장음표시 사용
241쪽
iniustieiae eonsentire: alteram incommutabilem mali, otiae nee bono mixta potuit consentire iusticiae: proximam illam pudendam fabulam garris, execrabiles turpe, i blasphemias in fornicatione prurietium auriuinseminante,ut sis in eorum grege, de quibus praedictum est: quod erit tempus, quando sanam doctrinam non sistinebunt sed ad sua destitia eoaceruabunt sbi ina sistros prurientes auribus, & a veritate quidem auditu
suum auertentes,ad fabulas autem conuertentur . Si autem hane admonitionem prudenter accipis, uersus
ad incommutabilem deum, mutatione laudabili fies in eis, de quibus dieit Apostolus,Fuistis aliqua lo tenebri, nune autem lux in domino.Quod nee dei natura diei posset, quia nunquam fuit mala & diana isto nomine
tenebrarum nec naturae mali,qua si esset, nunqua ponset mutari, nee lux fieri. Sed recte ac veraciter hoe dictum est ei naturae, quae incomutabilis non est, sed de scito incomtitabili lumine, a quo facta est, obtenebratur in setad illud aute eonuersa st lux, non in se sed in domino. Non enim a seipsa, quoniam non est lumen verum, sed illuminata lueet ab illo, de quo dictum in Erat lumen verum,quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. Noe crede, hoc intelli ge,hoe tene si vis esse bonus participatione incommutabili, boni quod non potes esse per te:quod nec amittere si incommutabiliter hoe esses, nec recipere possessi incommutabiliter hoe non esses. Libri eontra Seeundinum Manichetum finis.
spiseopi,De Natura boni contra Manichaeos,Liber. Vmmiim bonum quo superius non est, deus est: ae per hoc in- eo mutabile bonum est , ct ideo
vere aeternum,& vere immortale . Catera Omnia bona non
nisi tib illo sunt, sed non de illo. De illo enim quod est, hoc est liquod ipse est: ab illo autem quae faciaiunt,non sunt quod ipse. Ac per hoe s solus ipse
incommutabilis,omnia quae fecit, quia ex nihilo seest, mutabilia sunt. Tam enim omnipotens est, ut possit etiam de nihilo: id est ex eo quod omnino non est bona facere,& magna,& parua,& c estia, ct terrena, ct
spiritalia ct eorporalia. Qigia vero S iustus est,ei quod de se genuit,ea quae de nihilo fecit,non aequauit. Quia
ergo bona omnia,sue magna,sive parua, per quosnibet rerum gradus, non possunt esse nis a deo: omnis au tem natura, inquantum natura est, bonum est: omnis natura non potest esse nisi a summo ct vero deo i quia omnia etiam non summa bona sed propinqua summo bono,& rursus omnia etiam nouisiima bona, ouae longe stit a summo bono. no possunt esse nisi ab ipso summo bono. Omnis ergo spiritus etiam mutabilis,& on ne eorpus a deo,& hoe est omnis facta natura. Omnis quippe natura aut spiritus,aut corpus est.Spiritus in eo mutabilis detis est: spiritus mutabilis facta natura est, sed corpore melior Corpus autem spiritus non est,nis cum ventus,quia nobis inuisibilis est, ct tamen vis eius
non parua sentitur , alio quoda modo spiritu, die ituri
Propter eos autem qui eum intelligere non possunt omnem naturam:id est,omnem spiritum & omne corapus naturaliter bonum esse, mouetur spiritus iniquitate& corporis mortalitate: ct ob hoe aliam naturam ma ligni spiritus,& mortalis eorporis, quam deus no se colit,conatur inducere: se arbitramur ad eorum intelleiactum,quod dieimus posse perduci. patetur enim omne bonu no esse posse nisi a summo S vero bono'. Quod A verum est, ct ad eos corrigendos s velint aduertere sufficit. Nos enim eatholiri Christiani deum eoliamus,4 quo omnia bona sunt,sue magna, sue partia: a quo omnis modus,sue magnus siue paruus: a quo Omnis species, sue nragna sue parua a quo omnis ordo,s De magnus siue paruus.Omnia enim quato magis moderata ,speciosi,ordinata sunt, lato magis utique bona sunt:quanto autem minus moderata, minus I peciosa, minus ordinata sunt, minus bona sunt. Hae itas tria, modus,species,ordo,ut de innumerabilibus tacea,quae ad ista tria pertinere monstrantur: hac ergo tria, mois clus,species,ordo,tanqua generalia bona sunt, in rebus a deo factis,sue in spiritu, siue in eoi pore. Deus itaque supra omnem creaturae modum est, supra omnem speciem,supra omne ordinem: nec spae iis locorum supra est. sed ineffabili S sngulari potentia,a quo omnis modus omnis species,omnis ordo. Haec ergo tria ubi in gna sunt magna bona sunt: ubi parua, parua bona sutrubi nulla sunt, nullum bonis est. Et rursus ubi hae tria magna sunt,magnae naturae senti ubi parua sun paruae natura sunt:ubi nulla sunt, nulla natura est. Omnis ergo natura bona est. proinde eum quaeritur,unde sit
malum,ncius quaerendum est quid sit malum: quod ni hil aliud est quam eorruptio vel modi, vel species, vel
Ordinis naturalis. Mala itaque natura dicitur quando teorrupta est, nam incorrupta utique bona est. Sed etiaipsa corrupta,inquantu natura est,bona est,inquantum eorrupta est, mala est. Fieti autem potest ut qu damnatura quae modo a specie naturali excellentius ordi nata est, etiam eorrupta melior sit adhuc quam est incorrupta altera, quae minore modo & foecie naturali innitus ordinata est,sciit in hominum astimatione se elingum aequalitatem, quae aspectibus adiacet. Melius est itaque corruptum aurum quam incorruetum argetum: & melius est corruptum argentum quam plobuin incorruptumSie S in naturis potentioribus atq; spiria talibus. Melior est enim corruptus per malam voluntate spiritus rationalis, quam irrationalis incorruptus. Et melior est quilibet spiritus etiam corrupins, quam corpus quodlibet incorruptum. Melior est enim natu ra quae eum praesto est corpori, praebet ei vitam, quam illa eui vita praebetur. Quantulibet autem corruptus sit spiritus vitae,qui factus est, vitam pirabere corpori potestrae per hoe melior illo est,quanuis incorrupto cor ruptus. Corruptio aute si omnem modum,omnem speciem, omnem ordinem rebus corruptibilibus ausorat, nulla natura remanebit, ac per hoc omnis natura, quae corrupi non potest,summum bonum est, setit de est. Omnis autem natura quae corrumpi potest, etiam ipsa aliquod bonum est. No enim posset ei nocere cor
ruptio , nisi adimendo S minuendo quod bonum est. Creaturis autem prastantissimis, hoe es rationa libit, spii itibus,hoc praestitit deus,ut si nolint,corrum pi non possint: id est, si obedientiam eoseruauerint sub domino deo suo,ae se in cori liptibili pulchritudini ei adhaeserint: si autem obedientia conseruare noluerint quoniam
aliqua nais rura etiam terruta,
natis iapoena cope rat culpae,
242쪽
A quoniam volentes corrumpuntur in peceatis, noletes corrumpuntur in panis. Tale quippe bonum est deus, ut nemini eum deserenti bene sit: S in rebus a deo nactis ta magnum bonum est natura rationalis, ut nullusit bonum quo beata sit nisi deus. Peccantes igitur in suppliciis ordi nantur, quae ordinatio quia eoru naturael, ista, non competit deo p na est, sed quia culpae eompetit,
ideo iustieta est. Caetera vero quae sunt facta de nia horum omnino fueris,nulla natura remanebit. Sed
O. 2- ideo iusticia est. Caetera vero quae lunt tacta d. .. . . a bilo,quae utique inferiora sunt, quam spiritu, rati ἡρ,-ῶ lis, nec beata possiant esse nee misera. Sed quia pro .ὰ..., Q ct specie tua etia in ipsa bona sunt, nee esse quantiisl A., ι . minora ct minima bona, nisi a summo bono deo pote a xunt, se ordinati sunt, ut cedant infrmiora firmiori - A. bus,2 inualidiora sortioribus, ct impotentiora poten e/ H. tioribus atque ita coelestibus terrena concordent tanq praeellentibus subdita. Fit autem deeedentibus & succedentibus rebus,temporalis quaeda in suo genere pulchritudo, ut nee ipsa qua moriuntur, vel quod erat ecti desinunt,turpent aut turbent modum,& speciem, de ordinem uniuersae creaturae: si t sermo bene eopos-B tus viis pulcher est,quanuis in eo syllabae aque omnes soni tan ii iam nastendo ct moriendo transcurrant. AEd Qualis autem & quanta poena cuique culpae debe ἀώ timer tur diuini iudicii est, non humanit quae utique S cum sua mirate eonuersis remittitur,magna est bonitas apud deum: &pit in eum debita redditur, nulla est iniquitas apud deur quia gere, O s melius ordinatur natura ut iuste doleat in supplicio, qhoe ianum vi mapune gaudeat in peccato. Quae tamen etia se has cap.ra. bens nonullum modum, S speciem,S ordine, in quacunque extremitate adhuc aliquod bonum est: quae si omnino detrahatur,& penitus consumantur, ideo nulacuare tum bonis eri quia nulla natura remanebit. Omnestur Ur igitur naturae corruptibiles, omnino naturae no es ent,
mutas ter . nisi a deo essent: nee corruptibiles essent, si de illo es.cet vix sent quia hoe quod ipse est,essent. ideo ergo quocunq; modo,quacunq; specie,quocu* ordine sunt, quia deus
est a quo factae runt . ideo autem non incommutabiles sunt,quia nihil est unde iacta sunt. Saerilega autem a
dacia coaequantur nihil 5e deus:s quale est illud quod
de deo natum est,tale velimus esse illud, quod ab eo de C nihilo factum est. mapropter nee naturae dei no n. ecti omnino potest, nec alicui naturae sub deo noceticen siis iniuste potest: quia eum peccando iniuste aliqui nocet,
in m ah θd si voluntas iniusta eis imputatur,potestas tamen qua et quibυλ nocere permittuntur,non est nisi a deo, ut & ipsi no- p.XI. centibus nouit,quid illi pati debeat,quibus eos noceret is sis ut permittit. Hae omnia tam perspicita, tam certa,si αἱ m vellent aduertere,qui aliam natura inducunt, qua non sanast a fecit deus, non tantis blasphemiis implerentur, ut in ἁ mr de semimo malo tanta bona poneret, & in deo lata mala. llassemus Sussest enim, ut supra dixi, ad eoru eorrectione, si ve
'Pranklas lint attendere,quod eos etia inuitos cogit veritas coὐνοῦ .XII. lem,omnia prorsus bona no esse nis a deo. No ergo ab
alio sunt magna bona,& ab alio parua bona, sed es ma. gna&sarua bona non sunt nisi I summo bono. quod
deus est. Comemoremus ergo bona quantis potu
fimus e dignis est, vi deo auuiori tribuamus, & his
si blati, Videamus viris aliqua natura remanebit. Om-
' VII. . nis vita & magna ct pania, omnis potetia & magna &πω ' ' parua omnis latus es magna & parua, omnis memorias p magna parua, omnis virtus & magna S parua, omnis intellectus & magnus & paruus, omnis traquil
litas ct magna & parua, omnis copia ct magna parua,omnis sensus & magnus & pamus, omne lumen Sinagnu es paruu,omnis sanitas ct magna ct parua,O
nis mesura & magna de parua omnia pax & magna & Dparua, omnis pulchritudo & magna ct parua, ct si quas milia occurrere poterunt, maxime s illa quae per omnia repetititur,sue spiritalia sue corporalia, omnis modus,omnis species,omnis ordo, R nragnus S paruus, a domino deo sunt .Quibus bonis omnibus,qui male uti volti erit diuino iudicio p nas luet: ubi autem nullum m.;d bis
in his omnibus quacuque parua sunt, in maiorum co- paratione cotrariis nominibus appellantur: scut in hominis forma, quia maior est eius pulchritudo, in eius coparatione S smiae simiς pulchritudo deformitas di
eitur:& fallit imprudentes tanu illud sit bonum,& hoe Σ, .
