장음표시 사용
91쪽
lingues, Ela carent operculo quemadmodum pertum mi possunt celare, sed statim desectus
eorum,arma& sagittς, & lingua eoru gladius acutus. Contra vero charitas ut inquit Petrus operit multitudinem peccatorum, nulli detrahit, nec in eo quis se sanctum putat. si caeteros latet. Accusamus tape quod facimus, & cotranojmetipsos districti, in vitia nostra inuehimur, muti de eloquentibus iudicantes. Haeretici etiam vere sepulchra patentia dicuntur, quia ipsi quodammodo exanimes sunt,vita non habentes veritatis,& mortuos in se recipitat, quos verbis mendacibus & vano corde interemptos in se conuertunt, & semper patent. Nam quandocunque vult aliquis deceptus intrare porta haeresis, paratus est haereticus, ac suscipit ipse ni imo&ad hoc impellit lingua sua dolose agens, & venena, more serpentis ad mulierem, ita simplicibus diffundens, Cur praecepit vobis superior Hoc modo verba Dei de cordibus hominum nititur euellere, etiam timorem Domini tollere,atq; ad credendum quod falso promittit, inuitat: inuitat enim ad temporalia, ut leniat quod Deus minetur aeterna supplicia. Spondens siquidem gloriam praesentis vitae, dicit quomodo antiquus coluber, Gustate,& eritis sicut dii,& temporalem concupiscentiam Ἀ-gite,& in hoc inudo iublimes apparete. Et quum timorem diuinae sententi ae conatur amouero, statim suggerit, Cur praecepit vobis De 3 Ecce, quomodo coluber tortuosus sortitudinἴ crucis molitur subuertere, & siquandoq; Christia Ioquitur, interim Antichristiam occultati dulcia pollicetur,& ad modicum durant, Dequentόrque maiori procacitate defendit voluptatem quam exerceat, sed habet in praesidio suo crasses, comptos, nitidos clamatores, qui eum pugnis calcibusq; defendant. Vnde per Esaiam dicit Deus, Popule meus, qui te beatum dicunt, ipsi te decipiunt,& viam gre suum tuorum disssipant. &per Hieremiam, Prophetae tui viderunt tibi falsa &stulta, nec aperiebant iniquitatem tua vite ad poenitentiam prouocarent. Ani a prosecto est ve
92쪽
ratas, & qui eam praedicant, replentur amaritudine. sed in r. Corazimis veritatis & sinceritatis Domini pascha celebraturo Exod. 1 .& cum amaritudinibus comeditur. De istiusmodi malorum semitis, sequitur in textu, I v D r c A illos Deus, aut ut legit Hieronymus) Condemna illos Deus. Et hic prophetia est, non malidicito. Non enim optat Psalmographus ut eueniat,sed cernit quod venturum est. Contingit autem ita illis, non quia videtur Propheta optasse,sed quia tales sunt.
ut merito eis taliter contingat. de causa sequitur, Decidant,&c.
