장음표시 사용
111쪽
ait, Conue tantur & erubescant,quisno iudicetes e iustae. am poenam,ut conuersionem ad confusionem habeant qui ad Dutem habere nolueruntZSic daemones a poenitentibus victi , conuertuntur conuersione erubescentiar, quae Lucae r s. eos afficit. Contra vero tunc gaudium fit in caelo seper illo peccatore poenitentiam agente:vti dux in prilio lus enim militem diligit, qui post fugam reuersus, hostem fortiterpremit, quam eum qui nunquam fugit, nec unquam sortiter egit. Tunc boni angeli quia rationales gaudent de reconciliato sbi homine: quq res nos maxime monet ut semper agamus quod illis gratum sit, quorum & desiderare porrocinium, & timere odium debemus.
Domine,Deus metu δε re θ)eraui, suduu me se
ex omnibus persequeribus me, oe libera me.
Huic Psalmo in Hebraeo praeponitur talis titulus, Psal mus David quem cantauit Domino pro verbis Chusi filii Gemini. Sententia vero Hieronymi plerique, & maxime hi qui Hebraei sermonis scientiam non habent, hunc Psalmum arbitrantur eo tepore esse cantatum, quo Chusi filius φ.Reg. r7 Arachi, amicus David, destruxit consilium Achitosel, &ad eum nuntios misit ne in Heremo ultra sederet, sed procul fugeret, ne opprimeretur a filio. Verum scicdum est eos e rare. primum quod nomen Chusi per D samech litera scriptum est, hic vero per U Sin: deinde quod nunquam Dauid qui Ioab& caeteris ducibus exercitus sui praeceperat, dicens: Parcite puero Absaloti, de morte si ij ita loqueretur, a Reg. 8 Concepit dolorem, Jc peperit iniquitatem, lacum aperuit& estodit eum,& incidit in foveam qua fecit: maxime qui morte eius audita operuit caput suum,& eiulans clamauit, Ibidem. Fili mi Absalon; Fili mi Absalon : quis mihi tribuat ut ego moriar pro te ad extremum, quod illic Chusi, amicus D uid, filius Arachi scriptus est, hic ν ero filius Gemini: de quatribu fuit ipse Saul. Sciendum itaque Chus hae esse nomen appellativum,& interpretari AElniopem:& totum Psalmucontra
112쪽
, Antra Saul esse conscriptum,qui iniuste persequebatur David, Scin foveam quam sederat, incidit. -m regius
Propheta AEthiopem vocat, more Iudaeorum, qui omnem rem malam & peruersam,nigram appellant: atq ue in perditis hominibus nomen nigri apua veteres poni solitum, indicant etiam Poetae Latini:vnde extat illud Horatianii, Hic niger est, hunc tu Romane caueto .Propterea etia Saul AEthiops dictus est, quod sanguinariis & tetris ac crudelisbus moribus fuerit, atque super his vehementer dirimatus maxime in deuastatione urbis Nobe, & perditione Achimelech, reliquorsimq; Sacerdotum, in odium David:vth betur i. Regum cap. 22. Praeterea quod nunquam potu rit mutare suam nigredinem, quam conceperat aduersus
Dauidem ilicet pluribus vicibus expertus fuerit & conseia sus innocentiam Dauidis. Aquilla aute huic titulo addit, Pro ignorantia Psalmus David &c. tanquam Dauid fuerit causa mortis Achimelech, reliquorumque sacerdotu, petens ab eis praesente Doech Idumaeo & Saulis delatore gladium Goliath. Et in hoc Psalmo dolet David quasi huius caIamitatis author extiterit.Non enim ignorauit futurum ut Doech praesens statim amicitia Sacerdotu ad ipsum, Sauli denuntiaret. Vnde Abiathar fugienti, Jc tam triste fatum
nuntianti dixit David, sciebam inquit quod quu ibi esset