malum: nec intendunt in corpore simiae modum pro prium parilitatem ex utroque latere membrorum, c eordiam partiti,incolumitatis custodia, ct caetera quae
persequi longum est. Sed vi quod dicimus intellia cuia A
satur,ct nimium tardis satisfiat,vel etiam pertinaces S miis. i. g. apertissimae veritati repugnantes,cogantur quod veru nisi servest consteri,interrogentur, virum corporis mi possit iis naturi.
noeere corruptio.Quad si potest ut foedius fiat,quid mi cap. V. nuit nis pulchritudinis bonum Vnde tandiu aliquid Eremanebat,uadiu corporis natura subsistit. Proindὸ sicosumpto bono natura cosumitur, bona ergo est natura sie & tardu dicimus veloci contrariis, sed tame qui se omnino non moliet,nec tardus dici potest.Sie aeuic voci eontraria vocem dicimus graue,vel canor asperam sed si omnem speciem vocis penitus adimas, si lium est ubi vox nulla est: quod tamen fletium eoipso quod vox nulla est aquam contrariu voci solet opponi.Sie & lurida S Obscura tanqua duo contraria uici tum habent tamen S obscura aliquid lucis,quo si penitus careat,ita sunt tenebrae lucis absentia, si eut fletium vocis absentia Quae tamen etiam priuationes re- QMὸ ρα
rum se ordinantur in uniuersitate naturae, ut sapienter uananes in
eosderantibus non indecenter vices suas habeat: Nam is, inse& deus eerta loca S tepora non illuminado, tenebras Milina fecit tam deeenter quam dies. Si enim nos eo tinendo vocem, decenter interponimus in loquedo silentium, re tene raquanto magis ille quaru dam rerum priuationes dece- διλιγLateriarit, seut rerum omnium perfectus artifex Vnde dari dea ct in hymno trii, puerorum, etiam lux S tenebrae lau- cap. XVI. dant deum id est eius laudem in bene considerantium Feordibus pariunt. Non ergo niata est,in quantum na Danie. s. tura est, ulla natura, sed cuique naturae non est malum nil nis minui bono,quod s minuendo absumeretur, sciat Ia nam antillum bonum ta nulla natura relinqueretur: non so- madasse statum qualem inducunt Manichaei, ubi tanta bona inueta es is malaniuntur ut nimia eorum caecitas mira si, sed quale po- tibis si astest quilibet inducere. Neque enim vel illa mate- Ωni ιν fies quam antiqui Hulen dixerunt, malum dicenda est. r. h. No eam dico qua Manichaeus Hylen appellat deme- cap. XVII. tissima vanitate nescies quid lo iliatur,formatrice com ara eri s. poetim : unde recte illi dictu est, quod alterum deu in- . .. - ducat. Nemo enim formare S creare corpora nisi de' nisi D, upotest. Neque enim creatur nisi cum eis modus L spe- Laelia maeie, & ordo subsistit,quae bona esse, nec esse posse nisi a Iam a.ndeo puto,quod iam etiam ipsi confitentur. Sed Hylen di ista. Seo quadam penitus informe ct sne qualitate mali crimit. tiam .unde istae quas sentimus qualitates formantur,ut antiqui dixeriit .Hine enim & sylva Gr ce dicatur Hr-le, quὁd operantibus apta sit.non ut aliquid ipsa furiat, sed unde aliquid fiat. Nee ista ergo Hyle malu diceda est,quae non per aliqua specie sentiri,sed per omnimoda speciei priuatione cogitari vix potest. Habet enim
243쪽
G de ipsa capacitatem formarum nasi ea pete impostam ab artisce formam non posset, nee materies utique diceretur . Porrὸ si bonu aliquod est forma, unde qui ea prat lent,sor mos appellantur, sciit a speeie specios, pioeuldubio bonum aliquod est etia capacitas fornix. Stetit quia bonis est sapientia nemo dubitat quod bonust capaeem esse sapientiae. Et quia omne bonum a deo, neminein Oportet dubitare, etia istam si qua est maio
deui non eise nisi a deo. Magnisee igitur de diui selis di ne noster famulo suo dixit: Ego sum qui sum: Et
cat r ia dicti Israel Qui est misit me ad vos. Vere eni ipse im est quia incommutabilis est. Omnis enim mutatio Deit ιδ . cf. non esse quod erat, vere ergo ille est qui immutabilis ix est Catera quae ab illo facta sunt, ab illo pro suo modo esse acceperunt. Et ergo qui summe est, non potest esse contrarium nisi quod no est,ae per hoe sciat ab illo est omne quod bonum est,se ab illo est omne quod natu
raliter est, quonia omne quod naturaliter est, bonis est:
H Omnis itas natura bona est, de omne bono a deo est, .a suda omnis ergo natura a deo est. Dolor aute,quod prς-bra;ae eipue malum nonulli arbitrantur siue in animo sue inor' eorpore si, nec ipse potest esse nisi in naturis bonis.
sc imis Hoe enim ipsum quod resistit ut doleat, quo da modon Pire- recusat no esse quod erat,quia bonum aliquod erat sed
notas. cum ad melius cogitur, utilis dolor est,cu ad deterius, capvit XX. inutilis est. ln animo ergo dolore facit voluntas, res-stens potestati maiori, in corpore dolorem facit sensus, resistens eorpori potetiori . Sunt aut e mala sine dolo re peiora peius est enim gaudere de iniquitate, q doleat . mp- re de eorruptionet: verutamen tale gaudium no potest noM. esse nisi ex adeptione bonoru inferiorum, sed iniquitas est desiitio meliorum.lte in corpore melius est vulnus eu dolore, q putredo sine dolore, quae specialiter eo ruptio dicitum qua non vidit,id est, non passa est mor tua caro domini, sicut in prophetia praedictu erat: Nee dabis sanctum tuum videre corruptionem. Na vulneis, ratum esse eosxione clauorum, de percussum de laceat' ' γ' se negat Sed et am ipsa proprie ab hominibus eorruptio eorporis dica, id est ipsa putredo, si adhue
habet aliquid quod alte cosumat boni, minuendo,cre seit corruptio. Qisod si penitus absumpserit, ut nullubonum, ita nulla natura remanebit: quia ia corruptiol quod eorrumpat no erit, S adeo nec ipsa putredo erit, s ripari quia ubi sit omnino non erit. ideo quippe & partia in dita ais exigua iam comuni triuendi usu modiea dicuti iis m,di a tur,quia modus in eis aliquis resisti sine quo no ia mo λ. YYr. diea,sed omnino nulla sunt. illa autem ρος propter ni- mium progressim dieuntur immodica, ipia nimietate
Sapi miti culpatur:sed tamen ipsa etia sub deo,qui omnia in me
sura, de in numero Se Iondere disposuit, necesse est ut
a.d δ' aliquo modo cohibeatur. Deus autem habere mo-m,d, non dis dieendus no est, ne finis eius diei putetur. Nee ideo hae non tame immoderatus est,a suo modus omnibus tribuitur dicatar iis rebus vi aliquo modo esse possint. Nec rursus modera moderarias. tum oportet dici deum, tanq ab aliquo modo aeeepeta cap. II. est Si aute dieamus eum summu modum sorte aliquid
dicimus, s tamen in eo quod dicimus summi, modi J, intelligamus summo bonum. omnis enim modus tu
quantum modus est bonus est: unde omnia moderata,
modesta modis eata dici sine laude no postum, quanqsub alio intellectu modii pro sine ponamus. ct nullum modum dieamus, ubi nullus est finis: quod aliquando L. A cum laus e dicitur,sicut dictis est, Et regni eius non erit suis. Posset enim dici etia: Non erit modus,ut modus pro sine dictus intelligereturium qui nullo modo re .