Decidant i cogitationibuUris,secundum multitudinem impietatum eorum expelle eos, quoniam
Constat ex historia libri Regum, fuisse plena fallaciis
consilia Saulis & suorum, contra Dauidem: ideo nunc ait, Decidant a cogitationibus suis, quibus cogitant me perdere. Sequitur, Expelle eos: & causa redditur ablationis regni a Domo Saul, his verbis, rationiam irritaverunt te, DO-mine. Haec prouocatio fuit fraus in Oxle Amalech, & quia Saul Philonissam consuluit, nec sperauit in Domino, pro- x-Reg. spterea uti scribitur I. Paralip. cap. i o Dominus interfecit I Reg. a sciam, &transtulit regnum eius ad Dauid filium Isai. De haereticis etiam ista interpretando, recte dixit, Decidant a cogitationibus suis. Ttidie enim haeretici immutat dogmata sua:& si vir Ecclesiasticus de Scripturis eruditus, contenderit,&testimoniis sanctis eos Harguerit, statim requirunt quomodo aliud dogma reperiant. Non quaerunt quomodo saluentur, sed quomodo hiperent: de perfricta fronte Sacratos libros negare non verentur, aut ia Quin sensum diuinas peruertere Scripturas, uti Manichaeus partem Bibliorum non recipiens,& Arrius pleraque in Sacris eon
sundens. Quid mirum ergo fi nuc de his dixit regius Psaltes, Decidant a cogitationibus suis, & te Deum verum ha- beant unam cogitationem 3 Nam ut inquit Augustinus lib. octoginta trium qua stionum, qu stione 6 9,) No potest eraror oriri palliatus nomine Christiano nisi de scripturis n6
93쪽
intellestis, & hoc ideo, quia praecedentia &sequentia non contulerunt lectores. Vnde haereses exortae sunt seorsum legendo, quae conferendo repulis:quia conserentes diuersu sententias adduxerunt quae ex se inuicem mutuo videri poterant quomodo & qualiter essent tutelligedae. sequitur, s E C V N D V M multitudinem impietatum eorum ex-
pelle eos. Per hanc sentetiam discimus quod tantum unusquisque a diuinitate repellitur, quantum eius peccata cumulantur. Quantitas enim delitii, mensura repudiu est Pζοx iuxta quoque quantitatem peccati, est plagarum modus, Expelluntur ergo unpij ac liaeretici ab illa haeroditate quae intelligendo Sc videndo' beum, possidetur. Sicut expelluntur lippi morbidis sculis, fulgore lucis,quum ipsis illa poena est, quae aliis fit laetitia: sicut palato non sino, poena es panis, qui aliis est suavis:&tam magnum tormentum est ista expulsio, quam magnum praemium est illud quod dicipiat. 72. tur, Mihi adhaerere Deo bonum. Frequeter quoque hoc demerito peccatoxum ita diffinita est ab arce summa contra peccantes pinna temporalis, ut necesse eis postea sit illam pati, uti dixit Gregorius, Quum silperna inquit indignatio sese medullitus mouet, hanc oppositio humana no prohibet: nec utiliter se cuiusquam deprecatio obiicit, quum c Deus semel aliquid ab intimis irascendo, disponit. Illa es h Deut 3. causa quare Moyses Deum de dissidentia ad petram Oreb
placare non potuit, ut terram promissionis ingrederetur. Idem exemplo apparere videtur i. Regum cap. 3, dum dicitur, Iuravi domui Hely, quod non expietur iniquitas domus eius, victimis & muneribus usque in sternu.& Hies e. cap. γ, inquit Dominus, Tu ergo noli orare pro populo hoc, nec assumas pro eis laudem δc orationem, & non obsistas mihi, quia non exaudiam te. Eadem sententia habetur Hiere. p. a ,ubi glossa asseuerat quod Prophet. e prscipitur ne pro eis oret in quos est iam consummata sentetia, ne videatur oratio eius infrina, morato non exaudita. Sic e- . KReg i s tiam sumenda sunt haec verba Samuelis, Porro triumphatorio Israel non parcet, & poenitudine non flectetur: neque enim homo est ut agat poenitentiam. Et istorum ratis retat ditur, bosequi sequitur, contextu, O NI A M latitaue-
94쪽
runt seu exacerbauerunt te Domine. Exacerbauerut enim aegroti mali medicum bonum, qui remedia salutis suae insensibili duritia respuerunt. Tu, Domine, per naturam dulcis es, sed quicunque peccatoressiunt & haeretici, naturam tui dulcoris,uitio suo vertunt in amaritudinem. Ex quibus
satis constat quam horredum 3c tremetam est peccata peccatis addere, & interim patiata ac misericordia Dei abutii Subnectit Propheta,
Et latentur omnes qui sterant in te inaeternum: ' ξexultabunt, ' habitabis in eis.
