장음표시 사용
281쪽
in terra hoc est Ecclesia mirificauit. sed mutuplica ἀ
Multiplicata sunt infirmitates eorum, po ea af
celerauerunt. Iam aperit Propheta quod Messias nihil aliud instituit in Ecclesia sua, nisi quae Domini sunt: nihil quaesiuit, nisi Deliae animarum pro ipso lucrum, quas eo prospiciente amictione saluberrima de mundi huius fraudulentis laqueis liberauit. Si enim de principibus Apostolis comprimis dicendu est: quia sane multae antea essent in eis an mitates, ad sola Domini vocem relictis omnibus sequuti sunt eum, ter ab ipso vocat. Imprimis statim post Christi baptismum Ioan . cap. r. quando duo discipuli Ioannis audierunt ipse ni dicente de Christo, Ecce asnus Dei, & sequuti int ipsum:
uoru alter erat Andraeas frater Simonis. Secunda vocatio fuit in piscatione qua describit Lucas cap. s. ubi Petrus visa multitudine piscium captorum, sciens istud non potuisse feri ope humana , procidit ad genua et a s v. Sed ille duae vocationes tantum fuerunt ad quandam familiaritatem:no enim adhuc ei tunc penitu s adhaeserunt : sed istud impletum in tertia vocatione, de qua Matthaei cap. 4. quado eos de naui uocauit ad Apostolatum. In qua vocatio ne omnia reliquerunt: etiam osticium coniugale, testante Hieronymo cotra Iovinianum. Nam quum Petrus ex persona Apostolorii dicit ad Dominu Ecce nos reliquimus omnia & sequuti sumus te. Respodit ei Dominus, A me dico vobis: quonia nemo est qui dimiserit domu, aut parentes, aut fratres. aut uxore, aut filios propter regnu Dei, qui no recipiat multo plura in seculo isto, & in seculo suturo vitam aeternam.
Diuinu igitur quodda attractiuu in Christo fuit, quo simul mente ut & corpus discipuloru ad se traxit. Multiplices intellexerunt suas esse infirmitates, quia nusqua ad persectum addduxit lex,& prius manifestata est illis per seueritate legis impotentia carnalis, ut tandε ad noui Testamenti liberatrice gratia confugerent. Vnde enim propria agnoueriit infimitate. inde citius festinariat ad medicu 'ui eos sanaret. Et quia infirmos & peccatores humiliter se fatemur, citius acaelesti medico sinari merentur. Si aute istud etiam de
282쪽
coiiuersone Gentium intelligas, clariorem reddet literam. Quod hic legit Hieronymus, Multiplicabutur, eorum idola postea accelerauerunt. Ouu enim deos excogitassent Getes, in inhere, Iouem: in aere, Iunonem: in mari,Neptunii:
in inferioribus etiam maris, Salaciam: in terra, plutonem: in terra inferiore, Proserpinam: in focis domesticis, Vesu: in fabrorum sornace, Vulcanum: in syderibus, Solem & Lu nam & Stellas: in diuinantibus, Apollinem:in tempore, Saturnin in bellis, Martem & Bellonam: in vineis, Liberum: in frumentis, Cererem: in sylvis, Diana in ingeniis Miner-uam: in partu, Lucina &dum passim omnia superstitionib' constreperet,statim suam imprudentiam agnouit mundus, ubi summ*m malorum attigit. Lapis praecisus sine manibus Dan χ qui&creuit in montem magnum, cium aduenit, idololatriam calcauit.Nam hactenus tepore Moysi&alioru Prophetam, licet magnalia Dei virtute seret, non tame potuit hoc vitru idololatrie extirpari, non Qtu a Gentibus, sed etiaab ipso populo Israel: in cuius pr sentia fecit Dominus mirabilia in λ Egypto, terribilia in mari rubro. Na & in Oreb o s.
vitulu conflatile secerunt,& adorauerunt filii Israel. Exod. cap 32. Et Esaias idem deplorat cap. 1, Repleta est terra idolis,opus manuu suam adorauerunt opus quod fecerut digiti eoru. sed ut recte praesignatu est a Daniele, per percussionem lapidis sine manibus hoc est absque humana potetia) Dan. 1 lapis, qui est Christias, statuam, id est idololatriam diminuit, tam antiquam, scilicet Chaldaeorum, quam aliarum trium monarchiarum, ibidem descriptarum: uti etiam praedictum erat ab eodem Esaia, In die illa proiiciet homo idola arguti sui.& simulachra auri sui, quae fecerat sibi ut adoraret. Et
idcirco nunc adiunctum est, Non congregabo,&c.