gnat, non utiq; regnat. Natus ergo modus vel ina cla species vel malus ordo, aut ideo dictitur,quia minO--mara sunt u esse debuerunt,aut quia no his rebus accomo- Ρ . d. m dantur,quibus accommodanda sunt: aut ideo dictitur Lis os,u
mala, iura sunt aliena ct incogrua: Tanu si dieatur ali- riti di ut quis non bono modo egisse, quia minus egit quam de- O. XXIII. buiti aut quia ita egit scut in re tali non debuit,vel am plius et oportebat, vel non conuenienter: ut hoeipsum uod repreheditur malo modo actum, no ob aliud tu ε reprehendatur,nis quia non est ibi seruatus modus. Item species mala vel in coparatione dicitur formosoris ais pulchrioris,quod ista si minor speetes, illa maior,no mole sed decore aut quia no congruit huic rei, adhibita est,ut aliena ct inconueniens videaturi Tanus nudus homo in foro deambulet, quod no offendit ii in balneo videatur. Similiter de ordo mal' itie gicitur, cu ipse minus seruaturiunde no ibi ordo sed potius inordinatio mala est, cis aut minus ordinatu est v debuit, aut no seut debuit Tame ubi est aliquis modus,aliqua L species.aliquis ordo est aliquod bonum,& aliqua natura est: ubi aute nullus modus, nulla species nullus ordo est,nullum bonia 3d nulla natura. Hae e quae s des no In imisus
stra habet,utcuns ratio investigauit, diuinarii seri v. bias deierarum testimoniis munienda sunt ut qui ea minore in tellectu assequi no possunt,esitans authoritati eredant, G. IIII de ob hoe intelligere mereantur. Qui aute intelligunt, sed Ecelesiasticis literis minus instructi sunt, magis ea nos ex nostro intellectu proferre,qin illis libris esse,n5 arbitretur. itaq; geum vile ineomutabilem, se scriptum est in Psalmis, Mutabis ea de mutabuntur,tu aute idem Natior
ipse es. Et in libro sapientia de ipsa sapientia, in seipsa sapieαν.
manens,in nouat omnia. Et Ρaulus Apostolus unuisbili i. .. i.& ineorruptibili soli geo. Et Apostolus lacobus Omne Iac..ti datum optimo, es omne donum perfectum desursum est deseedens a patre luminum, apud quem non est e mutatio, nee momenti obumbratio. item quia id quod
de se genuit, hoe est quod ipse est, ita ab ipso stio bre
uiter dicitur: Ego de pater unum sumus. auia aute non Dais.1o.
est factu, filius, quippe cum per illum facta sint omnia,
sevi se irium est in principio erat verbum,& verbum Isau r.erat apua deum, se deus erat verbum, hoe erat in prin- Meipio apud deum, omnia per ipsum facta sunt, ct sine ipso factum est nihil ,id est, non est factum sine ipso ali
quid. Neq; enim audienda sunt deliramenta lim au. minum, qui nihil hoc loco aliquid intelligendum puta aliq- m tant sq, nihil non aliquid fgnificat: 3 de ad huiusmodIle Mellita vanitatem propterea putant cogi posse alique, quia ip. Hascrip sum nihil in fine postum est sentetiae. Ergo, inquiunt, famam est,& ideo quia factum est, ipsum nihil aliquid sinum en est Sensum enim perdiderunt studio eo tradicendi, nee nil d. intelligunt nihil interesse virum dieatur, Sine ipso n. OP. XXV.
Eium est nihil an, sine illo nihil fictum est squia de si ilato ordine diceretur, sne illo nihil factuin ea: J possent nihilominus dicere ipsum nihil aliquid esse, quia factu est, Quod enim reuera est aliquid, quid interest virum ita dieatur sine illo facta est domus: an sine illo dom est facta du intelligatur aliquid factum sne illo, quod aliquid domus est. ita quia dictu est, Sine illo factu est I. . nihil quonia nihil utique non est aliquid, quando ve re id proprie dicitur, siue dicatur, siae illo factis est ni his siue sine illo nihil factsi est: vel, nihil est factum: ni hil interest. Quis aute velit loqui eum hominibus, qui hoe ipsum quod dixi,nihil interest, possut diceret ergo interest aliquid, quia ipsum nihil aliquid est Hi autem
qui sanum habent cerebru, rem manifestissima vident,
244쪽
A hoe idem intelligi cum dixi. nihil interest, quod intelligeretur,si dicere, interest nihil: at isti s alleui dieant, quid fecisti:& ille res podeat nihil se fecisse: consequeseu ut ei calumnientur diceres,secisti ergo aliquid, quia mihil fecisti: ipsum enim nihil aliquid est. Habent autem Se ipsum dominum in fine sentetiae ponente hoc vel bu ubi alti Et in occulio locutus sum nihil. Ergo te cris A me gant S taeeant. Quia ergo deus omnia quae de se , intege- non genuit, sed per verbum tuum fecit, non de his r Drus scriptu bus quae iam erant, sed de his quae omnino non erant, M. . ipse. hoe est de nihilo fecit ita dicit Apostol': Qui vocat ea fia riui ni quae non sunt tanquam ea quae sunt Apertius autem insit caput libro Maccabaeorum scriptu est: Oro te fili, respice ad XXVI. coelum & terram,& omnia quς in eis senti vide s scitox. Dcc. T. quia no erant,ex quibus nos fecit dominus deus. Et il-7 .11. lud quod in Psalino scripti, est ipse dixit & facta sunt: nianifestissimum est, quod non de se ista genuerit, sed in verbo atque imperio fecerit. Quod autem no de se, utique de nihilo. Non enim erat aliquid unde faceret,st de quo apertissime Apostolus dicit: monia ex ipso &s,es per ipsum .s in ipso sunt Omnia. Ex ipso autem non ἀεὶ ci L hoc lignificat,quod de ipso:Quod enim de ipso est pisertat, j. test dici ex ipso: no autem omne quod ex ipso est lebe bis i B dicitur de ipso.Ex ipso enim coelum S terra. quia ipseca xx 1 fecit ea: non autem de ipso quia non de substantia sua.
iab.,triae ex ipso filius,ex ipso domus sed filius de ipso donis dest terra S ligno.Sed hoe quia homo est, qui no potest a.
liquid de nihilo facere: deus autem ex quo omnia, per Ram ii. que omnia,in quo omnia, no opus habebat aliqua materia quam ipse non fecerat adiuuari, Omnipotentiam is, is,a, suam. Cum aute audimus, Omnia ex ip S per i vias, . 2 sum S in ipso: omnes utique naturas intelligere debe traj cm inus quς naturaliter sunt: Neque enim ex ipso sunt peetitu ipse, cata qua naturam non seruant sed viciant,quae pecca Opisi G ta ex voluntate ei se peccantium multis modis sancta
c. iti Us'. scriptura testatur,pracipue illo loco quo dieit Aposto e , lust Existimas autem hoc o homo qui iudicas eos qui xtant. talia agunt,& facis ea,quonia tu essu es iudicium dei, An diuitias benignitatis es patientiae eius S longani
ea pisUri initatis contemnis ignoras quoniam patientia dei ad Ir ... i. poenitentiam te adducit secundu duriciam aute eo dis tui, ct cor tinponitens, thesauri fas tibi iram in die C irae ct reuelationis iusti iudicii dei, qui reddet unicui scis diti. δε secundum opera sua. Nee tamen eum in deosntis .isais' uniuersa quae condidit, inquinant eum qui peccant,de non e/θη euius sapien tia dicitur, Attingit autem omnia per suam otiisa uri mundicia,& nihil inquinatum in eam incurriti Opo G. Ix tet enim ut scut deum incorruptibilem S incommu-
esu ia. damus. Qilia vero & minima bona, hoe est terre- Sapire r. na atque mortalia ipse fecit.illo Apostoli loco sne dii s.;ad is bitatione intelligitur, ubi loquens demenabi is earnis illa s.isisse nostrae, quia si glorificatur unum membrum, congau- har, ilia dent omnia membra, ct s patiator unum membrum, cantin mi- compatiuntur omnia membra etiam hoc ibi ait: Deus alma,tas posuit omnia membra sngulum quodque in eorpore eo pisaia. prout voluit: Et deus temperauit corpus ei cui deerat cap. XXX. maiorem honorem dans,ut non essent scissurae in eorpore sed ipsum idem ut pro iuuicem solicita sint membra Hoe aute quod se in modo S in specie S ordine
membrorum carnis laudat Apostolus,in omnium animalium carne inuenis, S maximorum .se minimo tu, ουὶδ diui cum Omnis caro in bonis terrenis, ae per hoc minimistia iidilia deputetur. Item quia cuique culpae qualis S quanta Tomus sextus. debeatur poena diuini iudieii est, non humani,seserip D ,,, Attini esto altitudo diuitiarum sapietiae ct scientiae dei, hamis δει quam in serutabilia sunt iudieia eius, ct inuestigabiles Dis Uriviae eius item quia bonitate dei donantur peccata con- ί- chae uiuersis hoeipsum quod Christus missus est, satis ostedit, .hariti, tri non in sua natura qua deus est, sed in nostra quam sirit rate foemina ait umpsit pro nobis mortuus est: quam dei obviaitari bonitatem circa nos es dilectione sic praedicauit Apo- c. XXXI. stolii, C5 mendat,inquit,suam charitatem deus in no- Id ia. s. bis,quoniam cum adhuc peccatores essemus, Christus ero nobis mortuus est: multo magis nune iustificati in 1anguine ipsius, salvi erimus ab ira per ipsum. Si enim cum inimieteillimus, reconciliati stimus deo per mortem filii eius, multo magis reconciliati salvi erimus invita ipsius. Quia vero etiam eu peccatoribus poena d bita redditur, non est iniquitas apud deum, se dicit, Quid dieemti,i Nuquid iniquus est detis qui infert ira ma.3. Abiit. Uno autem loco S bonitatem S seueritatem ab illo esse breuiter admonuit dicens: Vides ergo bonita 'φη .M.tem & seueritatem dei, in eos quidem qui ceciderunt seueritatem in te aut e bonitatem,si permanseris in bonitate. item quia etiam InocentiumJ totestas non Q. .ma est nis a deo setit scriptum est,toquente lapientia: Per E sinis me reges regnat, & tyranni per me tenent terram. Di- L,ig, eit S Apostolus, No est potestas nis data a deo. Digne Ahis hiat autem heri in libro iob scriptum est: Qui regnare facit, erua . uinquit,hypocritam homine, propter peruersitatem po cis Hpuli. Et de populo Israel dicit deus: Dedi eis regem in xixit
ira mea. t multum enim non est, ut improbis accipien- , fp. di. tibus nocendi potestatem,is: bonorum patietia probe- eqs latur S malorum iniquitas puniatur: Nam per potesta- ris. . t.m diabolo datam, S lob probatus est ut iustus appa- ia. reret, ct Petrus tentatus est, vi non de se praesumeret, ct tis. Paulus colaphizatus ne se extolleret,& ludas danatus Naris. cui se suspenderet.Cum ergo per potestatem quam dia- 1 cma u. bolo dedit,omnia iuste ipse deus fecerit, no tamen pro auuiis ,r. his itisse factis, sed pro iniqua nocendi voluntate, quaei siti, diaboli fuit, ei reddetur in fine supplietum, eum
dieetur impiis,qui eius nequietae consentire perseuera uerint ite in ignem aeternum, quem parauit pater meus Matis.
