonsentire non deceat.Cum enim si ipsa corpore superior,denique habeat se superiorem, quantiis in ora dine suo natura corporis bona sit, peccat tame anima,
ct peecando fit mala,si cosensionem dilectionis quam stiperiori deo debet, inseriori corpori adiungat.
- Ο όδd si dieis,non ea voeare te consensionem eui sisti, o h. pabilem, cum res illa diligitur, quae non agit ut sibi eo - , , sentiatur:sed tunc eosentire anima, cum illum eui eo
his uia is sentit aliquid suadet aut aliquid cogit: ct propterea ma
iis ij. tum esse , quia ut mali committatur, liba det aut
cadio tr. urget:secuda qu stio est.& ordine suo iam iam*etiam et ipsa tramnes.Sed memin mimus hic primi in peccati, id cie quo satis, ut arbitror, disputatum est, claruitq: setipode, ut res aliqua in suo genere bona,male diligatur, ct dilectione etilpata ipsa non reprehen latur Quid enim si tali dilectione peccatrix anima atq; vietosa ideprecatu alteri persua leat Nonne S illa quae persuadoti eonsentit tali vicio deprauata, quali vicio deprauata illa quam sequitur 3 primum ergo peccatum est,quauis
bonam ereatura creatori in dilectione praeponere: se eundum aut et alterum quoque ut id faciat vel suade. do vel eogendo tentare. Nemo enim ad prauitate vult alium percilicere,qui non prior ipse deprairatus est.Vo luntate autem receant, qui alios ad peccatu perdueere eupiunt,vel stulta beneuolentia,vel maliciora inuiden ita. Qui enim filios suos nis peruerse amando monet, vi nullum luerum turpe existiment, sed undecunt aequirant amplam pecuniam, utique non odit eos, ct tame perniciose persuadet Talium quippe dilectione iaipse eo truptus est, eum aurum S argetum malum non
sit, quemadmodum S ille sol de quo superius egimus,
sed tamen rei bonae dilector inordinatus in culpa st. Inuidelia vero cu alium vult quisq; peccare, honoremi diligit immoderata superbia: ct in eo cupit excellere, quem quidem videt amplius & verius deferri virtuti hi suae in eo superetur, eupit aliquos ad iniquitatis voraginem ex aequitatis aree deponi. Hoc modo diabol' suadere aut cogere ad peccata conatur.Sed ni,quid ip se honor in culpa est,quia ei, diabolus peruerse ais ina
pie diligendo impius factus est3Aut ipsa eiusde diaboli
angeliea substantia qua deus errauit,ideo mala est quiasib statia est Sed eum eius deserens Alectionem, S ad suam nimis conuersus eidem esse cupit aequalis, sive biae tumore deiectus est Non ergo inquantum substantia est sed quonia substatia facta est, in uatum seipsum
amplius dilexit quam eo a quo factus est, malus est. Et ideo malus quia minus est quam esset, si id quod sum me est dilexiiset : desectus ergo malus est. Omnis ergo defectus ab eo quod est tedit ut no siti scut omnis prosectus ab eo quod minus est tendit ut magis sit. Honor quippe summus, qualem pietas religioso in exhibet, utique deo debetur. Qii ergo amat honorem, leu imi latur . Sed humiles animae in illo se honorari voltit sim perbi prae illo. Ad deum aute humiles,excelsiores sunt iniustis contra deum vero excelsi, humiliores sunt tua ςsti,, ea scilicet dispensationes raemiorum atque panarum,quia illi deo amaueriint supra se, illi pro deo am uerunt se. Iam, ut arbitror, facile est tibi intelligere e I De ex ipsit, verbis Epistola tuae, quibus dixisti, animam sis ita
cum cosentit malo,voluntate peccare, nullum malum semiis esse, natura malam,vel dilectionem naturae malae. Sed sitae Leum omnes naturae in suo genere bonae sint, malu esse G. XII
peccatu,quod si volutate animae,cum diligit pro ipso
creatore creaturam sue suo nutu, m si mala: siue alterius persuasit,cum cosentit malo. Et nihilo minii, sequos si mala, se uentibus suppliciis, ut pro meritis