Non congregabo conuenticula eorum de sanguinibus,nec memor ero nominum eorum per la bia mea.
Haec non ut ab homine, sed tanquam a Deo proferenda sunt. Et cessationem sacrificiorum tam Iudaeorum, quam Gentilium per legem C H R i s T r subiungit
Psalmographus. Nam quum primum locum in sacrificiis teneat oblatio animalium, excludendo strificia quibus ΕΔ. 1
283쪽
illa osserebantur,ablata est & lex, siue idololatriae, quid in
his exercebatur, siue Synagogae, quae tantum umbram suturorum habuit, non ipsam imaginem. ad Hebraeos ca. Ioz
are quum is, qui per talia sacrificia in Iudaismo ventn-rus denuntiabatur, aduenit, talia signa reuocata, sicut veniente lumine cessat umbra. Nam sic ea signa facta me falsa, ut circuncisio, quae significabat Christum moriturum&passurum, morte Christi euacuata: quippe qui postea seipsum circuncidebat, falsam fide protestabatur:& eum qui
iam hominem redemerat, venturum ad redimendii annuntiabat. Ipsa tamen circuncisio, ut & ali. e ceremoniae nunc in
siis quibusdam signiscatis adhuc manet. Omnes enim illae purificationes veteris legis, significabat purificationem a peccatis:& oblatio & sacrificia designabat perfectu Christi sacrificium & actus quosdam latriae in Deum, fidei videlicet, spei Sc charitatis: quae omnia confiammata sunt unicacia Ras aer oblatione, qua ipse legem non soluit, sed adimpleuit perfectiora remedia instituendo. Absit tamen vel ,er hoc cum Ebionitis dicamus legem nunc cum Euangelo esse necessariam sed cum Paulo ad Rom. fatemur, Mortificati semus legi per corpus Christi. Adde postqua ad perfectum genus humanu peruenit, debuit a seruitute legis liberii esse. Ad Galat. cap. 3.& 4. & . ad Hebr s. 7. Reprobatio quidem fit prioris mandati propter infirmitatem eius Minutilitatem. Nihil enim ad perfectum adduxit lex: nem-sse erat Israel ut paruulus, qui paulatim a pristina ma-a sita consuetudine idololatriae sacrificiis dimouebatur, ita ut ei concederetur eadem osserre Deo, qu. ae prius idolis obtulerit, vel ab aliis offerri viderat, quan uis ipsum idem opus alio fine faceret. Sed transato hoc sacerdotio Leuitico in sacerdotium secundum ordinem Melchise decli, necesse fuit ut & legis transatio fieret: in tantum melioris testameti sponser famis est i a s V s, qui eo quod
maneat in aeternum, sempiternum habet sacerdotiumr vii de de saluare in perpetuum potest, accedens per semeti sim ad Deum , semper vivens ad interpellandum pro nobis. ad Hebraeos cap. 7. Verum enimuero quum Paulus
post passionem circuciderit Timotheu. Acit. is. δc seipsum assumptis
284쪽
assumptis quibusdam aliis, intemplo Hierosolymis purificauerit. A t.cap. 2 i. quin & Apostoli Ach. cap. is. haec stria ipserui, Visum est Spiritui Sancto & nobis, nihil ultra impo . nere vobis oneris ouam haec necessaria,ut abstineatis vos ab immolatis simulacnrorum, de sanguine sustacato, & sornicatione. Non satis constat qualiter passione Christi talis lex reuocata. Pro hoc, duo tempora baptismi ponemus: primuesta praedicatione C H R i s T r usque ad uolennem Euan.
gelii publicatione, Hierosolymis in die Penthecostes: quo in tempore, si non Christus, sui tamen Distipuli baptizabat.