Postquam impiorum debitas retributiones asseruit, nune Ecclesia redit ad sanctos, quom cogregatione beata dignoscitur, ne sileret bonoru pr. aemia quae nouerat esse ventura: ut sicut poena terret, ita praemia incitent. Memineris autem ivxvi Apostoli sentetia i .ad Corinth. quomodo mercessan- I. Cor. Is
ctora in caelesti Hierusalem erit, quia Deus habitauit in ho minibus per gloria:ita ut ipse sit omnia in omnib': per que perpetuo beati catientur,&praemiu virtutis ipse sit, qui dederit virtute. Tuc. vii scribitur Apocalipsis cap. 2r, Tabernaculu Dei erit euhominibus,& habitabit cu eis, δ ipsi populus eius erui. Tuncquu Christo subiecta fuerint omnia, I.Cor. rs.&ipse filius subiectus erit illi qui subiecit sibi omnia, ut sit 1. Cor. H. hominis caput Christus, Christi autem caput Deus. Neque mirandu si pro nobis Mediator subiectus sit, ut nos patri faciat ede subiectos. NamChristus in his qui fideles sunt subiectus est Patri,quia omnes credetes, immo omne hominu genus, corporis ipsius inebra. In his autε qui increduli sunt, insubiect' esse dicitur, quia pars mebroru eius no est subiecta fidei. In fine aute inudi quado omnia inebra regnate viderint Christia, id est corpus suu etiam ipsa subiicieturChristo, id est corpori suo, ut omne Christi corp' subiiciatur Deo Is
& Patri, ut sit Deus omnia in omnibus. Non dicit aute Apostolus ut sit Pater omnia in omnibus, sed ut sit Deus t quod proprium nomen est Trinitatis,& tam ad Patrem, quam ad Filium. & spiritum Sanctum referri potest, ut humanitas . . subiiciatur diuinitati. Porro quod ait, Vt sit omnia in om- IbIdnibus, hocsensu accipiendum est, Dominus atque Saluator .
95쪽
a Reg. 3. noster,nune omnia non est in omnibus, sed pars In sing.-α , o. lis:verbi gratia, in salomone sapientia, in Iob patietia,in
Iacob. s. Danies e, cognitio futurorum, in Petro fides, in Phinees &Dan. 1. . Paulo zelus, in Ioanne virginitas, in carteris caetera. um O.2.9. io autem rerum finis aduenerit, tunc omnia in omnibus erit,ai .& 11. ut singuli sanctorum omnes virtutes habeant suae beatitu- Matth .ic dini non repugnantes, ut sit Christius totus in cunctis, Se Nume. 11 per Christum electipersecte fruantur. quandoquidem per Rombo partem ration lem timentur diuinitate, & per sensus cor-α Cor D poreos delectabuntur humanitate,& ita exultans erit intus
& foris. O magna & ineffabilis liberalitas, quid plus potest
donari, quam ubi cognoscitur reru Domin ipse cocedi3Felices erunt qui Christum hospitem habere merebunturis Iices qui tabernaculum Christi fient. Ipsa ergo erit aeterna iustorii iubilatio, quu temptu Dei penes eos fuerit,& erie gaudium eorum ipse Dei incolatus. Postea prosequitur Dauid quomodo etiam laetabuntur omnes sper. antes in Deo.
Et oriabuntur in te omnes qui diloni nomen qaoniam tu benedices iusti.