omnia disponatur a creatore summe bono in creatura
bona,sed no summe bona, quia no ea genuit des ipso, sed iacit ex nihilo. Tu autem constituisti duas naturas, quaru vita vis bonam esse,altera mala: vel potius viil
boni,altera mali: na mala natura,ex bona etia,peccados t. pateris tamen ea natura quam bona esse dicis, malo sentiendo male facere hoe est,uoluntate pecearciAt ego ambas bonas esse assero, sed una earum niale face re stadendo alia male facere consentiendo. Sicut autealterius consenso non est natura, se nee huius suaso. Et setit ista si non cosentiat bona permanebit, integri tate naturae suae custodiens se illa si no suadeat, emen- Ldatior erit. Si vero etia peeeatum quod no stadet, nec ipsa comittat,pariter erut integrae, atque in suo genere
laudabiles. Et si enim bis illa peccat quae ct committit S suadet: illa aute semel si latum modo ad male faei
dum consentiat tamen peccatis sunt mala, non natura sunt malae. Aut si propter suasonem natura ista mala est,si ct illa propter eonsensionem. Sed si pestis tibi videtur esse suadere quam consentire, si ista mala, ista
peiore non tamen lata si aeceptio personarum,S tam
iniqua in iudieado gratiscatio,ut cum ambae peccent,
quantiis una grauius, altera leuius, una dicatur natura
mali altera bonitae non potius aut ambae bonae,sed illa melior quae peccat minus aut ambae mala, sed illa peior, quae peccat amplius. At enim unde est malum IM nisu quod peceatum vocatur, si nulla est mali natura 3 Die ra lamihi unde si illa consenso mala in ea natura quam bo ι M spiram esse concedis Se praedicas iniicquid enim patitur peccare σvt consentiat malo, non utique pateretur nis pati pocset. Quaero ergo unde habeat ipsi in pati poste Melior ad hiat, enim ellet si non haberet. Non ergo natura summi bo- frae; --n qua posset esse aliquid melius. Deinde si habet in po a. au
testate vel consentire vel non consentire,non ergo vi- Mcta consentit. Quaero igitur unde habeat ista cosensi nem mala, nulla contraria cogente natura Si aut e co. gitur e sentire, ita ut non sit in eius potestate aliter facere non ergo ut dicebas voluntate peccat, quado novoluntate cosentit. Sed ego adhuc quaero, unde in illa sit posse decipi si decipitur Antequa enim deciperetur,
nisi esset in ea ut hoc pati posset, nunqua utique pater tur, quaquam nullo modo nisi voluntate consentit. Si autem cogitur, cedere potius quam consentire dieeda
est.Sed quoquo libet nomine illud appelles, quaero abs te acuto Se solerti viro, Se a tuo Romano ut gloriaris ingenio, unde habeat ista boni natura pati posse quod
patitur,ut cosentiat malo Si eut enim in ligno antequakangatur inest irastilitas, quae nisi inesset, fiagi omni no n5 posset . nee ideo non est Dagile lignum, si nullii, Dactor accedat sic qucro in ista natura, unde sit quodavel fiagilitas vel flex itas, antequa ad malam cossemsionein vel vi fiagatur,vel suasione flectatur.Aut si mali vicinitate iam fiagilitas erat icut solet corpora vici-
238쪽
A cina paludis exhalatione corrupi: ia ergo corruptibilis erat, si potuit ea vicinitatis illius contagio pestilentiosa corrumpere. Qucro igitur unde illa eorruptibiliatas: quaeso attende quid loquar,& cede perspician velitat imo enim quςro vnde eorruptio, respondebis enima corruptore,eundemq; corruptorem nescio que principem gentis tenebrarii esse contendis,ut etia tabulosis tegminibus inuolutia euolum ciae teneri vix positi sed lucro unde corruptibilitas etiam antequam corruptor accederet: quae nisi esset, aut nullus existeret, aut nihil noceret cuius ibet corruptoris aecessio. Cu ergo tu inueneri, unde in bona natura ista corruptibilitas. ant
