장음표시 사용
161쪽
Et fastis es Dominus refugium pauperi, adur-
ον in opportunitatibus in tribulatione.
Copiosa est spes pauperum, & magna cogitatio gaudiorum, ipsum refugium habere quem iudicem. stumlibee persequitur inimicus ille qui conuersus est retro, quid n . cebit ei cui refugiunctus est Dominus 3 Audiuimus paupere, sed non omnem putemus inopem. Pauper ille Dei est qui terrena cupiditate vacuus, caelesti demerat largitate psal. ito. Qitescere, qui omnia habet,&nihil possidet.Vnde sicut initium sapietiar, timor Domini: sic haec paupertas spiritus,est principium beatitudinis, quae & sussicientia habet. De qua Matthaei cap. s, Beati pauperes spiritii, quonia ipsorum est
regnum caelorum. Pauper enim spiritu est humilis corde, pauperem habes spiritum , nutrix cuius est humilitas. Vnde non necessitas sed fides & deuotio paupertatis beatos facit, ut contemptis omnibus Deo vivat. Itaque ista paupertas facit spernere terrena, non tanquam per se mala quia his potest homo bene uti:imo sunt instrumenta ad res praeclaras & honestas agendas sed tanquam minora bona m loris boni impeditiua: quemadmodum spernitur matrimonium,tanquam minus bonum propter virginitatem seruadam. sic in principio nascetis Ecclesiae quotquot homina Acto. . credebant sub Apostolis, possessiones suas & praedia venis dentes pretia ponebant ante pedes Apostolorum, omnes vitae sollicitudines procul abiicientes, scientes impedime to esse hoc arduu voletib' iter virtutis incedere. chiare di uidebatur unicuique prout opus erat, ita ut non quis quam in eis egens. Et ne imbecillitate sua pauescerent
corda fidelisi, sequitur magni auxilij firma promissio Adiutor in opportunitatibus: Quia illud est adiutoriu dulcisi
simum quod in necessitate praestatur. Ipsamque iterum opportunitatem euidenter expressit,dicens, et M tribulatione. Quando animus afflictorum ad compunctionis studiuauidius incitatur, nec opportunius anima a seculo auertitur,
nisi quum voluptatibus eius & labores & dolores miscentur. Sed ut iusti non desperent in persequutione, sequitur, Et sperent in te,&cata. Et sperent
162쪽
ut sterent in te qui nouerunt nomen tu illi num non derebquisti quaerentes te Domine.
Quasi dicat, Expectentate boni, non seculi blandimenta respiciant, sed in tua promissione considant, quum destiaterint sperare in dii titiis, & in aliis huius mundi oblectamentis. Nomen Dei bene nouit, qui lubenter ei ut Domino seruit,& contempto amore terrenorum, solis illius ma-
datis suppliciter obsequitur, fluxa pro nihilo ducit.
inm labore acquiruntur, cum cupiditate possidentur, Sc cudolore deperduntur. Causa vero cur iusti speret, non in se, sed in te, Domine, nunc redditur: Quoniam non dereli . quisti quaerentes te, licet quandoque eos ad tempus tentari permittas. Sed ista temporalia bona & mala iustis atquaimpiis voluit Altissimus esse communia, ut nec bona cupidius appetantur, quae mali quoque habere cernuntur: nee . mala turpiter evitentur, qui Dus & boni plerunque afficiu-tur. Interest autem plurimum qualis sit usus vel earum rersi quae prosperae, vel earum quae dicuntur aduersae. Nam bonus temporalibus nec bonis extollitur, nec malis frangi tur: malus autem ideo huiuscemodi infelicitate punitur, quia felicitate corrumpitur. Ostendit tame Deus saepe etiain his distribuendis operationem suam mam si nunc omne
peccatum manifesta plecteret poena, nihil ultimo iudicio
reseruari putaretur. Rursus, si nullum peccatum nunc puniret aperte diuinitas, nulla esse.prouidentia diuina crederetur. Similiter in rebus secundis, si non eas Deus quibusdam petentibus euidentissima liberalitate concederet, non
ad eum ista pertinere diceremus: itemque si omnibus east etentibus daret, non nisi propter talia praemia seruiendulli esse arbitraremur, nec pios nos faceret talis seruitus: sed potius cupidos & auaros. H. aec quum ita sint, quicunque boni malique pariter afflicti sunt, non ideo isti distincti non sunt, quia distinctum non est quod utrique perpessi sunt
manet enim dissimilitudo passorum etiam in similitudine passionum:& licet sub eodem tormento, non est tamen idε virtus & vitium. Nam sicut sub uno igne aurum rutilat &Palea fumat,&sub eadem tribula stipulae comminuuntur.