1c tractatur futura nostra beatitudo. Nam totum quod promittit, futurum dicitur. Est autem fructus, gloriari in Deo , quod plus est quam linari, laudare & cantare. Vnde potest quis intelligere hos fructus ad literam dici de viris probis expectantibus regnum Dauidis a Deo, & omniuratio subdatur, Qu9nia tu benedices iusto. Ista etiam quadrant pro sutura beatitudine uniuscuiusque iusti. Nacunque diligit Deum , gloriabitur in domino , habens ad fruendum quod diligit. & id est haereditas aeterna. In cael sti enim patria inessabili dispensatione pro meritoru qualitate unicuique se maiestas sancta cocedit seu comunicat.&per hoc sunt diuersae beatitudines, sicut diuersa merita. I Cor it Quemadmodum asserit Paulus i. ad Corinth. stella in
at) a stella differt in claritate: sic & resurrectio mortuorum. unde Ioanis ca. 14.dicit Christus, In domo Patris mei Matth. xo mansiones multae sunt. &si idem denarius, id est vita aeterna omnibus. Vna est enim beatitudo quam iusti percipiti
δ dispar retributionis qualitas pro diuersitqte gradus virtu
96쪽
tum in gloria:alij reMent, iij possideant, alii glorientur
hoc in eculo, nos hic maneamus propter Christum abiecti, Npostea cum felices simus: sequamur Iesum Domianim nostrum. Q vj dicit se in Christum credere, debet quomodo & ille ambulauit,ambulare. Christus Dei filius non venit ut imperaret, sed ut seruiret. Non venit ministrari, sed ministrare: non dedit alapam, sed accepit:non crucifixit, sed crucifixus: pauper fuit, ut nos diuites faceret:ille accepit pro nobis plagam, ut nos angustiati patienter sustinea mus, interim credentes quod non sunt condignae passiones huius stoli ad futuram gloriam, quq reuelabitur in nobis. Sie benedicet Dominus iusto. Vt autem iustificetur Pis, praecedit vocatio, quae non est meritorum, sed gratiis Dei. ' omnes enim peccauerunt, & egent gloria Dei. ad Rom. cap. 3. Quare concludit, Iustificati gratis, per gratiam ipsus scilicet Christi, non tamen quod omnino sine nostia voluntate fiat, sed voluntas nostra ostenditur infirma per legem, ut sanet gratia voluntatem, & sanata voluntas impleat legem. Et huius primae gratiae percipictar nulla prς- cedunt merita nostra, sed solius Christi, alioquin si toret ex meritis iam non esset ex gratia. Quapropter iam ape te videmus qualiter etia iusto benedicit Dominus, nequis forte ascribat duntaxat suis meritis, quod tributum benedictione constat authoris. Et hanc vocationem esse solius beneuolentiae & misericordiae Dei ostedunt etiam verba quae
sequuntur, Domine, ut scuto,& caete.
scuto bona uoluntausi tuae coram- δε nos.
Consideremus praesentem Psalmum quam suaulae decoro fine conclusus est, uno verbo indicans beneficia Domini, quae nullis possunt voluminibus exoticari. Bona siquidem voluntas Creatoris, quae nos ineffabilibus muneribus locupletat,dim est corona de scutum quod re vera nos protegit,& praemia decora concedit. Clypeus enim imporius capiti. corona est: aptatus cordi,detensior minimem quod nullus ictus irrumpat, arma per quae nullum intret
exitium,per quae mors potius victa succubuit, di sidus hios I. Ioan E
97쪽
. minis desperita, serrexit. Corona Eircularis se ae esti di munitiones etiam per circulu atque in cirmitu fieri selet. Sic uno eodemque ossicio &ab inimicis defenderis dum credideris, & a Domino coronaris dum in fine usque profectus fueris.Apud vulum autem, aliud est scutum, aliud
corona: apud Deu vero, ipse est scutu, ipse est corona quasi scutum protegit, quasi Deus coronat. Sed quoniam vocatio Domini, ut supradictum est,omne meritum praecedit, nec inuenit ignum, sed facit. Idcirco nunc haec Scitur scutum seu corona bonae voluntatis diuinae, & ideo gratuita appellatur, alioquin iusta diceretur. Corona vero etia victoria interpretatur, uti meminit Aulus Gellius lib. s. noctiuAtticarum,cap. 6, de multifariis militaribus coronis: quarum quae nobilissimae erant, has ferme esse dicit, triumphalem, obsidionalem,ciuicam, muralem, castrensem, naualem. Gratias igitur agamus Deo, & deprecemur illum,ut inhona voluntate sua ipse sit scutum δc corona nostra, ut nu- quam recedamus ab eo, ut sequamur illii,& dicamus quum Hieremia Thren. cap. 3, Bonum est prisolari cum silentio salutare Dei. Caeterum quiescat Pelagiana dementiarnam quum sibi ex se aliquid noni false applicare nitatur, vero potius donatore fraudatur.
