장음표시 사용
251쪽
cussa membra intumescunt, & vix sine partium amputatio- ne conualescunt: quae & natura dipsadis serpentis qui genus aspidis est mire istis sanctissimarum institutionum c5- tradictoribus quadrat. His quoque serpentibus Iussici imprimis assimilantur: nam quemadmodum aspidum genus natura obstinatissimum est, ita ut Isidoro teste) quum coeperit pati incantatorem, qui ipsum quibusdam carminibus
propriis euocat, ut ab antro suo exeat,& quum exire nolupta. s7. erit, unam aurem in terram premit, alteram vero cauda o turat & operit, & sic illas voces magicas non audiens, ad incantatorem non exit,& eius imperio non obedit. Tantundem fecerunt morosissimi Iudaei, C H R I s T o dicentes, Iob χr Scientiam viarum tuarum nolumus, discede a nobis: hoe modo miserrimi aduersus verba salutaria inducentes laetiferam surditatem, dc maluerunt consilia venenosa sequi,
quam ad salubria instituta perduci: ut merito de illis dictum
Dan. 3. me videatur, Elegerunt tenebras magis quam lucem. Vnde sequitur, Q rum os,&c.
Quorum os maledi liane amaritudine planges ueloces pedes eorum ad emii dedam sanguinem.
Non est unius generis maledictio. Qujcquid enim malo voto dicitur, sine dubio male dicitur. Manifestu est aute quia cotra bonos mali semper maledicta & amara proponui, in couitiu illoru prorupentes,& detractionc. Perverus quippe veritas displicet, sicut aegris oculis odiosa est lux, quae puris est amabilis,& palato no sano poena est panis, qui valetibus vita est. Hoc vitio coprimis in Christsi peccaueriit blasphe- Io n. s. mi Iudaei, et falso impingeta quod daemoniti haberet,&in Belzebulli principe d. emonioru, dgmones eiiceret. Amari-Luς ι I. tudo vero ad id resertur, quia dulcia eloquia Dei, male sentiendo in suam pernicie amara fecerunt: amaritudo siquidecotraria est dulcedini verboru Dei. Et id etiam omnibus in proximum peccantibus reserri potest, qui inconsultis minis & terroribus, quoscunque in suam sinistram sententiam
trahere nituntur. proinde veloces pedes eorum ad etandendum sanguinem. Pedes appellantur consilij progres- , quibus de incoepto movemur ad exitiis rerum, qui δί
252쪽
prauis veloces, id est, expediti sunt c5suetudine male agen di, quando eis iusti moderaminis sana consilia desint, oepraecipites in omne vitium feruntur, sic semper parati est dere sanguinem Christi & sanctoru. Sive de Iudaeis hane sanguinis effusionem intelligas propter necem Prophetarum quos occiderunt, impigre ad bonum segnes, ad parricidium veloces: qui ὀc propterea Achorum cap. 7. a Stephano arguuntur his verbis, Dura ceruice & incircuncisis cordibus & auribus, vos semper Spiritui sancto restitistis: si- cut & patres, ita & vos. Qtim Prophetaru non sunt persequuti patres vestri &occiderunt eos qui pr. aenuntiabat de iaduentu iusti, cuius vos proditores & homicidae si istis, qui accepistis legem in dispositione angelorum,& non custodistis. Sive simpliciter homicidas dieit aut interficientes animas adulando. Vnde in eisdem Actis Apostolorum, inquit Paulus, Mundus sum ab omni sanguine. Non enim A t. to. subterfugi quominus vobis annuntiarem omne consilium Dei: Sic profecto mali & corporaliter & spiritualiter occidunt, dum Christum qui vita est animae in proximo perdunt, Quapropter contritio, &c.
Contritio oe infelicitas in viis eoru, ct uia pacis
non cognouerunt:no es timor Dei ante oculis eorύ.