diabolo & angelis eius. .Quia vero & ipsi mali aim e , is, geli no a deo mali sunt conditi,sed peceado facti sunt malicie Petitis in epistola sua dicit: i enim deus angues; lit peceantibus no pepercit,sed carceribus caliginis in fici detrudens tradidit in iudicio puniendos seruari. xxxii Hine Petrus ostendit adhue ei, ultimi iudieij poenam debeti, de qua Aominus dicit ille in ignem aeternu, qui ploratus est diabolo S angelis eius.Quanuis iam poena iter hune infernum, hoc est inferiorem caliginosum
aerem tanquam earcerem acceperint: qui tamen aerquadoq: S coelum dicitur,non illud in quo sunt 0dera,sed hoc inferius, cuius caligine nubila conglobatur, S ubi aves volitant mam S cceium nubilum dicitur,devolatilia edeli appellatur.Secundu hoe Apostolus Ρau- 0s s lus eosdem iniquos angelos,cotra quos nobis invidos, pie viue do pugnamus, spiritalia nequieta in coelestibus nominauit. Quod ne de illis superioribus ece lis intelli. gatur,aperte alibi dicit:Secundum principem potest tis aeris huius,qui nunc operatur in filios dissidentiae. item quia peccatum vel iniquitas non est appetitio serta senaturarum malarum,sed desertio melioris, se in seripa qMia. cap. turis inuenitur scriptum: Omnis creatura dei bona est: X IIII. ae per hoc & omne lignum quod in paradiso deus pia 3.7 - . .
tauit,viique bonum est Non ergo malam naturam ho Gene. Lmo appetiit,cum alborem vetitam tetigit, sed id quod o ι.
245쪽
G melius erat deserendo, Actum malum ipse eommist,
Melior quippe creator quam vii a creatura quam codi dii cuius imperium no erat deserendum vi tangeretur prohibitu, quan uis bonum: quo deserto meliore,bonu. creaturae appetebatur,quod cotra imperium creatoris tangebatur: Non itaque deus arborem malam in paradiso platauerat,sed ipse erat melior, qui eam lagi pro
cisara de' hibebat. Ad hoc enim prohibuerat, ut Ollederet nata et Pu tura animae rationalis no in sua potestate sed deo sita,nusis hia duam esse debere, ct ordinem suae salutis per obediemsAms. O. tiam custodire per inobedietiam eorrumpere: hine ct XXXV. arborem quam tangi voluit se appellauit, dignoscentiae boni R mali. Qui cum eam contra vetitum tetiginset,experiretur panam peccati,& eo modo digno se ret, ruid intereis et inter obedientis bonum, S inter in- .aah, obeuientiae malv. Nam quis ita despiat ut dei crea. Lotati,a turam, maxime in paradiso plantatam, vituperandam
, , , et putet,quandoquide nec ipsae se inae ae tribuli, quos peessa. c . caiori in labore conterendos secundum dei iudiciariari 1. voluntatem terra peperit,recte vituperetur. Habent e
nim S tales herbae modum S speciem & ordine suis, H quae s quis sobrie eonsiderauerit .laudada reperiet, sed
ei naturae ista mala sunt,quam peccati merito se coe eeri oportebat. Non est ergo ut dixi peceatu malae naturae appetitio,sed melioris desertio,ct ideo factum est ipsum malum, non illa natura qua male utitur peccas.
Malum est enim male uti bono. Vnde Apostolus da natos quosdam diuino iudicio reprehedit, qui colu
ama. . runt & seruierunt creaturae potius quam creatori. Neq;
enim creaturas reprehedit quod qui neerit, ereatori iacit iniuria sed eos qui male usi sunt bono, meliore dodis serto. Proinde si custodiant omnes naturae modum i iis, & speciem & ordinem proprium, nullum erit malum: isti Disse. si autem his bonis quisque male uti voluerit nee sic vi s h. , ὸ cerit dei voluntatem, qui etiam iniustos iuste ordinare..i I tua , nouit: ut si ipsi per iniquitatem voluntatis suae mali usi. Atiaesi. fuerint bonis illius ille veriusticiam potestati, sic bene cupis, utatur malis ipsorii: recte ordinas in poenis, qui se per-xxximi. uerse ordinauerunt in peccatis. Nam nee ipse ignis c..d stili aeternus, dui cruciaturus est impios mala natura est,ha iis ali, bens modu ct speciem A ordinem suum, nulla iniqui has in J tate deprauatu:sed cruciatus est damnatis malus quoruca vi peccatis est debitus: Neque enim S lux ista quia lippos
xxx iis . cruciat oculos,mala natura est Aeternus aute ignis,
i non sicut deus attemus dicitur proprie, quia propterea Q. , i ignis aeternus est, quod sine sine sit: non est tamen sinE , , aliud initio deus autem etiam sine initio est. Deinde quia li
a m . . cet perpetuis peccatorum suppliciis adhibeatur,muta xxx x bilis tamen natura est illa autem vera est aeternitas, quae est vera immortalitas: hae est illa summa incommutabilitas quam solus deus habet, qui mutari omnino non potest. Aliud est enim non mutari,clitamen posiit mutari,aliud aut e prorsus non possie mutari. Sicut ergo dieitur homo bonus,non tamen sietit deus, de quo dictuati,i; i, bonus nisi solus deus. Et stetit diei iiij anima, et iis. . Mnmortalis . non tamen sicut deus de quod ictu est Qui ' solus habet immortalitate. si sicut dicitur homo sapies non tanten sicut deus, de quo dictuin est, Soli sapientideo. Sic dicitur ignis aeternus, non tamen sciat deus,
uisaa LM ius solitis immorialitas ipsa est vera a ternitas. Quae me nasti a cum ita sint secundum catholicam fidem & sanam dois, id sis Eicina ira, Se intelligentibus perspicuam veritatem, neem m. O. naturae dei nocere potest quisquam nee natura dei no-XI. cere iniuste cui illam, vel nocere impune patitur quei
qua Qui enim nocet,ait Apostolus,reeipiet illud quod nocuit :& non est personarum acceptio alud deum. κQuod s Manichii vellet line pernicioso studio dea Mantibo
fendendi erroris sui, a cum dei timore cogitare, non m pH- scelestissime brasphemaret, inducedo duas naturas, v- cipia. cap. nam bona qua dicunt deu, alteram malam quam non XLI. fecerit deus: ita errantes, ita delirantes, immo vero ita insanientes, v t no videant in eo quod dicunt naturam summi mali,ponere se tanta bona ubi ponant vita, potentiam, salutem, memoriam, intellectum, temperiem, virtutem copiam,sentum, lume,suauitatem, mensuras, numeros,pacem,modum,speciem, ordine. In eo autequod dicunt summum bonum tanta mala, Ortem,
gritudinem,obliuionena,insipientiam, perturbatione, impotentiam ,egestate,stoliditatem, caecitatem, dos rem iniquitatem,dedecus, bellum, immoderationem, deformitatem,peruersitatem. principes enim tenebrarum de vixisse in sua natura dicunt S in suo regno salvos fuisse.& meminisse de intellexisse. Sie enim eoci natum illic dicunt prineipem tenebrarum, ut neq; ipse talia cernere, t neque ab eis quibus dicebat, audiri sine i A. m. memoria S intellectu potuisset:& habuisse temperiem
animo ge corpori suo congruam,& virtutepotetiae reis gnaiti,ct copias elementorum suorum ae foecuditates Lhabuisse S sensi se se inuicem, ae s bi vieinum lume de oeulos habuisse,quibus illud loge conspiceret: sui viis
oeuli sine aliquo lumine lumen videre non poterant, unde recte etiam lumina nominantur: S suauitate suae voluptatis esse perfruit os,es dimensis membris atqh bitationibus determinatos fuisse:Nisi autem etiam qua
liseunque pulchritudo ibi fuisset, nee amarent conigia
sua, nec partium congruentia eorpora eoi u constat ente
Quod ubi non fuerit non possunt ea seri quae ibi facta esse delirat & nis pax aliqua ibi fuisset, principi suo noobedi edimisi modus ibi fuisset,nihil aliud ageret,quam
comederent,aut biberent, aut saeuitet, aut quod libet Gliud sine aliqua societate, quanqua nec ipsi qui hoc agmbant,formis suis determinati essent, nisi modii, ibita isset Nune vero talia dicunt eos egisse, vi in Omnibus
ctionibu, suis modos sbi cogruos habuisse negare non possint.Si autem species ibi no fuisset nulla ibi qualita, naturalis subsisteret.Si nullus ordo ibi fuisset,no alii dominarentur & alii subderentur, non in suis elementis , congruenter viverent, non denique suis locis haberet membra disposita,ut illa omnia quae vana isti fabulam tur agere possent. Dei autem naturam s non mortuam Mdicunt, quid secundum eorum vanitate suscitat Chri- ijstus Sinon dicunt aegram,quid eurat Si no dicunt oblitam quid commemorat Si non dicunt in spientem,