Doech Idumsus, proculdubio annuntiaret sauli: ego sum reus omnium animarum patris tui. Quapropter praesens Psalmus editus est pro expiatione huiusmodi stipinae ignorantiar: & ne propterea tradatur ipse filius Isai in manus Saulis ae lorum inimicorum. Et nic Psalmus est primus eorum in quibus pei actus David, significantur Domini futura mysteria. Causam suam Propheta trahit in suturum mysterium Saluatoris Domini, cui etiam nomen ipsum David mysticis interpretationibus congruenter ascribitur. Quapropter de uniuersis inimicis petens liberari regius Propheta, acclamat, D o Μ ι N E per omniu generale gubernationem, Deus per creationem, Meus, per speci. item cultum & deuotionem, in te speraui, no in gladio aut viribus propriis: plus de tua bonitate, quam de mea iustitia expectans, saluum me fac a saule & ipsius complicibus. --
113쪽
micis meis: & libera me, de ipsis assecurando. Non enses mihi sussicit ut te deindente uin saluus, nisi& teliberante sim securus. Haec similiter Christo a Iudaeis iniuste da. nato optime quadrant: quasi contra eos auxilium Patris esu flagitet. Nam ut David falso a saule accusatus, ita Iudaei Messit impingebant, quod contra Caesarem coniurasset, ut LVς' ' regem faceret: in super quod populum comouisset a Ga lilaea usque in Hierusale:&quod dixerit, Possum destruere Naxin xv. Dei,& in triduo reaedificare illud. Pro his igitur . iniuste appetitus, se excusat apud Patrem, petitque liberari in capite, per resurrectionem, & in membris,suam semper seruando a tyrannis Ecclesiana. Sequitur, ,
Ne rapiat ut leo animam meam, dum noest qui redimat,neque qui saluumfaciat.
r. Reg. 26 Saul tanta saeuitia in sacerdotes Nobe reputans eos smicos Dauidis usus est, ut merito David timeret eum tanquam leonem rapientem & vorante. Nam crudele sic opus ibidem. efficiens,& totam generationem sacerdotalem interimes, di neque infantibus misericordiam, nec senibus reuerentia habes sed ciuitatem disperdes, quasi patriam sacerdotum, . Res, . Prophetaruo nutrice, diuinitas elegerat. Qu*uis forsan hic coligerint sicut Deus sacerdoti Eli praedixerat, propter ini quitates duoru filiorum eius,dicens, prolem eius radicitus euellendam: tamen etiam hoc est necastatis pericillia, quare petit liberari & saluari regius Propheta, ne incidat in manus tam impij principis.Nam certus erat si quandoque in manu inimici daretur, nullo pretio, nullo fauore, nec vlla potentia humana inde liberari posset, quum nihil magis quam illius iugulum quaereret Saul. Si de Chlasto vero nunc sit sermo, dum praecedenti versiculo pro sitis membris per pluralem numerii diceret, Saluum me fac ex omnibus persequctibus me, hic singularem intulit: non enim ait,Nequando rapiant: sciens quis restet inimicus perfectae .Petr. s. puimae vehemeter aduersus.de quo 1. Petri, Vigilate, quia aduersarius vester diabolus,tanquam leo rugiens circuit, quaerens quem deuoret. Et conuenienter daemon leonic5- paratur: quia sicut leoni os ac fauces male olent, ita etiam
114쪽
os daemonis eructans blasphemias,male olet ratque quemadmodum rugitus leonis impedit aures, ne alium lonum excipiant: sic diabolus fidelium mentes terrendo,& illicita siggerendo, a via veritatis, ne vocem Christi audiant,auertit. Deniq; velut hostis obsidens muros clauses, explorat an sit pars aliqua muroru minus stabilis, cuius fiactura in
castra erupatrita animae nostrie exterius insidiatur,ut mors