Ioan . cap. 4.& tunc baptismus fuit selum consilio, vita paulatim homines ad iugum C H R I s T I assuesceret. secundum tepus incoepit as hac publica in Hierusalem Eu gelij annutiatione: de qua Act. cap. z. qua uno die appositaenint animae&baptizatae circiter 3o oo: & tunc baptismus datus sub praecepto: quando de Sion exibat lex, & verbum Esa. CDomini de Hierusalem. In his duobus temporibus suit circuncisio nonniiquam necessaria &utilis, quandoque utilis, non necessaria: aliquando mortua sed licita, aliquando dc mortua & mortifera. Ab Abraham usque ad baptismi institutionem & receptionem, fuit ipsa circuncisio viris Iuda a&necessaria& utilis. Gen.cap. 1 7. licet pro sceminis adhue tunc medicina originalis esset fides protestata, ut in lege naturae. In primo autem tempore baptismi, ipsa circunci fuit utilis non necessaria. Nam quum iam baptismus consil-leretur, neque amplius necesse erat Iudiis circuncidit sed
tunc eligebat quod mallebat, vel circuncidi, vel baptizari,
quum vimque valeret. Et baptismus tunc signu erat Christi mundum repurgantis, ut inquit Paulus, Quotquot bap-msa i tietati estis, Christum induistis. Secundum autem tempus bapti simi fecit circuncisionem mortuam saltem Iudaeis scietibus legem, neque tamen tunc adhuc propterea fuit eis illicita, sed Iudiis licuit usque ad istud tertium concilium Apostolorum, de quo Acto. cap. is, & quatuordecim annis a passione Christi ipsam legem obseruare, non dicedo quod adhuc esset utilis vel necessaria, sed duntaxat attestado quod aliquando fuisset bona & necessaria. Ipsa enim quandoque
sitit sancta, & propterea non debuit statim damwi, velut
285쪽
Idololatria, cui semper fuit mala: sed oportuit ipsim syniasogam cum nonore sepeliri:quare non peccauit Pauluς seipsum purificando, vel Timotheum circucidendo. Talia Gmmegit ut ex contextu literae Actorum patet)ad ostendendum quod non damnaret legem, vilaololatriam: quinde leprie obseruauit, ut scirent fratres in Hierosolymis quoa falsa essent quae de eo ita dicebantur, protestans ip- iam legem aliquando fuisse bonam. Quae vero Acto. cap. a scripta sunt, Abstinere a suffocato,& sanguine: hic Getibus ad fidem conuersis pro pacifico conuictu ad tempus suadebantur,ut in unum Domini ovile conuenirent,& Getes&Hebrari: & ne abominabiles essent proselyti Iudaeis, noq; Gentibus tunc suffocatum, ut legale videtur priceptu sed vi conueniens communi amicitiae Iudaei & GAilis. Iam
enim Act .cap. Io. in couersione Cornelij, spiritus Sanctus Petro dixerat aeque Gentes ac Iudaeos purifcatas, & neminem communem aut immundum dicere hominem. Sic sanccte Paulus circuncidit Timotheum fidelem, de matre Iudaea & patre Gentili, ad vitandum Iudaeorum scandalum, ne legem Moysi videretur tanquam per se mesam damnare. Attamen ne eam quasi necessariam Gentibus impon ret, Titum non circuncidit, ne occasionem seipses circuncidendi acciperent Gentes ab eo: ipsis enim Gentibus simul fuit ex se circuncisio & mortua & mortifera. Qirare Galatis scribebat Paulus, Si circuncidimini, Christus nihil vobis prodest. Non enim tenebantur ad sepeliedam Synagogam cum honore, ut Iudaei. Et ideo iuste Petrus a Paulo reprehensus, ad Galat. cap. 2. quod cogeret Gentes iudaiza- re,lege tam stricte obseruans, quasi Gentibus necessaria s rei. Nec peccauit Petrus si primum cum Iudans tunc iudai-xabat, sed quod facto suo cogebat Gentes iudaizare.Verutamε quoniam tempore ipsi Israel facta sunt legalia & mortua & mortifera, certum quid ex Scriptura non habemus. Quapropter historia Scripturae solum perducit Ecclesiani usque ad tricesimum annua passione Christi, qui fuit quintus annus Neronis, qua in tempestate adhuc Iudaei sitis ritibus dimittebatur. Quare verisimile est hanc uniuersam Ieis sis abrogatione faciam esse in euersione Hierusalem, qu