163쪽
frumenta purgantur: nec ideo cum oleo amurca eonsun cindere 'i at, purificat, eliquat, malos damnat, vastat,&exterminat. Vnde in eade afflictione, mali Deum detestantur, atque blasphemant: boni autem, precantur Sc
laudant. Tantum interest non qualia, sed qualis quisque patiatur. Nam pari motu exagitatum & exhalat horribilitet coenum, &suauiter fragrat unguentum. sed ut spes iustorum non sit cassa, Psallite inquit David Domino,&c.
psalute Domino qui habitat in Sion, annuntiate inter Gentes studia eius.
Hic David praedicit festiuitates quas Ecclesia incepit celebraret memoria Sachom, emutato sanguine ab ea. Neq;
est recens hic mos celebradi festa sanctoru in Christiani iamo, sed statim ab ipse legis Euangelicae exordio intro luctus, quod eo couincitur argumeto:Na exim ij illi patres declarissimae lampades Ecclesiae Augustinus, Hieronymus. Ambrosius, Gregorius, qui paulo post Ecclesiae primitiuae
tepora florueriit, in suis sermonibus dc scriptis meminerue multora fetam in honore particulariu aliquoru Sanctoruaut Sanctam virginu celebrari tunc Glitom: quod utiq; noncissent, nisi solennitas illoru sanctoru ante fuisset institu'ta. sic ex Ecclesiastico decreto quotannis unus est dies festsus omniu sanctoru venerationi cosecratiis & dedicatus. qui per totu orbe Christianu in honore sanctoru omniu caelestis gloriς incolam habetur celeberrim'. Unde patet dementia eoru qui dicunt sanctos neq; honorados neq; orados. Nam ut inquit Damascenus lin. .de fide orthodona, cap. sq, QNntu sane laborares ut inuenires adiutorε qui ad mortale rege te adduceret, & pro te ad ipsum sermones faceret. Adiutores ergo totius generis Deo pro nobis supplicationes porrigentes,no honorandi sunt certe honora-
di& orandi. Hae de causa Ecclesia letanias supplicatorias iustituit, iam olim & quotidie frequerat, in quibus sanctora si nominatim expressio cuiusq; in siuo gradu & ordine,& supplex ad quemq; eoru postulatio ut orct pro nobis diuitiam maiestatem. Quaequidem letaniet in conciliis Aure
164쪽
variensi, cap. 23, Gerundonensi, cap. 3. Toletano quinto , cap. r, Toletano sexto, cap. 2. Bracharensi secundo , cap. 9, si uentari & obseruari in Ecclesia decernuntur. Adde quὀd praestantes virtute viri in antiqua lege orantes Deum, plerunque in suis precibus recensuerunt nomina sui rum Patrum antiquorum, uuasi memoriam illorum obiicientes diuinae maiestati, ut illorum meritis impetrarent quod expetiuerunt. Siquide Moyses rogans Dominu
pro impetranda venia toti populo de peccato adorationis uvituli constatilis,ait inter caetera, Quiescat ira tua, 3cesto placabilis super nequitia populi tui: recordare Abraham, Isaac, & Israel seruorum tuorum, quibus iurasti per temetipsum, dicens,Multiplicabo semen vest um sicut stel-Ias caeli,&uniuertim terram hanc,de qua loquutus sum, dabo semini vestro,& possidebitis eam semper. sic & Aza- ' 'rias in fornace Babylonis succensa, suppliciter orans, ait,