quam natura contraria corrumpatur: aut s no vis eam dicere corrumpi,unde certe ista mutabilitas,antequam hostili aduerstate mutaretur. Non enim non mutatur
natura in deterius,quae sit ex sapiete milia, R quae oblitiiseitur sui. Tu enim ista verba apposuisti, lices,sicum
seipsam cognouerit,consentiat malo. Mutatur ergo in deterius eum obliuiscitur, sic ut teipsam rursus com morata cognoscat. Nullo aute pacto mutari potuisset, B nili antequam mutaretur esset mutabilis. Cum ergo tu
inveneris unde ista mutabilitas in substatia summi ho ni , antequam esset ulla boni de mali facta commixtio. profecto desines a me qu rere unde sit malo. Quanquain natura summi boni, si ea recte cogites, nullam pro sus mutabilitatem temporis inueniri, nec a seipsa, nee alterius cuiuslibet accessii possit , sit in ea natura qua Nantehaeus fingit, & summe bona esle arbitratur, vel etiam sibi credentibus persuadet. Quaere atq; respondes pote .vnde ista mutabilitas quae no inuenta sed pr dita est,cum mora accederet Mutari enim nee ab hoste pollet,s mutari omnino no posset. Cum autem p tuerit,non fuisse incommutabilem demonstrauit.Hae ergo mutabilitas eu esse in substantia summi boni, hoe est in substatia dei creditur,si eotentiosus non es,vides quanta insipientia blasphematur.Cum vero de creati ra tale aliquid dicitur, qua deus nec genuit nec protu-
ait de substitia sua, sed feeit ex nihilo :no de sumino bono agitur, sed tamen de tali bono, quod nisi a summo, qui deus est,nsi posset institui. Deus quippe summe bo
nus at s incommutabiliter, horum omnia non summe C nee incomutabiliter bona,sed tamen bona feeit,ab angelis coelorum usque ad extremas bestias, lici basq; ter rarum, pro sua cuiusque dignitate naturae, omnia locis
congruis Ordinata. Veru in his rationalis creatura,cum
creatori: hoe est,factori & institutori suo deo, dilectio nis obedientia cohaeret,naturam sua in illius aeternita
te, veritate,charitate custodit eum vero eum cotumaci
inobedientia deserit, ct per suu liberum arbitrium precatis se inito lui per illius iustum iudicio,supplicio misera asscitur. Et hoc est totum malum, pariun q, iniuste facit,pai tim quod iuste patitur. Hoc tu a me non quaeras unde sit, cum tibi iam ipse res deris: qui dixisti qeu seipsam eognouerit anima ,si malo eosenserit, volutate sua peccat, Ecce unde est malum a propria scilicet voluntate. Non autem ista natura sed eulpa est, ac per hoc etiam cotraria naturae, cui utique nocet priuando ea bono,quo beata esse posset ii peccare noluistet. Hae tu peccati voluntatem moueri non putas in anima nisi cara Mas ex alio malo quod credis esse natura quam non fecerit thoisias deus, eamq; animam naturam dei esse colendis: ae per Maesulis hoc ista mali nescio quae natura, si hanc in anima pec----eati suadendo facit in peccatum victus delicitur Aeus. η' Ecce quanta impietate, quam nefariis horrendis UcvM XA. blasphemus te non vis exuere,ponendo in natura qua
iis non secit deus,vitam,sensum, sermohem,modum,*N Liciem,ordinem,& alia innumerabilia bona: ct ponedo in ipsa dei natura ante ullam commixtionem mali, ip sim mutabilitate qua capi poterat, S eui timere cog batur, videns magna labem ae vastitatem aduersus sua sancta impendere secula, nisi aliquod eximium ac pr clariam,& virtute potes numen opponeret. Et vi quid hoc totum, nisi ut illa dei natura ais substantia se in plicatum teneat hostem subiectum,ut peceans perierat S ligatum, nee totum euadat purgata iam victu, ct vi damnata seruet inclusum Praeclaram vero exclusione bellicet necessitatis in deo vestro inuenistis, cotta illud
quod vobis proponitur, ut respondeatis quid factura erat in deo ges tenebrarii, s cum ea pugnare noluisset quam s dixeritis aliquid fuisse nocituram, fatebimini