Istud optime pro Iudaeis scriptum recipi potest, qui sicut Dei filium,una cum Patre negaueriit dicentes, Non habe- mus Rege nisi Caesarem, ita patri & filio, Vaspasiano scilicet& Tito, merito exterminudi traditi sunt. Et ij quidem In festo Azimoru, in quo Iudaei ipsi perfidi Christi mortem perpetrauerant, innumeros sere eoru populos q ii Hierosolyma ad ipsum festu celebrandum couenerant, obsidione cocluserunt, atq; secudo anno principatus Vaspasiani, Septebris mensis octauo die, reserete Iosepho Hierosolymaea- De bello praest: quo in tempore neque antiquitas, neq; ingentes di- Iud. lib. I. uitiae, neque per totu orbem terre diffusa notio, nec magna cap. is. religionis gloria quicqua iuuit quominus periret. sed proculdubio Deo volente, ea mensura qua Christo mensi fue- De bellorant Hebraei, eis tunc remensum fuit. Tanta nempe fuit Iud. lib. I.'
teste eodem Iosepho qui aderat prostratorum multitudo, GP It
253쪽
vi decies emtena millia perempta fuisse dicantur. Allos inatem ad spectacula reseruatos titisse audimus adiunctis eo rum nonaginta & septem millibus qui in captiuitatem ducti sunt:tam magna quoque tunc eodem in populo vilitas fuit,ut quis denario uno tris inta sibi emeret Iudaeus, quatenus qui Deum ac Dominusuum quasi vile mancipiti triginta denariis emerant,viliori pretio ipsi denario uno triaginta vendereotur . sic igitur contritio dc infelicitas in viis eorum. Sed potest aliquis de in via peccatorum esse, & ad viam iterum redire iustitiae. Hic autem negat David illos aliqua conuersione liberatos, quum dicit, Viam pacis non cognouerunt: quando ipsum Dominum, qui est pax & reconciliatio nostra, excaecati nullatenus intelligere meruerunt. Et subditur pratiliciorum causa, Non est timor Dei ante oculos eorum. Praecedentibus rebus subiuncta est sententia quae pulchre cuncta concluderet. Ideo enim illi tam horrenda perpetrarunt, quia timorem Dei prae oculis non habebant: sicut de ipsis scribit Apostolus, Si cognouissent, nunquam Dominum gloriae ctiacifixissent: saltem timor Dei inflexisset eos a malo. Congrue itaque I N timore Dei, conclusit propheta: qui si Altissimum timuissent, non utique deliquissent. Neque enim audet seruus domino pra sente peccare:& tantudem de unoquoque peccante dici potest. pppe uti scribitur Prouerbioru is. per timore Dominia linat omnis a malo. Qi Pre substracto huius timoris fraeno, vagamur per deuia vitioru: seu nauis fracto gubernaculo mediis in undis periclitatur. Non enim metutamus saturii iudiciti, 3c propterea non obseruamus legem dc mandata. Hae tamen omnes viae impie agentium, aerumnis, de labore plenae sunt. Conteruntur siquidem,& infelices sunt animae in exemplis conuersationis eorum. Quamobrε Dominus in Evangelio clamat, Venite ad me omnes qui laboratis & onerati estis, & ego reficiam vos, dc cari.Nam grauiinesse onera peccati & Zacharias Propheta testatur, dicens, Iniquitatem sedere super talentum plumbi. In operibus vero praeliaricantium nulla requies, quia viam pacis non cognoscunt. Omnis enim bona vita, tranquilla est: de
actus modesti, ipsi sunt pacifici,per quos itur ad Deum. Illi ergo
254쪽
rio nolentes oscire, eligunt m tribulationum,per quaeurrrunt in gehennam. Sed none cognoscet omnes &e.