Ne quaeliamus tradas nos in perpetuum, propter nomen tuum,&ne dissipes testamentum tuum, neque auferas misericordiam tuam a nobis, propter Abraham dilectum tuti, dc Isaac seruum tuum,&Israeliantium tuum, quibus locutus es pollicens quod multiplicares semen eorum sicut stellas caeli, & sicut arenam quae est in littore maris. Et uterque eorum Moyses scilicet & Azarias exauditi sunt in oratione sua. fit arsumentum, illam cinctorum patrum commemorationem ab eis factam, non fuisse ingratam Deo nec inutilem. Eorum igitur exemplo, per sanctorum noui Testamenti patrum merita ac patrocinium, debemus in orationibus nostris Deo nos comendare. Quapropter nuc intonat regius Propheta diuos venerando, ilite Domino, qui videlicet per gratiam, praesentiam, essentiam, &potentiam, habitat in ston, hoc est in Ecclesia catholicis diffinitionibus sublimata, quae gestat imaginem ἱllius quae
futura est.Unde Sion specula interpretatur, quod nunc vi- r. Cor. r3. demus per speculu in aenigmate,tunc aute facie ad saciem. Praecipitur igitur nobis ut cocorditer Dominu Ecclesiae inhabitatore,in suis sanctis laudem', & annutiemus inter Gε-tes studia eius, hoe est lege Euagelica, i qua Christiano, die studendum est. Pro eo vero quod Septu aginta hic
165쪽
Studia seu Exercitia dixeriit, symmachus Artes expositis & Aquila Immutationes: quae omnia quadrant de Gentiabus conueniunt. Nam qui de longe erant, facti sunt pro- pe:&qui in tenebris erroris,venerunt ad lumen veritatis: qui in obliuione erant, habiti sunt in memoria. Et haec omnia annuntianda sunt constantErq; oportet praedicare his receptam per Gentes Euagelij legem, & non timere mortem. niam requirens sanguinem eorum,&c.
Quoniam requirens sanguinem eorum re sedatus est,non est oblitus clamorem pauperum.
Recordatus est, hic mirabiliter ad utruque ponitur, ut &persequutores vindicta terreat,& martyres promissio benigna confortet.Vnde Lucae cap. i s, ita pollicetur Christus, Deus no faciet vindicta electora suoru clamatiu ad se die aenocte, de patientia habebit in illis dico vobis quia cito ciet vindicta illoru. Sanguis enim innoceteressu sus, & sudor violeter expressiis, in reos sanguinii hac vindicta c5- clamat. Q propter nuc & in Literis sanctis Requirere sinΓ j n. q. Ruine, est Caede alicuius ulcisci: ut apud Ezechiele sagul- Gen. a. nem eius de manu tua requira. Hinc Dominus ad Cain di- cit. Vox sanguinis Abel fratris tui clamat ad me de terra. de Iob cap. i . Anima vulneratoru clamauit,&Domin inulatum abire non patitur. atque Apoca. cap. 6,quu apertu eGset sigillii quintu, vidit Ioah nes subtus altare animas interfectoru propter verbia Dei, voce magna clamantiu , Vsqu quo Domine, sanctus & ver', no iussicas & no vindicasguine nostrii, de his qui habitant in terra3 Et dictum est ilia ps ut requiescerent tempus adhuc modicum, donec compleantur conserui eorum dc fratres eoru, qui forte adfinem S apten. s. sexti sigilli interficiendi sunt,sicut & illi. Tunc stabunt rusti in magna constantia aduersus eos qui se angustiavertit, & qui abstulerunt labores illorum. Neque interim contra charitatem est has poenas temporales inimicis Euangeli desiderare, quia valent & ad emendationem vitae,& add uinae iustitiae manifestationem. Quum vero dicitur Reco
datus est, nemo ita positum putet, quasi obliui5 cadat in Deum: sed quia post longum tempus futurum est
166쪽
dicium, uando faciet Dominus vindictam pauperum atque secudum affectum infirmorum hominum positum est, qui quasi oblitum Deum putant, quia non tam cito facit qipsi volunt. Clamor insuper pauperii, cuius non obliuiscitur Dominus, est deprecatio seu petitio iustorum aduersus peccatores: contra quos etia in iudicio Christus sua vulnera allegabit,cicatrices contra eos loquentur, clam de ipsis