286쪽
dop m dispersi sunt Iudaei inter Gentes, & Gentibus se
conformare didicerui. Quod si conte las, Cur nsic non potest adhuc inuincibiliter credi legem currere, sicut & lognea passione libid potuit ita ignorariZboc unum tibi sumet et, si animaduertas Deum agere ex ordine quo posuit. Quia vero nuc medium datum est, quo possumus scire synagoga cum suis umbris transiisse si satis quantum in nobis est edoceri inquirimus, aut per hominem vel angelum illuminabimur, aut ipse Deus sua bonitate lege hac necessaria iam
posita statim instructior aderit. Sequitur in textu, Naamemor ero nominu eoru per labia mea. Ex labiis, duo Christi testamenta intellige, quae in unius soni concordia sicut , labia) temperantur, dum utraque regnum Dei pr. aedicante atque ex hoc accipe tandem auferendam ab Ecclesia popu-
Ita populo electionem. In Christo siquidem non est distinctio Iudaei Se Grifeci, non est Barbarus aut Scytha, non masculus aut foemina, ut Apostolus ait ad Galat. de ad Coloss. Gala. LNeque est Paulus aut Apollo &c. r. ad Corinth . cap. i. Colossis sed omnes unum corpus stimus in Christo,& enum est nomen omnium, quod os Domini nominauit. Mutamur quip- Esa. 62.
pe in lauacro, & ex stiis hominum, vocamur filii Dei. ad Titum 3, Fuimus aliquando &nos lti & increduli sicut& caeteri, sed misericordiam Dei consequuti per lauacrum
regenerationis & renouationis Spiritus facti. Nee iam vel peccatores vel inimici vel homines, sed iusti & fratres & Gdeles appellamur. Esaiae cap. 6s, Dimittetis nomsi vestrum in iuramentum electis meis,& seruos suos vocabit nomine alio. Non enim nomen Israelis videtur mansisse nisi in maledictionem execratoriam: ut Num. cap. s, mulieri accusatet
lege zelotipiae dicebat Sacerdos, Det te Dominus in mal ditiionem & exemplum in populo. Nos autem primu,na- stente Ecclesia, nominauitChristus fideles, quos omnes per IoaK. se immediata docuerat,dc non quomodo in veteri Lege, in Act. ro. qua fideles docebantur a Deo, mediante Moyse, seu Pro- Heb. i.
phetis. At postea quam pro maiori parte decesserunt hi qui in prim eua Ecclesia ac ARis To immediate instructi erat,no ampli' fideles sed Christiani, a Christo seu a chris- m. ii mate quod unctionem Grice designat dicti sumus. Et me-
287쪽
rito quidem a C H R i s τ o Christiani, sicut Petre,
tra, ut a digniori fiat denominatio.Nam Christus dignitate ac perfectione praecellit omnes Patriarchas , Esaiae .cap. set Exaltabitur plusquam Abraham, elevabitur plusqua Moyses, dc sublimis erit valde. Quare si aliquando laec cognomina Israel, Iuda, Iacob, in populo fuerunt a patriarcius, unis de descenderunt quid mirum si nunc a Christo Christicolae seu Christiani nuncupamur In quo abluti sumus, in euius nomine sanctificamur. r. ad Corinth. cap. 6, Q propter Augustinus lib. i . Retractationum, ita inquit, Ipsa res, quae nunc Christiana religio nuncupatur, erat apud antiquos, neque demit ab initio generis humani, quousque ipse veniret in carnem: unde vera religio, quae iam erat, coepit appellari Christiana. Quum enim post resurrectione asce-sion Emque in caelum, coepissent praedicare Apostoli, & plu- 'AEF. II. rimi crederent, primam apud Antiochiam appellati me discipuli Christiani. Nostris ergo temporibus Christiana religio, non quia prioribus temporibus non fuit, sed quia
posterioribus hoc nomen accepit, quam cognostere & as. sequi securissima est salus. Quia vero in haereditate Domi- ni transferimur,recte subiungitur, Dominus pars,&c.
Dominus pars haereditatis calicis meli tu es sui restitues baereditatem meam nubi.