quid docet Si non dicunt perturbatam, quid redint gratisi non victa & capta est,quid liberat Si non eget, eui subuenii Si non amisi sensum,quid vegetat 3 Si noest excaecata quid illuminat a Si non est in dolore,quid recreat Si non est iniqua quid per prccepta eorrigit Sinon est dedecorata,quid mi dat3 bi no est in bello, cui promittit pacem Si non est immoderata cui modum legi, imponit3 Si no est deformis. quid resormat/Si noest perueria,' ii id emendat omnia enim haee a Chri
sto no illi rei praestari di eunt,quae facta est a deo, & a bitrio proprio peeeado deprauata sed ipsi naturae, ipsi substantiae dei, quae hoe est quod deus. Quid isti blasphemiis comparari potest Nihil omnino ii aliarii Lava
peruersarum sectarum consderentur errores.Si autem tari naiste sbi error ex parte altera de qua nongum diximus , viridis comparetur,adhue etia multo peius de execrabilius in ca chri dei naturam blasphemare conuincitur. Dicunt enim etiam
246쪽
Λ etiam nonnullas animas quas volunt esse de substantia
dei, Se eiusdem omnino naturae, qua non sponte pe cauerint,sea a gente tenebrarum. qtiam inali naturam
dicunt ad qua uidebellandam no vltro,sed patris imperio descendet unt superatae de oppretia sint, assigi in aternum globo horribili tenebrarum . ita secundu eo rum sacrilega vaniloquia deus seipsum in quada parte a magno malo libera itit, &.riirsus seipsum in quadam parte damnauit, quam liberare ab hoste non potuit, Se tanquam de hoste ipso deuicto insuper triumphauit. Ο seelestam de incredibilem audaciam. talia de deo credendi talia loquendi talia praedicandi Q 'deum defendere conantur,nem peiora irruant,clauiis oeulis dicunt,mala natura commixtionem iacere ista, vi bona
dei natura lata mala patiatur. Na ipsam apud seipsam
nihil horuin pati potuisse vel posse: quati inde laudada
sit natura incorruptibilis quia ipsa sibi no nocet,ct non quia nihil ei noceri ab aliquo possit. Deinde si natura
tenebrariss nocuit natur; dei,& natura dei nocuit naturae tenebrars duo ergo mala sunt quae tibiinuice noeuerunt,ct meliore animo finit gens tenebrarum. uia de si nocuit nolens nocuit.Neque enim nocere, sed frui vop luit bono dei. Deus autem illa extingitere voluit, sicut Maniel iis apertissime in epistola ruinosi sui iunda menti delirat.Oblitus enim quod pauloante dixerat,ita autem fundata sunt eiusdem splendidis, ima regna simpra lucidam Se beatam terram, ut a nullo unquam aut moueri aut coctili possint:Postea dixit, Lucis vero beatissimae pater,sciens labem magnam ae vastitatem,quet ex tenebris surget et aduersus sua sancta impendere socula, nisi aliquod eximium ac praeclarum Se virtute pol e. tes nume et opponat quo fureret simul ae destruat sti pem tenebrarum,qua extincta perpetua quies lucis incolis pararetur. Ecce timuit labem ae vastitatem impe- denteira seculis suis. Certe se erant fundata super lueidam de beetam terram, ut a nullo unquam moueri aut coeuti possent. Ecce a timore nocere voluit vicinς ge-ti,quam de iere de extinguere conatus est, ut perpetua quies lucis incolis pararetur. 4lare non addidit,ct perpetuum vinculum3An illς anim .quas in globo te nebrarum in aeternum configit non erant incolς lucis:
de quib' aperte dicit quod errare se a priore lucida sua natura passae sint: ubi δe nolens eoactus est dicere, libera eas voluntate preetae, qui no vult peccatum pon C re nisi in necessitate natur; contrariae: ubique nesciens
quid loquatur es tanquam ipse iam inclusus iit in tene brarum globo quem snxit, quaerens qua exeat, & non inuenies.sed dicat quod vult .seductis de iniseris, a quibus multo amplius quam Christus honoratur, ut hoe precio tam longas ct tam sacrilegas eis fabulas vendat, Dicat quod vult, includat in globo tanqua in earcere
gentem tenebrarum. SP forinsecus asigat naturam limos, cui de hoste extincto quietem perpetuam promi tebat ecee peior est prena lucis quam tenebrarum,peior
est poena diuinae naturae quam gemis aduersae .llla quippe od si in tenebris inius est,ad naturam eius peretinet in tenebris habitare: Animae autem quae hoe sunt quod deus non poterunt recipi sicut dicit,in regna illa paci-sea. S a vita ae libertate sani et lucis alienabuntur &consigetur in praedicto hori ibili globo unde S adsc-rebunt .inquit iis rebus animς eaedem quas dilexerunt,
relictae in eodem tenebrarum globo suis mei iii, id tibi
conquirentes. Certe non est liberum voluntaris albitrium:videte quo modo insanies quid dicat ignorat,&coiraria libi loquendo peius bellu cotra se gerit, quam
contra deum ipsius gelis tenebrarum. Deinde s prop- Dterea damnantur animae lucis, qDia dilexerunt tenebras,iniuste damnatur gens tenebrarum quae lucem dilexit. Et gens quidem tenebrarum lueem ab initio dilexit, am etsi violenter, tamen pos, idere voluit non
extinguere: lucis autem natura in bello tenebras ex tinguere voluit,eas ergo victa dilexit. Quod vultis eli gi te virum necessitate compulsa ut diligeret tenebras,
an voltitate seducta Si necessitate, luare damnatur Si voluntate, quare dei natura in tanta in i lilitate depre- hedit si neeessitate dei natura coacta est diligere t nebras.victa est ergo non vicit. Si voluntate, quid iam miseri dubitant peecandi voluntatem tribuere nam rς, quam deus ex nihilo fecit, ne tribuant eam luet quam genuit Quid si etiam ostendamus, ante commix Imposastionem mali, quam fabulo te eonfictam, dementis, me crediderunt, in ipsa lucis natura. tuam dicunt magna λι-
mala fuisse, quid ad istas blasphemias addi posse vide war dubitur Illie enim fuit antequam pugnaretur, dura de ineuitabilis pugnandi necessitas. Ecce iam magnum maia auari inlum antequam bono misceretur mala Dieant hoe vn ca. XLIII. de,cum adhue nulla esset facta comixtio . Si autem necessitas non erat,voluntas ergo erat: unde S hoc tam timagnum malum,ut deus ipse natu is sic nocere vellet, oti noceri ab hoste non poterat, mittendo eam crude liter miscendam,turpiter purgandam inique damnandam Ecce quantum malum perniciosς S noxiae Simia manissimς voluntatis antequam ullum malum de gonere contrario i misceretur. An forte nemebat hoc uenturum membris suis, ut diligerent tem bras, de in L Γ.micae existerent sancta lues stetit ipse dieit hoe est. non ' μ' tantum deo suo,sed etiam patri de quo erant: Vnde ergo hoe in deo tam magnum ignorantiae malum, antequam ullum de gente contraria miseeretur malum3 Si aute hoe suturum sciebat,aut sempiterna in eo fuit et udelitas si de tuae naturae futura colaminatione de dam
natione nihil dolebat: aut sempiterna miseria, si dolobati unde Se hoc tanti, malum summi boni vestra ante vllam eommixtione summi mali vestri ipsa certe partieula naturae ipsus, quae in illius globi aeterno vinculo contigitur si hoc sibi imminere nesciebat,etiam se erat in natura dei sempiterna ignorantia: si autem sciebat,
sempiterna miseria: unde hoc tantum malum,antequavilum de gente contraria misceretur malum3 An forte
magna charitate gaudebat, quia per eius pinna, perpe- pitia quies caeteris lucis incolis parabatur Hoc quam n fas sit aleere naturς dei sa natura dei l sc subueniri quicunque audit nathematietaret. Sed si hoc saltem nemret, ut ipsi luci inimica no seret, pollit fot lasse no tan quam dei natura. sed tanqua aliquis homo laudari: qui
pro patria sua vellet mali aliquid pati, quod quide ad
tempus posset esse,non in qternum Nunc vero de illam in globo tenebrarum confixionem dicunt ternain,&non cuiusque rei, sed naturae dei, 3e utique iniquissimude execrabile de ineffabiliter sacrilegum gaudita erat. si dei natura gaudebat se tenebras dilecturam ct litet sitictae inimicam futuram. Vnde hoc tam immane Se se
testum malum,antequam ullum ex gente contraria mi- seeretur malum Quis tam petuet 1am,& tam impiam te Na- ferat insania,summo malo tribuere tata bona, ct sum- mcha; p mo bono,quod deus est tanta mala3 Iam vero quod seriat istae ipsam partem naturae dei dicunt ubique pei mixtam in sum spe cetcalis, in terris, sub terris, in omnibus corporibus, sc- omnio e cis & humidi .in omnibus carnibus, in omnibus semi. I l . c. nibus arborum,herbarum,hominumianimaliuirat non Cis LVIII.
247쪽
DE NAT UR A BONI ADVERSUS NANl CHAEOS. LIB. l.