D omine, ne in se re tuo a as me , neque
Titulus huius Psalmi secundum 1JALeos, est, Ad victo
Iam in organis, super octauam, Palinus David. Vbi scito quod octaua nomen est instrumenti musici octo chordarsi, Dcut dicitur monochordon,Vnius chordae. Longum autem Gen .& esset de sacramento huius numeri plura exempla reuoca-I.petr. 2. re: octo animae ingressis sunt in archam Noe, quae in dilu-I .Reg. is uio saluatae sunt: Octauus filius Iesse, Dauid fuit, qui & d Ge. II. & speratur a patre, & a Deo saliis eligitur : Octauo die sibLeuit. 12. Moyse circunciditurinfans, di immundus esse desistit:Zacharias quoque, pater Ioannis, octava die circuncisionis
98쪽
Hii sui,loquitur: Et post dies octo transformatur Dominus
in mole.Vnde Psalmus iste per octonariu numerum salutis nosti ae perfecte mysteria pr. aesignat. Et potes arbitrari preces hic fundere David pro octaua, hoc est pro futuro secu,
lo. Praesens enim seculum reuolutu ac completum &quast hebdomade commesuratum, septenario signatur numero,&septimum dicitur. Futurum vero seculum octauum appellatur, veluti quod septimum sequitur. Sensus etia istiugiituli talis esse potest, Psalmus David super octauam, id est aptus decantari in tali musico instrumento. Advictoriam in
organis, hoc est in cantib', eo modo quo inter cantores conatur unus chorus altu superarevocis exaltatione. Neq; hia organum, nomen est instrumenti, sed modulationis duntaxat seu cantus. Vnde hoc loco Hieronymus pro organis
legit in Psalmis titulum sic vertens. Victori in Psalmis. Psalmus David super octaua. De argumento autem istius Psalmi ad literam loquitur de Davide afflicto: sed legimus ipsum quater afflictum : scilicet in persequutione a Saule, in reprehensione a Nathan, simul quum morte filii, in c5- iuratione Absalon,& in percussione populi ab angelo, ob ossensam qua superbe& contra legem iussit populum numerari absque datione argenti, quod in tali numeratione praecipiebatur aequaliter dari, Exodi ca. 3 o. videlicet dimi- diu siesi, ne diuites ob id sanctiores se pauperib reputaret, si plura dedissent. Et quavis, plurimorum sentetia, nuc Psalmum editum recipiat pro expiatione istiusmodi sceleris, in hac dinumeratione populi, nos nuc aliter sentiemus. Naquia hic explicantur pluries inimici Dauidis,& David p tit non mori, fatis excluditur eius assiictio in hac deuastatione sui populi, in qua petiit etiam pro eo mori. Nanque primi Par. alip. cap. 2I.quii Dauid leuas oculos, vidit angelu Domini state inter caelii & terra, & evaginatu gliadiu in manu ei',&versum cotra Hierusale,dixit David ad Deli, No- ne ego sum qui iussi ut numeraretur populust Ego qui precaui, ego qui malum feci, iste grex quid comeruit 3Domine
Deus meus,obsecro vertatur manus tua in me, & in domu patris mei, populus aute tuus no percutiatur. Ecce quomo i
o tuc voluit mori, ut plebs Israel saluaretur,tame obstitit
99쪽
udd cepe pro malo gregis delinquit vita pastoris, & pm
emeritis su oditorum,disponuntur acta regentium. Superinest igitur alio diuertamus argumentum istius Psalmi,quar-MReg. I s. rentes. In afflictione quam passus est David a filio Absalon, Deus inuenitur iratus,& ipse Dauid territus, qui tunc multa humilitate demostrauit nudis pedib & operto capite incedendo, petens ab inimicis liberari. apropter non erita vero dissonum, si nunc hunc Psalmum interpretemur de David ad Dei auxilium confugiente in hac fuga sua a facie Absalo. Et more humano rogat ut neque Veroo arguat, neque opere castiget ipsum Deus, tanquam