per sensus exteriores, quasi per quasdam fenestras intret in animam. Ossert oculis sermo illicitas & faciles voluptates, ut visit destruat castitatem: aures per canora allicit, ut emoliat Christianum rigorem: linguam conuitio prouocat e manum,iniuriis lacessentibus, ad caedem instigat honores terrenos promittit, ut caelestes adimati.& quu latenter non potest fallere, addit apertos terrores: in pace subdolus,in persequutione violitus. Contra que Christianus animus semper debet tantum esse paratus ad resistendum. quantum paratus est ille ad impugnandum. Ca te igitur nἱe semper ambulandum est, atque interim magna utilitas seruo Dei propriam infirmitatem recognoscere, nec suis viribus aut meritis inniti. Tunc enim Inciapit a/esse virtus diuina , quum deficere incipit praesumptio humana. Quapropter nunc dicit Propheta, Si tu Deus non redimis, neque saluum facis,ille inimicus rapit. Non enim ab alio potest salus venire nisi a salutis authore. Et ut manifestum sitiam perfectam animam hoe Acere , cui solius diaboli fraudulentissimae insidiae canendae sunt, vide quid 'sequatur , Domine Deus meus,
Domine Deus meus, si feci istud,si es iniquitas in
Imprimis pro iustificatione petitionis suae proponit Dauid Deo una coditionalem, dices, si feci hoc, scilicet quod machinatus sim ad delieiendii domu Saulis a regno quod ei falso impingebant 3c Saul & eius eomplices & si est in quitas in manibus, id est operib meis, quib' inique egerim
coua domu saulis, persequatur inimicus anim/ mea. Q
re teste Philone dum Saul Dauidi inuideret,&quaerereq
115쪽
eum interficere, mansit spiritus in Saul & prisphetauit, A
cens: Quid seduceris Saul, aut quem iustum persequeris in vanum Completum est tempus regni tui: perge in locum tuum tu enim morieris, & David regnabit. None tu de filius tuus simul moriemini,& tunc apparebit David regnur Abiit tamen Saul semper iniuste conturbans filium Isai, Senon sciuit quae prophetavit. propter dum David Ionathae vale dixit, haec similia intulit, Cur anima mea persequutionem patitur 3 minimus enim inter fiatres meos fui, pastens oves: & quare morte periclitor Iustus enim sum,& iniquitatem no habeo:& quare pater 'uus odit me quum ego reddiderim illi bona, ille retribuit mihi mala i& quum ego Goliam occiderim, in verbo sortissimi, videsnem quem tribuit mihi, quia determinauit domum patris mei ut insperderet eam:posui manus meas in lancea, & benedixi eum in hymnis, at ille cositauit interficere me, de tanquam passer qui fugitante ficie accipitris, sic fugi ante faciem eius. Quinus verbis Dauid satis suam innocentiam explicat, & quia nihil in Saulem machinatus : unde etiam
teste eodem Philono Saul moriens hale per Edab filium Agag Regis Amalechitaru, Dauidi mandat, hic dicit Saul,
Non memor sis odij mei, neque iniustitiae meae. Ad Christum in per ista referendo, nunc Deo patri ostendit quddfalsa sit Iudaeorum contra ipsum accusatio. Hic quidem dicit, si feci istud sed statim quid sit istud exponit, quum ait, Si est iniquitas in manibus meis. Sic enim manifestum est de omni peccato dici,de quo propterea Esaias scripsit, Qui
peccatu no fecit, nec inuentus est dolus in ore eius. Qiisdde nullo alio potest dici: nemo enim mundus a sordibus, neque id ratione vacat. Nam quemadmodum ait Augustinus contra Arrium si verbum diuinum esset facta & creatum,non potuissent omnia fieri per ipsum, quod est contra illud, omnia per ipsum facta sunt. Ita pari ratione si Chrs stus misset peccato obnoxius non potuisset alios liberare,
qui primo fuisset victus& seruus diaboli per peccatum.