None cognoscent omnes qui verantur iniquitatem qui deuorant plebem meam sicut scam panis'
Per interrogationem hoc legedum est, ut huiusmodi eta :Giatur sensus: Ij qui Deu Israel dixerunt verum Deum non ei se, qui & lingua sua & omnibus aliis voluptatib' adeo i temperantes sitiit, nonne aliquando cognoscent quod Iudaeorum Deus, verus Deus est 3 Certe aliquando id cognoscent, quando nimirum centum octoginta quinque millia eorum interempta erunt ab angelo Dei. Ipse etiam sen- . Resnacherib turpiter Hagiens , tunc cognoscet quisnam suerit qui in hoc populo triumphum erexit. Nec tantum inquit Assyrij, sed omnes etiam Gentes, ubi tantam illorum stragem didicerint, cognoscent Iud eorum Deum, qui ita eos perdidit. Hic insuper Propheta minatur iudicium impiis, ut qui negligunt beneficentiae con latione ad Deum adduci, hos minis & terroribus resipiscere compellat. Co- noscent inquit peccatores in tuaicio vindictam, qui mo-o impune mala operantur, & tunc iustiam iudicem experientur, quem nunc patrem misericordem nihilifaciunt. Cognoscent Dominum iustorum protectorem & malorum punitorem, qui iam sine timore peccant. Et hi imprimis qui deuorant plebem c H R I s T i sicut escam panis, id est quotidie, quemadmodum panis cibus quotidianus est. Devorat aute plebe vel populu qui sua comoda ex illo capitit, non referentes manisterium suum ad gloriam Dei, & ad eorum quibus praessint salute. Sed & ad quostunque principes
istud referri potest, si alterant subiectam sibi plebem, & pauperes delinquentes publice arguant atque confundant:diuitibus autem peiora peccantibus ne nutum quidem fac re audeant. Et rapina pauperum sic in domo pastorum Ec- ΕΔ. 3 Elesiae est, quando replent thesauros suos, & Ecclesiae opibus abutuntur in delicias, publicascue stipes, quae ad seM- stationem pauperum datae sunt, vel sibi reseruant, vel pro- pinquis stribuunt, de alienam inopiam stas suorumque faciunt esse diuiuas. unde Hieronymus, De altario tibi, o
255쪽
sacerdos vivere licet, non luxuriari.Luxuriatur autem fiacunque praeter status decentem necessitatem, C H R I s Tipatrimonium consumit.Non nego tamen quin ex hoc lausubuenire liceat,sic tamen ut inquit Ambrosius ) quod ita
Ios propterea ditiores no facias, neque illos ditare velis, si iopibus Ecclesiae abudas. sufficit carnc tuam ne despexeris. neque enim propterea te Deo dedicasti: ut illos ditissimo, facias, seci ut tibi vitam perpetuam, fructum boni operis acquiras, & pretio miserationis peccata tua redimas. Quid autem si haec bona prodige dissipantur, nunquid semper restituenda 3 Ego certe hoc puto verius Ecclesiasticum in his quae nominatim fundatorum decreto pauperibus addictano sent, habere dominiu, si alias oneri ex ordine & suscepto
beneficio respondet.ut patiet in cap .vnicu.De cleri. non re-sdente. Iib. r. & propterea clericu ista prodige exponente minime restitutioni obnoxium, etsi grauissime peccet. Qua ex re tale crimen doctores horrendo vocabulo furti &sacrilegij in execratione aliquando nominarunt: uti Bernardus his verbis ad quedam canonicum, Quicquid praeter necessarium victum retinens, tuum non est, rapina est, sacrilegium est. verba enorme quoddam vitium designante quomodo simili ratione ira in proximum, nonnunquam in horrorem a catholicis doctoribus homicidium appellatur, id est grauissimum peccatum. Secus vero arbitrandum est
pro his bon is quς iure proprietario vel specialiter usui pauperum destinata sunt, qualiter contingit in bonis hospitalium,in quibus quod superest ultra quotta ministri, nominatim pauperum est:& propterea quod aliter male consit mitur, restituedu. Et de istis existimo Hieronymu scripsisse bona clericoru, esse pauperii. Seu si indistincte intelligas. lixit esse pauperu, quomodo superfluu diuitis de quo Christus in Euagello. QDd superest in eleemo*nam date. sed hoc debitu tantii est charitatis no iustitit, & ideo si praetermittitur, obligatione ad restituedii no adducit, quavis peccet,qui ita omittit. Haec pauca nunc sussiciant pro bis quisiudant,& egenoru oeconomi a Domino electi sunt. Idcir- co aute malis haec usqueadeo execrabilis caecitas quae praenarrata est,contigit, quia Dominu no inuocauerunt. &c. Dominum
256쪽
i N ps ALMUM XI Q ii, hominum non inuocauerunt, illic trepidaverunt rimore ubi non erat timor.