corruptibilem S violabilem deum: si autem dixeritis, quad ei nocere non posset, luaretur a vobis. Cur ergo pugnauit Cur stibilatiam suam eorrumpendam atque violandam,R ad peccata Omnia cogenda hostibus tradidit Cotua istam ergo complexionem ni quam exire potuistis. Magnia aliquid vobis S tutum inuemi se via Edemini, ut respondeatis dicentes: Magna es iniquitas appetere aliena, cui des iniquitati praebuisset assensum, si eam gente quae hoc ausa fuerat, expugnare noluisset. Haberet ista res so qualemcunquae iusticiae colorem,
si salie in ipso bello natura dei vestri se integra impol
lutamq; seritasset,& permixta hostilibus membris, nihil iniquitatis vel eoatam vel seducta fec Tet. Cu vero tan ti, faeinoribus & flagitiis eam captiua consentire diea tis 1 euin denis ab illa impietate tam iniinani, qua etialumini sanct , ius portio est,extitit inimica,nee tota perhibeatis posse purgari, unde illi merito retribuere creditis horrendi illius globi aeterna supplicia: quanto satius erat inimieu hostem in sua iniquitate relinquere
inania molientem,quam tradere partem dei, cuius viares hauriret, cuius decorem corruptum suae iniquitati sociaret,qiiis non videat Quis tanta obstinatione eae eetur ut non sentiat, non attendat quanto minore intiquitate gens tenebrarum mistra naturam inuadere eo
naretur alienam,quam deus inuadedam, S ad iniqui talem cogendam, S ad ponam, ex aliqua etiam parte danandam traderet suam Hocetne tandem est iniqui- Flati consentire noluisse, & tam ingentem iniquitatem sine ulla necessitate feci An erat neces,itas,quod ipsum Manichrum dicere non puduit S vos pudet lis equippe ait, vidisse deum magna labem ac vastitate ad Dellus sua λει impendere iecula,nis aliquod eximiis& virtute potens nume opponeret. Vos autem acutius videlicti ratiocinamini, quam si deum dixeritis ea ne eestitate pugnati e ne noceret ei gens tenebrarum, vi Iubilem S eorruptibilem dicentes deum, i nocere aliquid posset si pugnare noluisset. Abigite ergo & expellite a cordibus vestris S a fide vestra etiam ipsim pugnandi totamq: illam fabula, impiarum S immundi istia rum blasphemiarum horrore contextam,tange aliquo modo anathematizate atq; damnate. Nam quale est obsecro te s ut antὸ dictum est violabile illam naturam ct corruptibilem deum dicere non timetis: vinatura dei uestis, s sortitudinem qua no caperetur non potuit exercere, non potuerit saltem iusticiam captiua seruare: quod Daniel potuit, qui leges omnes alisus est irridere eorum a quibus captiuus ductiis iueratriniqtiitati etiam pietate tua nullo copulsus terrore consensi, nee in conditione corporalis seruitiitis aequitatem aelibertatem animi patientis ae sapientis amisit. Natura
239쪽
G vero dei captiua ducta est, iniqua facta est, non potest tota purgari,cogitur in fine danari. Quod mali; sibi suturum si sciebat ex aeternitate, illi nulla diuinitas de se debebatur: s autem vel terris vel regionibus sibimet in ciuitate coligitis re i locis S gentis tenebrarum,quae ab hominibus prudenter intellisentibus ridenda Maanichaeus narrat,inenarrabilia esse dixisti, & lice a Chri sto appellari dexteram S snistram: nouimus se appel la e Christum dexteram de sinistram, ut no eorporalia loca, sed beatitudinem mi iamψ sui euiusque me itivelit intelligi. Sed c rnalis vestra cogitatio,adeo a locis corporalibus non reeedit, ut solem tuum vis bilemae per hoe corporeum,qui cotineri nis eorporali locono potest,& deum & parte dei esse dicatis. verti de his