Quare puto hanc veram esse rationem cur solus potuit pro
mortalibus satisfacere:id enim iustitia exigebat tantu Deo patri redderetur, quantum per peccatum Alatum: Pri
116쪽
iuorte siti peractu est Sic ensin & Deus oblatus, qui prius
per peccatum ablatus. Qua de re modo Propheta per m dum adiurationis pcanlicit hanc puritatem & innocentiam Christi, per qua meruit destruere nostra peccata. Hic pra terea, si Perfectum loquentem facias, cui solius cacod m nis decipulae vitandae sunt, in his verbis non est superbia elati, sed humilis consessio non ingrati. Et quod perfectius
si reddidi retribuentibus mihi malis , decidam
merito ab inimicis meis inanis.
Saul bis in manus Dauidis traditus est semel in locis tutissimis Engaddi, quando silenter praescidit summitaten chlamydis ipsius ventrem purgantis in spelunca, ubi Dauid cum suis latebat, de quo I. Regum cap. 24. Iterum in Gabaa Achille, dum Saul edormiete tulit hastam & cyphii aquae qui erat ad caput illius, nec Abisai filium seroris sua
Sarviae permisit volentem eum occidere, in hoc vehemeter instantem,ut patet r. Regum cap. 26 . Sic igitur satis patet quantum David abstinuit ab interfectione Saulis,&mno malii pro malo reddidit, sed vicit in bono malit. Et quia Rom. tircumulus perfectionis est diligere inimicos,& orare pro illis sicut Christiis & fecit & docuit Matthaei cap. s. & Luc ,13, Pater ignosce illis quod enim faciunt nesciunt. hic pa- et Perseia Christo dicere, si te non sum imitatus in iusto silentio, id est, patientia qua pro me operatus es, & si inimi eo non fiat beneficus exemplo tuo, qui selem oriri facis sit- per bonos & malos, & pluis super iustos & iniustos, decida Maia merito, &c. Et bene non ait, Si reddidi tribuentibus mihi mala, sed retribuentibus: qui enim retribuit, iam aliquid
acceperat. Maioris autem patientiae est nec ei mala rependere qui acceptis beneficiis reddit mala pro bonis, quam si nullo ante accepto beneficio nocere voluisset. unde aduerte tres esse gradus patientiae: primus est quando quis aequanimiter sustinet mala quae meruit secundus, quando patitur quod no demeruit:tertius, quado mala accipit pro bo nisi & istud est nobile vincedi genus. Contra aute ille in
niter se iactat,qui quu & ipse homo sit,cupit se de homine
117쪽
Pal. FI vindicare: 8d quum superare hominem palam quaerit, o e culte a diabolo superatur. Is inanis est conatus, ea vana 3c superba est pr. esumptio. Qine ad Romanos scribit Paulus, Charissimi, date locum irae: scriptum est enim, Mihi vindictam, & ego retribuam. Sanctus enim delectatur in poenis, non inquantum poenae sunt, sed inquantum iuste a Deo vel ab homine inflictae. Iuxta illud, Laetabitur iustus quum viderit vindicta, manus suas lauabit in sanguine peccatoris.& hoc modo Apocalypsis cap. 6 , petunt beati, Vindica sanguinem sanctorum qui effusus eii. Sequitur,
Persequatur inimicus animam meam , ct comprehendat m conculcet in terra uitam meam, se gloriam meam in puluerem deducat.