Tribulatio hac in valle miseriar una preteipua res in qu nos ad Deum confugere docet . Nam quum deficiunt vi res, quum nulla spes auxilii amplius relinquitur, hoc selum z.Para. ita residui habemus oculos nostros ad Altissimum dirigamus, qui potens est in abscondito tempestatis exaudire et quippe nunqua assiis misericordiam amouet, corripiens intercium quos diligit:in aduersis vero nusqua derelinques, qui &di- Rom. 1. Des est in omnes qui inuocant illum, ut postqua semel quia reddidit, non desinat deinceps id postulare quod ab eo doctus est semper esse petendu . sed Iudaei atque Gentes dum
malis undique premeretur, propterea Dominu non inuocauerunt, quia in eum non creaiderui. Ad Ro. cap. io, Quomodo inuocabunt in quem non crediderunt Z Nempe prius eredendum est, ut sit fiducia postulandi:& oratio praerequirit fidem orantis meque potuerunt vere Creatore inuocare,
qui ea de*derabant illi qu displicent, ipse m postergantes.
At sequitur iusta vindictar Nam trepidaverunt timore ubi non erat timor. Sive ut alij legunt, Cuius non erat timori Cuius lectionis diuersitas ex vicinitate prouenit Graecarum vocum . Merito autem inani tremore concussi sunt, iqui timorem Domini salutarem in hoc seculo de suis mentibus abiecerunt: pro quibus scribitur Prouerbiorum cap. 18 , Fugit impius nemine persequente: iustus autem quasi leo confidens erit. In occursu Diniarum idcirco leo trepidat , quia praeualere se omnibus non ignorat . Vnde viri iusti securitas leoni recte comparatur, quia contra se
uuin quosi t insurgere despicit, ad mentis suae contaentiam redit, &scit quia cunctos aduersantes luperaima illu solii diligit que nemo inuitus admittit. Cotra vero qui non est in tae fortis, etiamsi nullus persequatur, sponte fidem deserit: du innumeris flagitiis infideli se similem reddit. Sicut autem est cautela, opportune timere, ita ignauia est inepte trepidare: qualiter & Gentibus & Iuchris contigit. Nam Gentes frustra suos timebant deos, qui cacod mones erant : Iudaei vero ipsos potentes Romanos absque
257쪽
causa obseruabant,& Cfristi doctrinam, quasi adtempnat
que patriae eversionem tenderet,condemnabant:& imne rito de Messia dixerunt quod Ioannis cap. 1 r. legimus, sIdimittimus hunc sic,omnes credent in eum: & venient Romani,& tollent nostrum locum & gentem. De temporalibus siquidem timebant, non de aeternis, quorum tamen iactura praecauenda erat, sed utraque perdiderui. Locus quidem erat Hierusalem quam amiserunt: gens vero eoru iam
' . ubique dispersa iacet,&cunctis turpissime seruit. Ad quod graue iugum ipsi et sese obligarunt, quando dixerunt sataguis eius super nos& super mios nouros. Vt sicut Adam primum peccando seipsum cum suis posteris morti obnoxium fecit, ita & hi miseri Christum crucifigentes ad continuam dispersionem & seruitutem sese addixerunt: Sc dum Nati se . plus timuerunt perdere caduca secularia, quam aeterna spiGene. 3. ritualia,utraque simul amiserunt. Porro audiant iudiciu Prophetae quod sequitur, Quonia Dominus in generatione iusta est. Sive haec verba adiequente, siue ad praesente versiculum ut nonnullis placet pertinent.