vobis eum agere stultum est. Quid enim incorporeum mponitur liuelligere poteritis qui deii incorruptibilem nondum inplura ereditis3 Sed velut bonus amicus benigne me ob qua Nam- iurgas,q, Manichaeos reliquerim, de me ad ludaeotis li- ibam e se bros contulerim. ipsi sunt qui vestrum errorem falla eundina xi clami suffocat.in eis quippe prophetatus est Christus, de ,γIad qualem dei veritas reddidit, no qualem Manichaei ussi . a. nitas finxit. Sed homo urbanissimus exagitas antiqua cap. l. seripturam,eo-seripiti sit in propheta, Et De filio, de id fornicatione quonia fornicabitur terra a dominor cu u.t. audias in Evangelio, Meretrices Se publicani praeeesset
Antiat. vos in regnum cretoris . Noui unde veniat indignatio
tua. Non enim tibi tam fornicari displicet in forniea tione, i quod in matrimonium commutata est,& eonuersa ad pudieiciam eo iugalem, ubi deum sietit credi tis vestrum in procreado filios arctioribus carnis vina' culis colligari: cui putatis parcere meretrices,quia dant operam ne concipiant,ut ab ossicio pariendi liberae,ii
bidini serviant. Foeminae quippe conceptus, apud vos carcer est& vinculum dei. Hine tibi etiam illud displicre .,. cet, Erunt duo in carne una: cum hoc in Christo atquenti. . Ecclesia sancta magnum mγsterium commedet Apo cis L stolus . Hine displicet, Crescite de multiplieamini: ne dei vestri multiplicentur ergastula. Me autem fateor in Eeelesia eatholica didieisse, sicut anima, ita de corpus, quoru alterum praeditu, alterum bditum est: ita bonis animae ad bona eorporis no esse,nisi a summo bono: a quo sunt omnia bona,sue magna, sue parua ,siue colle stia sue terrestria, siue spiritalia,sue corporalia: sue te-l poralia siue sempiterna. Nee ideo ista reprehendenda, uti, hiu quia illa praeseremti. illud vero quod inter culpan qua e nos da ponis, Mam ct manduca etiam in Actibus Aposto
hiarit ae lorum spiritaliter positum est. Veruntamen de corpo ea, vis cir raliter,non est cibus in vituperatione sed luxus: praecia suam iri pue vobis,etiam carnaliter accepta , haec sententia pla-O flamina cere debuit,ut noctaretis carnes ac sic carcerit,' nacti, isses est, de misera custodia deus vester aufugeret, & s quae eius,i,auti ibi reliquiae remansisent, manducando eas in Oiseina cap. XXII. aqualiculi purgaretis .insultas, ψ mihi doluerit sterili
tas Sar . Non plane hoc ego dolui quia de ipsa prophetia fuit, Vestris autem sacrilegiis fabulosis congruit, nostet ilitatem Sarae,sed foecuditatem dolere: quia omnis foeminae fecunditas, dura est dei calamitas: unde non mirum est,quia in vobis maxime impletur,quod de t libus praedictum est Prohibentes nuptias. Neque enim tam cocubitum, i nuptias detestamini: quoniam in eis concubitus causa pro lagandi, no vicium sed Oiscium est, a quo immunis ea continentia virorum foemina tum s lanctaris: non quia seut malis illud deuitauerist, sed quia melius elegerunt.Quanqua patria de matrum, quales Abraha Se Sara extiterunt, ipsum officium eon
iugale,non ex humana societate, sed ex diuina dispena usatione pensandum est. Na quia Christum in carne vetanire oportebat, ei carni propagandae tumulatu est con iugium Sarς,eui virginitas Mari; praesertur. Vnde psis is, ct illud quod imperitia laudabili deridendo eo mine -βόη- morasti, pone manum sub femore meo Abraha seruo inare mastio dixit, postulas iurisiurandi fidem, Pone, inquit,ma ha. a ranti sub femore meo,& iura per deti coeli. Seruus quide
ille obediendo iurabat, sed de Abraham iubendo pro. LIaphetabat, deum scilicet coeli in eam carnem esse vetu ru, liis suisset ex illo femore propagata. Vos hoc asper p namini,det estamini, ominamini,casti de mundi ho ham dixi inhiesi qui stio dei quem nullus contactus carnis muta Saram I atare potuisset unum virginis utem in formidatis: & dei rem sitium. viui naturam mutatam atque pollutam, omnium sis ca. XXIII.