Ex tota p raecedenti conditionali clare apparet quod Dauid iustificat petitione sua cora Deo, proponedo taqua per execratii, ne, qu5d si male se habuit erga saule, incidat in manus eius, perdat honore regni sibi a Deo promissi, perdat vita:& vltimo in loco metaphorica est loquutio, ugni scans qu6d honore suum ad nillilii redigat Saul ad similitudinem eorum quae in pulveribus iacent, quae pro nihilo sabentur, utpote quae ab omnibus calcari possunt. Si de Perfecto etiam sit sermo, iterum inimicu, singulari numero nominans, illum magis m. agisque manifestat quem supra velut leonem appellauit. Ipse enim diabolus animam persequitur, suggeredo:& si deceperit, comprehendet, ad consensit in peccati trahens: conculcat in terra, in actum peccati inducens. Sic enim anima peccatoris de quo scriptum est, Terra es,& in terram reuerteris fit cibus serpetis, cui- quide serpenti etiam Sc propterea forsan haec sancita sententia, Terram comedes cunctis diebus vitae tuae. Canerum
gloriam in puluerem deducit, dum hominem mala consuetudine irretitum detinet. Superior siquidem factus, dat interitum non salutem. Et pulchre h1c congruus est positus ordo verborum: prius enim suit ut comprehcderet, postea ut conculcaret. Ita dum sibi conditionem ponit Propheta, Peccantium ruina mirabili narratione descripsit. Gloria
118쪽
vero quae nunc in puluerem deducenda dicitur, potest 1ntelligi illa superborum vana & in ta iactantia, quae sicut . vento elatus pulueris globus citissime deperit, & qui bene1dicit vel expertus est vitiorum superandorum gradus, intelligit hoc vitium inanis gloriis vel solum vel maxime cauendum esse persectis: quo primo enim vitio lapsa est anima, hoc ultimum vincit. propter doctora sententia cpericulosius est per insensibilitatem quam per intemperantiam peccare, quod insensibilitas inhumana est quae hominem elogat a conditionibus Sc moribus suis: S quum omnia vicerimus, difficillime notaetipsos vincimus, ac facilius auro & argento quam arrogantia caremus. Sic teste
Cassiano, eos quos non potuit superare gastrimargia dc somnus, illos immoderatio vigiliae & ieiuniorum De querer superauit per falsam suasionem sanctitatis: uti pro- . ibat exemplo Heronis, qui quum tenuisset quinquaginta annis continentiam & Blitudinem cum summo rigore, ita ut nec die paschali voluerit fratribus aggregari, nec quatu- locunque parui leguminis usu recreari, tandem a Sathana se in angelum lucis transserente suasus est, quod nulli am- Cor riplius discrimini esset subiectiis , propter magnitudinem
hiae virtutis. Quod ut experimento probaret, se in profun-aum puteum praecipitem dedit, a quo extractus, vitam in labore suae deceptionis finiuit: a qua nec experimento mortis reuocari potuit. Tantundem fecit monachus Mesbpo- tamenus, qui quum diu obseruasset continentiam paucis imitabilem, diabolicis tamen reuelationibus sic delusus est, ut ad Iudaismum&circuncisionem carnis lapsu miserabili volueretur. Ostendit enim illi daemon populu Christianum cum Apostolis & martyribus tenebrosiim, tetrum omnique macie deforme contra vero Iudaeoru plebe cum
Moyse, Patriaret is & Prophetis summa tripudiante laetitia, & splendidissimo lumine coruscante: suautq, ut si vellet horubeatitudinis particeps fieri,circucideretur, quod & se sit. Ecce quantu pernitiosius supplantat false persuasa sanctitas, ii non bene seruata temperantia: ac quanta diligetia Persecto vitanda est haec siisrepens gloriola. Sed quonian
super his nihil demeruerit David, subiun Sit, , .