G potentia diuinitatis sne ullo nexu incoinquinabiliter,
inuiolabitu er,incorri ptibiliter, Omnibus rebus administeadis,regendis 4: pruis entem quod nos de deo dic Linus sed ligatam,opprellain,pollutam, quam solui liberari,purgariq; dicunt, non solum per dii ursus soli, Slunae,& virtutes lucis, veru metia per electos suos: hoe genus nefandissimi erroris quam sacrilegas A incredibiles turpitudines eis suadeat etiam si non persuadeat, horribile est dicere. Dicunt enim virtutes lucis transi
gurari in masculos pulchros, ct opponi foeminis gelis
tenebrarum: ct ealdem rursus virtutes lucis transfigurari in sentinas pulchras ct opponi masculis gentis te nebrarum: vi per pulchtitudine suam inflammet spuo eis, imam libidinem principum tenebrarum,& eo modo vitalis substantia,hoc est dei natura,quam dicunt in
eorum corporibus ligatam teneri, ex eorum membris
per ipsam concupiscentiam relaxatis. soluta fugiat Ssuscepta uel purgata liberetur.Hoe in elices legui,hoc dicunt ,hoc audiunt,hoc credunt hoc in libro septimo thesauri eorum,lie enim appellat scripturam quandamia Manichai. ubi istae blasphemiae eonscriptae sunt ita por Q. Na istum es.Tue beatus ille pater, qui lucidas naues habet is i. diuersoria ct habitacula secundum magnitudines, pro insta sibi elementia sert opem,qua exuitur & liberatur ab impiis retinaculis de angustus at a: angoribus suc vitali, substantiae. itaque inuisibili suo nutu illas suas vir
tutes,quae in clarissima hae naui habetur, transfigurat, tram me. eas l. praeeilei facit aduersis potestatibus,qua in linguli, colorum tractatibus ordinatae sunt. Quae quoniam ex utroq; sexu masculorum ae foeminatum consutit .ideo praedictas virtutes, partim specie puerorum inuestium parere iubet generi aduerso tueminarum,partim virginum lucidarum forma generi contrario masculorum: seies eas omnes hostiles potestates, propter ingenitam
sbi letalem S spurcissimam concupiscentia facillime capi,atque in hisdem speciebus pulcherrimis quς apparent mancipalii, hoc ψ modo diuolui. Sciatis aute hune eundem nosti uni beatum patrem hoc idem esse, quod etiam suae virtutes,quas ob necessariam causam traiic format in puerorum S virginum intemeratam similia
tudinem. Utitur autem his tanquam propriis armiso que per eas suam complet voluntate. Harum vero vir
tutum diuinarum,quae ad instar coniugii contra inser na genera statuuntur, quaeque alacritate ae facilitate idi quod cogitauerint momento essiciunt eodem plenae sunt lueidae naues. Itaque cuin ratio poposcerat ut masculis appareant e dem sancta virtutes, ilico etia sua messigiem virginum pulcherrimaru habitu demonstrat.
Rursus eum ad foeminas ventum fuerit, postponentes species virginum, puerorum inuestium speciem osten duntt Hoe autem viso decoro illarum ardor & coci piscentia erescit, atque hoe modo vinculum pes imarum cogitationum earum soluitur,vivaque anima quς
eorundem membris tenebatur, hae occasione laxata e
uanelei t. ct suo purissimo aeri miscetur ubi penitus ab . lota anim ascendunt ad lucidas naues,quq sibi ad vectationem, atque ad suae patriς transfretationem sunt praeparatae. Id vero quod adhue aduersi generis maculas portant, per ςctus atq, calores particulatim descen dit atque arboribus caeter sque plantationibus ae satis omnibus miscetur,ct coloribui diuersi in seitur. Quo pacto ex ista magna & clarissima naui, fgura puerorum ae v ii ginum contrariis apparent potestatibus sucin erelis degunt qucque igneam habent naturam atque ex isto aspectu decoro,viις pars qua in earunde membris habetur laxata deducitur per ealores in terram:em Κdem modo etiam illa altissima virtus quc in naui uit lium aquarum habitat, in similitudine puer orti ac vir ginum sanctarum, per suos angelos apparet his pol
statibus,quarum natura frigida est at s humida, tu que in eoelis ordinarc sunt: equidem his quae foenainc sunt,
in ipsis forma puerorum apparet, masculis vere virginiim. Hae vero mutatione de diuersitate diuinarii per
sonarum ac pulcherrimarum, humidς rigidς stupis principes mastuli sue fulminς soluuntur, at si id quod in ipsis est vitale fugit,quod vero resederat, laxatum dea . ducitur in terram per frigora, i S cunctis terrae generibus admiscetur. Quis hoe ferat; Qilis hoe eredat, e
non dico ita esse sed vel diei potitiise Ecee qui doeentem timent anathematirare Manichaum, S no timet eredere hoe faeientem, S hoc patientem deum.
Per electos aute suos purgari dicunt eandem ipsam Nis rura commixtam partem ae naturam dei, manducado scia drisit rari licet & bibendo qui eam in alimentis omnibus dicunt miles Gligatam teneri: υς cum ab electis velut sanctis in ram h r. m. ctionem corporis manducado ct bibedo assumuntur, ta disian per eorum sanctitatem solui,signari & liberari. Nee alia a sani A. tendunt miseri, quam no incongrue de illis creditum cis . XIV.
est quod frustra negat, nisi eosdem libros anathemati L 'etauerint, ct Manichaei esse destiterint. Si enim setit di cunt,in omnibus seminibus est ligata pars dei, ct ab electis manducando purgatur, quis no digne eredat eos facere, quod inter virtutes coelorum S principes tenebrarum fieri in thesauro suo legunt: quandoquidem de carnes suas de gente tenebrarum esse dictit, Se in eis lis satam teneri vitalem illam substantiam, parte dei, o dere atq; asst mare no dubitant Quae utique s soluena, da est S manducando purganda, sicut eos fateri cogit
funestus error ipsorum, quis non videat, quis non ex- 'horreat,quanta turpitudo & quam nefaria cosequatur.
Nam ct a quibusdam principibus gentis tenebrarii se dicunt Adam primum hominem ereatum, ut lunae' ' ab eis ne fugeret teneretur. in epistola enim quam stiti q damentum appellat,quo modo principes tenebrarum quem patre primi hominis inducunt ad caeteros socios . suos tenebrarum principes locutus fuerit de egerit, ita seripsit Manichrus. iniquis igitur commetis ad eos qui aderant,ait Quid vobis videtur maximum hoc lumen quod oritur; intuemini quemadmodum polum moueat,cocutit plurimas potestates. Quapropter mihi vobis opus est, Aequum est, id quod in vestris vilibui ha 'M betis luminis pr rogat e:sic quippe illius magni qui glo
riosus apparuit,imaginem fingam, per qua regnare po- Uterimus, tenebrarum aliqua lo conuersatione liberati.
Hoc audientesine diu secum deliberates,iussis initi putarunt id quod postulabantur praebere. Nee enim fide
bant se idem Iumen itigiter reteturos: unde melius rati sunt principi suo id ossore nequaquam desperates em em se pacto regnaturos. Quo igitur modo lume illud quod habebat prabuerint.considerandi, est Nam hoe etiam omnibus diuinis scripturis, areanisq: colestibus aspersum est:sapientibus vero quo modo sit dato scire, minime est difficit et Nam coram aperte': cognoscitur ab eo qui vere ae fideliter intueri voluerit. Q onia emrum sui conuenerant erat frequentia promiscua, sciliacet foeminarum ae in asciriorum. impulit eos, ut inter se
irent in quo coitu alii seminarum, aliae grauidae eis ctae sunt. Erant autem partus iis sui genuerunt similes, vires plurimas parentum uti primi obtinentes Hoesu mens eoru princeps uti prςcipuum donum, gauisu, es.
248쪽
A Et si ii Eliam nune seri videmus, corporum formatricem naturam mali inde vires sumentem figurare cita etiam antea ictus princeps sodalium prolem accipies, habentem parentum senius,pi udentiam, lucem smul secum in generatione procreatam, medit: ae pleris 3 viribus sumptis ex istiusmodi esca,in qua no modo inti m. erat fortitudo, sed multo magis alluitae ct part ij sensust mente. ex fera genitorum gente, a propriam ad se coniuge Guocauit,ex ea qua ipse erat stirpe manante: S facto cuea coitu seminavit vi caeteri,abundantiam nul ru quae deuot auerat non nihil etiam ipse adiiciens ex sua cogitatione ae virtute, ut esset sensus eius omnium eorum quae profuderat formator atque deseriptor: cuius compar exeipiebat hoc,ut semen eo euit culta Optime terra percipere.in eade enim construebantur S contexebantur omnium imagines, colestium ac terrenatu vir
tutum,ut pleni videlieet orbis id quod formabatur si et lia militudinem obtineret. O monitrum scelestum, ex Naniabat ecranda perditio, & labes deceptarii animarii. Omitto conssisnt quid si de natura dei quod se legitur hoc dicere: Hoes retaeis: salte attendant miseri decepti. R errore mortifero v O quae ex nenati, quod si per coitum masculorum S Deminaris ipse m l ligatur pars dei, qua se manducado soluere S purgaretris has prostentur,cogit eos huius tam nefandi erroris neces. an qms litas,ut no solo de pane ct oleribus S pomis, quae sola anathse B videntur in manifesto aeeipei sed inde etiam soluant mari Me ct purgent partem dei unde per concubitum potest, sinoia . cap. foeminae utero concepta erit,colligari. Hoe se facere XLVII quidam eonfessi esse in publico iudiei operhibetur: notantum in passagonia,sed etiam in Gallia, sevi a quodam Romae Chiistiano catholico audiui. Et eu in te
solem tuum super bonos ct maloi, & pluis si per iustos DS iniustos qui no vix mortem peccatoris, sed vis ut re- Ititis. . uertatur S uiuat, qui parcis eorripiens, dans loco pix- Evae n. nitentiae, ut relicta malicia eredat in te domine, qui pa sapie .M.tientia tua ad poenitentiam adducis, quantus multi secundum duriciam cordis sui, ct cor impiaenitens, the. um . .