conquerentur. O nos miseri l quid restondebimus Christo iudici accusanti, & dictum haec, seu similia λ Ego propter
vos homo factus sum, propter vos alligatus, delusus, caesus,&crucifixus: ubi est tantarum iniuriarum mihi illatarum fructus 3 Ecce sanguinis mei pretium quem effudi in
redemptionem animarum vestrarum: ubi est seruitus quam
mihi pro pretio sanguinis mei debuistis ZEgo super gloria
mea vos amavi, & vos me viliore omnibus rebus vestris secistis: nam omnem rem terrae vilissimam magis quam me
dilexistis. Quid potui vobis facere,& non feci 3Nemo profecto poterit peccatores defendere contra huiuscemodi suxorem Domini. Planget ergo omnes tribus terrae, quia nec Apoca. i. virtus resistendi furori Domini erit, nec fugiendi facultas a facie eius, nec poenitenti. ae locus, & angustia erit peruersis undique, quibus nihil praeter luctu remanebit. Quamobrem talia metuens Propheta, in persena cuiuilibet pauperis dc Ecclesiae quae plurimum adhuc sibi timet, nunc dicit, Miserere mei Domine,&c.
Miserere mei, Domine,nide humilitatem meum de inimicis meis.
Hic vox Ecclesiae, quae liberata a tyrannis, petit liberari deprauitate & persequutione haereticorum. Statim enim Constantino res Christianorum pacate agente, non defuit vulpecula: nam deiecto per eu Licinio, ac memoria tyranicae dominationis ablata, tu quieta omnia & tranquilla putarentur in Ecclesia,atque confessorum merita iam cresceret, subito apud Alexandriam Presbiter quidam Arrius nomine, surrexit, qui populum inaudito errore decepit, indiscissam quoque Domini tunica 3c desuper texta minutatim Ioan . Is per frusta discerpsit,cuius venenum serpsit ut cancer, adeo 2.Tim. 2.
167쪽
vi Rom num Pontificem & ipsos inuoluerit Imperatoreo neque probroso ipsius interitu intestinis videlicet eius omnibus visceribus in secessus cuniculum ob blasphetam iam & scelidam mentem defluxis extinctiim est: sed peioribus quam ante postea actum atque Arriani hoc fuero pestilentioros, qu6d secularibus litetis, & Aristotelicis argutiis essent instructi. Aduersus hac h esim, Nicaena synodus primum collecta est, in qua damnatu ipsus Arrij dogma. Deinde visum est orbem in concordiam redisere, receptis qui vellent resipiscere. Id actum est in concilio Ariminensi sub Claudio: pronuntiata est eatholica fides, io qua
unanimiter conςlamatum ab omnibus. solum id cocessum Arrianis petentibus ut Vsiae de Homusj vocabulum tolleretur, quod multos sua offenderet nouitate: pra sertim qua caetera omnia conuenirent. Id tamen studio pacis simpliciter donatum est,ne res pusilla obstaret publicae concordia . At ex subdola pace natum est acrius bellum Arrianis, eius Synodi authoritatem ad suae factionis patrocinium detorquentibus, ut erant callidi vafrique. Proinde multis denuo conciliis actum est aduersus Arrianos, quibusdam Episcopis conniventibus, quibusdam palam Arrianam haerefim, ut catholicam defendentibus. Sed Arrio mortuo, plures
piscopi restituti sunt ab exilio, inter quos prccipui Albana sus & Hilarius, atque rursum damnata passim synodis minoribus haeresi Arrianorum,disputari coeptum, an Episcopi qui eum Arrio senserant, recipi debuerint, non iaempto prius honore Episcopali. Nam non conuenire sim il& poenitentis agere persen ami& Episcopi. Ecce quod Apocalyp. cap. 9. stribitur similitudines locustarum similes