Quoniam Dominus in generatione iusta est, consiliu inopis confudistis, quonia Dominus stes eius es
Hic Deus dicitur esse non in eis qui diligui seculum, sed in generatione iusta. -d ideo praedicitur, ut improborumens sacrilega corrigatur. Iniustum siquidem est relinquere seculorum conditorem, & diligere seculum. Ponuntv --- . etiam per generationem iustam intelligi Iudaei, quos tam' magno honore dignatus est Christus, ut ex eis secundum earnem descenderit. Sed ab Abraham fiequeter hoc in populo describitur ista generatio iustorum, qui etiam forte una eade de causa Pater credentium dictus est, non quod ante eum nullus fidelis fuerit,sed quia ipse inchoante idololatria segregatus est vocatione diuina qui & propterea
signaculum accepit circuncisionis ut esset pater colentium Vnum verum Deum, passim diuertente mundo ad idololatriam. Nunc vero ingratitudine erga redemptorem no- tantur ipsi Israelitae, siquidem humilem aduentum Christi contempserunt:non animaduertentes Dominum idcircog
258쪽
ndiu aut pompa, sed in hu militate venisse, ut in eo solo si
ponerent, n6 in seculo, atque rebus vanis & caducis. Q reis aduentus nunc consilium inopis Domini dicitur. De
quo ita scripsit Zacharias cap. 9, Exulta setis filia Sion,iubila filia Hierusalem: Ecce Rex tuus veniet tibi iustus de Saluator: ipse pauper Sc ascendens seper asinam & super ritum filium asinae. Qium prophetiam Euangelistae sci i- Matili gebunt esse completam,quando Dominus ingressus est Hie- Ioan. ii. rusalem, sedens super asinam, id est populum circunci ianis iugo legis pressium,& super pullum asin. id est populum Gentium antea nulla lege gubernatu, sed in praecipitia idololatriet elisum:modo vero, sessione Domina, rectos pressus facientem, qui de sic didicit ambulare,& rectam via ingredi. Veruntamen superbi atque auari Iudaei consilium Boe& doctrinam Christi Euangelicam exploserunt, quia
non viderunt Dominum suum purpuratu atque auro gemmissique undique rutilantem, vel innumera satellitu clientela passiin vallatum, reliquo denique mundi applausu turgentem. Ipsi enim quaerebant tum diuitias, tum primos honores huius seculi, atque Christum ipses in armorum tumultu a potestate Romanorum liberare. Quapropter qua nulla talia signa in eo prospex erint, existimarunt ipsum eae quadam impotentia factum egenum, neque credebat: quia ut inquit Paulus quu diues esset, voluntarie pro omnibus L. Cor. g. inops factus est, ut illius inopia omnes diuites faceret. Vn- Mati 1ν
de in passione ei illudebant, dicentes, Si filius Dei est, de- .
scendat de cruce,&c.neque cognoscebant maius esse e tumulo surgere, quam de cruce descendere. Qua ex re conti- mysterium de aduentu incarnationis
Nessiae nusquam crediderint, sed eorum pervicacia factimi est, ut qui dare disposuerat receptus falutem, spretus adduxerit super eos amictione. Eum tamen nunc prophe- 'ta ostendit frustra ab eis illusium esse, ipsumque a Deo processisse, dices, Quoniam Dominus spes eius est. Nam ut diuinitatem ostederet,omnes imprimis ad poenitentiam inuitauit, & seruantibus suam legem, vitam aeternam repro
misit, quam nemo nisi Deus dare potest. Qine quidem lex, nunc consilium appellatur: ut dulcor illius appareat, qu. e
259쪽
non comminatione quemadmodum lex vetus sed quasi Matth I p. consulendo tradita est, his verbis, Si vis ad vitam ingredi,
serua mandata. At hoc unum verum aptius quam humanitate assumpta Saluatoris humilitas per quam nos redimere vcnit, apparere non potuit. Itaque hac iustitia & misericordia simul ostenditur Christus esse diues & pauper: li- ues virtute deitatis: pauper, humilis ac passibilis, ratione