saueirant tibi iram in die irae & reuelationi, iusti iudi cii tui, aut reddis unieliique secundia opera sua. Qui in quacunque die couersiis fuerit homo a nequieta sua admisericordiam tuam,omnes iniquitates eius obliuisce
ris: Praesta nobis da nobis ut per nostrum ministerium quo taeerabilem S nimis horribile hunc errorem re- f., , - dargui voluisti seut iam multi liberati sint,ct alii libearentur,ct sue per sacramentum sancti baptismi tui siue per sacriscium contribulati spiritus, ct cora is contriti Ual. o. ct humiliati, in dolore poenitetiae, remissionem peccatorum & blasphemiarum suarum,quibus per ignorantiam suam te offenderunt,aecipere mereatur. Tantumeni valet impelles t misericordia & potestas tua re ve prae militas baptismi tui clauesq; regni eo lorum in sancta emelesa tua, ut nee de illis desperando sit, quandiu in hae terra per tuam patientiam vivunt, qui etiam scientes quantu malum si talia de te sentire vel dicere propter aliquam tem toralis A terrenae commoditatis consumtudine vel adeptione in illa maligna professione de tinentur,s ad tuam ineffabilem bonitate saltem iners pati tuis correptionibus fugiat, ct omnibus earnalibus vita illecebris,coelestem vitam aeternamq; praeponant. ELibri de natura boni finis.
rogarentur,cuius aut horitate scripturς ista faceret ,hoede thesauro suo prodidisse,quod pauloante comemoraui.lsti autem cum hoe eis obiicitur, lent responde re, nescio quem inimicum suu de numero suo, hoe est
electorum suorum desciuisse,& schisma seeisse, at huiusmodi spureis, imam haeresim coclidisse:Unde mania festum est, uia hoe etiam si isti no faciunt, de ipsorum crimen ta libet, hoe faeiat quoteunque faciunt.Abiiciant ergo li-ι ritu bros si erimen exhorrent,quod committere cogi;tur sidiatist hhios tenent : aut si non committunt, mundius vivere
nori contra suos libros conantur.sed quid agunt eu eis dicitur,aut purgate lume,de quibus potueritis seminibus, vi nee illud recusetis quod vos non facere asseritis: aut C Manichatim anathematitate, qui cu dicit in omnibus seminibus esse partem dei ct concubendo ligari: qui quid autem luminis. hoe est eiusde partis dei ad escas electorum peruenerit,manducado purgari quid vobis suadeat videtis, S es adhue anathematirare dubitati, Quid agunt, inquam cum hoe eis dicitur, ad quas te
giuersationes se conuertunt, eum aut tam nefaria doctilina sit anathematizanda, aut tam nefaria turpitudo facienda: in cuius eo inparatione iam illa omnia mala quq intolerabilia pauloante commemoraba eos de na tura dei dicere quod necelsitate oppressa si vi bellum gereret,quod aut sempiterna isti oratia secura erat, aut sempiterno dolore es timore lolieita, quado sibi veniaret corruptio commixtionis, S uinculis aeternae dam
nationis quod denique gesto bello se tuerit captiuata, oppressa polluta,quod post fallam victoriam se futurast in horribili globo in aternum cos M. & ab originis
Depithia suae sollicitate leparata, tolerabilia videantur, cum perdes 7 tu. seipsa s considerentur sustinera non possunt. O ma tur L cap. gna patientia tua domine, isericors S miserator lon-u I. ganimis S multum misericors X verax, qui facis oriri Tomus sextus.
Episcopi,De s de cotra Manichaeos lib.
iliti vh sanctus inuisibilis, in comisi prehens bilis, inenarrabilis, in
t uiolabilis, in eo inquinabilis, quii solii, habet immortalitatem, &i luee habitat inaeeesibilem: ipse I rima. s. 1llumen verum,uita ct veritas, bollitiis. summus, ct quaecunque de illo humanus sermo poterit enunciare,quc tame ab illo F datur vi aliquo modo dici possint: Ex quo omnia,perque omnia sue sedes,sue dominationes,sue principatus,sue potestates, ct omnia per ipsum S in ipso ereata sunt,scut in viroq; testimento humilibus S piequcretibus manifestatur ipsi gloria honor S potestas in se- Dma.it. cula seculorum,Amen. Huic Manichaeus aduersariu cupa Lesse dicit, nescio quem gentis principem tenebrarum, quem etiam asserit ingenitum, nee habere aut horem a quo creatus st. Et utiq; si ingenitus de no creatus est,per 1 ei plum est immortalis cris per se immortalis est. non erit deus qui habet solus immortalitatem : Et erit iam me lax Apostolus qui dicit de deo, quod solus habeat immortalitatem: sed quia Apostolus mendax non est, i. NM. c. deus solus habet immortalitate: Et ideo solus potest Sanimis & quibus vult corporibus praestare immortaliatatem. Falsum est ergo quod Manichaeus asserit, ne- c. ii 1 scio quam mali naturam cum principe suo no habere authotemsed esse ingenita. Deinde s ingenitus deus,
ingenita etiam nune gens tenebrarum,non erit cotra
rium ingenitum S ingenit videns & videns regnans
249쪽
& regnant,vivens S uiuens,aternum S aternum. Et si contrarium est bonu malo,ex aliqua ergo parte discordabit bonum a malo. ex multa vero eo iunctum S co cordans non iam erit merum malum, habendo tanta
communia bona eum deo. Si vero dicunt ingenitu estio suo,nihil dictit Nam ingenuum & ingenitum,aternum S aeternum, quatum ingenita S aterna sunt, ni quam erunt contraria. No enim quia imperator in sua
potestate magnus est. S mediastinus in operatione sua eonteptibilis est, ideo mediastinus no erit homo, quia
homo est imperator. Sed si quisquam quint quid sit
malum,audiat Apostolum dicentem: Radix omnium malorum est cupiditas. Quam quidam appetentes a Gde aberrauerunt,& inferuerunt se doloribus multis. Cupiditas autem in unoquoque homine est, non naturalis,sed volutaria,id eos dixit:Quam quidam appotentes. Quod enim appetendo habetur,si non appet retur,non haberetur.Nam S dominus ossedens quod in hominis potestate sit, ait: Aut facite arbore bonam,& fructum eius bonum:atit facite arbore malam,& fructum eius malita in Actibus etiam conscriptis a Leonatio quos ipsi accipiunt se seripiti est: Etenim speciosa
figmeta A Ostentatio simulata S coactio visibilium,nequidem ex propria natura procedit,sed ex eo homine,
qui per seipsum deterior eneae est per seductione ipse
etiam Manichaeus non potuit nisi fateri animas, etiam quas dicit ad dei substantiam pertinere,propria voluntate peccare. Nam sie in secundo thesauri libro dieii divero qui negligentia sua a labe praedictorum spirituupurgari se minime permiserint, mandatis ψ d nimis ex
integro parum obtemperauerint, lege a: sibi a suo libe ratore data seruare plenius noluerint, neq: ut decebat
sese gubernaverint est e. item in epistola fundamenti se dicit de illis animabus, quae mundi errore errare se a priore lucida sua natura palsae sunt atq; inimice lumini sancto extiterunt aperteq; in perniciem sanctorum elementorum se arinarui,S igneo spiritui obsecutae sunt Infesta etiam persecutione sua sanctam Ecclesiam atque electos in eadem conliitutos coelestium praeceptorum obseruatotes amix retini,ct a beatitu Ame s gloria
terra sanctae arcentur. Et quia a malo se superari passae sunt, in eadem mali stirpe perseuerabunt, pacifica illa terra & regionibus immortalibus sibimet interdictis: Quod ideo illis eueniet, quia ita iniquis operib' seo, strinxertit, ut a vita S libertate sancta lucis alienaremtur. Non igitur poteriit recipi in regna illa pacis ea sedeonligetur in pr dicto horribili globo,cui etia necesse
est eustodiam adhiberi: Vnde adhaerebiit his rebus ani mi eaedem quas dilexerunt. relictae in eodem tenebra rum globo,itiis meritis id sibi conquirentes. Neq; enim futura haec cognoscere studuertit, atq; ab hisdem cum tempus dabatur se segregarunt. Rogo vos ubi audiuntur hae verba, dubitatis adhuc Manichaum coa ctum esse confiteri, esse peccatum propriae voluntatis Non enim unum verbum inde dixit,sed tam multa, ut queuis graui somno mersum excitaret. Dixit, negligeniatia sua dixit minime permiserint: dixit, parum Obten perauerint: dixit semiare noluerint. item dixit,obsecut
sunt dixit, se superari passae sunt:dixit, se obstrinxerunt
dixit tuis meriti, id sibi conquirentes: dixit. neq; enim futura haec cognoscere studuerunt,atq; ab hisdem cum tempus Gabatur se segregauerunt: ct vos dubitatis diacere propria voluntate peccari ' iterum ipse dieit in eadem epistolat Lucis autem succisua partem, hoe est animas peceatrices: Et vos non dicitis peccare, nisi
gentem tenebrarum Sed quid de isto loquar, qui qua- Κuis erraret, tamen euidentissima veritate hoe eoactus
est dicere,cum ipsi,in dominum nostrum Iesum Christum nolitis intelligete dicentem, ignem praeparatum ess e peccatoribus,diabolo & angelis eius: quos omnes voluit intelligi peccatores Non enim iniusticia est a. pud deum, ut damnet eos qui omnino nihil peccaue. runt. Peccare enim quid aliud est, nisi in veritatis c. tr. praeceptis vel in ipsa errare veritate; Quod si no voluntate faciunt peccatores,iniuste iudicatur. Pertinere autem & angelos ad iudicium,Apostolus ostendit dices: Nestitia quoniam angelos iudicabimus . No aute per tinerent ad iudicium quo iudicantur si non pertineret ad peccatum quo rei fiant,nec possent merito iudicari. No eni homines iusti de iustis angelis iudieatuti sunt, Naul. ia. quibus similes erunt,sed utique de peccatoribus Male facti sui ergo per euriditatem quisoue author est.