equis paratis ad praelium,&super capita eorum, tanquam coronae similes auro,& facies earum sicut facies hominum. Quabus pervicacia haereticorum praecantata est, qui non nunquam tam forti animo supplicium incendii pro defendendo suo errore subeunt, ut nemo philosophorum insustentanda morte superaueris illos: neque immerito lacustis somparantur,quia hon volant in altum, vel in contemtlationem per cognitionem, nec firmiter gradiuntur per boum operat item, sed superbia saliunt, & in poenis reci-
168쪽
dunt: quia sunt corroseres bonorum. sequitur, Et ha- Apoc. . bebant capillos sicut capillos mulierum. Qua exre significatur diutius duraturii esse hoc malum haere , sicut & mulierum capilli sunt longiusculi: designatur insuper efformia nata vitae relaxatio, quam haeretici suis credulis concedunt. Porro sequitur. Et dentes earum sicut dentes leonum erant: Ibidem. unde eorum seritas ac crudelitas praedicitur, qui etiam bonos occidi faciunt, ut impune vivant. Sed quia aspectus Dei, auxilium est, Sc tenebrosa protinus distereunt, quum tanti luminis serenu lucet, his tot malis pressa Ecclesia protinus humilitatem suam de inimicorum superbia supplicat stimari. De fama enim inimici perpenditur humilitas patientis: quia talum hic humiliatur, quantum ille extollitur. Hae humilitatem Ecclesia Deo osseres, subnectit, Tu, quς- so, Domine, vide humilitatem meam, Qui exaltas me, dcc. .
Qui exaltas me de portis mortis, ut annuntiem
omnes laudationes tuas in portis filiae stom
Portae mortis, haereticorum persequutio est, quae usque- adeo per Arrianos reliquosque efferbuit, ut tyrannoru crudelitatem prope superasse videatur. Nam soluto ut supradictum est) concilio Ariminensi, quando laeti omnes Episcopi ad prouincias reuertebantur, atque Oriens & Occidens communionis sibi vinculo nexus putaretur diu scele-τa non latueriant,&cicatrix male obducta incocto pure di- rumpitur. Coeperunt squidem postea Valens & Vrsacius, caeterique nequitiae eorum seci j, patinas suas iactare, dicEtes se Filium non creatura neg. isse, sed similem ceteris creaturis. Tunc Vsiae nomen abolitum,tunc Nicent fidei damnatio conclamata est. Ingemuit totus orbis,& Arrianum se esse miratus est. Igitur alij intra suam communione remanere:alij ad eos consessores quisiib nomine Athana' exulabant, coeperunt literas mittere: nonnulli initam secietatem meliorum desperatione planxerunt. Periclitabatur nata Matth, r. vicula Apostolorum, urgebant veti, fluctibus latera tundebantur, nihil iam sit pererat spei, Dominus excitatur, imperat tempestiti, bestia moritur, tranquillitas rediit. Manimius dicam in Hieronymus omnesEpiscopi qui de pr
169쪽
priis sedibus fuerat exterminati, per indulgentia noui princcipis ad Ecclesias, redemit. Tunc tritiphatore suit Athanasia AEgyptus excepit: tunc Hilarium de praelio reuertentem,t Galliarum Ecclesia complexa est tunc ad reditum Eusebij lugubres vestes Italia mutauit. Sic Ecclesia elongatadcliberata de portis mortis: sic fortissimos propugnatores Scin uictos athletas recepi . De quibus Zac nariae cap. 9, Car-cundabo domum meam, id est Ecclesiam, ex his qui mili tant mihi. Seculia tamen hoc omne incredibile dictu qua- topere tumultibus ac factionibus h reticorii flagrarit, adeo ut illis temporibus ingeniosa quoque res fuerit esse Christianum. Gaeterum Arrianorum haeresis communita literis ac diu ins quoque Scripturae validissimis ut videbatur nixa pr. aesidiis, insuper Imperatorum ac Gentium adiuta studiis, opibusque, periculosissimis rerum motibus labefactauit orbem Claristianum: in latum ut diu esset in dubio viro se insecteret Ecclesiς synceritas de factio, scismaque esset veriusquam haeresis, quod aduersaris numero prope pares essent, eloquentia doctrinaque superiores. Ea pestis tandem vicu- . que sopita, rursum in Origenistis renata est, mutato nomine: sed idem malum, nisi quod grauius: quemadmodum Q