Tale est acsi c H R i s T V s diceret, Eligant sibi, qui voarunt, mundanas concupiscutias, dc ventis discurrentibus Gmilem vitam, Deus pater pars haereditatis meae, & calicis mei. Nam ex pretio passionis regnum caelorum potiationem & sortem haereditariam ei debetur. Seu intransitiuὸ sumedo, Dominus portio haereditaria mei & meorum, quasi
more partientium sorte diuisoria, id quod Micui obtigit, vocetur pars. Diuisis siquidem rebus humanis , hinc delectabilibus mundi, inde Domino cum beneplacitis ei, Dominus haereditas Christi & storum: imprimis Christi, ouum a Deo in humanitatem Elij sicut a persectiore omnia bona .Cor derivetur, & propterea huius Christi caput & bonu, Deus. Credentium vero haereditas, Dominus, nam ipse pascitae
nutrit eos & hic & in patria, & ipsi escuntur hari editas, de
288쪽
re u illius atque Christi, in quibus ambo regnanti Aliter
tame dicitur regnu Christi,omnis creatura:aliter Ecclesia. Regnum Christi,dicitur omnis creatura: usa & potestate diuinitatis Ecclesta vero, occasione fidei quae de illo est, de per qua regnat in ipsis fidelibus. Forte autem nuc meminit sui calicis Christus,ut in calice designetur qualiter quisque recipit ab eo bonu ad meturam: de cuius plenitudine om- Ioan . tines accipimus, qui δέ propterea a Paulo caput Ecclesiae no- Ephes s. 'minatur. Quippe intelligendo caput, ut curatione princi- 'pii dicat contormitate naturi e cu eo cuius est caput, sic seu Christo conuenit esse caput Ecclesiae, qui solus natura humanam assumens, in similitudinem hominu factus, habitu in uehius est ut homo ad Philippenses. Et per hanc consor- Phil .,
mitatem naturae habet persectione homogeneam cu membris: interior quoque influxus gratiar sic in reliquum corpus ab eo solo redundat, cuius humanitas, quia diuinitati coniuncta habet vim iustificandi,tametsi influxus in membra Ecclesiae, quantum ad exteriorem gubernationem aliis conueniat, qui & dicuntur capita sub Christo,& membra de membro. Amos s, Optimates, capita populorum. & 2.
ad Corinth. 2, Ego quod donaui, siquid donaui propter vos in persbna Christi.& 1. ad Corinth. s, Pro Christo legatione fungimur, tanqua Deo exhortante per nos. Hicca
lix etiam de Eucharistia potest intelligi, ut exclusis sacrifi-em tam Gentilibus quam Iudaicis commemoretur sacrificiu in Ecclesia, quod non sit sicut caetera Ocrificia, sed tale quod Deus est pars eius, hoc est quicquid est, Deus est. In secrificio nanque altaris, non est panis aut vinum, sed Christus ipse verus Deus, propterea dicitur, Deus pars calicis mei. hoc est, Est id quod est in calice meo. Quando insu- ver dicit M a r, vide anne similiter adiungat Ecclesia, quarnoc iuge sacrificium habet: & quia ubi est caput, ibi sit &eorpus. Tum demu praecedentibus ad Patrem addit saluator, T v es oui restitues, &c. Haec dicit Filius secundum
humanitate subiectus. Ad Flebr. s, Quinim esset filius Dei, ues. Ddidicit ex his quae passus est, obedientiam, per quam consummatiis factus est omnibus obtemperantibus sibi, causa salutis axernae. Illius enim passo omnibus sufficit ad se,.