carnis. Sed dicite inquam, o stulti Iudaei, Quis dabit ex
Quis dabit ex stonsalutare fruet' quum auera terit Dominus captiuitatem plebis suae, exultabit Iacob oe latabitur istaei
suspirat Propheta, Quis dabit non quod dubitet de donatore Deo, sed usitato loquendi modo explicans cupientis affectum,dicit, Quis dabit salutem expectatam de Sion
contra tot mala Q mim vero ait I s, nullum vult in
telligi nisi Deum patrem, qui Christum in Sion ubi erat templum mittere ac praestare dignatus est. Ipse est utique salutare Israel, ipse est qui dedit ex Sion salutem, non ex Synagoga Sathanar, uti prisxerat Esaias cap .s',iuxta Septuaginta, Veniet ex Sion qui liberet 8c auertat impieta-' tes Iacob. Si ergo de Sion veniet qui liberet & auertat impietates a Iacob, hoc intelligimus inquit Hieronymus DI. 8 6 quod homo natus sit in Sion, & fundauerit eam Altissimus, qui avertit scelera a Iacob. Et declarans Dauid qualis futura sit salus, hare affirmat: reducente Domino captiuitatem populi sui, exultabit Iacob, laetabitur Israel: qui Rota I r. bus Iudaeorum conuersio praedicitur, quae fiet quum plenitudo Gentium intrauerit. Et quando geminata descri- bitur laetitia, non unius tribus aut duarum, sed Iacob & Israel, hoc est totius populi apparet etiam de redemptione uniuersali per Messiam sit sermo. Iam primo in aduentu redempti sumus de illa captiuitate transgressionis, sed adhuc in captiuitate vitae istius peregrinamur. In secunt. Cor. I s. do aduentu absorbebitur, dum mortale hoc induerit immortalitatem.Vnde hic est Iaco illic erit Istaei, hic sep- plantator
260쪽
Nantator vitiorum, illic videns Deum facie ad faciem quando erit Deus omnia in Dmnibus. Memineris tamen Ibidem. mune Psalmographum explicare laetitiam Hebrari popu- - . Ii tantum, n5 quod ipsius solum sit salus expectata de Sion, sed ad explicandum nullum partem habiturum in salute quam operaretur Messias, de Sion: nisi fide haberet qua populus ex Iacob descendens professias est, eumque sequeretur. Qui quidem Messias nobis tribuere dignetur, ut nos achii Iacob essecti, situ lantatis vitiis, & vere Israelitae, ipsam mente videre, ipsum corde tenere mereamur.
Domine, quis habitabit in tabernaculo tuo, aut quis requiescet in monte sanecto tuo'
Titulus est, Psalmus David: qui patet ex sepradiciis. No- nulli hic pro Habitabit, legunt Peregrinabitur: quasi nunc intendat Propheta describere coditiones requisitas ad hoc, ut populus Israel permaneret in terra promissionis. Nempe terra illa ea lege ipsis tradita videtur, videlicet tandiu
eam incolerent, quandiu Dominum Deum situm obseruarent. Quemadmodum eis optime scripsit Moyses Deutero. cap. II, En propono in conspectu vestro hodie benedictionem & maledictionem:benedictionem, si obedieritis mandatis Domini : maledictionem, si non audieritis mandata Dei vestri. Qiod mirum ergo si peregridiim se agnoscat David in terra hac, in qua cito & velut ex hospitiolo abeundum erat3Vnde i. Paralipom. cap. 29, ideo dicit, Tua sunt omnia,& quae de manu tua accepimus, dedimus tibi: peregrini enim sumus coram te, & aduenae sicut omnestratres nostri: dies nostri quasi umbra super terram, Se nul-
a est mora. Adde quod terra haec promissionis non erat populi, sed Dei, ut propria: populus autem habitabat ibi tanquam incola in terra aliena: iuxta illud Levitici cap. 1s, Terra mea est, & vos aduenae & coloni mei estis. Qi si Hebraeus ipse populus duntaxat usum illius terrae hTe-iet, ut sic figura persectae paupertatis Euangelic. e praecς-