Est ergo in potestate . t sit cupiditas: & ideo etiam cs Mmalu in potestate e stan potestate ergo est, quod in voluntate esse non debeti Malum enim non potest esse natura nec substatia nec vita,quia haec bona sunt, inquatum sunt: Sed S si aliquos naturaliter dicimus malos, propter Originem veteris peccati dicimus, in quo iam L
nostra mortalitas nascitur. Totu itaque quod vocatur malum in hominibus, peccatum est S pana. Peccatust ab anima rationali cui liberum voluntatis arbitrium
est. Et poena infligitur nasticia dei, qui nihil facit initiaste Aduersus haee solita excitate Manichaei latrat, & euconuincuntur naturam no esse malum, sed in potest te esse hominis facere bene aut mal dicunt no esse animae liberam voluntate,& non vident caecitatem suam. Quis enim non clamet stultum esse, praecepta dare c. a.
ei, i liberti no est quod praecipitur faceret & iniquum esse eum damnare cui no fuit potestas iussa complere Et hos iniustietas ct iniquitates miseri non intelligunt
deo se adscribere . sed quid verum est, nis es dominudare praecepta, ct animas liberae esse voluntatis, ct m tum naturam no esse, sed esse auersonem a dei prae piis, s esse iussum iudicium dei quo damnet peceat eslnterea eum dieat idem Manichaeus, deum omnib' O , bonis abundante, nullo in regnis eius insiluibus indi- gente aut infrmo constituto,ita etia fundata eiusdem splendidissima secula, via nullo unqua eoetiti vel moueri possint,in alio loco paulopost subitigit & dicit: Lueis vero beatissimae pater scies labem magnam ac vastitate, qtiae ex tenebris surgeret aduersus sua sancta in pendere secula,nisi aliquod eximium ae praeclarum S virtute potes nume opponat, quo superet simul ac d struat stirpem tenebrarii, qua extincta quies lucis inc lis pararetur. Certe ergo a nullo unquam cocuti vel o aer. moueri potueriit regna dei a Manichri.Si enim potuerunt,mentitus est gicedo, no posse regna illa ab aliquo
concilii. Et s concussa sunt necessitate ut tamore non
erit deus.qui se coneuti potuit: Nam videmus dei, Manichaei secundia eundem Manichaeum malo necessita tis pressum O labes ac vastitas aduersus seetita impe dei et aliud quod faceret no haberet parrem suam ad pugnam dedisse, ut vel hoc modo quiete lucis incoliscopararet.ipsa vero pars eius,hoe est de lumine lumen, de bono bonum .de lancto sanctum,de aterno aeternu, de deo deus de omnipotente omnipotes,corrupta si, mortisseata st eommixta si per omnia mundi corpora a summo vi q. ad imum,a coelo usque ad stercora,vict meretrices in theatris S in locis turpiolibus turpi
res haberent in se oppressum deu,qui liberari sorte non
250쪽
A positi. Dicit enim in fine ipsus epistolae, undeunti cxpitulum iam posuimus, ipsam dei partem quae conam xta est,non totam posse reuocari ad pristinam liberta. pia A tem sece victoli ecce triumphus, quale fecit Manichaei deus: Nam post amittam partem suana in luctu est,sicut Manichaeus idem dicit. Velum corra se habet, quod dolorem eius temperet, ne corruptionem partis suae videat. Hodie enim diuina quam comemorat sub cis Diri stantia,siit, acer tenebrarum, ut lutum fgulo. Hoe in primo libro thesauri eorum scriptum est. Qualis interea turpitudo,quam in eode thesauro inter eae
tera septimo libro seripsi, se dicens: Tune beatus ille late cui lucidas naues habet diuersoria Se habitaculae eundum magnitudines pro insita tibi clementia festopem, quae exuitur & liberatur ab impii, retinaeulis Sangustiis atque angoribus suae vitalis substantiae. Itaque inuisbili tuo nutu illas virtutes suas , quae in clarissima hae naui habetur,tranisgurat, eas p parere facit a duc sis potestatibus,quc in singulis colorum tractibus ordia nata sunt: Quae quoniam ex viroque sexu masciuorumae foeminarum eos stat .ideo praedictas virtutes partim Decie puerorum inuestiuin pareri iubet generi adue s so faminarum partim virginum lucidarum forma generi contrario masculorum:sciens eas omnes hostiles
potestates propter ingenitam tibi letalem de spurcisiimam concupiscentiam facillime capi,at si isdem speciebus pulcherrimis quae parent macipari, hoc quoque
inodo dissolui. se latis autem huc eundem nostru beatum patrem hoc idem esse,quod etia suae virtutes, quas ob necessariam causam transformat in pueroru de vi ginum intemeratam similitudinem: Vtitur autem his tanquam propriis armis,at s per eas suam complet v c AXV. luntatem. Harum vero virtutum diuinarii quae ad instar coniugii eontra inferna genera statuuntur,qua lal aeritate ac facilitate id quod cogitauerint, momento eodem ess ei unt,plenae sunt lucida naues. itaque cu ra tio poposcerit ut masculis appareant eaedem sancta virtutes, ilico etiam suam es igiem virginia pulcherrimarum habitu demonstrant. Rursum cti ad treminas veniatum tuerit,nostponentes speciem virginum puerorum inuestium speciem ostendunt. Hoe autem visu decoro illarum ardor ad eoncupiscientia crescit, atq; hoc modo vinculum pessimarum cogitationum earu soluitur, viva ne anima quae eorundem membris tenebatur haec oceatione laxata euadit,s suo purissi irro aeri miscetur: ubi penituι ablutae anim e ascendunt ad lucidas naues,
quae sibi ad euectionem atque ad suae patriae transfret O . x V . tioncm sunt praeparatae. ld vero quod adsue adue si
generis maculas portat, per aestum atque calores particulatim deseendit At ille arboribus caeteris φ plantatimnibus ae satis omnibus miseetur, de eotoribus diuersia inficitur. Et quo pacto ex ista magna de elarissima nauisgurae puerorum de virginum parent contrariis pol statibus quae in erelis degunt. tua b igneam habent na turam,atque ex isto aspectu decoro vitri pars quq in emrundem inebris habetur, laxata deducitur per calores in terra in eodem modo etiam illa altissima virtus quae in naui vitalium aquarum habitat similitudines puer rum ac virginum tinctarum per suos angelos apparet
his sAestatibu quarum natura fi igida in atque niami da quaeq; in coelis ordinatae sunt: si quidem iis quae s.
minae sunt in ipsis forma puerorum apparet, masculis vero virginia. Hae vero mutatione & diuerstate personarum diuinarum ae pulcherrimarum, humidae fi gidae s stirpis principes masculi seu neminet soluuntur,
rit,laxatia deducitur ad terra per frigora, ct cunctis te rae generibus admiscetur. Quis non rideat vel ro. cap.Mi. iiii, doleat de dei estetur ictum hominem, tam horrenda R execrabilia de diuina substantia dicentem substantiae lucis aeternae parti dei in captiuitate,in casa miratibus in crumnis,in pressuris, in iordibus ais: immundicia, secundum vestrum erro tem vestram consti
tutionem no poterat aliter quotidie stibilentii nis bea tu, pater, tui naues lucidas habet diueisoria, qtiem tentium legatum appellatis, es viri' altissima viriotes suas in diuerti sexus naturam commutet: quas quidem intemeratas dicitis, sed tamen ut mei oricum more, pulchritudine sua principum tenebrarum letalem S spuria eis imam concupiscentia confusae ct inuitae accendat. No enim inuenitis verum,quo tandem pulchritudine aliqua sci honestius doceretis. Et qua causa hoe Leitit Vt eis in libidinem cocitatis, occasionem liberationis
reperiat substantia diuina Quid aliud sonat nisi ut etiaper genitalia daemonum vias euadendi inueniat diuina maiestas Deus magne, subueni animis ista turpia G. xVIII. credentibus, ista nefanda sectantibus. Qui, hae non E exhorreat, rogo vos3 im tam caecus est ut is a credat, rogo vos Sed celte respondeatur mihi ab iis qui ipsum Manichaeum sequuntur: si deus in eorruptibilis est, vel omnis natura summi boni inuiolabilis. immaculabilis, inadibilis incoinquinabilis, incomprehensibilis, quid poterat Leere mali natura hute tantae naturae, si nollet cum illa pugnare ne ad tantum dedecus deduceretur
Hoe dixi u id factura erat deo gens tenebrari; si nollet eum illa pugnare Si mihi dicitur. Nihil: quaero cur hodie eius pars hoe est dei detis, in calamitatibus, inpressuris,in captiuitate in subiectione sit constituta, vitam turpiter etia liberetur.& nee se liberari tota ponit, vel ipse pater luctum habeat memoratae partis suae causa quem luctum Manichaeus in siis libris apertissime
praedi eat 3 Ait quidem, Nihil ei fieri poterat, sed ut ,12
Ostenderet oraescientiam se habere eogitationum prinia Icipum tenebrarii,& ut monstraret nihil se timere, pripterea pugnauit.Cui ego dixi:Qisi potuit cogitationes principum tenebrarum videre, ae neminem timere, Fquare non vidit luctuiti tibi imminentem de parti, si infalieitate quam hodie patitur Quam partem suam nunquam recipiet integra,quia remanet inde aliquid,
seut ipse dieit,quod purgati no potetit, ct globo ten
brarum in aeternum damnabitur. Magna praescientia
vel potius inscientia. A misera in simitas,hoe est totum quad neminem timebat. Certe si se tueri aliquo modo ,
non poterat, rogaret ut sibi parceretur, ne ad tantum dedecus integritas illa es decus omnium ornamentorum perdueeretur. item dictum est a quodam,Nihil ei poterat facere gens tenebrarum, sed ipse voluit pati rem malam circa fines suos, ct mist qui ea debellaret. Cui ego dixi: Si ita est ut dicis, ipse potius inuenitur
malus qui rem .icinam nihil es nocentem delere voluit Et sicut malus in illa,se crudelis in suam,aut ignarus futuret calamitatis est. Cum enim putat rem bonam se posse perficere,vt in regno mali quod ei non nocebat regionem suam extenderet, prius non praevidit in- Delicitate, tuae memoratam partem eius quotidie pr
mit Deinde quod eam totam nunquam in pristinam libertatem recipere poterit. Et eum huic obiectioni cis . xxi. responderi minime possit , litam imperitiam Opponunt quid facturi erat ludaei Chi isto si nollet ab eis p ti O utina videre possent,quod facile v ideret, nisi per