minarum, non hominum tantum, sed bestiariim quo svieris implicatis: ae per hoc qui unum Patriarchae namur horretis, ouς tadem femora, non dico propheta
rum,sed quamlibet prostitutaru invenitis,ubi non deuvestrum illic tam turpiter compeditum vitare debea tis : nisi forte no quidem caste tangere humani eorporis membrum, sed pudet iurare per deum tam turpiter vinctum. Tanta illic deformitate ea otiuo nomine pa- Learpi qui in ludicris muneribus edi solet, propter omnium generu quς inerat bestias, exagitatis arcam Noe, lux per omne genus animalio, litura ex omnibus genati , figurabat Eecles, Vbi te vel non aduertente vel ignorantem gratulor confruum posuisse vocabulum Paearpos enim omnis est ti uctus,quod in Ecelesa spi ritaliter visum est: & non attendis Noe cum suis,inter
illas feras qud ilicsus ingressus est, unde ilicsus egressiis est, u Reheior fuerit deo vestro, qui ferina rabie gentis
tenebraris dilaniatus & deuoratus est. Itaq; ille no pan- carpus sed plane eopartus' factus est, qui omni feritate tam diseeiptus est. Lucta lacob eum angelo irrides,ubi situ his, , , liaesi earne Christi lucta populi Israel prophetice figu- is disci rata est. Sed quomodolibet intelligas, Quanto melius L
deus vester cu homine luctaretur,u victus atq; captiuus
a daemonii gete diriperetur, Falso Abraha q, pudicieta ri η aeoniugis v ediderit criminaris, ubi no est mentitus so- s ἡ . rorem sed cautela hii na tacuit uxorem, deo suo eo
mittens eius pudicicia conseruandam qui nis faceret rod ficere post et no in deu fidere,sed dei, tentare tu
iraretur. Nee tame respicis deu vestrum, qui no uxo Meem,sed membra sua hostibus polluenda, cori upenda.
turpanda, no vendidit,sed gratis dedit. Ad que, si ponset certe Optaretis, ut ta illibata rediret ab inimi ei, sui dei vestri praeclara natura, u illibata viro reddita est Sara. Laudas mores de studia quodam mea, ct quaia a latinis is quis me repente mutauerit. Deinde circi, loquendo comemoras antiquum hostem omnium siletium atq; as e re
sanctorum, R ipsius domini lesu Christi, que vis uti m ad em. diabolum intellis Quid ego tibi de mea mutatione G. XXIIII
respondeasqua nasi eo modo in melius fieri crederem, non utiq; me vestro errore detestato atque danato, adeat holieam Ecclesa fidem': conferrem. Quod virum secte fecerim: id est, a malo in bonum mutatus sim,tu
mihi ipse soluis qu stione in eodem verbo quod positisti mutationis meae Anima enim mea,s queadmodum dici lis,dei natura esset sue in melius, sevi eons do siue in deterius, sicut areuis, mutari omnino no posset: nec a seipsa nee acui iis qua vel alterius impulsu. Vnde cimi
errorem istum reliqui ct elegi ea fidem,ubi dei natura prorsus incommutabilis pie creditur, ut sapieter intelligatur: displicet mutatio mea, nisi quibus displicet
240쪽
Aineomutabilis deus. Est autem diabolus sanctorum ad
uersarius, non Q aduersus eos ex alterius naturae conatorio principio consurgat inimicus, sed quia eis in uia det honorem coelestem,unde est ipse deiectus. Muta enim ipse alios mutare molitur.Na sicut a vobis Persaea illius fabulae prolixitate desci ibitur, si non mutatus alios mutat,profecto maior a virior est. Si autem scutagematis sanctae lucis no inimiciis dei est, sed amicus, ct illis melior quos decipit, qui eos lumini sancto insernicos cui est ipse amicus,esseeit Ideo quippe dieit Manichaeus,aeterno supplicio animas in illo horribili glo. bo da innatas, quod errare se a priori lucida sua natu-iaraisae sunt, & inimicae luminis tunc extiterunt, cum ipsam mentem gelis tenebrarum, tenedae apud se luci.