let morbus recurrens , eos qui reciderunt inclemctius premere. Contra certatum est acriter synodis ac decretis atque
etiam symbolis . Potissimum autem his malis agitabatur Oriens & omnis Graecia, quae quo magis fauebat Origenis ingenio, hoc iniquius ferebat viri incomparabilis damnari dogmata: quemadmodum in vehemeter adamato corpore,non nuquam placent & vitia. Hisce rebus sic agitatus est Hieronymus, ut nec sedes quieta darctur usquam, nec
studiorum otio frui liceret. Iam Ruffini opera in haereseos etia suspicionem & calumniam vocabatur, quod olim Origenis ingenio delectatus, quaedam illius tradidisset Latinis auribus mec id sine laude authoris. His rebus factum est ut sanctissimo viro usque ad extremum vitae diem pugnandum fuerit cum excetra inuidiae, quae sic in illum de linguis &calamis debacchata est. vi fuerint qui sparserint Epistolam velut ab Hieronymo scriptam, in qua deploraret quod aliquando Origenis errorem sequutus esset. Sic natura
170쪽
comparatum est, ut eximia virtus non proserat splendorem suum, nisi malis exercita: sic aurum purius cedit ex
igni t sic illex attonsa duris bipennibus, densiore ramorum prouEtu sylvescit: & quod ait Horatius, Ab ipso ducit opes
animumque ferro. Gubernatoris & artem & animum declarant tempestates: nemo unquam inter magnos duces habitus est, nisi cuius virtutem res aduerse spectatam reddidξre. Et si fas est aliquid e veterum fabulis admiscere rei seriar, Iuno dum Herculem omni generi periculorum obiicit, nihil aliud quam virtutem illius illustrent reddidit, Sc ipsi diuinos honores parauit. Sic & Dominus athletam suum Iob, Sathanae vexandum permisit, ut per illum Iob. I.&a nobis inuicti ae patientiae pararet exemplum. Sic tentauit dilectum Abraham, ut mundus insignem hominis erga Gen. αδ Deum fiduciam agnosceret. Ita & nos sacrorum doctorum Ecclesiae defensorum magnitudinem agnoscimus , quia tum haereticorum , tum obtrectatorum calumniis patuit: quemadmodum testatur Paulus i. ad Corinth. cap. II, Oportet haereses esse, ut qui probati sunt, manifesti sant. Nam sicut Deus ex persequutione tyrannorum tentauit patientiam martyrum, ita errore haereticorum Christianam veritatem clariorem reddit. Liberata ergo Ecclesia ex illis portis mortalibus, in istis portis vitae filiae Sion, quae beatitudinem tribuunt sempiternam,decantaturam se laudes Domuoi pollicetur. Et ideo inquit)Exultabo, &c.
Exulino in salatari tari infixae sunt Gctes in interim quem fecerunt.
Ergo Ecclesia quae hic amigitur, & spe salita est, quandiu occultum est Filij iudicium, ibi a spe Deo Patri dicit, Dum
circunstrepente seu vi seu errore haereticorum undiquo perturbor, interim exultabo in salutari tuo, id est c ii R 1 s To, qui meis . aeternam requiem tribuit,& salutem. Hinc I. ad Corinth. cap. 1 s, scribit Apostol' Stabiles estote & immobiles abundantes in omni opere Domini: semper seientes quod labor vester non est inanis in Domino :&sicut a- L. Cori