indignatus. Et vere sic fuit, quoniam sicut pater & arguit & castigauit eum. Neque enim si pater filium virgis cedit, eum propterea non diligit, sed emendato filio, fame virgas in igne proiicit. Quomodo Deus,ubi Dauid de adulterio quii Berz.Reg λ sabea,&morte Uriae correptu vidit, statim omnia eius sagella dissipauit. Et certe frequenter multa miseratione hie poenas inseri Dominus, ut nos a peccato deterreat & reuo. z. Mach si cet. Iuxta illud. L. Machabaeorum, Etenim multo tempore non sinere peccatoribus ex sententia agere, sed statini ultionis remedium adhibere magni beneficu indicium est: : ; - quando ut inquit Gresorius mala quae nos hic premunt, , ad Deum ire compelliat. Et profecto diuinam maledictione incurrimus, si Dei medicina aegrotamus. Nam maledictum ferrum quod ex lima contrahit rubiginem. Memento etiam quod hic poenitentium primus est psalmus:conta randum quoque, quam sit verborum istorum congrua,silutarisque positio. Nam furor in priaesenti, ira in futuro esse dici potest. Non autem supplicat David Deo patri sicut Maliis visum est ut non arguatur, sed ne in iudicii seuerit te culpetur. Quapropter vere poenitentiam agens, clamat ad Dominum, veniam de commissis postulans, aeriinasque quibus afflictus,ingemiscit, atque narrans dicit, Ne punias me, Domine, secundum rigorem iustitiae tuae, ut iudex iratus, sed secundum dulcorem misericordiae tuae, ut pater benignus. Consequenter etiam post redargutionem correptionem subiunxit:& quaquam Deus a furore & ira,
di ab om iprorsi s passione ister sit, prophetae tamen se
100쪽
petamem huiusmodi affectionem ei tribueriit persuad
re midentes lectoribus, quod omnium hominum Deus curam habet, quod omnia videt & audit, quod laetatur & tria statur,& iudicat, & furit, & irascitur,& qua cuque alia huiusmodi eum facere dictit, ut saltem hoc pacto timore correpti homines,desistant a vitiis: siue aliter ab humanis operationibus Prophetae diuina declarant. Et quia qui loquutur & qui audiunt, homines sunt, humana lingua exprimul quod loquuntur : neque enim possibile est ut alio modo loquantur qui in corpore sunt, quam corporaliter. Nam "ies Barbaros alloquimur, illoru lingua utimur, 3c quia pueris aliquid dicere volumus, eorum more balbutimus:& quanquam valde sapientes simus, ad illorum tamen humilitatem condescendimus. Haec igitur tibi sit norma uniuersalis pro affectibus quos Deo tribuimus. Nunc subdit Propheta, Miserere, &c.
Miserere mei, Domine, quoniam infirmus sium Isara me, Domine, quonia conturbata sunt ossa mea.
In miseria constitutus David propter scelera sua, misericordiam petit no rerum suarum, sed sui. Et quanta apparet,
descriptio sui ipsius est ad similitudinem aegri, qui fatetur quod sine Deo medico & auxiliate, no potest seipsum, a Giuratoribus suis cum Absalone, seruare. Ostedit etia quam infirma & laesa est in primo parete natura humana, quasi victoria & corona victoriar, Dei protectione & clypeo paretur. Infirmitas siquidem, ignorantia, concupiscentia,& malitia, quibus aegri laboramus, veniunt de damnatione peccati. Nam donuiustitiae originalis id faciebat in microcos. mo semper portio inserior plene portioni superioriobediret, ipsa vero portio superior immediate Deo coniungeretur. sed perdita hac iustitia originali, remanserunt vires inferiores sine ordine, sicut equus fracto fraeno, & nauis rupto gubernaculo, vagatur. Proinde nunc.contra veritatem, habemus in intellectu ignorantiam: contra bo num, malitiam in voluntate: contra arduum, infirmitatem