amore flagrantem, animal tu corpora creare cotendat.
Ab his ergo vanissimis sacrilegis I figmetis te cura ut eripias, mutandus in melius illius adiutorio qui nee in melius nec in deterius comutatur. Euasmus,inquis,2 et nubo quia spiritale secuti sumtis saluatore. Na illius tantum spem ρηης- erupit audacia vi si noster dominus carnalis foret,Olimn non δε- nis nostra fuisset spes amputata. Si hoc propterea dicis,leas Io ouia Christia carne habuisse non ereditis,in Manichto Habas . spem ponere no debetis, quem de masculo & Dei Ina P. XXV. procreat si,sicut caeteros homines carnem fuit se cone B ditis. Cur ergo in illo latam spem ponitis Nam in hae ipsi epistola tua cum me terreres,ipse dixisti, Quis ergo tibi patronus erit ante iustum tribunal iudicis, cum S de sermone S de opere coeperis te teste conuinei persa quem incusasti non aderit.Hoc meepto, quis te fietem consolabitur Quis Punicum saluabit Consolatore igitur de Saluatorem Manichso excepto nullum esse posse dixisti. Quo modo ergo cum de Christi passionibus ageres,euasitie vos dixisti, ψ seiritalem ieeuti estis salauatorem , ne scilicet eum pollet in carne constitutum inimicus oecidere Ergo Manielirum vestrum si occi dit inimi eus. in quo carnem inuenit, ut iam vester esse saluator poisit:& quo modo dicis,hoc excepto quis tessentem eo solabitur Quis Punies salvabiti Vides quid sit,in f, res de doctrinis daemonioris, in hypocrisi me-daciloquorum. Veracem Manichaeum de Christo vis esse fallaei, ut si Christus in ostendenda carne, morte, Danai. restietectione,locis deni et vulnerum atq; elauorii, quae dubitantibus discipulis demonstrauit totum fallaciter C ae mendaciter gessit tune Manichcus de Christo verudixerit. Si autem Christus vera carnem, S ideo veram mortem, veram resurrectionem,ueras cicatrices ostendit tunc Manich us de Christo metitus iit. Ae per hoe id interest in hae causa inter me atque te, φ tu elegisti veracem credere Manichrum Christum eredendo fallacenae ego autem Manichaeum potius, scut de aliis robus ta de Christo quam Christum de aliqua re. Quato magis de illa, ubi spem credetium maxime posuit, hoe est L sua passione se resurrectione metitum3 Nam qui dieit,quacio Christus post illam, quae mors eius putata est,apparuit discipulis hae statibus,& spiritum se vide
Iieri . re putantibus: quando dixit, Tangite manus meas &pedes,ct videte, quia spiritus earnem & ossa no habet, D .io. sicut me videtis haberα quando uni eorti minime eie- denti Mitte inquit digitos in latus meum, Se noli esse incredulii sed fidelis: totum hoe non veraeiter ostendebat,sed mendaciter. Qui hoc,inquam dicit no praedicator, ted aceusator est Christi. Sed inquis Christum praedicit Manichaeus, eius et se dicit Apostolum. Hinc potius detestandus atque fugiendus est.Nam cum haeaecusando diceret, se seste iactaret amatore veritatis, arguendo alterius falsitate. Nunc vero nesciens incauia Dium: se prodit, sati,q; demonstrat diligenter intuenti bus quid agat ipse,quid diligat, laudando ae praedica.do metientem. ge itaque amice latam pestem, ne te,