289쪽
Gen 3. Iutem, si et cooperatores fuerimus. Et quam Adam per si perbiam & inobedientiam haereditatem humanae sebolis
amiserat, hane Christus sua humilitate,obedientia ac morte recuperauit. Quare nunc pulchre dixit, Restitues. Vere etenim ipsi restituta est haereditas, cui ante coditionem rerum suerat in praedestinatione collocata. Nec tacenda nobis est quaedam non inelegans de praedictis speculatio Ge' r. hominem ad imaginem & similitudinem Dei factum de plasmatum: atque ideo haereditatem Creatoris dictum, sub
propriam redegerat daemon tyrannidem,& alienum mancipium sibi usurpaverat, ad quem Dei filius & han es literas misit, scribens ei per Prophetas, haereditatem illam repetens , qua fuerat fraudatus. Et quia daemon continuem sis resistebat, & rapinam reddere negabat, haeres accepto atris sui testamento, ad raptorem descendit. Inter eos autem fuit iudex Pater, qui condemnato raptore, Filio haereditatem restituit:huius rei gratia Filius nunc participem situ tam praeclari operis appellauit. Aliter restituet Deus pater haereditatem Christi, quando elonos silos corpus, san Ecclesiae,ad illam integritatem attraxerit, ut post resurrectionem acceptis corporibus suis, incorrupti & im- mortales vivant.Nam illam immortalitatem in Adam perdiderunt. Et mudus iste futurus, appellatur haereditas Christi: tanquam Deus paterFilium haeredem fecerit orbis in Fleb. L illo statu iuxta illud ad Hebraeos, 'm constituit haeredem uniuersorum. Non enim iam portio Domini erit Iacob tantum, &pars eius Israel, sed omnes prorsus nationes mundi. Veruntamen nemo se putet haereditatem Christi, nisi sit praeclarus: quia sequitur, Funes,&e.
Funes ceciderunt mihi in praeclaris, etenim reditas mea praeclara est mihi.
Vox Christi, qualiter Ecclesia sibi in haereditatem contigerit,declaratu. Olim funibus terram diuidebatur haereditas, ut unusquisque ad mensura spatia telluris pro qualitate tributi & personae sus qualitate perciperet: sicut Noa D t. 3 i. ses traditur in veteri Instrumeto, Iosue praecepisse funibus distribueret terram promissionis filiis Iuael. Nunc autem - Ωnes
290쪽
nnes intelligendi sunt super diuinis electio, quae quondasub Moyse sorte fiebat,ut summus Sacerdos sorte quaerebatur:sicut taracharia Lucae cap. r. legimus, Sorte exiit ut incensum poneret. Et hoc modo Matthias ante diem Pen- Acto. tecostes ab Apostolis nondum plene illuminatis, sed adhuc legem seruantibus, ad Apostolatum sorte annumeratus est: tametsi post Pentecosten septem diaconi non serie, sed discipulorum electione ordinati sunt. c si nunc talis -. ' forma electionis quoad diuina,reuocata sit.Extra desertilegiis cap .vltimo. Neque nunc hac veti licet, etiam primisi in deuota oratione, nisi maxima compellat Ecclesiae necessitas: quemadmodum perbelle ostendit Augustinus in Epi- vstola ad Honoratum. Secus autem pro his quae temporalia sunt,dummodo sors diuiseria & no consultoria fuerit. Voco aute serie confiittoria, quoties euentus a causa petitur, quae eu ex sua natura reddere non potest. -d vero nunc
ait Messias, Cecideriit mihi in praeclaris: tantude est ac si dicat, Ecclesia partita est mihi in Patriarchis, Proph etis, A postolis, Martyribus, Virginibus, reliquaq; Cosetarii turba, qui omnes ita prmiari sunt,uttatusque hodie lux mundi. Matth. s.'
Lux tenebras seluit,&postea illustrat, sic per hos uniuersas orbis purgatus a tenebris ignorantiar, ad lumen fidei dc cognitionis peruenit. Porro per seniculos, haereditatis suae latitudine gloriamque memorauit. Nam quoscunque aduocauerit Pater,& Christus secum recipit. io fit haereditas eius, stilicet Ecclesia semper prcclara sit, qui&tota put Catic. . chra est in his membris,& maculam non habet in his qui
eius sunt,numero&merito. Profecto qui in Ecclesia continentur, per unitatε fidei charitate formatae ad ipsam Ecclesia pertinet.tanqua lapides vivi & mebra vivificata Dei
spiritu. ex quibus ipsa aedificij spiritualis corporis Ecclesii
fructura eo si argit. Mali autem nunc hic sunt in Ecesesia, ut in corpore humano humores mali, qui interdum exeunt de corpore. In prioribus, Ecclesia dicitur sancta, immaculata& praeclara, seu iuxta alia Graecae dictionis κωisest significatione)sortissima ae potentissima. in aliis coparatur agro Mati. Is. in quo simul cu bono semine inueta sunt orta zizania, & in his Ecclesia dicitur nigra sicut tabernacula Cedar. Caticorut. ii.