119쪽
Recurrit Propheta ad Deum pro iustitia, tum pro seipso
id contra Saule&suos:& per verbu B x A L T A R E,Deo dixit, Appare excelsus. Puniendo enim magnates, eleuatur
non in seipso, sed in conspectu & laude hominu Dominus. Vel hie precatur David Christi resurrectione, uti & in prς- cedenti eius incarnationem efflagitauit, talia dicens, Quia humilitatem praecipis prior, eam imple, humilis appare, ut a te discant alij .superbiam vincere. Vnde aduerte iuxta Rugustinum & Hilarium quod Christus filius Dei, omnia quae facit per se, attribuit Patri, eo quod non sollim inquan Matth. II. tum homo .sed inquantu Deus quicquid habet, habet a Pa&IO . 7 ire, a quo semper natus est,& cui est coaeternus, sicut splendor qui gignitur ab igne, atque diffunditur, coaevus est illi:
atque esset coaeternus, si ignis esset aeternus: Filius enim inquantum Deus, ab aeterno quicquid habet nascendo accepit:& inquantum homo, ex tempore in incarnatione ha-Duit omnem virtutem a Patre. Qua de re quicquid facit, a
tribuit Patri,& hac de causa Ioannis cap. 7. inquit, Domi- . na mea non est mea, sed eius qui misit me, Patris. Ipse enim' quum sit Verbum Patris,& quia verbum alicuius idem est quod doctrina sua ideo sequitur qudd Fili' sit doctrina Patris. Doctrina quidem per identitatem, non tamen per origine, quia non est a se, sed a Patre. In diuinis enim est ordo non durationis,quo alter est altero prior, sed originis, quo. alter est ab altero. sed quum Christus hic loquitur inquantum homo,&resurrexit in virtute diuinitatis, idcirco hanc suam reserrectionem & virtutem attribuit Patri Q propter ei dicit, Exurge, id est, Fac me resurgere in ira contra pervicaces Iudaeos. Nam Christi resurrectio, gaudium de gloria suit fidelibus,sed apellis infidelibus, ira & mors. Et quoniam inquit)te non senserunt per beneficia, sentiat per iracundiam. Nam expectasti eos per quadraginta duos annos post passionem meam, ut conuerterentur: quo in tem pore cum honore sepulta sitit Synagoga, & cessauerunti . SMN.Verum quia contemptores indignos se praestiterunt tanti
120쪽
tanti beneficii, Exaltare in finibus istorum inimicorum, ipsos per Vaspasianum & Titum dispergendo ac pessundando. Cuiusce rei figura praecessit, . Regum cap. 2,in duobus ursis egressis de saltu, qui laceraverunt quadraginta duos pueros de Hiericho,Helisam irridentes. Aut u Perfectum hie loqui intelligas,no aduersiis homines ista precatur, sed aduersus diabolum & angelos eius,quorum possesso peccatores atq; impij homines sunt. Eth cvindicta,
quae dicitur ira, in cacodaemonem debet aduerti, qui toties punitur,quoties ab eo peccator subiugatus eripitur. In ipsis etia exaltatur Dominus, quando a c5uertetibus conses sio laudis offertur. Non ergo ceuiens sed misericors Perfectus aduersus diabolu orat, quoties rogat ut ei auferatur
ista possesso ab illo Domino qui iustificat impiu. Sequitur,
Et exurge,Dontine,Deus meus in praecepto qaod mandasti, synagoga populorum circundabit te.
Petit humano more Dauid quod quasi a somno surgat Deus ad faciendii sibi iudiciu quod madauit fieri per alios. Praecepit quippe iudicibus Dominus faciant iudicium ora Leuli.
nibus iniuriam patientibus, maxime autem qui aerit Vindi- & 1. cari de suis inimicis, quum & Deus puniens propterea cir- Parali. cundatur cultu a mortalibus. Nam Deus quiescens a puni- Esaiaetione, frequenter a soporatis 3c veterno peccati inuolutis non aestimatur excelsus: sed quata primum punit, quasi reuertitur in celsitudine,vsqueadeo signis praecipue ducitur haec infirma mortalitas. Saepe insuper ubi senserunt ingrati Dominum irascente dant finem impietatibus suis, & finitis inimicitiis exaltatur Deus in finibus inimicoru suorum. Ista etiam potest esse vox Ecclesiae sponso dicetis, Exurge Domine IE sv c HRis T E in praecepto humilitatis quod mandasti,ut qui humilitate praecepisti, humilis appareas. Aut suam resurrectione mandauit Dominus in praecepto, quando in Euagelio dixit Discipulis, Tertia die resuria Mart. gam, pr. Eceta vos in Galilaeam. Hic vero ob certitudinem &Propnetiae ponitur tempus praeteritu pro futuro. Duplex autem est intellectus in his verbis, synagoga populorum circundabit te. Congregatio enim populorum siue cre -