quod fieri non potest,fallendo velit sdem necte Ma nichaeus: qualem vult videri a Christo esse factes illum diseipulum cui dixit, Miti digitos in latus meo, A noli esse ioeredulus, sed fidelis. Stetit enim sapit duleis, i ma veritas, uid aliud discipulo Christus dixit, nisi i , se quod gesto, tange quod gessi,tange veram earnem,
tange verorum vestagia vulnerum tange vera loca cla uorum,& credendo noueris, noli esse incredulus, sed
fidelis. Stetit aute despit Manichaei sacrilega vanitas, quid aliud dixit discipulo Christus, nisi tange quod simulo tange quod Allo,nisi lage Lliam carnem, tangenisorum fallaeta vulneru loca, ct noli esse incredulus
meis mendacibus inebris, ut credendo falsis positi esses deli . Tales fideles liab et Manich us omnis doctrins arma. daemoniorum mendaciloquorum. Fuge ista obsea savi mero non decipiat species paucitatis,quonia ipse domi-jaloando nus dixit angustam viam esse paucorum. inter paucos russi est. vis eise, sed pessimos. Nam verum est quod pauci fiat ca. XXVI. omnino innocentes, sed in ipsis nocentibus pauciores Mart. r. sunt homiei de quam fures,pauciores sunt incestatores Equam adulteri. Denique etiam ipse antiquoium vel fa bulae vel historiae pauciores habet Medeas ct Phaedras, qualia facinorum aliorum flagitiorum4 mulieres, pau-eiore, Oelios S Busirides, q impietatum aliarti ct scelerum viros. Vide ergo ne forte apud vos nimius hora rot impietatis,nciat meritum paucitatis. Talia quippe ibi leguntur,dicuntur,creduntur, ut in illum errorem magis aliquos suam paucos irruere, vel illi e remanere mirandum sit. anctorum autem paucitas quorum an gusta via est, in coparatione ponitur multitudinis peccatorum: quae quidem paucitas in multo maiore nume ab ,ro palearum latet: vel ipsa area eatholieae Eeelesa est nunc congreganda ct trituranda, in fine autem venti landa atque purganda: ad quam te oportet conferas, si
fideliter tideliseise desideras,ne fide cio filiis, scut seriptum est, ventos pascas, id est, immundis spiritibus esca fias.Si enim paulus Apostolus, luem commemoras, no sapientum veteris testamenti scriptiiras totaius illam prophetica dispelationem dictorum atque factorum,1ed carnalem ludaicae propaginis excellentiam,& pro synagogis paternae gentis errantibus & Christum lion agnoscentibus et elu persequedi Christianos quo quam plaudabili accendebatur,& iusticiam quς ex lege est qua Iudaei non ibi intellecta dei gratia superbe gloriantur,
damna ct stercora deputauit, ut Christum luerifaceret: quanici magis tu scripturas illas nefandarum blasphemiarum plenissi inas, ubi natura veritatis, natura sum mi boni, natura dei oties mutabilis, toties victa, toties corrupta, ct ex parte inexplicabiliter inquinata, at' ab ipsa veritate in s ne dananda describitur, no seut uercora, sed sicut venena debes abiicere, S ad Ecclesa ea tholieam sdem .setit lato ante prophetata, ita iaci tepore reuelata est,finita cotentione transire Quod ideo tibi loquor, uia mens tua nec natura mali est, qua omnino nulla est nee natura dei, alioquin incommutabili frustra loquerer: sed quonia mutata est deserendo deu, de ipsa mutatio eius malu est, mutetur conuersa ad incomtitabile bonum, in adiutorio ipsus ineo mutabilis boni: de talis eius mutatio erit a malo liberatio. Hane admonitionem si spernis, duas adhuc credens esse naturas: una mutabilem boni,quae malo permixta potuit